Isagoge ad omnes Pauli epistolas, exceptâ ad Hebræos autore Laurentio Edingero

11쪽

Ore ut debui, sic volui. Accedo itaq; plenus votorum,gratulvionum, precum pro Miri*m Excellen tae Titieu lassialute,sorte; pro Issuhris-mie Domi auspiciis,incrementis, flore Annuat voto Ter Benedicta Tria , ter gloriosa

Deinde Ulidri ne Heros, signo aliquali declarare volui animi mei .subjectionem

h, i 6 Caneellarii anu Te magni In me me hostii benefieta, ut eorum deponere me- mo iam, nisi ingratissimus viduxi vosimi'

num non possim. Addo quod Brissimilia num UUI E dio ultra triennium enis lxsume liberali ut pcDQlo in studioni in meorum curriculo apud exteros in L UM Ut eroo me etian in laistiter sustentatu lim s, ter clientes tuos benigne numeles , porro lavore tuo .gratia prosequi nunquain desinas

re accipe libellum hunc fronte crena . am

12쪽

mm augusta tua sublimitate dignissimo, . nec

donum, sed donantis animu venerabunda submissione plenissimum, materiam opusculi sacram, fine inq; saluberrimum specta. Quod superest, Deum ter Optim Maxim toto pectore venerori obtestor , ut tuis votis clementer

annuat, gravissimis consiliis intersit, eaq; ad nominis sui divini gloriam DPatriae incrementum dirigat & gubernet Quo in voto desimo sep atrocinio tuo etiam atq; etiam me commendo Halaiae VII. Calend. Novemb. Anno M. D. C. LXIII. Illustr. Excessentia tuae

humilimus devotissimus cliens

Laurentius Edingerus

Halaia Danus.

13쪽

EPISTOLIS PAULI

IN GENERE

Romen habent, vel a certa regio ne, ut a Galatis vel a certis urbibus, ut a Romanis, Corinthiis Ephesiis, Philippensibus , Colossensibus , diu Thessalonicensibus , vel acertis Per- sonis, ut Timotheo, Tito , Philemone Epistola adHebraeos scripta est ad certum aliqWς 'μm, cutis, Effetens sive Va*x Principalis harum Epistolarum cst Spiritus Sanctus,

riu i piratu Sancti Dei hominus Onter'

non solum viva voce Evangelium praedi

earunt, sed etiam in scripturas redegerunt, a Vetr. I. 21 Irenaeus lib. . adversus haereses cap. I. Non in t alios dispossitionem salutis nostrae cognovimus, ouam per eos, per quos Evangelium pervcnit ad nos,

d Videt: ne aeconiaverunt, postea Veros

Sei oluntatem in scripturis nobis tradiderunt , fun-

amen mz columnam fidei nostrae suturam Troin- 'o isti seriotura aeque est Θεα νευςs, , ac psu do-

S ' Mi it in tertium coelum ac mysteriorum diVinO-

is uitioncm Atar Misisterialis sui Paulus Apostolus , qui

14쪽

anica dictus cst Saulus Act. I 3. V. . nomine Hebraeo aes C Schatit,hoc est petitus a radice petivit, rogavit. Hui Christus tribuit elogium, quod sit σκευ λα- λιγει electum organum Dei , ad portandum nomen

Christi coram gentibus, Regibus , Filiis Israel.

Ach. 9. v. 1 . Per praedicationem scilicet Evangelij. Ipse Apostolus de se non :falso , sed vere testatur. I. I Im. 2. U. . I. Tim. I. V. II. quod sit praedica torri Apostolus, Doctor gentium in fide& veritate Rom. II. v. 13. Gentium Apostolus Cap. i. v. 16. minister legis inter gentes. 4. Cor. . . dicit se es nainistrum, per quem Corinthii crediderunt,4 a Deoclectum, ut aedificationi ipsorum inscrulat. V. IO.

De nomine triplex est Veterum sententia. Quidam inter quos etiam Origeneso censent, haec duo nomina Apostolo ab infantia fuisse impositi, ad denotandum per illud quidem, quod origine Hebraeum est ipsum oriundum fuisse ex Hebraei. Per istud autem, quod origine Latinum seu Romanum est , ipsum n tum esse civem Romanum , eumque apud homines suae gentis Saulum , apud coeteros vero maxime Romanos Paulum appellatum. Hinc Lucas in Actis, cum de eo versante adhuc in Syria apudJudaeos verba

facit, solet cum Saulum vocare: Postea vero cum de eo

ad gentes e Syria velJudaea remotas profecto loquiatur, Pauli nomeni quod gentibus familiarius, noti iis erat ci tribuit, ipseque in Epistolis suis,quas adibria ecclesias ex gentibus collectas scribit, Paulum se,

non Saulum nominat.

2. Ali statuunt ab initio tantummodo Saulum

ibisse nuncupatum, sed in ipsa statim conversione d 1-

15쪽

ctum Paulum , vel quod Deus ipse hoc nomen ei imposuerit , ne coeteris Apostolis ea parte videretur inferior,Chrysost Theodoraheoph. Sic Simon frater

Andreae a Christo dictus fuit Petrus. Matth. O. v. a. C. 6. U. 18.2. Pet. I. V. 1. Vel od ipse modestiae

humilitatis gratia sibi hoc nomen sumpserit Hieron. de Ambros in h. epist. August. de Spiritu &Lit. c. 7. in Psal. r. Atqui Act. 9 ubi Paulus baptizatus, semper vocatur Saulus usque ad cap. 13. Act. Ergo post baptismum diu Sauli nomen retinuit, proinde in baptismo non assiimpsit nomen Pauli. BeZa in cap. 3. . . Ach inquit,cur nomen mutasse existimcmus, sane non video non modo quia nullum habemus ejus rei testimonium, sed etiam,quia quoties nomina mutata sunt, aliquid in eo mysteri latuit , quod novo nonariae si nificaretur ut in Abrahamo,Sara, Cepha similibus Pauli vero nomen nihil ejusmodi declarat. Ne-uue enim Ambrosius quod cum tantorum virorum pace dixerim o apte in nomine Romano Graecam Elymologiam quaerit Augustinus vero potius argu te, Quam solide philosophatur, Paulum dictum, quod ex superbo Pharisaeo parvuliis Christi discipulus sit factus Nam si hoc verum est , cur in hunc locum dist illi Lucas cum hoc nomine vocarest Cur toties Saulii appellavit ex quo Christianus factus erat Non temere est tamen, quod nunquam deinceps aulum illum Vocabit . Sunt qui arbitrantur , eum longe post conver

sionem , ζυpe Sergio Paulo Cypri Proconsule ad Christi fidem eonvcrio Act xl V 7 Q

mine ab eventu donatum fuistis Hieron. Epist. ad bi-

16쪽

lem. August. lib. s. Conf. cap . Beda in cap. 13. Ast. Sic Scipio devicta Africa dicitur Africanus Metellus Creta Insula subjugata , Creticus. Sed falli intur

hoc qui putant, nam ante Proconsulis conversionem PaulUS nominatiar Ast. 13. v. 9 seqq. Cum hac Senten

tia concidit, quod quidam volunt, ipsum hoc nomen assumpsisse Act. Ig. v. a. o. ubi cum Barnaba segrC-gatu si designatus est Apostolus gentium, ut sese ipso

nomine gentibus facilius insinuaret, quia mox ut gentibus praedicare Cepit in hunc Proconsulem Sergium Pauliis incidit eumque convertit. Erasmus statuit, Paulo primum Hebraicum nomen inditum , sic enim Christus cum compellat Act. 9, . Dcinde, quoniam guptus, Cilicia, huic finitima Syriae pars

propter Alexandri M. imperium, postea Romanam administrationem jam fere Graeco idio maiestateretur, Hebraicam vocem in Graecam formam fui s. deflexam, sic ex Saul factum esse Saulum sicut ex Adam faciunt Adamum Denique quoniam Pauli nomen auxia Graecis&Romanis erat familiares e Saulo rursum factum es e Pauhim, ut vocabulum etiam lubentius agnoscerent, quorum se doctorem profitebatur,

ac sic omnia fieret omnibus Bega dicto loco inquit, quem admodum si quis Hebraice ronu Johannan Graece di Latine Johannes,Gallice Iehan Germanice Hatisci si vis Germanico vocabulo Ludo icha ut Die trich, Latine Ludovicus aut Theodoricus, Gallice Louys , aut Thierr nominetur quamvis in istis multo major sit varietas , quam in Saulo aut Paulo. tamen nemo totidem haec ecth diversa nomina dixe rit, sed eadem potius pro idiomatum ratione variata:

17쪽

s Sic puto quem Hebraeis Syri in Schaul vocant,

cundem a Graecis, qui eo tempore Romanis nominibus magis assueverant , Paulum fuisse dictum propter summam horum nominum assinitatem. Salmero Pauli exemplo palliare conatur institu tum Pontificum Romanorum , qui nomen quod inbiaptismo acceperunt abjiciunt, alni throno Papali dignum, eligunt, At maxime distata nominis Paulini mutatione. Nam I. Sancti non sua volimtate, sed Dei nutu nomina mutarunt. At nulliis Pontificum, cum in sedem papalem evehitur , Dei nutum de nominis sui mutatione habet. Primus Auctor fuisse dicitur,ergius II cui, cum os porci diceretur, ad Obscoenam nominis vocem tollendam datum est, ut aliud sibi nomen optaret Polydor Virgil. Nomen Paulus nostro Apostolo , priore non contempto&abjecto, sed retento, sicut& aliis Apostolis lipperadditum fuit Act. I . V.9. Matth. 6. v I 8. Peta 1 v. v. Matthoo. V. I.&c. 3. Apud veteres non nisi ad Christianismum primum conversiis nomina nova inponebantur in contemptum idololatriae cui antea fuerant mancipati Euseb. lib. 8. c. I. IV. Gerhard in Epist. ad Rom. c. I. IS. Erat Paulus nente Hebraeorum , seu Israelitas S Judaeus ex semine Abraham e tribu Benjamin Rom. i. 1 Phil3. v. a. Cor. 1 V. a P ri Hieronymus in catalogo vult Paulum natum fuisse in pnido ludaeae Gischalis Romanis capto cum arentibus suis Tharsum Cilicia commigrasse P

18쪽

38. de r. v. s. nam Tharsus civitatis Romanae jure fruebatur, quod jus Tarsensibus Praecipue contulerat Julius Caesar, jusque in imperio successis Octavius Augustus, eo quod utriusque partes in bellis civilibus strenue adjuvissent unde&ThariusJuliopolis est dicta, ut testatur Dio Cassius b r. Hoc jure se tuetur Paulus AELI 6. et r. ideoque vinctus solvitiar,&cap. 16 a Magistratu anxie rogatur, ut discedat, siquidem insci quod gauderet immunitate trivilegiis Romanorum,uirgis illum cindi justarant. In patria Schola quae Strabone teste Athenas superavit , ducatus

Philosophiae operam navavit : Veteres enim Poetas legit,quorum sententias quaSdam citat. Act. 7. V. Id. I. COGIS .V. 33. Tit. 1 GR. Graecam quoque lingvam ab ineunte aetate didicisse testatur Hieronymus in Epist ad Algasiam Didicit Martem σκηνοπρι, ιικ νtCXendi Tabernacula seu Aulseas. Act. 18. v. 3. Successsu aetatis

inde profectus literas didicit Hierosolymis, ad pedes

Gamalielis Aist. 22. v. 3. Confer. 23. V. 6. institutus

in Pharisaismo ibidem Gal. I. V. I . Phil. 3. . . quam sectam pater de majores ipsius sectati fuerant Act. 23. V. 6.&26. v. s. in Pharisaismo autem inde a juventute sua in culpate vi Xerat, quoad justitiam externami, quae est in lege Phila v. 6. vehementissimus

traditionum patribus acceptarum aemulator Gal. I.

v. 1 inde fallo isto Zelo occoecatus, ecclesiam Christi atrociter perseqVebatur Phil. 3. V. 6. Cons. Actor. 8.s, kalibi. ed in ipso furoris cursu coelesti apparitione convertitur Ach: 9. V. 3. seqq. Coi Versionem ejus f clam esse volunt, proximo anno a Christi passione, et s.

Januarij,qui fuit Nativitatis Christius juxta alios

19쪽

Τiberii Caesaris. 19. Post conversionem non statim rediit Hierosolymam, sed abiit in Arabiam, Gal. I. V. I7. Arabes primum subjugum Christi redegit, toto

triennio in ea expeditione consumpto, cum anno N.

C. q. Phaeni avis, post longum seculorum ambitum, ut Tacitus loquitur,in vicina AEgypto visa esset. Vastissimas Asiae 8 Europae regiones percursavit,& evangeli doctrinam propagavit, quam multis magnisque miraculis confirmavit, quorum aliqua in actis

Apostolorum recitantur, quae hic commemorare non est opus. Sed alia miracula referuntur ab aliis, quorum uvaedam hic addere lubet descriptura ante frontem Pauli e Ioh.Vasse Chron. Hispan. agit Cornelius a Lapide ad Rom. 16. Sophroiuus,inquit, Patriarcha Hierosolymitanu, scribit, Italias, Gallias,&Hispanias transitum. Pauli illustratas qui cum in domo Probi illustris cujusdam viri, hospitio susceptus in Hispania fuisset, kXantippe uXor ejusdem Probi, modestiam hospitis

sedulius in eum intenta admiraretur divina voluntate factum est, ut dum sic intenta vultu peregrini 1nhaerere appareret ante frontem Pauli quasi literis auia reis scriptum Paulus Apostolus praedicator Christi. Ouae cum praenuncia fama mula de Apostolo audivisse &diu desiderasset vultum cius vici CrC, gaudio mariter resoluta&stupore , cum lachrymis corruit ad eius pedes. docta autem mysteria Christi, cum viro&familia Christo in generata est. Sic narrantur mir cula Paul Rhegientia , ignescens lapidea columna, piscium devotio, qui Paulo praedicanti auscultarunt, imperatum cicadis silentium, qVae e siris auctoribus

memorat Cornelius a Lapide ad Act ad P. 38I xe-

20쪽

rum haec&alia suamet se vanitate produnt. Fuitainprime do 'us Act. 26. v. eloquentissimus ut colligitur c c. I . V. 12 6. V 26. 28. Petrus a. Epit L . v. Is tribuit ipsis. φαν divinam plane singularem. a. Cor. 12. v. a. . dicitur , quod raptus in tertium coelum audierit verba, abunduntius laboravit omnibus Apostolis i. Cor. Is V. Io Zelo ardentissimo praeditus fuit , atque adeo de asserenda&promovenda Chiisti gloria, de Ecclesiarcinii proximi salute supra modum solicitus Act. 1 . V. 36. . o. v. o. 27 3 2. Tam r. V. Io. Quem enim Zelum prius adhibuerat persequendi, hunc postea adhibuit tuendo&propagando evangelium QEcclesiam Christi. Nihil inferior fuit summis Apostolis. et Cor. II. v. f. or. II. si ejus eruditionem, vitae integritatem, Spiritus. S. dona, laboresi persecutiones propter Christum perpestas, consideramus. Ideoque&Petro in os resistit, Gai. a. V. I. i I. seqq. ipse tamen se vocat minimum omnium sanctoriara L Ephes. minimumq; Apostolorum&abortivum, pronunciatque indignum se esse, qui Apostolus dicatur. I.Cor. I S. v. 8 9 nempe quod Ecclesiam persecutus es iet, ibid. quo etiam nomine se primum est e peccatorum declaratri. Tim. I. v. IS. Ephest pugnavit adversius bestias. I. Cor. 1 F. V. 3. ubiquemnitas passus est contradictiones, periCClitioncs. Crnauseagium fecit, nocte ac die in profundoniaris fuit. In magna pericula incidit, in itineribus,in fluminibus, in civitate, in solitudine,in mari. Afilictus fuit in lab re aerumnis, in vigiliis multis, infame, in siti, in i v. niis multis, in frigore iussitate. Non alienos animo

a se cxpertus est , Lysiam Tribunum, Felicem, Fest .m