Observationes criticae in Cornelium Tacitum [microform]

41쪽

- 31 Classis amisa; am relicta laeno amne erratum, que in quod non rebveaeit aransposuit militem deaetra in ' terras riturum ita plures dies essetendis pontib -bsumpti. Si emendo: Classis aniliano amni relicta laevo is erra- tumque in eo, suod non subveaei transque. Iinctu Exposuit millim deaetras in terras, iturum; ita plures dies Ociendis pontibus αδ-

Ad defendendam autem illam meam emendationem

I de vocabulis inlatae amnis Amisiae Beroaldus recte emendavit amnis vocabulum ego addidi ex usu Taciti V. Ann. I, 60 14 quantum Amisiam et Lupiam amne inter vastatum, Ann. II, 8 6 ad Amisiam flumen secunda navigastione pervehitur, Ann. II, 23, 3 plures Caesar, per flumen Amisiam Oceano inneaeit; nam Ann. I, 63, 1 probabile est inter voces Amisiam et eaeerea vocabulum amnem illius ultima huius prima syllabis haustum excidisse et etiam eo loco scribendnme8se viae reducto ad Amisiam mnam eaeercitu legiones in se, ut adveaeerat, reportat. Haud paucum scriptura

42쪽

ipsius libri Medice praesidio est in illo enim, ut modo

indicavimus, inest missi am, quod sequentis vocabuli amnis vestigium iam continet. II de vocabulis laevo ore erratumque: O abulum amnem deleto vocabulo ore salso huc ex iis quae subsequuntur et de quibus insta dicetur transpositum esse statuo facillime autem laetum est, ut vocabulum ore iis duobus, inter quae interpositum est, voeabulis exhaustum sit, quippe quorum aliud in litteram o desinat, aliud litteris er initium capiat. Vocabulum os de amni dictum velut his locis apud aeitum invenitur Ann. I, 79, 1

optume rebus mortalium consuluisse naturam, quae sua

ora luminibus, suo cursu uigue originem, ita nes dederit, Ann. I, 5, 1 per ora et alveo fluminum, Ann. II, 60, 6 proaeimum amnis a dieatum Herculi. De vitio codicis has scripturas libri Medice comparaverim Ann. Ι, 19, 2 eiusque habet Med. eius usque emendaverunt Beggenberge et eissenborn Ann. VI, 25 al. 19), 3 urariasque habet Med. aurarias argentaria8

. III de vocabulis subveaea tranaque amnem eaeposuit: Subvehendi verbo usus est acitus praeter eum de quo agimus locum etiam Ann. ΙΙΙ, 53 9 Rhodano et Arare subvectae, L. Ann. XV, 43, 11 naves, quae frumentum Tiberi subnectavissent. Pransponendi autem verbum ea quae hoc loco probabatur sententia dictum novum atque inauditum est id si dicere volunt, Verbis traducere, traicere, tramittere, transportare aut Simili scriptores tuu-tur, nusquam Verbo ora Ponere. Pransponere enim proprie est aliquid alio in loco ponere atque qui rei illi aut debetur aut sollennis est itaque de plantis potissimum dicto ei nostrum ausaetae respondet, de exercitu

43쪽

- 33 autem usurpatum tantum valet quantum nostro sermone veraelaen, ver gens V. Gell. N. A. IV, b, 3 Illam statuam suaserunt in inferiorem locum transponi, bd. V VI), 9, 1 Locum istum totum huc eae Pisonis annali transposuimus, lin. epp. X, 69, 2 Erit facile per illam brevissimam terram advecta fossa onera transponere in flumen, ust. XXIII, 3 7 sq. instantibus hine Carthaginiensibus, inde Romanis periculosum Pyrrho nidebatur eaeercitum in Italiam non traicere, periculosius Sicili deducere ne aut illi non lata ope aut hi maerii mitterentur. In hoc aestu periculorum tutissimus portus consiliorum visus eat omnibus viribus decernere

in Stelli et prUigatis Carthaginiensibus victorem eaeercitum trana pinere in Italiam. Cannus in Glossario mediae et infimae latinitatis . . tra ponere significationem traiciendi, de qua modo diximus, non indicavit. Ne in recentioribus quidem linguis eis, in quastra ponendi Verbum quocunque modo mutatum transiit, traiciendi significationem continet neque italice trapporre )neque hispanice raspoueri neque lusitanice transpori)neque francogallice denique transposer λ et inde anglicet transpos, ); quae Vocabula omnia ex ipsa lingua latina orta esse ridericus Diei docuit. Illis igitur de causis id, quod nusquam invenitur, ne in Tacito quidem statui posse censui, sed praeter naturam codicis edicet et indolem eius, qui illum rescripsit, foret vocabulum

transposuit prorsus e contextu eici. Itaque hoc modo verisimile est transposuit Vocabulum ortum esse, ut inter trans et posuit, eius partes, Vocabula quaedam intem

44쪽

- 34 fuerint postea nesei qua ratione exstincta. In Iacuna explenda consilium rei in qua narrata versantur, eu-tentiam loci de quo agimus, usum denique optimorum de rebus militaribu auctorum secutus sum: e onere

enim vocabulum proprie dicitur ea de re, quam Tacitus hoc loco intellegit, M. Caes. . . ΙΙΙ, 6, 3 omnibus navibus ad unam incolumibus milites eaeposuit, Iust. XXII, b, 2 aeposito in Africa litora Mercitu. Vocabulum amne' ), quod in libro edice inter vocabula laevo et erratum est, ab ipso scriptore illo, quo Iacunam deteri, loco scriptum fuisse conicio quis em tale quid proceri affrmaverit Addo denique oo unum considerandum, nonne adito ablativus asus hac potius Orma laeno amni quam illa lamo amne dicendus fuerit γLongum et e re esse due Omnes Omnium editorum,

quorum alius aliam sententiam protulit aut interpositis aut seclusis aut alio modo distinctis Vocabulis, coniecturas proferre. Satis habeo eos nominare qui in diurnis philologicis hunc locum tractarunt novissime fecit Ritterus ), qui logit Classis Amisiae in lacu relicta, laevo amne,

e-atumque in eo quod non ubveaeit ut stransposuit

militem Ante eum proposuerant lauderus δ subneaeit et transposuit, Carolus Schenklε subueaei ac transposuit, Mauricius Suffert kh elassis Amisiae ore relieta' do compendii nota v. Ritterum in praes. p. XXXV. med.

Rhein Mus XVII 1862 p. 105. Nunc etiam in ed. Lips.

recepit.

45쪽

De una scriptura a Miso proposita multum a viris doctis laudata fusius paulum disserendum est, quippe quae usum Taciti tangat haud plane ab illo perspeetum: inter Verbis subneri et transposuit urisus illud ut intulit quasi negationis antecedentis vim persequens, quo de

nsi advigius heimand1tis Ddixerunt. Sed iam diu idem Handius M et Philippus agnersi exemplis probarunt etiam

et, o, qua coniunctionibus in alteram sententiae partem negationem apud optimos scriptores traduci solere. De Tacito autem haec exempla collegi: Α . o. 45 in non vidit

Agricola obsessam curiam et clausum armis senatum ει eadem strage tot eonsulagrium caedes, tot nobilissimarumΡ-

minarum eaeilia et fugas, Mn. VI, 45 al. 39 in neo dispares Trebellieni Rufi et Gaetii Paconiani eaeitua, gr. c. 3exu non tamen pigili vel incondita a rudi voce memoriam prioris servitutis ac testimonium praesentium bonorum composuisse, ibd. c. 3, v. 4 utamquam nec Uem modo ac votum securitas publica sed ipsius uotis clam a robur daumaerit,mist. ΙΙΙ, 62, I effecerat, ut non pro spe Antonii consilia factisque eius est marentur, gr. o. 42 V. 18 quia non contumracia neque inani aetations libertatis famam fatumque pronoeabat, os illud in Ann. l. I. e. 1 extri in ira et studio. Etiam illo de quo agimus loco verbum subveaei cum subsequente verbo artissime coniunctum, non ab eo dis-

46쪽

- 36 iunctum a Tacito et cogitatum et dictum fuisse, ita re perspicitur, quod erratumque in eo, non erratumquae in eis praepositum est. Ut comparatione aliunde sumpta

utar, ill non, et non ac, non sue cum Ormula

hac mathematices b-bo contulerim, quae, quamquam alia ratione cogitata est, idem valet quod α - - c. n. Li. o. a. Locus, de quo proxime agetur, inter plurime tractatos est, neque vero adhuc recte emendatus, quamquam admodum simplici ratione restitui potest, quae quod a nemine iam perspecta sit valde mirandum. Et narratur ibi de senatus consultatione quadam de luxu civitatis artis finibus circumscribendo contra quod Gallus Asinius disseruit. Eius rationis partem liber edicens sic exhibet:

distinctos senatus et equitem censu8, non quia diuersi natura, sed ut locis ordinibus dignationibus antistent. Talia quae ad requiem animi aut salubritatem corporum Parentur. Eum locum rotii coniectura et aliis pro vocabulo Medice Talis usus hoc modo emendo: distinctos senatu et equitum cena non quia diuersi natura, sed ut, aruerat do eis ordinibus dignationibus, antistent et aliis, suas ad ,eqtilem animi aut salubritatem corporum

parentur.

Nihil igitur hiatum nisi quod diversi vocabulum repetitum est, quod propter unum idemque proxime antecedens excidisse valde probabile est. Inter locos, ordines, dignationes vocabula hoc interesse videtur, ut primum de locis in theatro ac circo discretis, alterum de nomine

47쪽

- 37 senatorio, tertium de splendore atque auctoritate eum

nomine illo coniunctis dictum sit M. Ann. XV, 32, 2

equitum Romanorum o eos sedilibu plebis anteposuit

apud Deum et Ann. XII, 2, 11 ordine senatorio, Ann XV, 49, 11 idemque gr. 4 4 senatorii ordinis, Atin XV, 4, 1 inersi generia ordinia, aetatis eaeus

et Ann. ΙΙΙ, 75 7 consulatum ei adceleraverat Auguatus, ut Labeonem Antistium isdem artibus praecellentem dignatione eius rigiatratus anteiret, Ann. IV, 16, 16 ut glisceret dignatio sacerdotum atque ipsi promptior animus foret ad capessenda caerimonias, decretum Corneliae virgini sestertium viciens, Ann. V, 2, 4 is

recen praetura, modicus dignationis et quoquo δε- cinore properus clarescere, Germ. c. 13 v. 7 insignia nobilitas ut magna patrum merita principis dignationem etiam adulescentulis adsignαnt, Germ. c. 26, v. 4 agri pro numero cultorum ab universia in vices Occupantur, quo mo inter se secundum dignationem partiuntur. Eodem usu, quo loco, de quo nunc agitur, non quia, sed ut Opposita sunt, hoc alio Ann. XIV, 43 4 non quia, sed ne usurpata inveniuntur: inque

sum adversatus, non uia dubitarem, super omnibus negotiis melius atque rectius olim provisum et quae converterentur in deterius mutari, sed ne nimio more

antiqui moria studium meum aetollere viderer Senatorii autem ordinis obtinendi quasi condicionem magnam rem

familiarem illa aetate fuisse pluribus locis acitus perlucide indicavit V. Ann. Ι, 75, 10 Propertio Celeri praetorio, veniam ordinis ob paupertatem petenti, deciens sestertium largitus est, Ann. XII, 52, 10 laudati dehine oratione principis qui ob angustias familiares ordine senatorio Fonte cederent, motique qui remanendo inpu-

48쪽

- 38 dentiam paupertati dicerent, Ann. II, 8, 1 prodigos

et ob flagitia gentea, movit senatu aut sponte cedere paratis est. De equitibus V. Ann. IV, 6, 11 frumenta et pecunia vectigales, cetera publicorum fructuum oeietatibus equitum Romanorum agitabamur, ist. I, 11, 1 Aegyptum copiasque quibus coerceretur, iam inde a divo Augusto equites Romani obtinent loco regum. Quaenam Vero sententia conexu totius loci aptior est quam illa quae in Verborum sorma a nobis supra data inest Ιnterpretatione hac addita etiam magis perspiciatur Senatore und ritteris sagi Gallus Asinius, milagran reiche leute ein, icht twa ei michi aD ob si gana besondere non de andem threr citur ac durehctus verachie lene menachen aeten, Ondem dami sie, di imtheater dure beaondere lutae, duro rangon stellungvo de ubrige grachieden aeten, auo in alie dem sichauageichnaten, as u den Ohere gelatisse genuagenund dem com re dea lebens gehIre Restat, ut brevissime de varietatibus lectionum dicatur. Itaque sci ibunt: ipontini et Ruperti non, quia diversi natura, sed ut locis, ordinib- , dignationibus antistent, talesque ad requiem ansmi ut alubritatem corporum parentur.

Ernesti eodem modo, excepto taliaque. Haasius non qui diversi natura, sed ut locis, Ordinibus, dignationibus antistent e aliis quos e. q. R. in praefatione' e coniectura adiecit sed ut et locis, ordinibus, dignationibus antisten ea aliis e. q. s.

secuti non quia diversi natura, sed ut, sicut locis o in p. LXX. Rhein Mus. I. 1848 p. 36. -

49쪽

dinibus dignationibus antistent, ita iis quae e. q. s. Inoommentario oritico' proponit almius praeterea hanc lectionem ae quo diu locis.

Iulius Holds, propoauit sed ut locis ordinibus dignationibus rutieti antistent et aliis. Lectionem libri e. dicet defenderunt Ludovicus mederieiny ut per brachylogiam dictam et Beramberger'.

terus, Halmius sic habent: deseruit inceptum, cunetas ibi tigra; amore patriae leviores letita vidisse massio civium viatus, audire secretas quaerimonias, quod tantum itineris aditum Gaet, uiua ne m die quidem egressu tolerarent, sueti adversum fomtuita avectu principis refoveri.

Vocabulum itineris deest in libro ediceo primus addidit Helasius, sed post Verbum esset; quo nunc est, posuit Nipperdeyus β) Contulerunt illi eiusdem libri o. 30,

V. 6 spatium oravit, quo tantum itineri ruditurus fratres ante matremque viseret addo ego hoc ex Agricola c. 33 v. 19 sumptum ut super a tantum itineris, ilvas evasisse, Danaias aestuaria pulchrum ac decorum in frontem, ita fugientibus pericu losissima gurae hodie prosperrima sunt Bipontini in Emesti habenti ad h. l. Annotationes ad locos quosdam C. Cornelii aciti annalium dimolliores Suidnieii 1851 p. 4 sqq.

Rodenon aussaigo. v. H. P. 176. v. ommentarium criticum HaImianum ad h. l. ' v. Nipperdeyi edit. v. ΙΤ. p. 295 et adnotationem criticam Ritteri in edit Lipa ad h. I.

50쪽

- ω quod tantum aditurus esse iter, Rupertius et alterus quod an iter aditurus esset. Nescio nonne lacuna

graphice facilius, aptissime vero ad totius loci sententiam hac scriptura quod tantum quia aditurus esset expleta foret. Quam meam inter lectionem et alias illas, de quibus modo dixi, hoc paululum interest in iis quae

subsequuntur, quod, si mea utaris, sententiae et inter legendum vocis vis in duo Vocabula modicos egressus et maxime in hoc egressus inserenda est, sin aliis utaris, in unum Vocabulum modicos De vitio codicis haec exempla et praesto et praesidi mihi sunt Ann. XVI, 19, ut quam coacta mors habet Med. ut quamquam coactis mora emendavit Rhenanus Ann. ΙΙΙ, 54, 13 quia sibique moderabatur Med. quia sibi quisque moderabatur Beroaldus Ann. ΙΙΙ, 21, 6 amplius quam genti Med. amplius quam quingenti eissenbornius Ann.

IV, 74, 18 idque Med. id quoque uretus; nn XI, 7, 12 qui et a Med. qui qui et Halmius Ann. XV,

72 9 quia Med. qui quia eissenborn, de quo qui alii.

Iam ero unum etiam nunc loco deest, quod mirora nemine editorum adhuc animadversum esse, scilicet subiectum. Habebit bis interposito pronomine se, primum post verbum vidisse, iterum ante vocabulum secretos. Itaque totum locum sic a Tacito scriptum fuisse conicio:

deseruit inceptum, cuncta sibi cura amore να- tria leviores dictitana vidisse se maestos ciuium vultua, audire B ecreta quaerimoni , quod tantum qui aditurus esset, cuiu ne Odicos quidem egressu tolerarent, aueti aduersum fortuit aspectu principia refoveri.