장음표시 사용
71쪽
terminari significet. Iam cuivis apertum erit, quanta differentia intercedat inter pronuntiation0m adoneorum, quibus vel periodi
integrae vel membra complexionum terminantur, et adoneo QOS, qui inom hexametri absolventes saepissimo etiam sentontiam eiusve partem claudun Nam cum in hexametro animi concrutationem ex discordia quantitatum et qualitatum ortam subversus es etiam sententiae finem consensus dissolvat, in novis formis, cum priora omnia leniter et leviter decurrant, in ipso ne comprehensionis animus vehementissimo perturbatur. Hic usus optime consentit cum Sermon παθητixi illius aetatis, quo id potissimum a scriptoribus appetebatur, ut audientium aures ipso Verborum strepitu commoverent Atque Seneca sermonis nervos etiam metrico hoc artificio intendere studebat, cum adoneum anapaestice pronuntiatum comprehensiones claudere ivboret Iam Sequantur exempla, quae duplicem hunc adonei usum Annaeanum illustrenti'. Ac primum quidem ex magna multitudine aliquot loco deligam, quibus doneis iterati res quae
dam gravis aut flebilis aut torribilis describitur:
Herc. fur. 192 alium multis gloria terris tradat o omnes fama per urbes garrula laudet caeloque parem tollat et astris alius curru sublimis eat mo mea tellus lare secreto tutoque tegat. Tro. 13 nil Troia semo te rege
Moenia ferro bisque pharetras passa Herculeas.
Med. 36έ nunc iam cessit pontus et omnes patitur leges non Palladia
inclita remos quaeritur Argo quaelibet altum cumba pererrat; terminus omnia motus et urbes
nil qua fuerat sed reliquit pervius orbis di Phaed. 331 qua terra salo cingitur alto quaque per ipsum
haec regna tenet puer immitis, Spicula cuius sentit in imis pervius undis rex Nereidum Oed. 164 , mors atra avidos oris hiatus pandit et omnes xplicat alas; quique capaci turbida cumba flumina servat durus senio navita crudo, 184: tum vapq ipsam corporis arcem flammeus urit multoque genas sanguine tendit, oculique rigent et sacer ignis
pascitur artus; resonant aures stillatque niger naris aduncae cruor et venas rumpit hiantes; intima crobe viscera quassat gemitus stridens. iamque ample Xufrigida presso saxa fatigant;
Senecae tragoedias ed. F. Leo 1879.
72쪽
Agam re impia quas non merget condens omnia gurges; arma fatigant iura pudorq I- 'o 1901 mecum miserae
o coniugii saerata fides plangit gentes,
fugiunt aulas; audiat ictus utraqua othys. Thy 865: locum excedent vos quoque, mundi turba citati,
Alii loci sunt hi: Hero fur. 1082, Med. 318, 335, 346, 792, Agam. 346 673, Thy 961, ero. Oet. 656. - Venio nun ad
alterius usus exempla, in quibus singuli done puros an paestos sequuntur, sententia aut partis sententiae finem indicanteS i Here fur. 154: hic exesis pendens scopulis aut deceptos instruit hamos aut suspensus spectat pressa praemia dextra: sentit romulum linea piscem. 1085: clavaeque gravi lassum solitus
mandare caput quaerit vacua pondera dextra motu iactans bracchia vano nec adhuc Omnes expulit aestus,
Tro. 157, solix Priamus dicimus
Secum excedens sua regna tulit; nunc Elysii nemoris tutis errat in umbris interque pias salix animas Hectora quaerit. Phaed. 345: tunc vulnificosaeuit dentes apor et toto est
Poeni quatiunt colla leones 343 et mugitu dant concepti signa luroris: 3M cum movit
tum silva gemit murmure saevo. Agam Mos hinc aequaevi gregis Astyanax, hine Haemonio desponsa rogo ducunt turmas, haec femineas, illo viriles festae matres votiva ferunt munera divis; festi patres adeunt aras, unus tota os vultus in rho; et quod numquam post Hectoreos vidimus ignes, Iaeta est Hecuba. Thy 850: Aries praeceps ibit in undas, per quas paridam vexerat Hellen; hi qui nitido Taurus cornu praesert Hyadas, secum Geminos trahat et curvi bracchia Cancri; 857ycadat in terras miro relictas iustaeque cadent pondera Librao secumque trahent Scorpion acrem et qui nervo tenet Haemonio pinnata senex spicula Chiron, rupto perdet apicula nervo; pigram reserens hiemem gelidus cadat Aegoceros frangetque tuam, quisquis es, urnam 952 maeror lacrimas amat asSuetas, stendi miseris dira cupido est. libet infaustos mittore questus, libat et Tyrio saturas ostrorumpere Vestes, ululare libet. Here Oet. 189 me vel Siculis addit saxis, ubi lata gemam Thessala Siren,
meis resonetque malis aspera Trachin Cyprias lacrimas Myrrha tuetur, raptum coniunx Ceyca gemit, sibi Tantalis est facta superstes lusit vultus Philomela suos
73쪽
natumque sonat flebilis Atthis: vidi, vidi miseranda mei lata parentis, cum Ietiloro .... 202 selix, felix, stipite pulsus tota iacuit cum silva domus nostra seretur sparsus in aula: patrioque sedens alea in agro a si tumulum fata odissent, reseram querulo murmure Mus quotiens, genitor, quaerendus volueremque Iolem ma erasy ' loquetur
Paucos locos descripsi exstant permulti Hero fur. 177, 1115,rio. 100 113, Med. 802, Phaed. 981 Mam. 348, Thy 808 818, 875 Herc. Ost. 614, 1863, 1872, 1894, 1909. Hanc adonei a hibendi rationem Annaeanam optimo ita illustrare mihi videor,
ut poetam nostrum membra κωλα rhetorica mombris metricis adaptasso dicam, quo facilius verborum constructio intellegeretur. Ut igitur a rhetoribus comprehensiones aut partium comprehensionis fines, ut vel auribus perciperentur, metrice Xire iubebantur, ita Seneca, quippe qui ne in versibus quidem compOnendis se rhetorem esse negaverit, in carminibus anapaesticis adoneos sententiarum clausulae munere fungi volui Quas cum ita sint, nemo mirabitur, quod idem artificium rhetoricum etiam eis locis poetae nostro se obtulit, quibus ceteroquin adoneus variandi illo usui Graeco inservi Cuius rei exempla afferam ex Sescentis pauca:
Tro. 83 4dae casus nostri comites, OlVite crinem, per colla fluant . . ' . maesta capilli tepido Troias pulver turpes:
Duabus comprehensionibus Troades iubentur crinem solvere; verba tepido . . . turpes attributive cum capilli coniuncta suum explent κωλov, quod claudit adoneus.
Tro. 137: post elatos scubae partus regumque gregem
. postrema pater funera cludis ' , magnoquo Iovi victima caesus Sigea premia litora truncus.
Habemus duas comprehensiones, quarum utraque doneo clauditur; sed in posteriora participium attributivo cum subiecto coniunctum per adoneum a Verbis subsequentibus Seiungitur.
74쪽
tibi villas terga hisontes latisquo seri omibus uri. quidquid solis pascitur Rrvis, sive illud Arabs divit silva
Sive illud inops novit Garamans 71 vacuisque vagus Sarmata campis,
In v. 59-6 subiectum et praedicatum non mutatur; at duae res praedicat obiectae sunt, quae non modo per anaphoram tua, tua), sed etiam per adoneos seiunguntur Simili ratione vel duorum diversorum subiectorum alterum ab altero arte metrica separatum est v 64-65 et v. 67-71. Nulla iam illustratione egent hi locis
stringore ferrum carosque pati
Phaed. 23 alius rupem dulcis Hymetti, Parva alius calcet Aphidnas:
M ades o comiti, dis Virago, cuius regno par terrarum -- secreta vaeat, cuius certis petitur telis fera quae gelidum . potat Armen et quae tanti
Iam loco illo quem supra descripsimus Hero Oet. 189 Sqq., pag. 66 sq. adoneus stipito pulsus iv. 209ὶ non clausulae munere fungitur, sed participium attributivis cum subiecto coniunctum a verbis sequentibus seiungens Variationi inservi Haec adonei adhibendi ratio singularis, qua idem doneus et variandi causa usurpatur et verborum constructioni facilius intellegondas i oervit, effecit, ut saepse longus ordo brevium membrorum rhetoricorum ita decurrat, ut singula membra rhetorica singulis membris metricis, quae ex metro anapaestico uno et Moneo constant, oXprimantur quod iam ex eis exemplis, quae attulimus, apparet, quippe cum persaepe binis monometri - anapaestum dico et adoneum TTI singulae sententiae vel sententiarum partes contineantur. Neque vero desunt loci, quibus membris illis anapaesto-adoneis non membra rhetorica subiecta sunt, sed nihil nisi metrorum varietas petitur, velut
Herc. fur. 139 pastor gelida cana vacuae reparant ubera matres; Pruina ed. 817, tu iunc ' vestes aings grege dimisso pabula carpit Creusae, ludit prato liber aperto quas cum Irimum . Sumpserit, nondum rupta fronte iuvencus, imas
75쪽
urat serpens flamma medullas Thy 926 magnum, e vito ignis luis clusus in auro culmine lapsum stabilem in plano latet obscurus, quem mihi caeli figere gressum magnum, ingentiqui lurta luit viscere feto strage malorum pressum fracti dedit et docuit condero vires pondera regni non inflexa
Agam. 64 non sic Lihycis syrtibus Herc. Oet. 658: coniunx modico aequor nupta marito, furit altomos volvere rauctus, non disposito Iara monili non Euxini turget ab imis gestat pelagi dona rubentis, commota Vadis unda nivali nec gemmiseras detrahit aures vicina polo, lapis Eoa lectus in unda,
Eandem compositionem reperias Hero fur. 185, 1079, Med. 798, Thy 806, 838 Hero Oet. 693, 1157 quam saeculo quarto Boethius stichios imitatus est es infra pag. 763.
Non pluribus exemplis opus est, quibus demonstretur differentiam magnam intercedero intor done usum Graecum et Annaeanum, quae etiam eis locis persaepe elucet, quibus adoneus Graeco illo munero variandi fungitur, id quod exempla quae postrema attulimus docvorun meo vero differentia fluxite diversa arte metrica Graeca et Latina, inservit autem adoneuS naeanus praeter fraecam illam metrorum variationem On- formationi sententiarum et affectuum descriptioni. Quare Senecam
nova doneorum ratione Sum etiam in singulorum metrorum sive monometrorum compositione plura novasse nem mirabitur.
Et Seneca in domanda synaphia quamquam Graecorum B sectatorem esse minime dissimulat, tamen a severa Graecorum
ratione recessit, cum in fine doneorum liberiorem et syllabas ancipitis et hiatus usum sibi concederet. Sonoca ' 82io Vnaphiam neglexit 34i' syllabam ancipitem admisit 343' hiatum, syllabam ancipitem una cum hiatu 14 es. Ac primum quidem eos locos tractemus, quibus XStat syllaba anceps. Quae in fine comprehensionis occurrit 20iφη, in Iovioribus sententiarum incisis 8 φη, in media sententia 6 φη. Quo in usu quid Graecis debeat exemplis, quid ipso novaritSeneca si quaerimus, adonei ratio illa adhibendi Annaeana duplex, quam Supra cognovimus, nobis respicienda es In sententiarum lino si in lorioribus incisis Seneca post forma Ver anapae-U Octaviam postea pag. 1 tractabo.
76쪽
sticas stata ozIM ultimam syllabam brevem reliquit 10iφη '); quae ro intollogitur stiam in exemplaribus Graecis syllabam ancipitem in lino comprehensionum admissam esse. Qui usus quod apud poetam Latinum saepius post adoneum occurrit 18 ηὶ λὶ, nemo mirabitur, qui adoneum saepissime apud Senecam clausulae munere fungi intellexeri In media autem sontentia syllabam ancipitem Seneca post formas anapaestim nunquam tulit, sed nisi post adonsum non admisit j. Quod sino dubio non ita esset, si etiam Graecia exemplaribus hi usus proprius fuisset mo dicat quispiam Senecam, ut adoneo in media sententia admisso Graecorum usum secutus sit, qui variandi gratia eum ceteris formis immiscuerint, ita etiam syllabas ancipitis in media sententia admissas licentia Oraecorum sectatorem fuisse. ano argumentationem equidem refello. Ut enim vim illam παθητικiau, quam poeta Latinus adoneis dederat, a finibus comprehensionum in medias sententias transtulit, ubi nulli rei inserviebant nisi variationi cf. supra pag. 8), ita syllabam ancipitem, qua vis donet otiam augebatur, una cum doneo transtulit in medias sententias. Ea igitur re Seneca Ovmit, quod syllabam ancipitem post adoneos etiam in mediis comprehensionibus admisiti an nostram argumentationem veram esse eis locis probatur, quibus syllaba anceps una cum hiatu admissa es Quas licentia in fine sententiarum occurrit post adoneum Septies, post ποῦ - - quater j, in Iovioribus incisis modo gam. 395 post adoneum, in media sententia gam. 79etrasro Os 198 post adoneos. Hiatum quoque nisi in sententiarum incisis apud Graecos poetas non adhibitum esse certum reddit Senecas imitatio, qui eum in fine comprehensionis aut in Iovioribus incisis admisit
'In sentontiarum fine Herc. fur. 11M Tro. 131, 20 Phaed. 30,M; Thy 881 Hore Ost. 1913 1918. In levioribus incisis Tro. 724; Thy 832. In sontentiarum sinoam 78 103, 141 731 Med. 372 Oed. 168; Agam. 347 Phaed. 347, 988 Thy 868 877, 78. In levioribus incisis Horo fur. 1056 Oed. 186 Agam. 88, 368 Hero Oet. 678, 1211. 'inere fur. 170; gam. 85, 104 398; ore. Oet. 594, 1281.
Hero Oet 181, ubi post Veros anapaestos syllaba anceps exstat 'pariter cuncta raeflora iuvat sine dubio corruptus est probo Richtori coniecturam: 'pariter cuncta a deflere iuvat'.
' Post adoneum Here fur. 158, 1081 Tro. 95, 7 Agam. 646, 843 859. Post ceteras formas ed. 832; Phaed. 1143 Agam. 61 Mrq
77쪽
32γημε, in media sententia modo Thy 948 etinere. Oet. 598. Quam novitatem qua de causa tam raro adhibuerit si quaeras,
iterum adonei vis παθητini, qua Annaeus hanc formam eXornavit, respicienda est. Cum enim syllaba anceps vim done augeret, ita ut saepius eam adhiber poeta non sine causa studeret, hiatu aures audientium hon vehementer percellebantur. Itaque inhiatus usu Graecam legem sequi Seneca satis habuit, nihil novi ea cogitavit, sed duobus illis locis casu magis quam industria synaphiam laesit, quod etiam ea re verisimile redditur, quod altoro loco Herc. Oe 598 etiam post formam non adoneam
i Seneca igitur Synaphiae neglegendae licentiam, quam Graeci modo in in comprehensionis et nonnunquam in levioribus sententiarum incisis admiserunt, una cum done violentia, quam ipso huic formae dederat, a fine comprehensionum in medias sententias transtulit. Ηano Annaeanam novitatem Octaviae auctor magna Voluptate Suscepit. Cum enim Seneca ipse ex 2 locis modo decies in media comprehensione synaphiam neglexerit
1 'lu), Octavias auctor si 1 locis 13i' eandem licentiam prae-bst 34' d)ηβὶ Sod nunquam poeta in media sententia syllabam ancipitem tulit post formam non adoneam '), qua re in legem a Graecis ipsis do synaphia constitutam sine causa peccavisset y .
In sino comprehensionis post adoneum Horc sur. 168, 171, 1095; Phaed. M. 53, 80, 350 Agam. 381, 652 'hy. 820 Herc. et 210, 1891. Post -- Tro. 115 706, 728 Med. 827 Phaed. 8, 337 Oed. 986 Thy 958; Here. Ost. 1878. Iovioribus incisis post doneum ro. 108 Med. 342, 828, 965 Agam. 327 Thy 8M Herc. et 1924. ost ceteras sormas Herc. fur. 1113 Med. 348 Agam. 68 Herc. Oe 222. - Syllabam ancipitem notavi in fine comprehensionis post adoneum 71, 309, 330, PT 806, post -- 316, 319 862, 75 MT in levioribus incisis post adoneum 28 62, 331, 655 768 809, 955, post GG- 67, 204. Syllaba anceps una cum hiatu occurrit in fine comprehensionis post doneum 17, 334, 370, 668, post U- π 4, 23 in levioribus incisis modo post adoneum 936, 976. latus admissus est in fine comprehensionis post doneum 88 97 685, post -- m 658, 13, 69, 978 in lovioribus incisis post adoneum 21, 206, post G - - 687, 778. In media sententia syllaba anceps occurrit octies 26, 4, 306, 320, 342, 899, 965, 79), syllaba anceps una cum hiatu bis 336, 362ὶ hiatus post adoneum bis 16 89T), post O- - 374.
' De V. 374, quo hiatus post puros anapaestos in media sententia exstat, ct quod de Herc. 't. 598 supra diximus. Non m fugit otiam inter singulas fabulas, qua Annaeanae traduntur, magnam differentiam rationis anapaestica cantica conficiendi
78쪽
Iam a Sonem Graecorum imitatore et novatore Latino nos convertamus ad ipsa Oxemplaria Graeca, quibus quales leges Osynaphia constitutae fuerint ex usu Annaean cognovimus Aoprimum quidom difficillimam illam quasstionem expediamus, utrum poetae Graeci, quos Seneca imitabatur, monometros stichi per Syn hiam connexuerint, an dimetros, quibus interdum monometros inseruerint, quod do Sonso docuit Leo os supra annot 13, an hypermetra formaveri Mihi quidem res in aperio videtur esse et ea, quae cap. m de anapaesticis recentiorum temporum formis intelleximus, respicienti, set ea, quae de adoneius Annaeano modo disseruimus, memoria tenenti Monomstros stichicos, quippe quos primus composuerit Clemens Alexandrinus supra pag. 49 sq. , Senecae Templaria non adhibuerunt. Sed nodimetros quidem poetas ctraecos confecisso Verisimile est quod si fecissent, nullo modo Latinus ille usus adonei, quo ut clausula haec forma comprehensiones terminabat, oriri potuisset. Saepe enim adoneus, ubi clausulae sine dubio munere fungitur, priorem dimetri locum tonsi 'ὶ clausulam autem in medio versuadhiberi posse si quis putat, insanit. Itaque nemini dubium erit, quin poeta Graeci, quos Seneca imitabatur hypermetra Omposuerint e metris anapaesticis formarum -- U-. Quod qui persuasum habebit, intolleget et quo modo lex illa Graeca oriri potuerit, quas syllabam ancipitem hiatumvo nisi in lino complexionum adhiberi vetabat, et usus donei Annaeanus, quo haec forma ut clausula finem comprehensionis significabat.
Duas restant res, quibus peractis totam huius formas an paesticae naturam notam habebimus. Inquirendum enim est, num Graeca huius usus monumenta exstent, et unde poetae Graeci, quos Seneca imitatus est, novam rationem compositionis hyper
Graecum hypermetrorum anapaesticorum monumentum unicum superest, et ipsum quoque recentioris aetatis mala imi tat ono corruptum. Julianus enim in Caesarum convivio 3' cantilenam composuit, cuius exemplum erat canticum, quo praeco
intercedere. Praecipue Agamemno Thyestes, Hercules Oetaeus Et adonei usum Minaeanum et synaphiae neglegentiam multo frequentiorem praebent et persectiorem, quam cetera tragoediae. Qua de re hoc loco lusius disserere longum est, praesertim cum non spectet ad Graecum usum intellegendum.
79쪽
ludorum gymnicorum initium renuntiare soleba me canticum iam secundo saeculo exstitisse seudo-Lucianus in Demonactis vita'' testatur, qui Demonactem morientem haec facit pro
ri d0λω Tamas, καipo τε καλcliaritari μέλλεlv. mo carmen paroemiaco caruisse Iuliani imitatio vorisimilo reddit, quamquam hic synaphia saepius falso loco admissa usui Clementiano monometros componendi appropinquavit v. 17-18 enim bis syllaba anceps occurrit in media sententia: ir', ἐς uomaxov
v. 10. eadem licentia admissa est: o irpi βασaia ἔθvεα πολλὰ
mo usus syllaba ancipitis sine dubio licentia est recentiorum temporum ei poetae Graeci, quo Seneca sequebatur, nisi in fine complexionum synaphiam non neglexerunt quam legem etiam Clemens lexandrinus observavit, qui cum v 11-25 monometros stichice componeret, tamen nequo syllabam ancipitem admisit neque hiatum, sed legem hypermetris constitutam in monometrica compositione servavit λ). Iam investigemus, unde Graeci poetae, quos Seneca imitatus est, novam rationem anapaeStos componendi sumpserinti Ηa in Q doricus Leo nobis auxilio venit, qui Mus Rhen. vol. 524 18973, para. 509-518 alia ratione atque ego demonstravit Senecam suae aetatis poetas Graecos imitatum esse. Comparat enim Senecae artem cantica conficiendi cum monodiis Euripideis, quorum compositionem tragicos poetas Graecos iam astato toxandrina imitatos esse ex fragmento Oranfelliano et Plautinis canticis cognitum es Eandem artem Seneca adhibuit, ita ut hunc poetam Graecos poetas tragicos sua aetatis imitari apertum lia Quod de polymotris carminibus prima lactione manifestum est. suorum usus anapaestorem, Velut
80쪽
observavimus', nisi quod anapaesti apud Senocam frequentiores adhibontur. alia aulam polymetra tum etiam apud Graecos nota fuisso Ara Besantini et fragmentum Ρtodemasnso pag. 45ὶ certum reddunta Graeci igitur poetas primo saeculo Christiano sine dubio hypermetra anapaestica, qua usque ad id tempus aut , parciora aut frequentiora inter alienas formas lyricas adhibuerant,
tum separaverunt et carmina ex eis solis composuerunt. Secundo saeculo dimoto illo diaeresi carens inter monometros receptus St, qua re hypermetra e dimetris et monometris orta sunt, quorum monumentum praestantissimum hymnus illo Philostratous i Θέri praebet. Clemens autem primum hypΘrmetra Ono- . metria composita mutavit in monometros per Synaphiam con- nexos, tum, Synaphia Sublata, e versibus monometricis carmina pangere suae aetatis poetas docuit. Haec Sunt, quae de hypermetris anapaesticis dicenda habeo. Adiciam nonnullorum monumentorum Graecorum et Latinorum araetationem, quorum ars metrica adhuc dubia era Fragmentum hymni lcisi ab Aristido 47, 30 traditum utrum e hype metris constiterit an systemata formaverit parosmiaco absoluta j, dubium est, cum perpauca modo Supersint:
. Forphyrii δεν duo dragmonia hymni εἰς Ἀπολλiuva utrum ex hypermetris constiterint an e monometris Synesianis valde du- bites, cum synaphia persaepe corrupta sic Equidem hymnum ex hypermetri compositum, synaphiam, ut in Juliani cantilena,
Neque enim illa aetat systemata sormari desita sunt. Supersunt duo tragmenta hymni in Apollinem Porphyrius d. Nauch, pag. 61st in librorum de philosophia ex oraculis haurienda fragmentis ed. G.
Wolss, pag. abs), quae parodorum anapaestos imitari verisimile est, quam- quam et hiatu semel occurrit in ipso systemate, neque omnia systemata - vixdum hac voco tales compositiones signare nobis licet paroe-miaco conclusa fuisse videntur. Sed hane rem singularem iam in Dagmento Berotinensi supra pag. 29 Observavimus Touphyorro et codd. traiecit timoWitzius. ' Librorum de philosophia ex oraculis haurienda fragmenta est