장음표시 사용
81쪽
frivo la lettera . Volo scribere litteras, vo hoscrivere L lettera . Tempus est scribendi litteras , ore o diserivere la lettera . Eo scriptum litteras, vis a mere la lettera . Sum scripturus litteras, fon perserivere la leuera . et I I Comparativi, o Nomi, o Avverbi teggono l'Ablativo, che puo mutarsi, interpos ovi quam , in Caso simile at precedente. Credo Ciceronem fuisse eloquentiorem Caesaro, vel quam Caesarem , Credo , cbe Cicerone fustseptu eloquente di Ces e. Hoc scio melius te, vel quam tu, so quem meglio di te. aa Ι Superlativi, o Nomi, o Avverbi . e i numeri reggono i lGenitivo plurale, che puo mutars in Ablativo con E , vel Ex, Cicero fuit eloquentissimus omnium Latinorum, vel ex omnibus Latinis, Cicerone fu tipiis eloquente di ititii i Latini. Is loquitur elegantissimo omnium Romanorum , vel ex omnibus Romanis, Qti parta piis elegant emente di tuiti i Romani. Unus vestrum , vel unus h vobis mihi imposuit, uno di uoi mi ha gabbato . 23 Dopo queste voci Adeo, Ita , Sic, ta ente, eost. Τam , Tantus, tanto. Talis , tale. Tot, tanti. Si pone non id quod ,
ma r ut, che. col Subjuntivo . Non lana ita caecus, ut haec non videam. io non ono cosi Neco , Me io nou vera queste cose.
di Ni , Nisi , Si Antequam , Priusquam. Quia, & Quod ,
vogitono P Indicativo, o it Subjunctivo. Hoc faciam si voles, vel li voleris, raro que to se tu vor i. Antequam dico, vel ante quam dicam, innaveti, eVio diea.di ς Elii, Tametsi, Quamquam , se bene; vogitono per lo piul' Indicativo : Etiamsi, Quamvis, Licet. henebe, it Subiunctivo.Quamquam innocens erat, vel quamvis innocens esset e tamen damnatus est, beneben sie invocente, puro coiade uuato.
. De Μoribus ad Filium. CUM animadverterem , quamplurimos homines, errare graviter in via morum; succurrendum, & consciendum opi
82쪽
nioni eorum fore ex stimavi, maxime , ut gloriose viverent, de
CUM , concios se acbὸ . animadverterem, scilicet ego, iami accor eis. Quamplurimos homines, ebe mollissimi u
mist . errare, erravans. graviter , gravemente . in Via, ne Ea πω,
O regola. morum , deste creanete . existimavi, giudicat. succur rendum , & considendum foret pro succurrendum , & consulen dum esse, do versisecorrere, o prouoedere. opinioni, sinopinron eorum, di que i. maximδέ mayimamente . ut afflucbὸ. gloriose , gloriosamente . viverent, vivesiero. & contingerent, edorrivose ro . honorem , alP onore. Nunc te, sili charissime, docebo quo pacto mores animi tu
Nunc, ora fili charissime, scit. mi Alius ratio earissimo . do
CcbO te, scit . ego, io rinyegnero . quo pacto , in ebe modo. com Ponas, scit. tu, pro componere debeas, vel possis tu debis, opo Ordinare. mores, irassumi. animi tui, de Vanimo tuo. Igitur praecepta mea ita legito, ut intelligas . Igitur, singue. legito, leget, o lenerat . mea praecepta, misi ammaestramenti. ita ut, tamente , ebe, intelligas , scilicςtca, tu gl' intenda. Legere enim , & non intelligere, negligere est. Enim, per Me . legere, it lenero . & non intelligere, e non in tendere . est, e . negligere, un dbpreetrare .
IT que Deo supplica. Itaque, per D quale a . supplica, pre
ga riverentemente . Deo , Dio .Parentes ama , Ama it Padre, e la Madre. Cognatos cole. Onora i Parenti. Magistrum metue. Temi it MaeΗro . . . Datum scrva . Conferva la cosa dataro donata. Foro pare. Ubbidifici, o conformati alia piareta vel vendere, e com prare. . Cum bonis ambula . Va, o eonversa con luoni.
83쪽
Mundus Esto. Sit pulito. Saluta libenter. Saluta voleisieri. Maiori cede. Cedi ai Maniore. Mi nori parce. Per dona at Minore. Rem tuam custodi. Custodilei ta roba tua. Verecundiam serva . Serva la verguna, o la modesiis.
Diligentiam adhibe . Usa diligenna. Libeos lege . Leis i Libri.
Quae legeris memento Memento, Trenia mente . scilicet ea, quelle cose . quae, te quali. legeris, tu aver ar letto. Familiam cura. Abbi eum delia Famitia. Blandus esto. Sarai piaee D. Iraici ab re noli. Non volere segnaν tifeneta utilita, o cogione. Nemi nem irriseris. Nefuno sebei virat, o uccellerat. Muria una daro . Da in prestann .
Cui des videto, Considera a chi tu dia . I n judicium adesto. Sarai presente algiarietio. Ad praetorium staro. Comparisti an Corte. Convivare raro Convita , e fa Lauchetli di rado. , Quod satis est dormi. Dormi, dormi. quod, quesio cbe ὸ quantν. satis est, hasta . Iusjurandum serva . Osserva iIgiuramenes. Vi no te tum pera. Omperati dat Vino, o levi moderatamen e . Pugna pro Patria. Combatti per D maria.
Ni l temere credideris. Mente erederat temerarismente.
Tu te con sule. Consiliati eou reflebis.
84쪽
Beneficii accepti memor esto. Sarai rieorde te Albeuesietio ri
Misserum noli irridere Non uoler cheruire it lamitoso . Consultus esto. Sarai discreto, ep udente. Utore virtuto . Ulia D vir tu. Iracundiam tempera Modera l' ira. Trocho lude Gisea at troco,ebe era simile atruzzotone. Al as fuge . Furii igiuoebi iu sorte,di daae,e di carte. Nil arbitrio virium feceris. Muna eos arai ,serendo iIgiudietis de nefrete tue. Minorem te ne contempseris . Non di*regierat ii minor di te . Aliena concupiscere noli. Non voler ιι amare te coe astrui. Conjugem ama. Ama la tua consorte.
Liberos erud i. Insti uisei i Fightioli. Patere legem . quam tu ipse tuleris. Sopporta ta leue , is quo tu Ilasso avra atta. Pauca in convivio loquere. Paria poes uel convito. Illud stude egere, quod justum est. Iugegnati di far queI, cte egiti clo. Libenter ferto amorem. Comporterat volenti eri P amore, e quelebes aper amore.
SI Deus est animus, nobis ut carmina dicunt; Hic tibi praecipue si pura mento colendus . Di Deus,se Dio . est animus, ὸ mente pura . ut, come . carmi na, i versi, o eaticini, dicunt, vi eono. nobis , a not. Hic, questo,sr ,sia . colendus , da sere onorato . Praeeipue , principalmente. tibi, da te . pura mente, con la mente pura. Plus vigila semper, ne somno desiditus usto et
85쪽
Idam diuturna quies vitiis alimenta ministrat . Vigila, veglia . semper oe re . plus , pia, o molio . ne esto, non egere. deditus , dato tutio . somno, aliunno . Nam, perche . diuturna quies, illungo ripos . ministrat , Λmmini a. alimen. Ta. i nutrimenti. vitiis , a' vizj. Virtutem primam esse puta compescere linguam: Proximus ille Deo cst, qui scit ratione tacere . Puta , reputa , compescere, timerenare, linguam, La lingua. esse, egere. Primam virtutem , lo prima, o Is prineipati virtis. Ille , quelis . qui , ii quale. scit . ia . tacere , tacere. ratione, conia retione, o a tempo. est , e. Pro mus, vicinissimo, osimilismo. Deo, a Dio. Sperne repugnando tibi tu contrarius esse. Conveniet nulli, qui secum dissidet ipse . Tu sperne , tu non volere . repugnando, repugnando . esse Conintrarius , esser contrario. tibi, a te. ipse, colui. con Ueniet, syaecorderis. nulli, eon nessuno. qui, ii quale. dissidet, discorda. secu, fera. Si vitam inspicias hominum , si denique mores . Cum culpas alios, nemo sine crimine vivit. Si inspicias , se tu guardi. vitam, la vita. hominum , degIi uo. mini. si inspicias ,se tu guardi. denique, almente. mores , resumi. Cum , quando . culpas, biosmi. alios , si altri. nemo, gregia uomo . vivit, vive, sine crimine ,sveta di sito. Quae nocitura tenes, quamvis lint cara, relinque: Utilitas opibus praeponi tempore debet. Relinque, lascia . quae, quelis cose te quali. tenes, luposedi. nocitura, ebe Aon per nuocere . quamviS sint cara,bench e seno care. Utilitas, l' utilitis, debet, deve. Praeponi, esper propina. Opibus. alle riccberre. tempore, a tempo. Constans, & lenis , ut res expostillat, esto :Temporibus mores sapiens sine crimine mutat. Esto , harai, constans , rigido. & leniS, e placevole . ut res. eom. D eos, o P occasone . expostulat, ricbiede . Sapiens, it Saulo . mutat, muta. mores, i costumi . temporibus, Iecondo i templ. sine crimine , Feneta riprensione.
86쪽
Nil temere uxori de servis crede querenti . Saepe etiam mulier, quem conjux ἐiligit, odit. Nil crede, non credere . temere, temerariamente. Uxori, algamoglie . querenti, ehest timenta. de servis, de' servi. Etiam , im- ferocebe . saepe, Jess. . mulier , Ddonna . odit, odia. quem, co Iut ii quale. conjux , ii marito . diligit, ama. Cumque mones aliquem, nec se velit ipse moneri: Si tibi sit carus, noli desistere coeptis. Cumque, e quando . mones , tu ammonisci. aliquem, iacuno. Nec ipse', ne egia. velit, voglia. se moneri, effer ammonito . Si sit Charus , se egit e caro . tibi, a te. noli, non voler . desistere, cessare . cceptis, dasi'impresa. Contra verbosos noli contendere verbis et Sermo datur cunctis, animi sapientia paucis. Noli, non volere. Contendere , contrariare verbis, eon paro D. contra verbosos, contro a' clarioni. Sermo, ii partare. datur , e dato. cunctis, a tuiti . sapientia, lasapienza. animi, detranimo . datur, e data. paucis . apochi. Dilige sic alios, ut sis tibi carus amicus et S ic bonus esto bonis, ne te mala damna sequantur. Dilige, ama . alios. gli altri. sic , salmente . ut, cbe . sis , rusin. caruS amicus, caro amico . tibi, a te. Esto, Iarat. bonus, corte se , e benigno bonis , a' buoni, sic ne, inguisa, Me. mal damna , i mali danni. sequantur, non feruilino . te , te. Rumores fuge, no incipias novas auctor haberi: Nam nulli tacuisse nocet, nocet esse locutum . . Fuge,suggi. rumores , i remori , o bisbigli. ne incipias, sicciis tu non cominci. haberi, a ser tenuio. novus auctor, nuOPO suto=e, o primo te timonio . Nam, per che. tacuisse , Paver metuto. nuperν nuoce . nulli, a nessum. esse Iocutumiaver partato. nocet, nuoce 'Spem tibi pi omissi certam promittere noli: Rara fides ideo est, quia multi multa loquuntur. Noli, non volere . promittere, promettere. tibi, a te . cert maper eerta. spem promissi, lasseranda della promis. alias: Rem tibi promissam cerro
87쪽
Ideo fides Nereio la fide. est rara , ὸ rura . quia , precbe. multi
molli . loquuntur. partano. multa , molle c6 e. Cum te aliquis laudat, judex tuus esse memento. Plus aliis de te, quam tu tibi credere noli. Memento, ricordati . esse, ut essere. tuus judex, tuo ei uiaee. eum , quando . aliquis, alauno. laudat, lauda. te, te. Noli, non volere . Credere , credere. Plus , ptu. aliis , a gliastri. de te , dite. quam , che. tibi, a te. Ossicium alterius multis narrare memento ζAtque aliis cum tu benefeceris. ipse sileto . Μemento, ricordati . narrare, di narrare . ossicium, is bene zio. alterius , astrui . multi S, a molti . Atque, ipse , tuissesso. sileto, iacerat . eum , quoudo . tu , tu . benusecuris , ave νa ifatio beneficio . aliis , a gli altri. Multorum cum facta senex, & disti re enses. Fac tibi succurrant, juvenis quae feceris apte . Cum , quando . se nux . essendo tu vecchro . rccenses, narri. saiam , iotii. & dicta , e i delir. multDrum, vi molli. Fac, D. succurrant tibi, che iiDυvengono . quae , quelle colle, che . ipso, tu sies . feceris, averat furto . ju VcRis , essendo gro Pane. Ne cures , si quis tacito sermone loquatur: Conscius ipse sibi, de se putat omnia dici Ne cures , non ti curare . si qu S, Ie ausino. loquatur , parsi. tacito sermone , eoi partiar plano . Ipse, I' uomo. conscius, conis Iope uole . sibi , si e , o ebi e rimorD uolia cohieneto. putat , pensa. omnia , sulte quelle coe . dici, esser deite . de se , ΔΡ.
Cum fueris felix , quae sunt adversa cavero: Non eodem cursu respondent ultima primis. Cum , quando . fueris , tu Drui. selix eiice. caveto. tuguaris derat . quae , da queste cos, che. sunt , Iono . adversa , cout a M. Ultima, te coge ultime . non respondunt, non corrcipondono. primis , cste cosse prime. codem cursu, co medesimo coryo.
88쪽
Iliacosia, che. Vita , la vita. sit tributa ,sia sata data. dubia , dub o offa . fragilis ; e fragile. nobis .anor, Exiguum munus cum dat tibi pauper amicus, Accipiro placide, plene & laudere memento . Cum, quando . pauper amicus', it po vero amico. dat, da . tibi, a te. munus exiguum, uu dono picco, . Accipito, putia que no . placide, piacevolmente. & memento , e ricordati . laudare, i D-dario. plene , plenumente. Infantem nudum cum te natura creavit. Paupertatis onus patienter ferre memento. Memento, ricordatι. ferre, di sisnortare. patienter pazieu temente. onus, iIp63. paupertatis , dei poverid. Cum , couciosa cosa , che. natura, D natura . creavit, pro creavit, abbita creato. te, te . infantem nudum, bambino 'uudo.
Ne timeas illam , quae vitae est ultima finis. Qui mortem metuit, quod vivit, perdit idipsum . Ne si mea S, non temere . illam , queta cosa, ehe. est ultima senis, e ultimo fine . vitae , de δε vitia. Qui , colui iI quale . metui emort cm reme la morte. perdit, perde. idipsum, quello stlo. quod, che. vi vi t, egit vive. Cloe, D vita. Si tibi pro meritis nemo respondet amicus :Incusare Deum noli: sed tu ipse coerce Si nemo amicus ,se nessum amico. respondet, corri ponde. tibbi , a te. pro meritiβ, secondo i bene j . Noli, non volere . incusare, lamentarii. Deum , di Dis. sed , ma. ipse, tu flesso. coerce,
. . Ne tibi quid desit, quaesitis utere parco: Utque quod ost serves, semper tibi deesse putato
Vtere, usu . Parce, moderatamente . quaesitis , pro acquisitis, Ie eo se aequi te. ne quid, acetoecbe auuna cosa non . desit, matarchi. tibi, a te . me, e . putato, penserat. semper, se rν . de- Esse , maneare tibi , a te. ut serves, acrio be tu conservi. quod
Quod prxstare Prius, .uc: bis promis laudi et tib
89쪽
Ne sis uento susi dum vis honus ipse videri. Ne promiseris, non promenerat . his, due voste. ulli, adaisuno. quod, quelo, cbe. potos praestare , tu puoi dare. Ne sis, acciorebeta uoussa. ventosus, vano. dum ipse, mentre, Me tu. Vis, vuoi. videri, parere . bonus, corte se .
Quis simulat verbis, nec corde est fidus amicus e Tu quoque fac similes r Sic ars deluditur arte. Quis , pro aliquis, astuno . simulat , simula. Verbis , con paro-
. nec est, ne e . fidus amicus ,s GP amico . corde, dicuore. Tu quoque, tu ancora . fac simules simula. Sic , cosι. ars, P arte.
deluditur , e bufata. arte, con P arist. Noli homines blando nimium sermone probare: Fistula dulce canit, volucrem dam decipit auceps. Noli, non volere . probare, Adare . homines , gli uomini. sermone nimium blando, eon pariare trono I sngbevole, o trop-mpiacevole . Fistula, la zampogua , o si bis . canit, Hona . dulce , pro dulciter, dolaemente. dum, mentνe, ehe. aucePS, P uccellatore decipit, inganna. volucrem , P uecello. Cum tibi sinr nati, nec opes, tunc artibus illos rInstrue : qub possint inopem defendere vitam. Cum nati sunt tibi, auendo tu si liuoli. nec opes, e non ricchez-Ze . tunc, aliora . instrue , ammae a. illos, que in . artibus, netrarii. Quo, acciscebe . postunt, possino. defendere, diuendere. inopem vitam, lavita podera. Quod vile est, carum : quod carum est, vile putato e. Sic tibi nec cupidus . nec avarus habeberis ulli. Putato, reputa. vile , esser vile . quod carum est, quesia eosia. Ia quale e cara . Putato, ripaeterat . carum, fer cura. quod est vile, quella cosa, la quale e vile . Sic , eost. nec habeberis, ne fami ctimato. cupidus , ingordo. tibi , date. nec avaruS, Ne a -- . ulli, da alcuno.Quae culpare soles, ea tu ne feceris ipse: Turpe est dolori, cum culpa redarguit ipsum. Ipse , tu, ne feceris.non farri. ea, quesie cine . quae , te quali.
soles culpare ,sei solito bissimare. Est turpe , ὸ brutta cosio . do
90쪽
ctori, almae syro. cum , quando. culpa, la eo*a. redarguit, r prende . ipsum tui medesimo .
Quod justum est petito. vel quo' videatur hone stum: Nam stulium est petere id , quod possit iure negari.
Petito , do manderat . quod, quem cina, la quale. est jussum egiusta. Vel, overo. quod, quella eos , la quase . videatur honestum , patia one , Nam, perche. est stultum , e pardio . Petς re , domandare. quod, quelia eoD , D quale. possit negari, posso e sibi negata . jure , rogiovevolmente. Ignotum tibi tu noli praeponere noIi . Cognita judicio constant, incognita casu. Noli, non volere . praeponere , preporre. ignotum tibi, la persona usu couinciuia da te. notis, alia eouinciate. Cognita, te cose coninclute. constant ,s sono. judicio , per giudietio . incognit- , te non conoslute. Constant , I sistono . casu, per fortuus. Cum dubia incertis versetur vita periclis; Pro lucro tibi plane diem , quocumque laboras. Cum dubia vita coneio cosa, ebe la dubbi a vita . versetur , . Manirata. Periclis incertis, da incerti periciat. Pone tibi, corn- . puta . dium , iIgior . pro lucro, per gus lugno . quocumquQ , qualunque giorno . laboras, tu fulichi. o travetii. Vincere cum possis. interdum cede lodali robsequio quoniam dulces retinentur amici. Cede, cedi. interdum , ale una volta . sodali, at compagno . cum possis, concio cosia,ebe lupos . vinccre, vincere . Quoniam,per che. dulces amici, i doles amica. retinentur , si ritengono . obse quio, con ζ6sequio. Ne dubita, cum magna petas, impendere parva His etiam rebus conjungit gratia charos. Ne dubita, non dubitare. impendero, di iure . parva. te cose pic- cole. cum petas, chiedendo , o pretendeudo. magna e cine grandi. Etenim , perch e . gratia, lagraetra . Conjungit, eongiunge. charos, i cari amici, his robus, con quem mezzi. Lilcm inferre cave, cum quo ti bi gratia juncta est: Ita odium generat, concordia nutrit amorem.