장음표시 사용
11쪽
retur,non alium, a patronum, benefactorem suum debuisse agnoscere aut requirere:praesertim cum is vltro obtigerit, ius est inter mortales summa sacrosanctam autoritas. Quam sane autoritatem non φαrebor, ne cui pam candido, malevolow lectora in hoc opere assentatio oris missio immodice alicubi extulisse videar. Dedi enim operam, ut res ipsa nos posset ab ea suspicione liberare. Et alioqui nihil unquam ingenio nostro magis contrarium sirit, o priuati gratia commodi, vel summis principibus turpiter assentari. Nec quicquam antiquius, u Veritatem agnitam,nullius vultum respiciendo, ingenue iber pronte ri, iuxta illam Aristotelis stiatentiam: Amicus Socrates amicus Plato, sed magis amica veritas. Tu igitur beatissime pater, quam nos oratio ne defendimus iterarchiae ecclesiastics dignitatem autoritatem , per m re ipsa asserere,& iactatam diu, grauites quassatam beati Petri nauiculam cui te Christus rectorem priefecit, magno indesinom animo in optatum portum dirigere. Non dormitabit ne* dormiet peruigil ille Israelis custos,sed laborantibus vobis, piorum precibus excisatus, aderit etiam, quando videbitur obruta fluctibus, quando humanitus desperata videbuntur omnia, vel quarta ipsa obscurae noctis vigilia. Fidelis est, nec mentiri poterit, qui Petro nunquam pransalituras ad uersus eandem inserorum ponas promisit.Quem oramus,ut tuam sanctitatem nobis & ecclestae suae diu seruet incoluamem, ius* salutares conatus seliciter prouehat. Coloniae, seriis beati Gregorii papAAnυ no a nato saluatore, M. E
12쪽
ECCLESIASTICAR VEL DE SACRO EC.
clesiae principatu, Liber primus.
Catholica eeclassa quaenam sit;& qui ad illam pertineant. CA P I
u AC TATVRI de catholica ecclesia, eius autoritate & hierarchia, hoc est. sacro illo principatu, quo ea in stituit oradinauitq: Christus:prius quenaea sit definire opportii num est, atq; indequod quan itur, conandu investigare & erue, . Quandoquidem omni retractanda, a definitione eius,de quo proposita quς stio est ordimur auspicatissime. Nosse
enim ante omia id oportet, ut verissime anquit Plato, aut prorius sine scopo aberrabit oratio. Nec vero adeo obisuium hoc ac planum esse, docet vetus inter Christianos controuersia. quae quoties per schismata ac lam eses exagitata est ecclesia, enituit. Nam
cum o sit 5 semper suerit omnium Christi nomen profitentiu in dubitata fides unicam esse Christi ecclesiam, extra quam nulli salus est adeo ut hoc ipsum omes plane profiteamur in symbolo Nicenae fidei de cuius unitate & in quo coli stat post agemus prolixius 5 enucleatius) ne. cesse est A schismaticos& han eticos ab initio semper conicdisse&credidisse apud se esse veram ecclesiam Christimisi no errore deceptos sed aperta malitia scientes, Volentes* ab asse in praxeps voluerimus, quod C verisimile non est. Certe Irenaeus & Tertullianus temporibus se s ita sibi persuasisse haneticos & schismaticos testes sunt, ut orthodoxa SI castholicam ecclesiam ipsi contra deputarent haereticam 8c schismaticam.
Sicesim inquit Cyprianus Nouatianus simiarum more quaecum ho Q prianus mines non sint, homines imitantur catholicae ecclesiae autoritatem sibi voluit vendicare. Et cum ipse in ecclesia non esset, sed contra ecclesiam num rebellis hoc unu ar sibi vendicabat quod caeteros facies haereticos apud se esse ecclinam defendere praesumeret.Sic ira Donatistas diuus Aua Augustin. Iustinus: trouersia haec inquit, inter nos est, ubi vera sit ecclesia Christi apud vos,an apud nos. Ita Sc his nostris turbulentissimis sane deploratissimiscv temporibus, quo quisq; insanit apertius, S ab orthodoxa fide S catholica ecclesia tardiori lapsu longiuso recedit, eo intolerabilius in orthodoxam ecclesiam Christi debacchatur, sibique persuadet, solum se in eadem regnare. Sic Luthero Sc qui eius amentiae consortes fuit, orthodoxa Sc catholica Christi ecclesia, papistica, antichristianare satanica nominatur.
13쪽
P. I. HIERARCHIAE ECCLEsIASTICAE Quare operi rectum facturi sumus, si ita ecclesia Christi definium D
mus,Vt clare persipi ecp pateat cuim,quama ea situ qui ad eadem pertineant. Nam una hac veluti machina,vno ictu uniuMa haec quae nucorthodoxam ecclesiam infestat ac persequitur, haereticorum schismatiacorum m phalanx arietata,& e Christi ecclesia eiecta palanam seclusa naermis inefficax humi I prostrata videbitur: ut quae non nisi sub amici m in P tiar specie ouina pelle nocere potest,& suum virus ditandere. Vt ita euidens liciamus, quaenam sit Christi ecclesia, ab ipsan minis notione exordiendum est. Ecclesia ita* Latine multitudinem,
coetum aut conuentum significat, Graeca enim vox est. Multitudianem, inquam, non qualemcunm, sed conuenientem,& conciliatam in unam aliquam societatem. Et quamuis variae formae sint humanaarum societatum,ut ob causas finescit diuersos in unum coueniunt comciliantur homines,&secundum suam formam sua cuiq; impositata Eueniens nomenclatura. Vt inter se conueni ut homines ad finem super,
naturalem assequendum,in fide cultum dei, ac religioe 8c spe salutis inade adipiscedae eiusmodi hominum societati ecclesiae vocabulum appropriatu esse in scripturis, ecclesiasticis* scriptoribus, plane intelligimus. Sed quoniam 8c vera est & falsa de deo fides,vera falsa religio, vori dei falsorumq; deoru cultus, hic statim in duo e diametro sesecat ecoclesia videlicet in ecclesiam sanctam quae rectam de deo fidem seruat,vera religione vertim deum colit Sc adorat. 8c ab eo salutem suam expo stat:& in eam,quae dicta omnia non habet syncera ac recta,sed vel in os milibus vel in Aiquo eorum aberrat. Quod tametsi infinitis contingat modis, uno tamen nomine uniuersam illam significamus&comprohendimus nempe per ecclesiam Satans qui in uniuersa illa, tametsi multiplici&multiformi ac inter se pugnanti regnat& imperat,&seruos, captiuosin tenet uniuerses,qui aberrat a sancta dei ecclena. Hac ecclesia impioni & malignantia subinde etiam nominat sacrae litere. Quemadmodu Sc illam sancta Sc orthodoxam nonnunu simpliciter ac lineadadito ecclesia. Vocatur&hae duae ciuitates magia figuratae in duabus illis ciuitatibus, quaru alteram aedificauit Abel alter. 1 Cain, de abus August. prolixe,& toto opere illo quod inscripsit de ciuitate dei. Quant vistraque tans corpus quoddam crescit us* ad cosummationem seculi. Ad sanistae vero dei ecclesiae certiorem clariorem p noticia quo peravn, ea ho Ueniamus, hoc primum de ea praefari conuenit, quod& una est&ea,
ii tholica,ut de ea profitemur in symbolo Nicenae fidei. Vna, inquam &
univcrsalis, nullo certo loco, nulla regione aut patria, nulla gente nati aut populo nullo denio tempore conclusa, circumscripta aut determitinata. Sed generaliter extendens palmites suos in orbem uniuersum, in tempora quaelibet, praeterita praesentia & sutura,secundum seriem suciscessionis nascentium & decedentium, continuata sub uno duce inuita
14쪽
LIBERI. Fol. II. A bili deo munitate vidi turn est fidei&religionis. Totius enim huma Epsis. ni generis autor & creator rus eidem lapso in Adam,R hominibus o. Gene.smnibus aequalem se exhibui omnibus paralis remedium et redemptorem, qui rem fide in ipsiim tenderent. Vt qui testate id Apostolo, vult omnes saluos fieri nec distinctionem facit Iudaei & Graeci. Neq; enim Rom.io personarum acceptio est apud deum, sed in omni gente & loco, inquit Rc .io Petrus, qui timet deum, is acceptus est illi. Huius ita ecclessae si ortum, aetates incrementa, progressum T dili Aetates. stigenter pensiculate* expenderimus perueniemus ad eius, quam quaeri sita' . sic mus, Christianae ecclesiae distinctam certam* noticiam. Coepit aus que eatholitem ab ipso mundi exordio in Adam & Eua primis nostris pai ctibus. Qui cu post diuini mandati praeuaricasionem una ctim posteritate sua uniuersa ciuitate illa coelesti extorres faeti & paradiso voluptatis in hac Gene. , vallem lachrymaim ac miseriae eie fit diaboli senosci; mancipia et virio
morti fecissent obnoxios, a misericordissimo tame deo spem veniae aca ceperunt in sanguine mediatoris dei & hominum Christi , agni imma i. Tim t lathpro salute humani generis offerendi. in cuius fidei protestatioem, etiam ab ipsa mundi origine agnus ab eis immolatus legitur. Nam G 3ς- cum infinita sua bonitate ab aeterno ita di posuisset deus rationalem naturam condere,quam suae bonitatis, beatitudinisq; faceret participem,&coelestem quandam Hierusalem aedificare, in qua regnaret filius illesius, deus S homo, angelicam &humanam iam creasset naturam, ut futuros illius regni ciues, ut* praeordinato tempore, cx radice Iessedc semine David lle rex aeternae gloriar in utero praeeleetae sibi virgini matris, humanam naturam assumeret: non est credibile hoc ignoras te
Adam, quem creaverat deus persed aetatis virum,omni rerum in te, Gψne. Iligentia perfecta cognitione omni deni sapietia insti tactum &qua C ob causam ipse creatus esset stirps humani generis, non cognouisse, rua etsi id expresse non habeat scriptura. Certe diuina illa maledictio aduersus illum callidum serpentem, hoc est, Luciferum, humani generis limstem,matri s nostrae deceptorem satis indicatoarctibus illis nostris ignotum no suisse, quod ex sua posteritate ac semine nasciturus es et, s ipsos atm adeo humanum genus e diaboli captiuitate redimeret. Qitia enim fecisti hanc rem inquit diabolo in serpentis serma, serpentis conditivis Ibi habebis. Vt enim prae cunctis animantibus is est abominabilis homini& exosus ita& tu super omnia creata maledictus & odiosus eris. Pectore super terra gradieris, & terram comedes cuctis diebus vitae tuae: hoe est tota mente ac intentione ad malitiam ac peccatum intendes,abscp vlla spe aut eme Aut veniae.Hoc em est cunctis diebus, clo sempere torris, neo ad coelestia unqua aspirahit cogitatio tua, sed cum terrenis, immundis, sceleratisque hominibus erit conuersetio tua eorumque iniquitate, velut cibo pasceris. Inimicitias ponam inter te& mulierem,&
15쪽
CAP. I. HIERARCHIAE ECCLEsIAsTICAE semen tuum &scine illius. Per mulierem hoc loco Christi matrem im ndubie intestexit,c estis illius regni praeelerum reginam, quae nobis Iorio Peperit saluatorem, per suem ille princeps huius mundi eiectus est is, ras. Per semen vero serpentis aut Luciferi, omnes complices eius, malis gnos spiritus, quos secum una pertraxit ille auersos a deo in perditio, nem,& interitum sempiternum sed & homines ipsum sua sponte secuturos. Et ipsa inquit,conteret caput tuum, virtutem tuam, potestite tua
am quam in homines exerces & exercebis infirmabit collidet, & ad ni,hilum rediget,& aduersus venenosum illum tuum astatum, quo uni. - uersum humanum genus infecisti antidotum pariet illum istactu venatris siti superbenedi mim. Et tu insidiaberis calcaneo eius, quavis proastratus, quamuis contritus, non cessabis tamen maligna tua voluntate nocere,etsi minus possis contra eam aut semen eius praeualere. Si no audebis aperto Maiieinsurgere & congredi insidiaberis tamen eius calcain J. neo, Venenu tuum sustundendo qua parte poteris, per pseudochristos,
pseudoprophetas pseudapostolos, ministrosip tuos. Ex his inquam, adeo die is ad Lucis en qui se transformauerat in serpentem illum, alcyra,quam indubie habueran suae conditionis cognitione, nihil dubitandum est intellexisse parentes illos nostros, illum deum homine, regem tmiun. 1 gloriae coelestis* illius regni pravordinatum ab aeterno, predestinatum etiam suisse reparatorem collapsae naturae,& humani generis redem'ptorem. In qua fide nihil dubitabant praeuaricationis suae poenit etiam . fore salutarem, & se restitutum iri illi, unde exciderant, coelesti ciuitati. Eandem hanc fidem etiam filios posterosque suos docuisse nihil dubiis indum est quam & victimis hostiis oblatis deo significarunt & pro, sessi sunt, ad agnum illum immaculatum respicientes, qui suo sanguis, a ne deleturus erat peccata mundi :& chirographum illud scripti ad Uersum nos decreti. In qua fide, qui conuenerunt patres ab Adam ad FNoe prima catholicae nostrae ecclcssara atem, ortum & ut sic dicam infantiam constituerunt, nullis alioqui symbolis aut sensibilibus signis quod legitur) ab impi haut ecclesia Satanae distincti, nullis peculiarisbus legibus c5stricti nulla autoritate diuinitus ordinata gubernati, nullis prophetiis aut clarioribus reuelatioibus illuminati: sed dimissi in manibus cosilii sui, ut qui scp sine aemulo aut vindice sequi posset, quod sis hi in oculis suis rectu videretur. Ita factum est,ut paulo longius proogressis ab ipso exordio & initio mira sui & dei irrepserat in omnes o
. . liuio. Omnis quippe caro corruperat viam suam super terram,ita ut Gene. c deii poenituisse dicat scriptura, v fecisset hominem, statuisse* delere, quem creaverat, a iacie terrae, ab uno Noe inuenta gratia apud deum, quem solum cum tribus fili h eorumque uxoribus ac sua, hoc est , octo omnino animas ab aquis diluuii seruatos in arca, ut seminarium resina
queretur & stirps humani generis eadem scriptura commeminit.
16쪽
LIBER L Fes. m. A mo tempore vides a pusilla εc modica suerit haec nostra catholica .
dei ecclesia, ut non immerito insantiam eius eous se extendisse possi, mus intelligere. Nam inter tres omnino filios illos Noe etiam infamis ille & impius tam erat,quem ad Satanae non dei pertinuisse ecclesiam, Gne. suis indicat et sacra ipsa atm etiam Berosi historia. Nam ad omnem impietatem ac superstitionem declinasse illum testantur. A Noe deinceps post diluuium multiplicato hominum genere& Gςης ucrescente des ecclesia, ad Abraham usque initium pueritiae eius, num rare possumus.Quae adhuc bruta satis sitit & non longe ab infantia re,
cedens, nisi corporeo quodam incremento ac robore membrorum, ra tionis lumine paulo admodum plus se exerente.
At ab Abraham ad Moysen us* pueritiae finem Sc adolescetis iniscum. Nam sub Abraham non paulo plus luminis 5c illustrationis acas cepit, quem Vnum ex omnibus qui tum vivebant, eleetum ex cuius se, mine sumanam naturam assumere nascio dignaretur deus, etiam fas clane. u. is
miliari suo Bequentio colloquio dignu habuit, eductum e terra sua, e cognatione & domo patris sui in terram, quam ipsi semini estis da, turum se promisit speciali laedere sibi sociauit, paetumque iniit cu ipso dc semine esus foederis sempiterni ut esset ipserum deus.Vtcpin semisne estis benedictionem ac salutem acciperent uniuersic cognationes terrae. Hunc primum cum semilia & cum semine suo sensibili signacu, Io segregauit deus, no ab ecclesia impiorum ac Satanae, sed & a reliqua catholica ecclesia sua uniuersa. Quam eo tempore longe latem dimi, sim,& no in unam Abrahae domum coarctatam, clare indicat scriptu, in Genetas. Quae S in domo Nachor fratris eius in Mesopotamia, Gene.
unde filio suo Isaac Rebeccam accivit uxorem S in domo Loth deo fidelis accepti , viguisse fidem cultumque veri dei attestatur. Sed ScC Melchisedecs regem Salem sacerdotem dei altissimi estis benedi stionem ad Abraham commemorat. Quod si rex Salem , sacerdos erat dei altissimi nec populum cui is imperabat, alienu fuisse a veri dei fide, cui, tuc dubitari non potest.Quin & Abimelech regem Gerarae Palaesti,norum cum suis. Item et filios Heth,veri des cognitionem,fidemque habuisse nec a catholica des ecclesia suisse alienos laud obscure eadem scriptura subindicat. Sed & S.Iob hic possem meminisse,non Israelitae,sed 3Idumas.Qui ut Origenes et post illum Augustinus supputant quinta generatione u Abraham, & tertia a Iob posterior extitit, quem deo singulariter placuisse eius ecclesiae membrum fuisse non vulgare, t ties testantur sacrae literae. Possem quoque & Magorum, quos gentiales non Iudaeos nato nouiter saluatore,ab Oriente mysticis cum mune, ribus ad eundem adorandum index stella excivit&produxit, quos a veri des fide cultuque non alieno neque ante nascituri,& tunc nati sal,
uatoris mundi,prorsus fuisse ignaros, mystica illa,quae secum attulerui, A ui mune
17쪽
CAP. I. HIERARCHIAE ECCLEsIAsTICAE
Exodi imodi it Exodis Exodi tomunera attestantur,una cum euangelica li istoria. Quae omnia eo perti Pnent,ne in Anraham, per illud circuncisionis signaculum catholica deiecclesia sensibili illo signo distin fiasuisse credatur ab ecclesia impioru& Satanae: aut solus ille cum suo semine exclusis caeteris nationibus Scgentibus, pertinuisse ad des ecclesiam: ut hoc male crediderunt crassi, carnales* ludaei: qui uniuerses non suae nationis execrabantur ut ima mundos & impios,alieno sep a deiecclesia.Ita enim cotra professionem Nicenae fidei una catholica ac uniuersalis non suisset ecclesia sed unius tantum familis aut populi.Quin potius ex uniuersa sua ecclesia, unum elegit Abraham & semen eius,in peculiarem sibi populum, ex quo na sci vellet: ut in illo paulatim incipcret erudire,ac pedetentim,magis magis illuminare ecclesiam suam uniuersam. In xmo illo populo, veluti Praeludio quodam adumbraturus,& estigiaturus, qualem ipse in teraras descendens aedificaturus esset ecclesam suam uniuersam. Nam v. Eniuersum illius populi statu. 5c quaecun* in illo operatus est deus, adaumbrationem quandam suisse eorum, quae in Christo Sc eius catholi, in ecclesia enituerunt,toties clamant & inculcant apostolicae literae. In Abraham ergo & patriarchis ad Moysen uso fine cepisse secunadam catholicae ecclesiae aetatem, eiusque pueritiam cui de ecclesia huimano more loquamur) cepisseque iam adolescere, multiplicato semi. ne Israel sub seruitute Aegyptiaca in multa centena milia, haud inconagruenter intellexerimus.
A Moyse vero egressum filiorum Israel ex Aegypto, in tot mirabiolibus, tot portentis, primum per mare rubrum, deinde per desertum, itinere tot annorum, tam laborioso, tot tentationibus pleno, tot manosionibus distincto, tot regibus deuietis tot hostibus caesis, tot bellis cos sectis, vsep dum introducti implatati* essent in terram promissionis, radolescentiam catholicae ecclesiae non inconuenienter accipiemus. Ea enim aetate incipit se exerere rationis lumen. Quemadmodum et tunc
ecclesia per Moysen longe plus lucis fidei accepit. De prioribus enim iblis patribus alci' adeo Abraliam Isaac et Iacob loquens dias Moysi: Nomen, inquit,meu tetragrammaton non indicaui illis, significans se illud Moysi prae illis indicatse. Cui Sc loquebatur facie ad facie, & quemadα modum loqui solet homo ad amicum suum. Sed & adolescetiae adhi, bentur paedagogi praeceptores & magistri. Ita & huic ecclesiae aetatu primu adhibuit deus paedagogu, legem ad coercendas tralaressiones, 5c ad Christinesus ecclesiam, caeremoniain umbris, multiplicibus ν figuris significandum ac docendum ordinato mirabili illo veteri tabernaculo,cu sacerdotio suo,sacrificiis cari emonibxitibuso uniuersis qui. bus veritate ipsam quae sub Christo S per Christu enituit, praecurrendo adumbrauit rominum. metes, ad eandem iacilius recipienda dis sposuit. Non cinerat lux tan nisi praeexercitatis, & ia paulisper assuetis oculis,
18쪽
tis oculis subito 6ssundenda:alioqui repenti no tanti fulgoris obiectu
perstriistura non illuminatura acies humanarum mentiu . Non pol
rant ab initio intendere fit 3 Israel in aperta, reuelatam cp faciem Moysi: hoc est,in nuda claram veritatem eoim, quae per Moysen figuris illis 'significabatur. Sed necesse habebat velare faciem sua quoties a conspeeiu & colloquio domini prodibat ad populu. Lege itaq3 psdamo unostru hoc est catholics ecclesis suisse in Christo Iesu no sine caueteritur Apost us. Et rursus: Dico, inquit, quanto tempore heres paruulus est nihil disserta senio,cu sit dominus omniu: sed sub tutorib' 8c acto, ribus es usque ad praefinitum tepus a patre.Quod cum aduenisset, ianudum de crucis patibulo coruscabat evagelium, iam illud velum voteris templi discissum est, iam eius abdita Sc recondita patuerunt. Adolescentia aut in iuuentutem transit,ut tandem perueniat ad aetan tem persectam.In qua tametsi longe plus vigeat rationis lume, a psdaogogi tame cura,praeceptoru exactorum P autoritate nondu eximitur.
Ab inducto itaque implatato* per Iosue & seqtientes iudices in terram promission Israelitico populo per reges propiaetasV ad plenitu
cffinem usque temporis persectanam aetate, dc saluatoris nostri aduen, tu iuuentute catholics ecclesiae recte videbimur extendere. Eo enim tepore quavisa paedagogi curanondii Gepta plurimas clarissimasque
de Christo eiusque ecclesia 8c regno uniuersisq; nostrς fidei myster6s,
per David Esaiam reliquoso prophetas reuelationes accepit. At ubi venit inqtiit Apostolus plenitudo temporis, misit deus fili, Galat una seu natum ex muliere,natu sub lege ut eos,qui sub lege erant, redi, meret. Lex ergo,Vt diximus,paedagogi tantum desuncta ossicio, ne, minem ad persectum adduxerat nullum iustificati erat, nullum salua. C uerat. Quandoquidem & qui sub lege erant redeptore siluatore iusti H by γficatoreque adhuc opus habet:Christo, inquam, Iesu in que pendebat patriarcha' omnium vota, S prophetuum oracula, Sc veteris illia iis tabernaculi lcgisque ritus 8c Hremoniae omnibus gentibus benedictione ac salute in illo repromissa dc exhibita. Fudator itaque & sanactificator ecclesis tunc natus est in ea:iuxta regis prophetae vaticinium. Nam in Sion inquit,gloria dicetur passim apud omnes, altissimus ilis te qui codidit ac fundauit ea,natus est in ea. Hic est altissimus ille, altissimi dei filius qui ab initio una cum deo patre suo iustitiae gratia operaitus est non tantum in illis veteris legis cultoribus sed in ollii bus homi nibus pia in ipsum fide credetibus,&redeptorem ipsum expectantiatius.Prius ecclesiae suae locutus in patribus & prophetis nouissime in Hebr i sua ipsius persona ipsam inuisere dignatus tanqua unus ex nobis,ato
adeo ister noster effectus,velame illud super iacie Moysi positiuabstulit SI clara euangelicae veritatis luce in veteri illa line, viri Israeli dvs OiuscpKxei non Pacritibus veluti cortice quoda obtecta Sc inclusam,
19쪽
3 CAP. I. HIERARCHIAE ECCLESIAsTICAE palam &ex aequo toti mundo uniuersaecv ecclesiae suae manifestavit. DQuam completis nostre redemptionis mysterijs, persolutisque veteris 1 ir, Ads peccatorum debitis,d leto p chirographo illo,quod aduersus nosera crucique affixo,reuersiis ad patrem apostolom suorum ministerio ex omni quae sub Gelo est, gente,natione,populo, talem sibi cogregauit, construxit & ordinauit: qualem in illa veteri h nagoga, tabernaculo pac sacerdotio deliniauerat ac adumbrauerat. Nam omnia illa figuram fuisse nostrae ecclesiae toties inculcat Apostolus.
Haec est illa quam inuestigamus,catholica nostri postolicam Chri' sti ecclesia.Quae tametsi a Christo tum primum incoepisse & apostolorum suorum ministerio ex Hierusale in uniuersum orbem propagata, ac proinde noua quaedam &a veteri illa catholica des ecclesia distinetii videri posti noua lege nouo sacerdotio, nouis sacramentis acceptis &veteribus illis abrogatis omnibus,praestitim cum idem ipse eius lana κdator,nobiscum in mortali came adhuc agens quasi nondum aedificaatam,sdificaturum se super designatam illam petram promiserit: unam Vario tamen catholicam ecclinam profitemur, in quaelibelloca& tempora, suos palmites extendentem,& ab ipsa origine mudi, secundum seriem successionis nascentium & decedentium ad seculi usque consummatisonem conti nuatam, sub uno duce inuisibili deo in fides & religionis vis nitate.Itaque non est alia Christiana ecclesia ab illa veteri:sed & haec &illa veluti una quaedam ciuitas magna landata est super fundamentumni i prophetarum & apostolorum Christum, quem Patres expectauem ioth. . Prophetae praediaerunt,apostoli aduenisse praedicauerunt. Ioannes vero demostrauit praesente verum illum agnum esse significans, in cuius sanguinis virtute ab initio dimissa essent peccata mundi, vidiscet alludens ad vetera illa sacrificia quibus ab ipso mudi exordio, patres suam fidem in redemptorem nostr p redemptionis modum protestabant. FVna igitur est ecclesia Christi cum illa veteri utranque conne stente itiε-- lo angulari lapide.Eande inmen&noua esse Aca Christo coepisse edissicari, & apostolorum ministerio ab Hierusalem in uniuersum orbem propagatam, nihilominus cum sanestis patribus confitemur. Quinis doquidem impletis euacuatisque iam veteris illius tabernaculi umbris ac figuris, nouo quodam habitu ornatu prodηt: noua promissae oollim, nunc autem implet atque adeo hisitae veritatis luce illustrata.
Eunde quidem cum prioribus fidei ac viis spiritum, sed abundantiori
mensura accipio.Quo corda timidasubito trassormata sunt & imbuta coelesti mirabili virtute. Qui & noua quaedam admirandaq; ope, ratus est in linguis nouis in prodigiis & signis, in sacramentis nouis, indo strina noua euagelica,per qua gratia& Veritas annuciata est omittibus per Christum lesum sublata macerie, qua diuisi fuerant Iudari agetibus aequausis in Christo abs* vlla distinctione omissius. Domine
20쪽
LIBER I. rol. V. A deus virtutum inquit diuinus ille psaltes conueriere ad nos, respice de coelo & vide ac visita vineam istam, S perince eam quam plantatiit des tua λ super filium hominis, quem confirmasti tibi. Vinea domuni Sabaoth domus Israel est. Ad quam tunc deus virtutum conuersus est O in suo filio eande visitare dignatus est. Virtutum,in qua, deus cuius nusu mirabilior potata apparuitsu nil maiores magis mipedas virtutes operatus es u cum verbu eius caro fieret.Tum quoin ille vir. tutum deus infinitae clementis sue vultum ad nos couertit,& facie alcyadeo imaginem suam vivam ad nos tras misit pijssimo, benignissimo. Q misericordiae sua oculo nos respexi vidit & visitauit: visitauit vineam sua in tametsi illa visitationis suae tempus no cognosceret. Visitauisi. inqua,atiu perfecit,qua exterminauerat sylvestris aper, Sc sera in agro depasta erat. No ergo eradicata priori, noua vinea plantavit Christus,n sed resectis palmitibus arescentibus atque eidem trunco in sertis nouis,
male multatisvicolis malis, hoc es Iuda ivrabinis, sacerdotibus Sc Pontificibus,qui unigenitum dei filium, uniuersdiu haeredem occido μ' runt,eandem locauit agricolis alijs hoc est,apostolis apostolicis in viri episcopis S presbyteris: sub quibus dilatata in uniuersum orbcm, dilia genter it excit ita fructu uberrimum iacit. No enim,inquit Apostolus, Romaeis repulit deus plebem suam, quam prςsciuit sed gentilem populum, V luti oleastrum illi inseruit tanquam oliuae bonae. Qui particeps factus pinguedinis radicis illius, veteribus illis ramis sere arescentibus, ct se
diis Uberrime latissimeque excreuit.
Vetus est ergo Christi ecclesia, & quodamodo noua a Christo per
apostolos sumens exordium,S ad terminos usque orbis & seculi proa Psal.ig. mpaganda. Eadem cum priori & quodammodo diuers propria videlicet fornia sua distineta ac deliniata,vnde & apostolicasmul & catho,
hca rect e privdicatur. De cuius unitate, forma & hierarchia, qua a filo 'clo autore ac fundatore apostolorum ordinata est ministerio, prius i me aggrediam unante stabilienda sunt suturae demonstrationis primcipia. ita enim expedita magis dilucidiorque erit subseques nostra disi Putatio.Quandoquidem, quae hac tenus certa indubitataque suerunt, nunc sere in dubium & controuersiam reuocantur uniuersa.
Ex quibus principiis emo demonstrari possit, verum esse aliquid,α indubitato tene dum. in fide de religione Christianai. CAP. II.
VO haec esse omnino principia. ex quibus demonstrari possit, quid credere &obseruare debeamus in fide religio,
neque Christiana,nempe canonicam scripturam & sine sciis Pto ecclesiastica tradition demonstrare ia aggrediemur. boim alterit 'auferre ac eripere nobis conantes hari etici, ipiam videlicet traditione ecclesiasticam adeo confusa, dubia, inceriaque reddunt omnia, Vt nec
ipsi illis constare possit scripturae autoritas. Et in media caligine,dens