장음표시 사용
21쪽
CAP. II. HIERARCHIAE ECCLEsIASTICAE
sissimisque tenebris Andabatarum more versantes, etiam nobis cona, tur verum orthodoxae fidei lumen extinguere, propter quos aliquam to altius exordiendum est
Religionem, fidemq; Christianam ad supernaturalem hominis fianem spe stare,&propterea rationis naturalis lumen excedere sed aliis mine supernaturali dependere nobis omnibus in consesso est Ab ipso, inquam, deo reuelante,& testificante. De quo communi quadam conaceptione animi, hoc semper crediderunt omnes homines, & fidele esse,& veracem tametsi in veri dei cognitione aberrauerit mortalium pars Primu n multo maxima.Diuinae ergo infallibilim veritati innititur fides nostrafi.l i &religio. Diuinae inquam, veritati, quae suum hominibus finem , ad quem conditi sumus,& media quibus ad eundem pertingeremus ccii ad utru* per se infirma esset natura)reuelare,& ordinare dignata e Hoc est primum nosti, fidei religionis*principium, certum&insallibile. Diuina, inquam veritas nec filii potens, nec sallere. Ad qua Lxeducere oportet, quicquid certo creditur ad fidem religionemque nostram necessario pertinere. Quod si omnes vocem audiremus, nobis intus aut extra loquentis dei, oc docentis necessaria cognitu credituo omnia , certique essemus deum esse, qui intus nobis loqueretur aut extra, nihil utique haesitares mus deo testisicanti credere, ex illa generali, qua diximus, de deo praei notione & axiomate. Nec incideret fidelibus, ulla aut ambiguitas , aut controuersia,quid ad fidem, religionemque nostram certo pertinere, necessario esset tenendum. Nempe omne &solum illud, quod certo nobis constaret reuelatum a deo. Sed quonia non ita per seipsum nobis omnibus loquitur deus, do, cet* quae nos A edere vult necessaria omnia,& multae frequenter in ecclesia de hoc ambiguitati ac fluetirationi nostraeo huius inquisitioni Flocus saetus est. lnterim tamen ab illo nostrae fidei religionis o pii.
mo principio non recedemus latum digitum: diuina inquam reuelatione, ad quam necessario reducendum est, quicquid ad fidem religio, nemque nostram certo pertinere,credi oportet. In qua tamen reduo stione ad ipsius fidei nostrae meritum ac prosechum, dissicultatem n nullam inesse voluit diuina prouidentia, ut nonnihil ad fidem pius cooperaretur asseditis. Nam deo ita nobis palam loquenti, testificantici omnino non possemus no credere illa semel quam diximus, communi de eius certa in fallibilique veritate preti notione recepta. Nullae enim in eo iam essent partes arbitrii nostri , sed quemadmodum etiam daemo, nes credunt,& necessario credui & contremiscuti Thomae post Christi mortem dc resurrectionem,nolenti credere condiscipulis testificanistibus se vidisse viventem dominum, nisi suis ipse oculis inspexisset,&manibus pertractasset fixuras clauoru ipsius: inaedulitati eius occurarens
22쪽
LIBER I. res. VLA rens ac satisfaciens pius dominus dem apparens inali Om pres natia condiscipulorum: In se inquit, digitum tuum huc,& vide manus meas,& adfer manum uiam Sc mitte in latus meum & noli esse incresdulus sed fidelis. Vides ut ex arbitrio & voluntate nota quadaminantis pedeat fides nostra dc credulitas et Noli, inquit, esse incredulus, sed fidelis esse velis. Id enim necessario subaudiendum est. Cre dcti deinde, ac dominu deum* cofitenti: quia inquit, vidisti me Thoma, credidi, sti. Quid deinde nunqd propterea illa beatu pronunciauit,qucadmodum ante Simonςcredentem,clareque confitente eum,que carne mortali obteistum viderat, esse viventis dei filium minime omniti. Quoi rigit fide beatitudinis praemio remunerationeq; digna censuit c licati, inquit, i no viderunt crediderat quasi diceret: Tu quide credis,sed
sa vidisti ila palpasti nihil magnu facis. Sed illi demu beati erui, illorun fides digna remuneratioe S prsmio a no videtes in me credituri sunt. Sed unde tandem nobis qui nilail vidimus, qui nunquam audiuiomus loquentem dominum, quibus nihil reuelatum est, certo constare poterit reuelatum aliquid a deo tanqua certa fide tenenda Multifaria, inquit Apostolus,multisque modis, olim deus locutus ellin patribus Sc in prophetis: nouissime vero diebus istis locii tus est nobis in filio. Ex scriptura Genesios autore testem Moyse,intelligimus & mundi Rhominis creationem,Sc ad quid hic conditus suerit, quo etia pacto ab illa sesici in quo creatus erat statu de a regno illo felicitatis superns, prPtiaricatione sua exci derit cum posteritate sua uniuersa,& priccipitatus in hanc lachrymarum vallem miseriis conditionis humane dc utrique morti sit factus obnoxius. Iusto quidem iudicio des,spe tame venieacscepta in fide mediatoris dei &hominu praeordinato tepore ex seminee suo nascituri:& in virtute sanguinis illius agni immaculati, qui ablatu, rus erat peccata nMindi .Quae uniuersa primos illos paretes nostros suos filios docuisse,&fidem cultum timorein dei cum spe certa venis,& remissionis pricuaricationum suaR S coelestis illius regni ad quod is, diti erant,& unde se noscis praecipitauerant assequendi, ctia sensibilibus
quibusdam signis, oblationibus S sacrific is ad id significandum, Sccontestandum institutis ex eadem scriptura fatis intelligimus. Dae ita continua serie traditionis.a piis parentibus descedisse in filios, ad Noe, Abraha ad ipsum usin Moysen eidem scripturs indubitato credimus. Quae Sc specialis reuelationis diuitis multis in medio patribus, Enoch, o Abrahe,ceterisin patriarchis *pe facts comem init extedens eouso in ab initio cotinua successiois serie,i irpe humani gnis,& deiceps perascribes uniuersam veteris illius populi,qus sub ipso eius duce legislatore&historiographo coligit historia.Qui mi Milib' ac portetis eductus sit ex Aegypto,&digito dei scripta lege acceperit: una cu veteri illo tabernaculo mirabiliter costructo &ordinato, bo nia adubrata prγfigura
23쪽
CAP. II HIERARCHIAE ECCLESIAsTICAE figuratacp est ecclesia. Post Moysen vero, quae illi populo contigerunt,
'a' quae insuper iam iam aduentante Christo, de eius aduentu redemptios neq; per illum totius humani generis, nouae ecclesiae statu, nouim rea ni Messiae, veluti e propinquo eidem clarius reuelata sunt, in libris Io, siue, Iudicum Regnorum Paralipomenon,Esaia Hieremiae,Ezechielis, Danielis prophetarum duodecim reliquis qui ad veteris instrumenati canonem pertinent, libris legimus. Ita* ab ipso mundi exordio , quae a deo cum humano genere iacta gestaque sunt, illis ter mille septingenistis circiter annis, omnium antiquissimam habemus Moysi scripturam,
quo nemo ethnicorum scriptorum extat vetustior.
Whata Sed hic iam interrogare tempestiuum est istos qabrogata semel e pud ο ς- clesiasticae traditionis autoritate, omnem quaestionem & cotrouersiamri 'um' 'nunc adscripturas prouocant: unde nobis certum est, haec esse Moysi scripta quae sub eius nomine legimus, ut qui autographa eius nuquam vidimus: Et si videremus, quis certos redderet Moysi tam mulcis secuistis mortui ea scripta manu Deinde ut hoc nobis constaret, quis securos
reddidit vera essequar ille scribit omniac vere sibi apparuisse deum,&ex ipsius ore ac iussu scripsisse egissem ea uniuersa unde haec apud nos scriptis eius indubia fides 5c autoritas Idem de prophetarum libris realiquis* veteris testamenti scripturis interrogari potest. Quam nobis quaestionem si explicare potuerint scripturam isti libet em nouo nola
noua haec portenta appellare & scripturie autoritatem sine ecclesiastics traditionis autoritate desendere ac stituere age herba illis porrigemus.
Si dicant etiam Christum perhibuisse Moysi legi Sc prophetis veri,
ratis testimonium interrogabo rursus: de constet nosis haec esse qus
legimus Moysi & prophetarum scripta&oracula etiam ut ex Christatestimonio certo constaret illos fideles veracesque suisse Unde insuper Fhoc tibi certu est quod Moysi, legi S prophetis Christus veritatis perahibuerit testimonium , qui praedicantem Christum nec vidisti,necati. disti Ex euangelus inquies apostolicism literis. Sed ia relabimur in eundem circulum. Nam de euangeliis rursus pergam interrogare,qui sciat haec esse Matthaei, Marci, Luc Ioannis, quae sub illorum nomine legismus ut qui autographa eorum nunquam viderint: &si viderent, non
agnoscerent: ut certo agnosceret,quis certos reddidit vera esse, certa,
que quae scribunt omnia de Christo praesertim Marcus & Lucas qugnunquam viderant, sed crediderunt narrantibus es me Idem interrogari potest de Matthaeo & Ioanne quibus tametsi in hoc credamus, quod dictis actis* Christi interfuerunt, non tamen omibus quae scripserunt, potuerunt etiam & labi memoria,Sc mentiri, ut omis homo falli potestr.Pesti .i & fallere. Si diuino illos spiritu amatos dicas scripsisse sua euangesi nihil magis explicas. Nam hoc unum quaeritur,unde nobis certum sit,
diuino spu afflatos illos scripsisse sua euangeliacunde insuper haec quae legun
24쪽
LIBERI. I. VILA leguntur glarum esse germana non salsata non subdititia Nunquam sane poterunt,quoquo se verterint,quomodocunque se torserint, seruare ac defendere sacrarum scripturarum autoritatem nisi ex autoritate traditionis ecclesiasticae. Nos certe regulam nullam habemus aliam ad intero noscendum qus scripturae diuina autoritatem habeat illi infallibili veritati prorsus innitantur,quae nobis sint ac esse debeant canonicae, u testimonium ecclesiae intelle stat secundum successionem ab initio patrii &episcoporiam ad lisc usqtie tempora. Nullam habuerunt aliam ab initio orthodoxi patres nostra Dionysius Clemens Polycarpus, Ignatius, rengus,Tertullianus Origenes,Cyprianus Athanasius Basili: Hilarius,Chrysostomus, Hieronymus Atiuustinus,Ambrosius, caeterim orthodoxi vanitieritu ipsam commune lanetaimo milium patrii professione,communem sensum secundum suorum temporum successiones magna concorn dia veritati scripturae sacrae reddentium testimonium. Ex quo commus ni consensu ipsius ecclesiae,quae columna est 5 firmamentum Veritatis, ε.Timo,
ab initio sic testificantis indubitatum fideleo colligimus testimonium. Quod ut paulo explicemus clarius & illustrius. Scripsit Moyses Pen rationitateuchum. Cuius tam certa Sc indubia erat Veracitas illi tot centenorum
imilium cui praeerat synagogae, veterique illi Populo, S ex ore delea 'v' Protulerit, gesi erit scripseritq; omnia ut omnes illi viderent& audirene ' '' ad ipsum loquentem dominum: qui suae praesentiae tot portentis, tot liami tot mirabilibus indubiam ipsis fidem faciebat. Iam nunc veniam, inquit Moysi ad te in caligine nubis,ut audiat me populus loquerem ad te & credat tibi in perpetuum. Rursus illo ascendente in montem, ut te, opem & tabulas acciperet digito dei scriptas, palam apparebat dominuq
ascendentibus cum illo septuaginta senioribus qui viderunt, inquit seri, e plura, deum Israel. Et iterum: Cum egrederetur Moyses ad tabernacu, Exod.ulum, surgebat,inquit,uniuersa plebs,& stabat unusquisque in ostio papiationis sui respiciebantq; tergum Moysi, donec ingrederetur tentorium. Ingresso autem illo tabernaculum foederis,descendebat columna nubis& stabat ad ostium, loquebaturq; dominus cum M0yse, cernentibus niuersis,& c. Stabant* ipsi & adorabant per fores tabernaculorum suo, m. Ita quinatur autem dominus ad Moysen facie ad iaciem, sicutio, qui selet homo ad amicum suum .Et rursus Ego, inquit, inibo Pastitam, E M., videntibus cunetis signa faciam , quae nunquam visa sunt super terram nec in ullis gentibus ut cernat populus iste,in cuius es medio,opus domini terribile quod saetiariis sum. Vidit preterea uniuersus ille populus re, deuntis Moysi a consortio loquentis sibi domini, cornutam faciem: at ita resplendentem,ut in eam non possent intendere. Ex quibus sane o, mnibus manifestium est, ψ fuerit notum, ψ contestatum illi veteri pipulo ac synagogae, in cuius medio erat Moyses, Ut ex ore domini Sc ea
dixerit&gesserit&scripta it in uniuersa. Et qua certitudinis clarita B ea a tanta
25쪽
CAP. II. HIERARCHIAE ECCLESIA ITICAE
ea a tanta populi multitudine primum recepta suerunt a parciuibus in D filios continuae successionis longa serie, sed aequali certitudine perueariisse, in admonitoria quadam ad populum oratione, ita orditur diuismi π nus ille psaltes: Attendite popule meus legem meam,inclinate aurem Vesstram in verba oris mei. Aperiam ad parabolas os meum, loquar propositiones ab initio. ianta audiuimus Sc cognouimus ea,& parere nostri narrauerunt nobis. Non sunt occultata a filius eorum in generatione ab tera.Narrantes laudει domini, & virtutes, Sc mirabilia eius quae fecit.
Constituit enim scidus cum Iacob, S legem Israeli tulit de qua mandauit patribus nostris, notam facereram filiis suis ut posteri fili qui nasci, turi Sc orituri erant,& cognoscerent, Sc filiis suis exponerent. Post an, is n. s nos mille quingentos post Moysen dicebant apud Ioannem, talbae Scpharisaes illi caeco a natiuitat qui visum receperat a Christo: Nos scimus quia Moysi locutus est deus, hune autem nescimus unde sit. Scimus, in. E quiunt, quia Moysi locunis est deus. Magna fidei certitudo. Certe vaniversam ab ea quae sub Moyse erat ad Christum usque, sibi continua tale succedentem synagogam, eandem fidei certitudinem habuisse descriptis Moysi, ex posterorum testimoniis euidenter cognoscimus, Ioasue Samuelis Dauidis Esaia Hieremiae, Ezechielis , caeterorumque pro Phetarum & pontificum, protracta successionis serie ad tempora usaque Christi. Ex quorum scripturis intelligimus plane, antiquum illum Populum,& dei ecclesiam, post Moysen semper credidisse docuisse, pro
dicasse,ut vera,vt indubitata quaecunque in suo volumine ille posteris Rubstiti. legenda seruandaque commendauerat. A Moyse,inquit Augustinus,
magna diligentia succedentium sibi sacerdotum, in synagoga ac remapio inte reseruabatur canon Veteris scripturae ac testamenti: idque ex, ipsius Moysi ordinatione & praecepto. Ita enim legimus in Deuteronos rmio: Postquam scripsit Moyses verba legis huius in volumine, & comis
pleuit, praecepit Levitis, qui portabant arcam Dederis domini, dicens: Tollite librum istum & ponite eum in latere arcae Dederis domini dei vestri.Sic dc Iosue post Moysen omnia verba quae ad populum locutus est dominus scripsit in volumine legis domini. Quemadmodum legi, tur Iosue ultimo. Ita &caeteri secundum successionis seriem propheti, ' ci viri quae diuino Mati spiritu scripserunt volumina, sub certo indubia latoque eius quae tunc erat synagogae testimonio, fide* publica recepta succedentium sibi diligentia sacerdotum,conseruata sunt syncera&ger, mana etiam autographis ipsis reconditis,una cum libris Moysi in ares latere.Quae tametsi Babylonico illo incendio tradant periisse omnia: eo, dem tamen quo scripta erant spiritu, ab Esdra sacerdote post restituta sunt.Ita diuina prouidentia ac diligentia sibi ab illo ad Christum ψs succedentium sacerdotum,& a Christo ad nos continua serie sibi succe,
detis ecclesis, syncera integro perueneruian q*hoc diuius prouidissbenignia
26쪽
LIBER I. VIII. A benignitati serimus acceptum,cI, etiam hostes&immi eos nost os Idaeos, s fides integritatiso scripturariim nostrarum testes habemus. Qui pre uniuersis gentes dispersi,& diuinae legis prophetarumin codisces proferentes estimonio nobis sunt, veteris testamenti canonicas striaptur', integras apud nos haberi & conseruari: quas tanta quidem dilio gentia illi leniant & custodiunt,ut singula pene verba, quoties quodque eorum in uniuerso veteris instrumenti canone contineatur,in numerato habeant Sed nobis seruant non sibi: nisi ad iudicium& condemnatiosnem.Uedit enim illis deus, inquit Apostolus, spiritum compunctionis, o oros Vt non videant aures ut non audiansivsque in hodiernum diem, ias m est mensa eorum coram ipsis in laqueum, in scandalum & in reatributionem illis. Seruant itaque illi diligenter fideliter scripturas, sed neis non sibi. Nec tame propter illos scripturis credimus,sed ex ecclesig, testinaonio Siquidem tot linguarum literis inquit Augustinus, & ordia Augum.1nne ac successione celebrationis ecclesiasticae custodita, certissima fide per, μ' timit ad nos. Libenter tamen etiam ab his qui foris sunt,etia ab hostibus α inimicis nostris,contra ipsos accipimus testimonium. Sed haec de veteris instrumenti canone unde apud nos costet esus insdubia ac sacrosancta fides 8cautoritas.Quam ex nullo alio,* una eccleasiasticae traditionis autoritate quisquam nobis defendere ac statuere pos 'terit.Quae quidem autoritas traditionis ecclesiasticae in fide, resigionem
Christiana longe plus sibi vendicat, cp in illa synaloga veteri. Sod ita
fiet clarius & illustrius, si perpendmmus hanc Mosaicae & euangelia Direre,isa e legis differentiam, Φ illa diligentissime perscripta erat a suo legislato, 'φW i gi reMoyse sub certo veteris illius synagogae aut ecclesiae testimoni trans,lusaque in multa certissimae fidei exemplaria, etiam autographo eius maxima cura asseruato in arca foederis domini. At lex noua tradita C tantum est viva voce spiritusque vrustione, a Christo apostolis& dis.cipulis, S ab illis primitiuae ecclesiae, a qua continua successione, Vesuu Per manus tradita ad nos peruenit. Nihil enim scripsit Christus, nihil scribendum mandauit apostolis & discipulis.Sed euntes, inquit, docete Matii, is omnes gentes seruare quscunque mandavi vobis:& ecce ego vobiscum sum omnibus diebus ad seculi usque consummationem. Et apud Mars Mare.vlu.cum: Euntes inmundum uniuersum, praedicate euangelium omni creaaturae.Illi autem prosecti praedicauerunt ubique domino cooperante& sermone confirmate sequetibus signis.Vides ut docere,ut pNdicamno scribere iussi sint apostoli & discipuli a Clipo, quae ipsos madauerat. Hse enim una est eam insignis, a Hieremia propheta longe ante praea dicta euangesicae legis ab illa veteri disserentia, di illa in lapidos tabulis at, que etiam atramento in charta asseruabatur descripta. At nostra non ita, sed in cordibus hominum. Ecce, inquit, dies venient,dicit dominus, rarit 3 ει consummabo super domum Isracl testamentum nouum, non securia
27쪽
dum testamentum quod feci cum patribus eorum, in die qua eduxi eos Dde terra Aegypti, quoniam ipsi non permanserunt in testamento meo. Quia hoc est testamentum quod disponam domui Israel post dies illos. Dabo legem meam in visceribus eorum, & in cordibus eorum scribam
eam .Haec est lex nostraeuangelica, quae nouum testamentum appella, tura legislatore nostrosum nouissima illa coena preciosum sanguinem
suum discipulis suis commendans & propinans: Hic,inquit est calix sanguinis mei,noui & aeterni testamenti. Veteri equidem lecto mandato te, Hebrae. y gis a Moyse Uniuerso populo, accipiens, inquit Apostolus sanguinem vitulorum S hircorumsu aqua dc lana coccinea,& hysopo, ipsum quoq; librum,S omnem populum aspersit,dicens: Hic est sanguis testamenti quod mandauit ad vos deus. At Christus assistens pontifex suturorum honorum,suam etiam legem, suum in testamentum dedicaturus & cono firmaturus in sanguine:Hic inquit est calix sanguinis mei, noui & aetera Ani testameti.Calix sanguinis, secundum parabolam prioris tabernaculi, non tamen Vitulorum aut hircorum sed sanguinis mei.Non veteris illistis,& tunc continuo euacuandi, sed noui & aeterni testamenti, nouae leagis,nouo more promulgata ae inseribendς in visceribus 8c cordibus ho Ueron. ad minu. Symbolu fide spei nostrae, inquit Hieronymus, ab apostolis tra - μή μ' inscribitur in chartaWatrameto ed in tabulis cordis carnalibri Prosecti itam in orbem uniuersum Apostoli,praedicauerunt ubique euangeliis,quod acceperant a domino, operante eodem, Sc sermonem marit illi confirmante sequentibus signis. m euangelium audis, nolo imagineis ris Matthaes, Marci Lucae,& Ioannis scripturas,quae tunc nullae erat. Na5c ante Christi passionem indigne serentibus iacturam unguenti a MasDuiu, ic effusi in caput ipsius idem pro ea respondens. Quid, inquit, molesti Marci i estis huic mulieri Amen dico vobis ubicun* praedicatum fuerit manη r. i a gelium hoc into& mundo dicetur quod haec fecit in memoriam eius. eguis se Hoc euangelium,inquit,unicum solumqt designans euangelium esse: noquae nos Matthaei Marci Lucae Ioannism dicimus euangelia IIII. Qui nondum cogitauerant de scribendis evagellis.Sed hoc inquit euangeliuquod ascensurus ad patre,mandauit apostolis praedicare omni creatui s. Si quaeras,quodnam illud sit euangeliu Ipsum est salutis Sc redemptionis nostae felicissimum nuncium. Nam euangelium bonu nuncium fiagnifi care omnibus notum est. At non pro quocu* bono nuncio ipsum accepit Christus, sed pro nuncio redeptionis Sc salutis nostrs aeterns: quepromissa quide suit patribus adumbrata significatassi in lege prs nuciata a prophetis,sed tande in plenitudine tempoRr exhibita ab uno Christo. Ad qua annuncianda orbi uniuerso mittebant apostoli. Quib' tametsi
Hati. vliis etia prsceptu erat Ut omes docerent seruare quaecun ipsis mandauerat. Christus illa tame non erat hoc euangeli quod ide saluator noster significauit. Sed la tu illud redempticis salutis nostrae nunciu,quo per amastolos
28쪽
LIBERI. Fol. IX. A stolos exhilarauit & impleuit orbe terrantIta enim nato saluatore nostro ad pastores angelus: Ecce, inquit, euangesieto vobis gaudium magnum: quia natus est hodie vobis saluator. Hoc est illud iocinquina illud larufi ρ infelix* nuncium ioceuangelium,per apostolos praedicandum omni
creaturae. Proinde& euangelium pacis, reconciliatae videlicet inter doum Rhumanam naturam euangelium reani coeloi unde excideramus,
nobis restituti, euangelium gratiae &mi cordiae dei, in mysterio re. demptionis nostrae nobis tam copiose exhibitae subinde appellatur in a. postolicis literis. Et apud Paulum: Euangelium virtus dei est, insalutem iomni credenti hoc est instrumentu virtutis dei perinde ac si diceret: Virtus dei per euangeliu operatur salute omniga laeto festiuoque nuncio credenti,& ipsum, ut oportet 8c dece amplexanti, quod alibi simpliciter Lahitem appellat. Ita enim Hebrans scribit: Si qui per Moysen dicitiis est ser Hebr. Is inofactus est firmus,& omis praeuaricatio 8c inobedietia accepit iustam
mercedis retribution quomodo nos effugiemus, si tanta neglexerim' salute Qtiae cum initiu accepisset enarrari per dominum, ab eis qui audieariant in nos cofirmata est cotestante deo signis porictis,& variis virtuηtibus,&spiritus sancti distributioibus secundum scia voluntate. Hoc itas
in selo & unico euangelio replerunt orbe apostoli,hoc descripserunt, noin lapideis tabulis sed in cordibus hominum. Vnde Corinthioni ecclesis ris ori n.s scribit Paulus apostolus: Epistola estis Christi ministrata a nobis S scri αpta, no atramento, sed spiritu dei vivi no in tabulis lapideis sed in tabuliscordis carnalibus. Itam Sc doctrina fidei, religiois in Christians maxima
parte imbuerat orbem contestate deo veritatem eos signis euidentibus, priusquam scripta essent, ea quae nos vocamus euangelia. Hac itaque fide euidenti, inqua,contestatioe diuinae veritatis, suam ab
initio fidem ab ipsis apostolis accepit ecclesia primitiva, & qua fide ac ας pit eadem Sc custodiuit,& cotinua successiois serie veluti per manus succedentium sibi patrum & episcoporum transmisit ad posteros transmittem usque ad consummationem seculi. Ex ecclesiasticae igitur traditiois autoritate magis *exscripto ad nos peruenit Christi apostolorum doctrina. Cum contra, illa Mosaica magis ad nos scripto u traditioe perii enerit. Quandoquide illam descripse, rat Moyses in tabulis lapideis 8c charta: nostra vero Christus Sc apostoli
in visceribus tantum & cordibus hominum. Tametsi nec scripturie illi, Hiere. 3ixis veteris sine ecclesiasticae traditionis autoritate, quemadmodum supra demonstrauimus,constare apud nos possit autoritas.
Sed hic mihi occurret aliquis: Si unu selum est euangeliu,qd saluator uni Gnosi re madauit apostolis prsdicare orbi uniuerso,no scribere,unde ergo id se inobis IIII. eam scripta euangelia Et si uiua tantum voce accepta ab apo stolis Christi doeti in fideliterque conseruatam, ecclesia primitiua, Vesuati per manus succedentiu sibi episcopolucotinuaserie integra ad nos synid in ceram
29쪽
CAP. H. illERARCHIAE ECCLESIA ITICAE Graiytransmisit,as ergo canonis noui testameti scriptura usus erite pHic nobis ante omnia repetenda est, qua nunc adstruximus, a nouael gis a veteri differentia: Quod lim a suo ipsius legislatore perscripta fuit
diligenter magna etiam cura ac prouidentia adlaibita,Vt incorrupta pera duraret veniret I ad posteros. Cu nostra omnino scripta non fuerit, nisi
in cordibus hominu sed, ut diximus tradita ab apostolis primitius ecclesiae. Quom ministerio cum iam diffusa esset in orbem pene uniuersum, excitauit sacer ille spiritus pro coiirmanda fide & deuotioe fidelium sanis eloiς quorundam viroiu pium stirdiu,Vt literis comendarent & comenatarent,redeptionis notas a Christo petiustam in terris historiam:ab incarnati Osinatiuitate eius auspicantes,ad gloriosam triumphal ipsius as, censionem in coelum.Non quidem,ut scripta illa praeessent fidei religi ni nostrae sed sit bessent potius, sicut accesserui eisdem iam propagatis
in orbe,non praecesserunt.Accesserui, inquam, veluti pia quaedam coma Lmonitoria, excitandae recordationi seoi quae iamdudum viva voce ab apostolis acceperat ecclesia.Ne petiam eorum omnium, sed ut diximus,
redemptionis nostrat historiae & dictarum aetoriimq; a Christo in teravi seripse ris. Qtiae tamen ipsa nec subscripserunt velut ex relictatione, Juis inmatuti. - ante,& calamum eorum pro suo temperate arbitrio diuino illo spiritu: in ita, sed partim ex memoria eorum quae viderant Sc audierantipartim , quae dedicerant reserentibus apostolis, utatus. Quae scripta diuino equidem
spiritu apud nos tame autoritat chabent: no quide ex suis autoribus aut scriptoribus sed propter ecclesiasticae traditionis autoritate &tem moniis De Mareo. Um.Qtia occissione,& quomodo a Marco scriptu sit euangeliu Clemens
Alexandrinus presbyter,apostolicis teporibus proximus,nostriem religionis assertor imprimis eruditus & vehemens,VI. dispositionu libro Papias Hieropolites apostolorum auditorJoannis quippe euagesiste dis r Eusebio, cipulus,Mtestant.QuoRr ad nos hac de re testimonia,& Eusebius C. a, . sabis. -D noster Hieronymus,certa, fideli in relatione deduxeriit.Hie in tibio v. α scriptoribus ecclesiasticis ille in ecclesiastica qua describit, historia. In qua clementia prouidentiae diuinae ad urbem Romam aduersus Simonem magum ipsis Claud a temporibus,deductium scribes apostolorum principem Petrum qui primus salutaris praedicationis verbo mages 3 sui es . uibus,regni coelestis illic ianua aperuerit.Romanae igitur vini cum clane verbi dei lumen fuisset exortum, Simonis quidem tenebrs inquit, cu suo autore restinetie sunt: sermo autem veritatis Sc lucis qui per Petrum prsa dicabatur, iuersorum mentes placido illustrauit auditu ita ut quotidie audientibus nulla unqsatietas fieret.Vnde ne auditioris sola suffecit:
o sed Marcum discipuluesus ut qui iam olim sectator ipsius suisset inubiis precibus exorant,ut ea quae ille verbo praedicabat, ad perpetuam e rum commonitione habendam scripturae traderet quo domi, soriis in
30쪽
L IA E R L Fol. X. 6 do destillant v quae orabat inpetraret.Et haec suit causi scribedi, quod
secundum Marcum dicitur euangelii.Petrus vero,ut per spiritum S. religioso se spoliatum com perit sitieto,delectatus est, fidem eoRr per haec, dea votionem* confideians actumq; confirmauit, Sc in perpetuum legenudam scriptura ecclesijs tradidit. Haec post Clementem Sc Papiam ille Eusebius. In quibus audis euangelizantem Petrum non Marcum: ut is Primus euangelu clavibus ianuam coelestis regni Romanis aperuerit, nos aput Marci, aut cuiusu inculcans scripta alterius, sed salutaris praedicam conis verbo hoc annuncia euangelium, quod iusserat Christus praedi hic cari omni creatum. Audis quo scripsisse 2 Iarcum,no quasi ex reuelatione, sed instinctu nihilo minus diuini spiritus excepisse die a magistri sui, veluti fidum aliquem notariti, eaq; retulisse in codicem. In quibus tametsi ut credibile est) hoc conatus sit, ut Romanorum religioso desy, B derio satisfaciens, ipsis explicarent di, toni, actorum p Christi in terris historiam no tamcn uniuersam complexus est,nec ita visum est diuino spiritui ut ab uno ea absolueretur historia. Exorsus siquidem ab eius bapti, sinate ne* uniuersa drinceps dicta ad am ipsius exequutus est, nec denisque eo quo dicita gestaue sunt ordine: sed multa praepostere,quemadmodum eius euangeliu consectenti cum tribus es is constat luce clarius. Massis postremo, ut quae vitia voce docuerat Petrus, a subsequentibus Marci scriptis non acceperint autoritatis pondus, aut veritatis testimonium: sed contra magis, haec ab illis,ut quia eius scripta, apostolicae praedicati ni&doctrinae inueniebantur conformia. Ita oculatus fiduis omnisum eorum testis Petrus,sua autoritate confirmauit scripturam,& perpe, tuo legendam ecclesiae tradidit tanquam veram, canonicam &diuinae illi insessibiliq; veritati prorsus innitentem non tanquam uniuersam Chrie suaut historiam aut doctrinam,integre' ex ordine complectentem. Et haec quae de Marci euangelio diximus, omnia etiam in Lucae citan De Lura et gelium copetere aeque certum est.Qui Sc ipse non fuit oculatus testis eo, Him quae scripsit de Christo nem etiam ex reuelatione, ut Ioannes Apos
ypsim suam, ea scripsit: sed quae ab iis qui ab initio cum domino veras uisuerant, diligenti inquisitione potuit intelligere. Cuius idem ipse tuisculantissimus testis est.Ita enim praefatur in scriptam a se euangelicam historiam: Quoniamquidem multi conati sunt ordinare narrationem e rum, quae in nobis completae sun erum, sicut tradiderunt nobis qui tibinitio ipsi viderunt Sc ministri suerunt sermonis: visum est mihi assecuisto omnia a principio diligeter ex ordine tibi scribere optime Theophile,
ut cognoscas eorum VerboI de quibus eruditus est,ueritatem . Traὸ
pleri ex ore Pauli descripsisse Lucam suu euangelium.Certe idc ipse te, staturo traditione no vnius sedeor qui ipsi ab initio viderunt,& minis stri suevit sermonisAssequutu se omnia, natum ea a principio diligeter ex ordine scribere In quo tamen non hoc praestitit uniuersum Ad veluti