Chaldeae seu Aethiopicae linguae institutiones Mariano Victorio. Opus vtile, ac eruditum

51쪽

litera de una in alia mutari classem,sed etiam literam in literram, si similis, atque characi existica sic, ut irata uia aspirata, palatina in palatinam, & huius. modi: exemptu m AZii Sc doce me, at in eode psalm pluries inuenies cruoli I. tuta notatur ιδ&U gutturales inuicem commutari , & in eodem psalmo o pro γ, prima futuri nota, obdurat de exercebor , nam ibidem legitur NTo i &

Cxercebor, nam cum gutturales sint , dicunt eas inuicem commutari: Verum

Petrus Aethiops vir sine linguet peritis simus, hoc impressorum mendum esse dicebat , nec aemittebat vilitera pro lu

Licet a futuro fila tempora auspicei tur Aethiopes, nos tamen nostrum se-

52쪽

disserenda fore operaeprectu duximus: Proesens igitur tempus Hebr orti more distinctum non habent, nisi in sit iunctivo,& ideo pro eo iuturo utuntur, vel, quod rarius est, praeterito, magnas hoc certe lectoribus offundit tenebras.

uerum hoc stiri potest, aut ex adiunctis adverbiJs, aut ex orationis contextu, aut ex longa perpensaque lectione, periculosi nihilominus haec alea est, nisi lector

cautus ac prudentissimus uti sens v ro subiunctivi a futuro inquam plurimis verbis facillime dignostaturi nam verba quae in futuro habent primam ra

dicalem, seu secundam in ordine i quae sit primae classis , in praesenti subiun

ctivi mutant eam in sextam: ut λ-t

in subiunct. dicent hINO.Myci sui alia qua verba quς ab hac regula destis cui veest verbu quod in sine constripsimus,

53쪽

at haec stata quςdam in omnibus sere re gula est, ubi praesens subiumstiui primae personae facile a futuro dignoscitur , de ita euenit in aliis personis Vtriusque ninmeri , in quibus & si futuri literat apponantur , ex prima radicali commutara cognoscitur non esse futurum et praesens enim subiunctivi raro admittit alias literas quam sextae classis . At si ipsum, idem futurum pro praesenti ponatur , quod , praesertim apud sacras literas usitatissimum est , nec ulla classium facta commutatio sit, tum id,aut ex orationis Contextu , aut ex adiunctis adverbijs , quae hoc ipsum innuatit , aut ex ali uo prcsenti tempore pr cedenti cognosces, quae omnii frequens atque considerat lactio te ipsum docebit. i idem prorsiis dicendum,quando praeteritdm pro pru'senti si imitur . . . i

54쪽

i 43 De praeterito imperfecto ac plusiqμam : perse , ιν de Vernacula .

P Raeteritum impersectu & plusqua

perfectum, ut diximus , apud sacras literas 1in usu non habent, sicuti nec Hebrgi, sed eius vice alijs utuntur te Poribus, Ut pro plusquam perfecto, periecto : pro imperfecto autem, vel fui ro, Vel etiam praeterito . At aliud est apud eos floridum & ornatum dicendi genus, quod omnes modos , dc omnia tempora habet, & in quo alia multa elerigantissima , ut dicunt , cum nomina,

tum etiam verba reperiunt de quare hoc sit exemplum . . Praesens . LMAΛ A i et maeri r amo . amas amat, & in pluru

55쪽

Praeteritum imperfecZum.

Preteritum p& quam perfectum. RUi Q NI GAAllis DC GAA si . . Vbi addunt DCi olim, dudum, signum praeteriti plusquam perfecti. Est enim eorum consuetudo, dictiunculis quibusdam appositis tempora modosq.

variare.

56쪽

Cohsulto ommisimus caetera , quae in hoc dicendi genere narrari poterant, cum nihil hoc ad sacrarum literarum faciat expositionem , est enim phrasis quaedam nitida ac expolitat , non secus quam apud nos , Ciceroniana, eaque non passim, nec vulgo,sed elegantiores Vtuntur, tum ad solutam Xorationem , tum & ad carminum compositionem: Vocantque a tabernaculis, ut aiunt , Babilionicum idioma, differtque ab eo, quo omnes utuntur, δί eo etiam, sacraelitere resertae sunt. Tria siquidem lia' bent linguarum genera, Unde exempli causa , Panem materna lingua dicunt

57쪽

puturo literas quasdam , ace silenta quas Hebraei, prxponunt, & sunt haebigis Primae videlicet persens x vel λ Secundet ' vel l . Tertiae LVel f. nania classis, cuius est litera primae personae, sent etiam literae secundae, ac tert Prima vero non habet nisi , vel λ. exe-

Futurum Vero foemininum ita

58쪽

minino generi,scut apud Hebrς ,sec&da mastulini singularis desinit in literas sexiet classistaminin xo in liter stertiς, in plurali vero secunda masculina , desinit in secunda. classe, flaminina in quarta Tertia singularis mastulina a taminin ex adstitis literis facile cognostitur pluralii ex classibus

Transitiuum vero verbum eodem mor

do declinatur , easdemq. recipit litera.

pro futuri nota. Vt

Quod significat fieri faciam, nam transitiuum verbum semper in altar reijcit:actiones, ut est apud Hebraeos coniugatio hiphil. Not quod quando prima radicalis incipit ab li vel λ quae

59쪽

etiam struat futuri liter ', tunc in prima futuri persona non assumit literam primae personae suturi,idest A vela, Ho quod ab eisdem verbum incipiat nec illa primam rudiealem Mutat * MLmnes

bus, videlic secundam radicialem de sexta in primam , xeliquas veriyde prima, ita sextam0 i& hoc quia futuri ultima semper desinit in literas sextae praete quam in secunda & tertia persena pluralis , Ut hsφZ i amauit, in futuro dicetur Ii ci λ Undi miratus cst i. Mnc : -

Sunt etiam aliqua verba, quibus in futuro additur pro penultima , n, Vt euenit in verbo , abhtu Nnde in si

60쪽

λδ c i lih Z i Φδ c i S ci et in I. i Dbss Li& omnia sicut Hebraei faciunt de vin solent & in verbis transitivis ante et verbi , ac post futuri literas, intermiscere literam ni unde in cantico Mariae Virginis Luc. i. hilo seti beata mediucet,seu faciet,dc in Psal. 118. ' mih iconsolaberis, seu gaudere facies & in eodem disim Grui ne confundas me,

seu ne facias me confundi, ac Verecu

Adde quod interdum pro h futuri prima ; lonitur g & pro h ri & hoc quando in principio dictionis est affixu

aliud A nde in Psalmo a non confundar, pro non confundebar. HarCenim clusium. ac literarum similium commutatio frequentissima illis est , unde pro x intitates e s iam breuem,

characteristicam, pro i I, praesertim D in

ia t