장음표시 사용
171쪽
B sinus vero stare gram ct rustici ingenii est, medias vero in inere, ad proprias nitim quantum homi a datur ilosophi certeis. Admiraberis autem Drtasse duas me sice materiissumpsissescribendas, quarum alteram maiores nostri penἡimactam reliquerunt, alteram omnes fateantur ab hominesciri non posse. Verum enimuero,ptum Sympathia re, rum,taem ct natura contagionum in difficili atq; ari is post sint, ct nos quidem creee Hmus: quino ineptum quoq; aut arrogantem magu eum fore dici a , qui tropinqvi rimas ct proprias earum ea as praesumatisq-rererverum tamen idem illa se medias pedi sustiget, multu illum inuentu rum non diffido, quae tum delectar tum o magnopere pro' desse ροβα, quod ii situlum o mibi ipse m uic nostra pervestigati me proposui. Praeterisam vero fuisse a maioribus nostris contagiotis materiam, neminem mirari velim,quan id accidas disiciplinis omnibus,ut non omnia ab es,qui eas condunt assolui possin quo niam ouersalia magis rerum principia prosiluantur. ita is ea, qua de naturaestia philosoplm innumera quidem partim intacta, partim non plane aliscissa relicta sunt. nam neque quomodo latellectio in nobis fiat rasonis traditum mise video,neque earum qua . litatum, quas spirituales vocant, naturam satis demGratam, alia multa. Huodctis re messica consimiliser quoque comisgitum qua plurima adhuc supersunt, qua posteris .
nepotibus inquirenda patres nostri reliquerim, nos porri nepotibus nostris relinquemus multa prsterea latereunt eorum,qus scriptaram fuere, multa vivunt quidem .sed non apud omnes , ita se babet mortalium rerum conduιο oe ric itudo. Necesaria autem necne seu contagionum laquisitio,quam nos in prssentia edimur,sDijamuerim, unusquis ut legeris, qus scrinemus. Tu vero qualiacunque
que ridere poterit, qm ea thae fuerist, qua pro vetere instituto sacramusprincipi viro, tibi aut , quὸd tua iam simi, er tm Iratia enata, genti ammo accipies,tum o authoritate, quae tibi es tota, proteges, ut ne-
172쪽
RiM V M autem de latenti rerum consensu& diissensu, quam sympathiam & Antipathiam dicunt, agamus, quo nihil admirabili est in tota natur nihil scitu desideratum magis Gallinaceus pullas via natus equum Elephantemq; nihil reformidat, Miluum vel tot ge consipeetiam adeo expauescit,ut ad matrem statim cos lat. Eadeasno,&lupo,&alijs multis inimicitia est. Marsi 3c Psilii repentes 4llaesi tractant. Tnesi dos; & quasdam familias in Creta immus laudando afficere
instino consumisHintuendo vero Insantes in tabem vertere. Fulmen aurum colliquat inlaeta loculo, tum vina absiimit vase nec quicu letis. Mamante ferunt set δ
Hircino sanguine mollescere, mala medica inspersis in eorum cumulum pane fla viscere. Unisbno in cithara tacto moueri & aliud vitisenum videmus quod ne Pro - pe etiam si concusse vero tympano e corio lupi confectis dicuntur ea dis Iblui tympana,quae ex agnino corio sint conflata. Herculeus lapis ferrum ad sese trahit, Ad mas Sc Electru pilos & surculos.Quid vero aeque mirandum est,quam ignotum illud antiquis miraculum nauigatoris pyxidis, cuius extremum perpendiculum temperati magnete serri, in incredibili distantia ad eas semper partes sese conuerta siue ad Polos spectat Quid φ Leo animalium omnium terror, gallinaceo tame gallo terretur,p-rtim cantum emittente)Taurum affirmantqtramuis furentem al-
Iigatum ficu statim mansuescere.Brassicet & riin tanta inimicitia est,ut iuxta seri nolint. Cucumis autem supposito oleo recuruari videtur. Aurum neque oletam, nem. aquam imbibit, argentiam viuum statim, ac raptim quodammodo ebibit. Olevixi aquae non admiscetur,qua nec Adiatum admittiKq uanil riuos Sc sontes amatiCallaveris,& spongiae,&id genus, i quida omnia ita ab riant, ut mirari liceat, qui uiualioqui inter ipsa contrarietas no parua sit. Et illud quoque mirandum est, ψ osciis tante alio & nos pariter, nisi aduerterimus,oscitamus,& alio edente acerba quaed saliua alteri In os prosilit. tablepha animal hominem ad mille passus conspectum interficit.in latus signa quaedam eorum trafire videntur,quae matres auidilume perluere.Octimestris partus non vivit,quum tamen septimestris vivere conspiciartur. Porrb supra omnem credulitatem videtur esse Echineis paruu pisciculus, R
mora Upellamus qui medio in mari nauem vi atque impetu ventorumacta sistat, ut alij seciant aux saltem ut alij, tardet.& infinita alia id genus,qive incredibilis admirationis sunt plana,inter quae re contagionum natara eae ' De primo consensiι rerum ommum. cap. I. R Iniuxautem,eommuness rebus omnibus &admiradiis est ipsius uiuuersi cor l sensus,in quo q- sunt corpora, ita omnia Inuicem Gnexa, ita haerentia essem lan ut nulla potentia sit quae eorum extrema,quibus sese matuo tangunt, sei sur prorsus potu atque ka separare, ut vacuus locus intercidar. Mira pinsecto res in hac de caula grauia sursirm trahi, leuia deorsum,contraria,quae sese pellere, atque aliam interim erciselen nolle tame inungi, taurus est consiuisiis illarerum omniuin uniuerib. Cuius rei siquisserte finem requirat, di cui grati afiat non dissicile ceraeerit assignare zationem,quam & omnes allignant,ne detur vacuum Pippe vacuum in natura eslznon potest, quoniamnilia natura sustino,nihil admittie,quod
siustra fit, quodque uniuersi ordinem & Imri impediati quae quidem 'continganta
173쪽
sivacinis sit viliis locus, in eo enim nROIcquam secl poterit, nec quicquam recl-Cp I. At vero si quis non solo fine contentus sit, sed & agens quoque requIrat, &hu Id ni illud si quod diuellenti res stat,&quomodo, no erit sernule ita Promptu
eddere rationem tanti nous: quado uniuersi partes neq; eum finem agnoscui, ne- 'ue per naturam appetere poliunt,aut contrarijs iugi, ii contraria sint, aut sursum cluci, si grauia alit deorsum si leuia. Neq; enim dicedum ut quidam aiunt) uniuersi parres, tametsi non eum cognoscunt finem, dirigi tamen a cognoscente: quando hic non uniuersalerii & primam causam quaerimus, sed particularem & protriam: quale es lenon potest eorum ullum , quae immaterialia sunt, sic enim periistit natura. Neque rursus d cendum,ut alij, qui materiam in causa ponu Gqive per se semper cotinua sit, sine forma autem omnino esse non pollit, unde accidat uniuersiam semper esse continuum,& plenum: materiae en Im neque actionem, neque resilientiam utilam iure postumus attribuere. Rectius igitur sertasse illud dicetur, primum fine, , quem omnia per naturam haben et rivi sint,ac conserueniti ciconseruantur autem substantiae & corpora principaliter ac maxime per mutuum nexum, & contactum tremorum: sic enim euitant vacuum, quo nihil clIepotest inimicum inagis omninarum: atque hoc est, quod alij locati dicunt, locus enim fit unum cormis auteri, unde & recte alunt locum esse locati coieruatiuum: qiuod profecto maxime sit,qitum a vacuo praescruet. Non cognoscitnt igitur eum finem sunstan tiae, & corpora, quae in niuersis sunt, per naturam tamen reiistunt, ne separetur omnino.Non enim neces se est,qtiae gratia alicuius agi int, finem etiam cognoscere, sed alia cognoscunt quide,
at Ia per naturam agunt. In hoc autem simplici corporum nexu, & loco ii Il alteii contrariu est, nulla versatur inclinatio sursum,aut deorsum.Qm,d si contraria sunt aliqua Inter se corpora, si certam habent inclinationem, habentquHem, non qua-J tenus simpliciter corpora sunt, sed quatcnus talia puta calida,& frigida , grauia, &'eula: quare & quatenus talia,vi in aliquam pati polliint, simpliciter autem non. Quacunque itur interclaere vacuum pos Iet, nexus dc locus est necessirius subta ijs omnibus: propter quod & omnia, quae intra primitii, corpus sunt, locum habent secundum extrema omnia, quoniam secundum omnia extrema vacuum inter videre post ei: 'Imum autem corpus, quoniam per supremam, & extimam s perficiem vacuo non est obnorium, nec alterius consin uatione indiget, pes intenuam solurii superficiem locatur.
IGitur quum omnia corpora finem eum habeant,ut conseruetur, prima quidem rerum omniu conseruatio est simplex illa locatio 3c nexus, quo praesertiantur a vaetao, ut dictum est: secunda autem ,qtiae pri ore hanc praesupponit, est certa & dcte minata locutio Sc nexu , quem consensum habent in primis elemeta cum locis pro prhs: neq; enim quatenus talia sunt calida, sigida, grauialc leuia, ubiq; c5uem ente locum habet, sed certas Ibles expostrui, & certos quorudam corpora nexus. Atque ni quidem qui pro natura debetur locus est, totum illiid quod interiacet intercoraui m orbis Lunae,&devexam aeris superficiem ubi conuenientillime collocatur, qth cum altero extremo illi orbi iungitur, a quo qoptime per lumen conseruatur, eu altero vero aeri,eui percaliditate respondetnespondere aut per utranq; qualitate non dati ir,qii, se ignis iam aer esset, quare per alteram si respondeat, sat naturae datum est Amis vero situs inter ignem oc aquam si aptissimus est,cumhac enim h
174쪽
A mulintheum illo calidirite concordat. rmaquae sedes inter aerem & terram est, eum altero enim humiditate cum altero frigiditate consentit. Terra vero circa centrum in aquae concauo locum habet, cui stigiditate inphdet. In hi igitur locis omnem habent elementaconseruationem, uam habere natura possint. nam & simplicem illunexum Sc locu habent,quo praes antur a vacuo, rqm vero & proprium, ubi pinpria eorii natura maxime bene habe in reliquis aute locis prioremquide de eommunem nacta sunt conseruationem, propriam autem noo,propter quod Pr utilinatura illi ut per mediacontraria viam ubi aperiant ad propria loca.Habet autem dubitationem quandam,quod.dixim ut apro pria elementqrum esse nexum certorum corporum, quibus consenuant qualitatibus, quoniam qu entibus es
mentis locasii indivisibile quiddam videtur esse, quod vocat vlu,ad quod per seseruntur tum Iota.ipsa,tum eorum parte accentrum sui faciunt. cuius tignum illud est,qubd si loco aquae poneretur aer, terra nihilominus ad centrum serretur:& si l co aeris poneretur aqua,igius quidem moueretur ad locu, quo dc nuc mouetur. quare accido quodammodo Elementis videtur moueri adsu,tficies alloriLDicenduduas elemen in habere rationes, alteram, quatenus una quaedam natura est unumquodq; illorum, alteriin, quatenus partes iant uniuem dc naturae totius. ac certe quatenus unaquaedam natura fiant, lac profecto certum via,certumque locum habent unumquodq; Fllorum,ad quod per se seruntur: ac ignis quidem locus est linea media inter soncauum orbis Lunae,& devexam aeris silerficiem, ad quam Δc ignis totus & pars Eius quaelibet per se movetii & centrum fruaur. Aeris vero locus est linea media inter nem&aquam. Aquae vero locus linea media inter aerem&te . ram. Pored reme locus est centru. at quatenus partes totius natura sent elementa,
di veluti me bra uniuersi, locaquidem eoru sint ea, quae dicta sint: sicut enim in ani mali partes inter se consensum & relationem non paruam habent,& in eo certos exposcunt situs, ita et in uniuers quod Pindriac animal quoddam,est, partes eius situs inuicem consentietes expostulat,doquin uniuersum ipsum debite constitutunon erit. Non accidunt autem loca hF elementorum, Ut partes sunt totius naturae,
lineis illis med ijs, ad quas mouentur,ut narii N quaedam per se, immo causae & fines illarum iot:s enim quaerat quis, cur ignis ad lineam inter Lunam 8c aerem medi*moueatur, respondere licet iccirco ess qu bd eo pacto r c collocantur elemeta in uniuerso, de natura tota suos consensus habet, nec ignis ipse bene haberet,nisi in ea linea ficto totius centro,hinc quidem Luriae concauum, inde aeris deuexum tangeret. atque itidem de alijs quoq; dicatur. neque alia quidem est in locis elementorum vis conservatrix,ut multi putant,quam haec,quae dicta est.
De conseres paminin toto. cap. q. E Si autem dc alius in elementis consensus Parcum,quatenus In toto sunt: stat
enim, si vi raresa, illae sint,sese condensare, si condeseu rareticere,quo usilueveniant ad eum situm, qui toti pω natura debeturi qui quidem consensus non munus praedicti s est admirandus, tum mirum est partium allas descedere in eo toto, alias ascedere,alias in latus serri, tum Q ex causit hac maximi quidem &plurimum admirandi essectus proueniunt.nam & soni primum per hunc modum audiuntur, tum & prime animalium motiones contingunt,& proiecta in aere continuum motum habent,& quo nihil admirabilius vidit tepestas nostractormenta quoq; illa,pquae moenia &urbes cito impetu demolimur, per hoc principium tam eam strage.
175쪽
soni quidem, riῖ si addensetur aer .non sentimini siquon Iam qualitates, quae sensus Cimouent,omnes quidem subiectum, in quo per se sunt,densum amant, medium V To,per quod seruntur earum species non omnes densum volui, sed quςdam rarum exposcunt, qMaedam densius Aux Igitur in subiecti, raro non videtur, in densiori videtur, medit m vero, perqliod si Iesillius tra sit, rarum esse oportet. Quaedam v
xo tam subicctum, inAlio sunt,u medium, per quod deseruntur species, densius poscunt,ut sisnus, qui si aut subiectum aut medisi rarius habeat, sensum non mouet. Qualitas ergo illa, quae senus dieitur, In materia densa per se est,ut in ligno M alijs sicuti & lux, M odor & saportat specIes eius si mouere sensum debet, mediu poscit
continentur disium: dico autem densum non per admistioneni terne sed vi addensatu, quod in aere accidit facto ictu. Inde enim facta prius distractῖone de rarefacti oritum subita fit addensatio partispost partem, more undarum, unde circulatiianes conflanxur, quod non aliud est, si successiva quaedam aeris addensatio in orbem sa- a,per qua dolata species a primo prosecta sensum dimouere potest. Fit autem sit cessi illa addensatio in aera prioribus quidem partibus subito ac vi densati subito etia suse rarefacientibus ae alias successive densantibus: qui motus est partium in toto per cosensum factus. Proiecta quoq; per eandem rarefactionem & codensaxi Ociem p xx ntur per aerem, partibus quidem,quae ante sun viam quodam O ape cien Iibu ,ει propellcntibus undatione ijs vero quae circa & a tergo, successue addε satis,& rarefactis una post aliam,& proiectum vehentibus no aliter, ac per Undam sceleriter autem & impetu multo, qui nihil celerius est raresectione, quae partium in toto fit. A principio aut segnior est motus pp resistentiam totius aeris nondum positi in motu, mox factis circulationibus multis, de potente Iam aere sese expa ndere Dτeloci s longe maior augetur, donee summa fiat: ad quam quu periretum est, te rescit sensim deinde motus, aere, qui ante est, plurimit rareracto, ac iam condens tione contin ter magis de magis desinente, minorata obsistcntIa: atque hoc pacto tandem laxatio & solutio circulationum fit unde&vectio demum cessat. In Dellia autem tormulis tantus impetus accidit igne multo repente genito e semite, qui
υἱ cranclusus rarefaqionem sibi propriam quaerit. Si igitur obsistens potucus ipsum sirili igni , rgui ignem accidit aut etiam generari no posse: sin contra ignis posti ochamm multum potentior ipse sit tum subita, atq; ea sidem ingenti rarefactionem pix, aut obiectam pilam impetu magno extrudit, quae mox pCr a xcmeodςm portatur, quo de sagῖtiae,& proiecta reliqua: quae omnia per Consci cum partium in toto fiunt: nihil autem contra naturam patiuntur partes,quum se se aut condensant,aut rareseciunt, quanquam aliae ascendant,aliae descendant, q hi''h in ς' inare non inest partibus,quatenus in toto sunt,aut mouetor, sed illi solum, quod totius rationem habet,& per se est, atque extra moueri vulvsic enim aut sursum inclinat, aut deorsum. De motione autem animalium, quo
modo oc ipsa per hoc princIpium fiat, paulo post inquiremus. De attra one--xtus vilis ad initat. cap. s.
Videtur autem dc alia quaedam plutimum admiranda quae Inter assinia & similia versatur, Sympathiar Costat enim unum ad aliud moueri, donec & in Unumeant,quod& in Clcm iis,& alijs manifestu est, in aere quidem Inter bullas illa quae in aqua fiunt,: demus enim unam ad alia appellere.& eo velocius, quo Proxi a Diores fiunt. Sunilax autem & in Igne ritus est videre paruam flammam a ma tori
176쪽
A tori velocissime trahi. In aqua autem, dc terra non ita promptum est, propter eorum corporum incommoditatem. In mistis vero multis manifestissime cernitur, ut Magnete Electro, Adamate,& alijs pluribus, praecipue autem in animalibus,& platis. De quibus omnibus nuc in uniuersum quaeremus, quomodo is motus fiat, mox demistis nonnulla seorsum dicemus. Sunt ergo, qui putent simile moueri adsimile pmptet ipsam similitudinem,qua sese mutuo conseruant: nam qua causa elementainouentur ad loca propria, eadem & s Parata pars ad suam cosimilem mouere vide tur: mouentur autem Elcmenta ad loca propria,ut locentur illi Gunianturq; simili,ὶ quo conseruatur,cur ergo & pari ad partem non moueatur,ut illi: vniatur,accsis a uetur,quum maior multo, & intrinsta magis sit earum similitudo, si elementi ad locum proprium t Sed certe hoc, tametsi apparentiam quandam habeasi non tamen ut arbitror, recte dicitur, pars enim separata, neq; Per cognitionem, neq; per naturam moueri ad consimilem potest, ac non cognoscere quidem manifestum est, per naturam autem non moueri & signa sint, de causi ac ratio, quae conuincant. Primuenim videmus similia haec moueri non in omni distantia polita, sed certam requirere, atq; eam quidem Vsde paruam in multis: Oporteret autem in omni distantia moueri,si per naturam,& similitudinem agerentur: similia enim ubiq; similia sunt, Sceandem naturam habent,quemadmodum elementa ad tua se loca ierunt, ubicunq; posita sint. Preterea de quanto maior est moles eius similis,liod ad aliud mouetur. tanto dissicilius duci constat, ac ne poste etiam moueri, si maior accreuerit quantitas quod contra fi rei accideret, si per naturam sese ipsa mouerent:quanto enim maior est in iis quantitas. lato sicilius fit motus, q, plus adsit eius naturae, dc virtutis, B qiue mouet. Indicat haec non per naturam applicatione similium fieri, sed intercidere vim:quod dc ratio quoque comonstrati crimus. ii. nuquid per prςstatia unius simillis,ut Magnetis, natura & serma alterius,ut serri, mutetur ab eo,quod per se est,
an non: ac mutari quidem non videtur,nisi corrumpatur, non corrumpitur autem.
Si ergo eadem remanet, quae prius no p sente namnete, idem prosecto faciet, quod prius, de eandem inclinatione habebit: at prius inclinabat deorsum: ergo dc nunc quoq; ad ide inclinabit. quare si sursum ducatur,c5tra serri naturam fiet, & vim p tietur. Qua de causa no recte dicunt similia per naturam ad similia moueri: nec par est, si clementa per naturam seruntur ad propria loca ut de separata pars ad consimilem per se moueri debeatiqm separata pars iam facta est totum quoddam, quod per se propriam naturam has ct sursum, vel deorsum Inclinantem, quae donec mane semper illuc inclinat. Alii dicunt alterari ferrum a magnetis specie, & ita alterat vin ter se moueri ad ipsam. Scd certe & hoc nihil est, de eadem qaestio redit: nam per peciem illam magnetis, vel corrumpitur serina dc natura ferri et remanetisi remanet Sc cadem est, cur non eandem habeat inclinationcm Quid igitur desecit ne natura in ho visi simillia mutuo consertiantur, modum non dederi siquo unum ad aliud moueri pollici Nodestat quide natura ac modu dedit,quo simul coniungi posIen t: veru non eu,quo elementa mouen tur ad loca propria, sed alium, qui quodamodo naturalis est,quodamodo violentus de quo iam sequitur,ut dicamus. cui igitur nulla actio fieri potest nisi per contactum svi in naturalibus demonstrat j similia autem l c non sese tangunt, nec per naturanu move tur unum ad aliud, neces le est, si applicari inuicem debent,demitti aliqtadab uno adstu quod proxime tangat,& eius applicationis principium sit: hoc autem aut cor
177쪽
Democritus & Epicurus, quos e nostris Lucretius securiis est, essi ux Iones corpora. Crhias Athomos appellabant, principium cius attractionis ponebant: qtiae quidem esuxibnes ne negand quidem sunt ut mox ostendemus)modus autem, quem ipsi tradebant, sat rudis & in plus erat: quem qin tum Alexander Aphrodisiensis, tum& Galenus satis aperte reprobar, a nobis praetermittetur. Verutamen receptis Atho morum csluxionibus nos modum alium tradere polle videmur, quo attractio similium fiat: meminisse autem oporiet eorum,quq supra dicta sunt de colensu & motu partium in toto. Supposito Igitur, q, a rebus couant insensibilia corpora, dicimus ab uno ad aliud similium reciproce transmittica corpuscula,c quibus totum quod-dan fit atq; unum,veru difforme in partibus, neq; enim, quae iuxta a sunt& iuxta b eam habent rationem situs,& raritatis,ac densitatis, quam habent, quae in medio sunt: qua de causa partes in toto illo no debite se habent.Sicut Igitur supra diximus In clementis Partes colensum habere maximum,& in toto moueri, quum debitum non habent situm,&modo constringi, modo laxari, ita &hic in ea atho morum nube se habere dicimus, ut partes in eo toto nune debite collocentur, & pro natura consistant, donec in unum non coeanti motis ergo particulis illis, & subiecta simul,
In quibus sisnt, moueri accidit, & simul coire. Atq; hoc quide modo si quis dixerit
attractionem similium fieri, nullu ut arbitror) astruet inconuenien causam reseris ad motum partium In toto: ius rei ει illud esse signum potest, ψ confricata qu davi Succinum,& Adamas sortius surculos trahunt. bd si causa haec inoibus alli- gnari in uniuersum posset, non al ia profecto quaerenda a nobis sui mihi vide tiir B ret, sed certe causa haec non omnibus esse cois potest ut mox dicemus. apiopter aliud fortasse principium inquiredum videtur, si athomorum, quod comune omni-mbus esse queat: atq; hoc quidem, si non est corpus, quod ab uno ad aliud transmitta Vtur, necessario erit forma simplex, dc aut qualitas, aut substatia: at certe qualitas nulla earum esse potest, quae materiales vocantur, non caliditas, non frigiditas, non alia ut manifestum est. quare si qualitas ulla est,erit utiq; earum aliqua, quae spirituales vocantur, quod& multi existimat. Sed habet dubitationem non paruam, quomodo spirituale illud esse principium possit illius motus: nam 'l, ipsum alteret simile ut serrum, quod alteratum sese inox moueat ad magnetem , supra satis improbatum sui tim vero spirituale ipsum sit illud, quod per se mouet, non satis rationabile videtur, quoniam nihil per se moueri potcli,quod non sit aut corpus, aut saltem natura&lubstatia In corpore. Porrbnec videtur,quomodo spiritualia hFmouere pollini, praesertim trahere,qm productio eorum non cum motu locali, sed per quanda magis generationcm partis post partem momento saetam. Si igitur spir tuales vocatae species omnes qualitates quaeda sunt dicere sertasse nullo palio possumus per insu eiusmodi attractiones fieri: si vero aliquae illariim substantiae sint, nihil ut opinor)prohibet ad eas rationem oem tam miri effectus referri qui inquiratur a nobis. R cipiendum aut cst ut multis placet spirituales species eiusdem rationis esse cum sormis illis, quam sunt species, nec disterre ab iis nisi moto subsistendi: eatenus. n. ma- retiales sunt & dicuntur, quatenus crassa quadam existentia in materia sunt,& ce tos terminos poscunt. Ingenitum aute est formis omnibus sese quo magis possunt)propagare,quod quidem iaciunt crassae illae formae, quae materiales vocanturi verum propagare sese per cum modum,& existentia, qua ipsie sunt, non utiq; possunt, sed tenuem, de superficῖale sui vel partem,vel gradum producut, quem Epipolim vocat. qui ob tenuitatem sui & contrarium non habet,& momento gignitur,ac propaga
178쪽
ri tur,em soboles quaedam. Hae igitur tenues & supficiales semet istet inprimis sunt id, quod sunt, reprilentare usq; ad crassias illas,1 quibus AEdutarim propter quod
simulachra earum de species sunt appellatae: lpter tenuitatem autem,&v momento gisnuntur. spirituales dici consumere, eiuldem tamen rationis cum ijs, ciuae Scerassae & materiales dicuntur. Si igἰtur qualitates prime,substantiae sunt elementorum ut multi Aristoteli attribuunt,aut etiam si substantiae non sint, sed tam quatum de iis inducitur, tantundem & de substantia subgeneratur,ut Averroi placet, aut uniuersaliter si subsutiae species spirituales habent &ipsae. via fortasse habere
possumus ad ostendendum,quo paG similium contractio & vnio 1 substatia fiat per spiritualem speciem. Quippe delato spirituali ab a ad K&reciproce a b ad a,
quod eiusdem rationis sit cum a , dc b, & siibstanti quemadmodum ipsa, totum quoddam fit ex M& b,& spirituali illo, in quo toto partes non plane debitum es si&situm habent,nisi inuicem ita astringantur,ut simul& a,& bc anusic enim totum illud bene habet,& siaundum natura coexistit, non secus ac si aer aliquis valde distractus ad sese redeat,& partes, quae longius aberant: in unum cogat & vnia qui motus tandem est paritu in toto sesse ad suum situm mouentium a forma factus, quae natura & substantia est. Est erso partim quidem naturalis squonia motus omnis partium in toto a natura fit & a forma illa, quae in eo toto natura eae partita vom & violetus est, si serto comparetur de extremis ipsis, quae per se & ut grauia inest nationem deorsum habent, quod &aeri etiam rarefacto be distracto accidit, altero
extremo, quod sursum est, descendete per motum partium in toto:quod non inc uenit parti, dum pars est, ut in roto certo modo moueatur, quo non moueretur, si
B per se esset,& ut tolli de causa partim violentus est motus ille extremis parti-Dus, quoniam naturam propriam sctuansiqua vel graues,vel leues sunt:partim au tem est naturalis,quoniam in toto mouentur & no per se. Ad quae si quis respiciat, non alienum sertasse&veluti paradoxum quoddam existimabit, quod Alexander diritatiramonem Omne a calore esse:si enim quat Irates priniae, substantiae sint et mentorum, producant aut specIes spirituales eiusdem rationis, quae longe prodiictet ad sua similia perdictum modum possint applicationem eorum facere: calori quidem maxime dc precipue debebitur ea facultas: latet autem nos caliditas illa, quoniam spirituales species sensibilem actionem non habent in alterando, quanquam in mouendo vim non exiguam prodant. Atque haec quidem sunt, quae probabiliter de tan to problemate nobis dicenda via sunt,ad quae credenda & ea nos induxerui, quae Galenus ,&alii dicunt, quum eiusmodi effectus a tota interdum rerum substatia fieri dicunt interdum a similitudine: quae apud me non aliter intelligiposse videtur, nisi perdictum modum: per similitudinem enim a Galeno intelligi simplicem
lationem, aut relationis scindamentum em ntiquam existi marepotui, quum haec per se principium motus illius esse non polunt, neq; enim relatio, neq; fundamentum non tangenvmouere valenti sed per similitudinem ego arbitror speciem spiritualem acciyiendam esse,qus tangiti per totam autem naturam audienda est serme, quae sui speciem propagans,& ad consimile copulans mouere pol sit, utrum autem mouere perdictum modum, qui sitanotus partium In toto, Galenus existimauerit, an per alium, incertum est mihi. Sicut autem inter similia mutuoersatur attractis, ita dc interdiismilia, & contraria versari propulsationem quadam mutuam coiritaneum est credere:quod quoniam in miliis manifestu est magi infra certius Ostendetur: nunc ad reliquos elementorum consensus,& distinias pertranseam M. De
179쪽
M eonfiens. o distras elementoraem circa quastates eontrariam Ccap. 6.
F si autem dc alla magnopere admiranda elementorum sympathia 3c Antipathia
circa eat qualitates,quae cottarde inter se sunt,ut caliditas,frigiditas, humiditas re siccitasmam has quidem contrarias esse,& sese mutuo destruere, atque interimere manifestiam est: at vero quis non miretur, quum nihilominus videamus certos unius contrarii gradus stare. ac quodamodo congaudere cum certIs alterius, quoiadam vero cu quibusda non pone insistere quasi caliditas specie tota, & natura cotraria non sit uigiditati, sed certis gradibus λlum: quod,quomodo se habeat, inqui rendum. Quoniam igitur gradus certos,&quandam intensionem habet hae qualitates.quos gradus philosbpnivsq; ad octo per quandam estimationem produc doctri nae gratia, manifestum v summus ille gradus, qui ut octo dieitur, cum nullo gradu sui contra ' stare de conuenire potest, sed omnibus aduersatur: at vero ille ,
qui v t septe est,eam non habet contrarietate ut omnibus aduersetur,sed ijs seiuna repugna qui supra unum sunt,cum vno autem & stat, concordat: qui vero ut sex dicitur,cum duobus consentit, reliquis contrariatur,qui supra duos sunt, quinque vero cum tribus concordat, ijs dissentit, qui supra sunt: quatrior porro cum quatruoreonuenit, reliquo quἰ supra sunt non admittit: quare contrariae quidem sunt qua litate sed non ita,ut quilibet gradus cuilibet aduersetur, sed certi certIs tantum
do: quod Natura quidem ita costituit, ut mista fieri & conflari posIent. Fortalle autem nec fieri potest,ut gradus unus aut plures unius cottarq inducti in aliud tolli amplius ab eodem,& destrui possint, ut si a calidum, in b stigidu,gradum unum caliditatis induxit,fieri non potest ut b gradum illu rursus destruar, & a se repellat, ne cuseptem suae frigiditatis consistat, quoniam nihil in seipsum agit, neque simpliciter, Uneq; quatenus frigidum in se quatenus calidum per unum gradum. Si enim ageret, ageret quide inducendo frigiditatem aliquam: aut ergo Inducet, qtram habet iam, aut quam no habet: at ea,quam habet, produci quidem non potest,utpote quς iam habetur, minus vero ea, quam no habet, & iam amisit, qm per illa acta non est, nec est 1 quo fiat: relinquitur Igitur ut fradus ille unus caliditatis in b, cum septem moditatis stet,& conueniatisimiliter & de alijs dicatur. Sed habet difficultatem quomodo primus ille gradus ab a producatur in b,& post ipsum alij,& quomodo cum actione simul&re is fieri possit. ngentibus enim sese a & b, si quidem potentius est a, quomodo patiturὶ siveroimpotentius,quomodo agi tisimue potens,quomodo aut aettio, aut passio fitὶ quid igitur quisq; hac in re dicat, nostrum institutum
non est nunc recensere,quid autem rationabiliter existimemus nos,in medIum breui asseremus, quaedam declarationis gratia praemittentcs. Primum quidem quod ira aettione contrariorum consideranda est potentia, per quam fit actio,qualis sit, Aquanta , dcinde ilhi quod inducitur, ac demum in quod proprie agunt: ac pote tia quidem semper mensuratur per gradus illos, sexudum quos est contrarietas. qm enim graduum quidam quibus tim cotrarij sunt, quibusdam non,uniuersaliternu laatao fit in ter eos, qui contrarij non sunt, nec ab ijs potentia resubtat, sed ab ijsselum qui cotta ij inter se sunt. Illud vero, quod indueitur, semper est remissismus gradus, incipiendo ab uno, vel sorte a medio,atu minori, ascendendo versus summum. Contra vero illud, in quod fit actio, semper est intensior gradus, descendem do a summo ad mἰnimum.Ex his fi t,ut tangentibus se a &b, siuemlualia sint, sim alterum pineuus. per alterum in alterum reciproce necessario agant: etsi eniωbsim
180쪽
'Α b simplicitet impotentius sit. filmaciet tamena, & necestaris gradum unu primo
inducet, mox εc duos,& ita alios consequenter: quoniam id,in quod proprie agit. est gradus sit minus ut octo ipsius a calidi, ad quem b contrarietatem habet per omnes siti gradus. et igitur per potentiam resultatem ex omnibus gradibus, quod autem inducit, est gradus ut unum stigiditatis,ad quem a contrarietatem non habet. nisi per gradum unum, qui est ut , per septem enim non contrariatur, siquidemus frigiditatis gradus cum si item caliditatis stat,& intrarietatem no habet Potentia igitur, perquam a agere potest in gradum ilham ut unum frigidIrati quI Inducitur,non resultat ex omnibus,sta ex uno solum .quare resistasia per selum gradum unum . quum ergo b per omnes suos gradus agat, a autem per unum tantum resinat gradui mi, qui inducitur fiet quidem, ut neces Iario primus ille gradus inducatur nec obstabit pars non passi quoniam & ipsa per gradum unum selum aget, persitem enis non contrariatur: at vero dc secundus pariter inducetur eadem ratio
ne 4baget in gradum ut istem ipsius a, cui per septem sui gradus contrariatur: a autem in gradum viduo,qui a b inducitur, non aget nisi per unum gradum,hoc est perlilium,qui est ut septem, quonia duo frigiditatis gradus eum scit Aiditatis stant, di eum ijs contrarietatem non habent. Rta stet igitur a per unum Glum gradum .h autem per septem aget, quare necessirio&s Mundum producet gradum,& consimiliter tertium,&ita deinceps,quoniam soriper maior est poteri per quam agit, si ea, per quam resistitur gradibus,qui introducutur, quae semper non nisi per unum est,aut forte per minus,&minus in infinitum. Idem dicatur & de a respectu b, nam quum a agat primo in gradum summum cui contrariatur per omnes suos gradus m inducatq; gradum vn uni caliditaris,cui b non resisti l nisi per gradum unum , qui' est ut o , per septem enim non contrariarur,necessirio quidem fit,ut a primu caliditatis graclum Introducat in b, mox & secundu,& allos eadem ratione, quo paeti, tandem fit,ut&actis fiat,&revistis Inter traria, quod nosine fine quodamagno a natura institutum est,quo mista conflari pollint, alia quidem Inanimata terne me tali lapides,& Id genii alia animata plantae,& animalia,& ipse demum homo: devoru mistarum Sympathijs superestia ut dicamus.
HAbent ergo & mista ipsa Sympactiassuas,dc Antipathlas, & quidem admirari:atque in primis eas habent,quas habere elementa di H estiimo ἰnsignIus
propter dentitate materiar. Si tenim ignIs & aer elemeta non lucent, non sinant, nec calefaciunt, nec odor aut saporem aedunt, nisi addensentur, ita nec alias virtutes ita exquisite ostendunt,uti quum per mistionem sunt codensata. Igitur Sc coemuniversi consensum loci & nexus in primis habent mista, tum vero di eum, qui est retium in toto Constat enim si vi suerint addensata,sese rarefacere, si raresa d 1are. At vero & ad loca elementorum in ijs praedominatium mouentur, ac postro ino similia quoq; & assinia assise trahunt, quod in quibusdam admirationem non paruam praebet,ut in Masnete, Electro,Adamante,& plantis,& animalibus:quana particulares quasdam duditatkmes habeant consensus isti: nam si per similitudine
risii pra diximus fit hete attractio cur magnes non potius magnetem trahit, siserrum,& serrum cur non potius ad ferrum mouetur, quam ad magnetem quae nam
assinitas est pilorum,dc surculorum cum Electro,& Adaniametrusertim φ si cum Electro