장음표시 사용
201쪽
grata : talium autem est amot:alij parum amant, ouἰ8c trIstes natura sunt, plurima cenim OdCre pmpter contrariam causam,q, omnia fere uti ingrata recipiunt: in ijs aurem odium versatur. Sunt polrbquἰ neminem sere amant: nana, quemadmodum inter animalia quaedam sunt, quae reliqua sere omnia odere, & persequuntur, ut scrpentum gemas ita& inter homines quidam sunt, qui reliquos odionabet : quod &in gustu quoque accidit, in quo dispositiones quaedam inueniuntur, qua edulia k-WOmnia abominentur: sicut igitur in his praua quaedam constitutio est in lingua, S stomacho longe abea,qiuae ordinar Io, &vt plurImri fieri a natura solet, ita & inter animalium species,& inter homines ipsbs censendum est in quibusdam alienissimam ab Lo. quod ut plurimum est,constῖtut Ionem esse humorum ,& complexioni , Ier quas reliquos odio habent. Aliae his opiniones sunt, alij mores , alius color, alius aspectus: sanguis eorum caenosus, turbidus, & quada sordida melancholia redundans, quibu ldam quidem frigens quibusdam exustus,qui & in sesentes sunt dc superbi, reliquos despectui habentes ad seipsos omnia trahentes, inuidi praxipue, virore mesevoli. Atque ita se habent tristitia,&gaudium. De timore. cap. 19. Vbd autem & timor tristitia quaedam sit, manifestum est,omnes enῖm ex malo aliquo timemus:si igitur malum praesens iam sit & laedat iam, tristitia simul ex fit,s vero praeiens non sit, sedimineat ut affuturu, tum timor vocatus& pauor mmihil. n.aliud est timor, si tristitia eximinenti malo. Primu autri finit- more fit,est suga caloris introrsum,eius quid si extra cor est, versus cor: eius au , si in corde, in penitissima cordis: pp- timentes & pallent,& tremunt calore dele- DTute membra. Fit aute in timore maximeconcursus caloris ad eor& firga, qm & Ia- borat mari e con in simplici namq; tristitia, praesente malo in s uo membro,pbatasa quidem fit euitandi malum in ca parte aut perconstrieti onem, aut per morum tremulum,aut per excussionem, aut aliter, ipsum autem cor per seno la variat ubi species mali imminentis ad phantasam,& ad cor fertur,Ipsum quidem per se laborat,quare maxime ad ipsum fit caloris cocursus. Fit quidem interdum,ut di in sin
plici tristitia laboret eosivi In mincio si fili, in eraeli ut sugari exercitus, di eiu
modi: verum differt& hoc a timore,q, in timore simul cum trestria temper anima vIdetur satagere.& consillum quaerere, unde confunditur,& tremit: in nuncio autem fugati exercitus sela tristilla ni: cuius signum est, Q, si nuncietur sugatum esse exercIIum. hoc tamen incerrum sit, tremor simul & timor cum tristitia illa iungitur, eo
v anima satagit,& cosilii confusa est, re nescit,quid faciat: propter quod minus tamen quiconsilium capiunt aduersus immmines malum, unde&, quum de improuiso imminet malum,timemus magis. Eornm antem. quae timorem incut e solen multiplex est natim, uiuuersalitis autem quorum mistiones&naturae contrariae sunt, dc militum dissimiles, sicuti pinimicitiam quantiam & disconumientia recipiuntur ab anima, Ita &, si sub modo alIquo, quo nocere possint eripi nω rimorem inserunti Miluo quIdem de Pullo gallinaceo inimica natura emnon rimct autem Miluus viso Pullo, ψ nihil ab ipsis Iaedi potest, pullus autem contra Viso Miluo pauescit, naturam estis uti inimkam di nocere Oientem recipit:HephaΠus mem M mui u tura cum pullo nostest e uaria. Videtur autem natura non frustra hunc timorem insinuasse animalibri
vo possent de sigere,& se tueri quini γ S propter hanc causam no solam Volcire
202쪽
A Lrmas contrar as forna Idabiles esse, sed & certas fisturas & motus sub quibus delata pCcies timorem at portet: propter quod non solum verus Miluus,sea &fimissimilitiid irem habens gallinaceo pullo pauorem infert. Est autem animalium inimicitia interdum cum tota specie, interdu non cum t ta specla propter cerra quaedam: qua de caiisa cum Psillis & Marsis non ea serpentsi inimicitia est, quaecum reliquo genere, siue sit mistio ijs non omnino cotraria, siue odor, siue aliud, per quod si ccies taxinus ingrata accidar: quae am latita &Inimicitia naturae inter homines quoq; versat: propter quod allos sine causa odimus,si os xmamus propter modos cum quibus species rerum ad anima veniunt, qui sunt conumri Ieritia & dissiconuel Ientia. Formidolos a quoq; ea sitnt,quae uti prorsiis ignota per tIrigunt ad phantasia: dico autem ignota non quantum ad unitier ile illud,quoa eo
graitIonefacit, ut color, ibi aus & id genus, sed quantum ad coniunctii, quae sub ipis uniuersali latent:quum ei im nescimus, q sint,& an bona an mala, tum ignotu illud ptimescἰt an Ima,mpliantasia fiat de sublatente,atq; Imminente malo: propter qd dc noctis, & solitudinis , dc maris. dc pnec Itiorum Imago & belli formidabilis estiom ritu enim horum phantasia fit coniuncti cuiuspiam,quod nocere pollincta si-nnum est, v assuefacti nihil pr terra timemus, quasi securi: hac de causa stri expaueicimus ex paruo lapilli casti, si impraeuisius accidat: dc superueniere nobis aliquo, vel etia amico, si de Improuiso superueniat. timor sit, quod nondu parata anima sit, S: no cognoscat, re aute ci)gnἰla stat Im cellat timor.Eade de causa in Ephialte, que alii ancubum vocant .sermido fit. qth per sbmnum obstructis neruis illis, qui ad pectus eleuandum veniunt,& prohibita dilatatione illius,memoria subit eorum, quae stari lent eam dilatationem prohibere,interquet occurrit p5dus aliquod nos opprimestv quare phantasia fit ponderis nos opprimentis: hoc aut quum uti ignotum offeractimor fit:facto autem timore rursus memotia fit terrefacientium,inter quς nobis occurrit aut on, aut quid simile, antiquis aute Ephialtes gigas:semper enim issimno Ea primo occurrunt, quae maxima sunt in unoquoq;genere: quare tande phanta εsia fit daemonis alicuius,aut alterius similis nos opprimentis, unde excutimur prae timore. Sunt porrb magi x di minus tImorosa ea, ad quae magis & minus sumus matentes:alii scalas timet ascendere,q, minus agiles sint,alli, nihil timesim es sint,&alij ponti angusto committi expauescunt, dii non .Timidi vero natura sunt,qui si iapidi magis sunt,quales mulieres, eunuchi, nes,&melancholicoru genuS, contra vero audentes magis, qui natura sunt calidi, dc multi sanguinis,& spirituu: ea enim est optima a mimae dimositio, perquam ipse maxime potest,& operatur,&resisti troperatur aut.& poteri per calore:quare quibus is est plurimus,& minus essenduntur in periculis,& semper consilium capiunt, dc, si pars sanguinis dc spirimum in
trorsum sedit, pars tamen multa relinquitur, quare nec tremunt, nec pallent sicuti alii,& se tuentur. Timidiores quoque sun rcaeteris paribus, qui paucorum habent ex Perientiam, multa enim ijs uti ignota offeruntur: propter quod pueris maxime Infertur timor,experti vero, &securi,& potentes dimnsuere coniuncta cum rebus, pauciora expauescunt: sunt tamen non nulli, qui, quoci experti non sunt, quae subsunt rebus , multa non timent, nondum cnim nouere pericula, qua
coniungi consumere : pmpter quod Sc qui plura considerant,&plura experti sunt, interdum magis timent, quam qui ad pauca aduertunt, ut ebrij,&qui natura similes ebrijs sunt. Fracastorij. . K
203쪽
De ad iratione, ct Esint,ctrisu. cap. 1o. CSI vero nouum aliquid uti ignotum offeratur, non tamen phantasiam faciA Imminentis mal tunc no timor fit, is admiratio sela: nihil enim aliud est admira tio, uam suspensio animae eu fixio,&applicatio intentauram & tenduntur nerui, , & calor,ac vis omnis animae ad id assigi unde & intentio vocatur. Si igitur ignotu- illud ut simpliciter ignotum offeratur, tuc inquisitio sela fit, idest applicatio animet ad eam te,& ad coniuncti cum illa,ad quς mouetur de uno in aliud:quod quom do fiat, dissicultatem non paruam habet:diximus autem de eo in ijs, quae a nobis de antellinione alias scripta sunt. Si vero,quod offertur uti ignotu, sub ratione offer
tur cuiusda magnitudinis consueta longe excedentis,sed rei tamen,quam P opini ne veneramur,& amamus, tunc ec stasis vocata fit, hoc est mentis pharitasiiu; exces.sus quida in admiratione, per quam ab omni alia re distracti, immotri, reddimur cin sensiliuito maxime ijs accidit,qui aut vere sancti sunt, aut sibi ex melaches ijs viden filiis enim & angelorum choros de Deos videre apparet. Idem & amatibus ii
terdum euenire consueuit ex ingenti in tetione in rem amaram, saepe enim adeo magna est,ut species ea in phalasa perinde moueat, ac si in oculis esse nihil enim resere ad apparetiam faciedam, siue species deseris veniat ad oculos, siue introrsum: Ppter quod videre sese putant,& ob Itupesciit, & extra se fiunt. Si vero res sub ratione magnitudinis oblata sit,sed retu timendar ut inmonum,& Manium,runc affcctus sapra restas m fit,qui nomen no habet, sed ab effectu horror appellatur: horrescimus Im,& rigidi euadimus,admiratio enim ren sionem facit, timor frigiditatem, unde quasi congelati distentiq; neruos & pilos, immoti stamus. No quoq; ea sensi quae risum mouere solent. Verum illud in primis silendum . est laetitiam omnem cordis spirituum & diaphragmatis dilatationem sacer horum autem dilatat onem dilatare & musculos, qui a lateribus buccae sunt, ac facere morum illu oris, qui risus dicitur,qiii in natura finem alique habet, quo laetitia interna
in facie manifestetur: qua de causa, quum au t amicis &familiaribus,aut filijs,&vm Dei saliter charis occurrimus prcsertim si uti noui adueniant, ridere solemus,& ictitiam ostendere. Verum haec non proprie ca sitnt, quae ridicula dicuntur, neque eiusmodi proprie risus est: res autem,quae proprie risum mouent,siunt in primis nou. repentinae,leue ac ludicrς habentes argutia quandam,& cocinnitatem ad aliud,ab his citi in maxime ridero ibi emus: quales sunt facetiae, E quae mimi repraesentant, &pet nati,&extranea quaedam subito ac concinno quodam casu facta, ut si quis adum ia sita in te te purgens s ubito labach c enim omnia uti noua offerunt.&lpter nouitatem subitam admiratione inducunt: repentina autem elle oporieremon urat saceliae,quae quum protenduntur, Z affecta ic dicuti in leporem & sale omnem amittunt, subito citim ferire volunt leues autem res esse debent,alioqui, siseriae sint,nothiasum facient,ut si, qui mimus est, sit pater,aut qui labitur,male assiciatur: porto delectant liaec, qm argutiam babent &concinnitatem quandam. Opoitet autem sciatu facilem esse argutia, alioqui iii quisitionem faciet non risum: quae igitur eiusmodιsiant, omnia subitam dc repentinam admirationem, ac repentinam etiam delectationem faciunt:admitatione quidem, gavi noua offeruntur, repentinam vero quia subito ubi ara, delectationem vero, tum quia cognoscuntur facillimes desectat enim Omnis cognitio, vi pote an imae finis,& persectio tum quia appositam ad aliud concinimatum habcm, qtia de causa& trassatio delati te solet: dulcchatis autem omnis
204쪽
Rutpote res beta expansionem cordissicit, haec autem motum oris, quI risus dicitur. bd autem appositam quandam concinnitatem habeant,quae risum mouensimo strant & saceriae, mimi,& per nati: sacella enim omnis amuta est,unde & sues, dicti senti taximi vem p pter apta Imitationem maxime delectant : per nati vero S Ipsi imitantur: no omnes autem risum mouent,sed qui per nouaquetiam,&α- Uane quae quatenus talia, admirationem primo subitam laciunt, mox delectant,si apta sit nouitas. Est autem & in eo,qui cadisi& Inopinate labitur, sua concinnitas, quae delectat, aptis sine enim videtur fieri, ut qui intere in rem suam perglt,repente
labatur, nullus enim ut dici solex poterat illi accidere pulchrior casus. Mis non ridet,qui videat duos monachos super equo aliquo, et calcitret, & dei jcere illos patres velis ni Irum appositissima res est;& sacetissimus casus: qubd si periculualiquod graue Ijs immineat,iam non risus fiet,sed timor,& pietas, quoniam res seria fit, n- ampli us iocosa ludicra. Est autem risus compositus ex admiratione & laetitIa motus, pmpter quod Aquaedam contranitentia in risu est, admiratio enim sitispensione quandam in animatiaeit,lstitia vero expansionem: qua ὀ re sit,ut,quum producitur risus, non sine molestia fiat:qsi & aliaquoq; causa coniungatur,o non debite perflatur cor in Illa quasi cotinua expansoneexistens. Assimilatur autem risui de is, si ex titillatione cotingit, comprellis capitibus lacertorum quorundam,& neruorum, ut coxarum,& plantae
pedis, & subalarum: non est autem proprie risus, sed aisimilatur, qm & ille mistius est motus ex suspensione & dilatatione cordis reponte factis: quod accidit non quomodocunq; comprestis,& tactis lacertis, & neruis illis, s ed leuiter tantum, de per B lamma ac subito pressis, &subito etia dimissis,atque ita alternatim dimotis: ex primo enim coractu eu leui prellione quidam veluti horror repentinus accidit, qui ad diaphragma dc cor pertinges repentinam contractione& suspensione animae facit, mox subito etiam dimissis neruis illis subito etia cessat horripilatio, & cor ad p- priam natura redit,quod cum delectatione, de gaudio fit,& dilatatione: est autem tallibitus uterq; motus,ut simul pene sint suspesio animae dc dilatatio, quod Se in risu quoq; contingit: propter quod & hic quoque proportionale quiddam risui conticiet, non sine molestiaquUam. Nemo autem sese ipsum titilla siqni subita qu damorripilatio est, quod titillare dicimus,subita autem fit titillatio, Sc repetina,quum
anima imparata,& no aduertente contactus fit,at sese tangente aliquo semper par ta,& aduertens anima est,alio vero tangent etiam si aduertere velimus,horror ni hilominus fit,quia tam continua no est animaduersio illa, ut tamen non tangatur
tang de impinuis :cuius fgnum est,q,, si intentiis me dc obstinate aduertamus, aut titillatione no sentimus, aut minor . Ide accidit, de si quis capillum alteri vellicet non aduerteti, subito enim horrestir, quod nemo patitur, sibi ipsi capillu vellicans. Sunt autem alii ad risum promptissimi, alij duriores: duo enim in risu sunt, admiratio subita rei nouae,& ludicre, Sc delect alio:qui igiturfacillime admiranc ij ex causa hac aptiores sunt ad ridendu, propter quod pueri maxime,& muliercuta, dc plebs facillime ridere selen sigrauiores aut,& seueriores,ut vIri,& ij quidem philori Ophi minus in risum ducunc Ponb,et laeti natura sunt, aut ex accidenti aliquo, ficilius in risum mouent facillime. n. laetis assidiuntur p p dispositione: quarep natura iuuenes, dc optime stat,& et singuine plurimum habet,& est dulce, non biliosum,no melancholicii, maxime ridere solet: ex accidetibus vero dispositi quoq; ad risum sant,g in letutia quasi sui costituti,ut ebrij,& ubus multa adsunt eoru ,q laeta dicun
205쪽
tur, si noua sultiquare, de qui in couiuiis sunt inter similiares & amicos, si plurimu Cridere cos uere, lino saepe adeo effuse rident,ut continere no possint risum,& incotinentiae notentumcausa est. ut Arisbait .ipsa laetitis quasi risus quidam est, & ii
quod modo In motu sunt semp,res autem in motu posita adeo propte impellitur, ut contineri non possit: contra autem,qui aut natura, aut ex accidenti aliquo tristes sunt,ut melacholici,& quibus amarior est sim is, &-iracundi non ficile cidere selentvim dele ruri no possiant unde & inqui visi sunt,qui nunquam risinae vide Ililippi imperatoris filio legioqui ob id Agelasti appellanc Nuc de ira dicamus.
bd igitur,qui unq; irascitur,ex ossensa aliqua Irastatur anifestum est:-gnoscitur aut offensa & per intellectum,& per phantasiam.Irasci autem coeia est animalibus omnibus aut persectioribus, quare & ijs per phantasiam accidit,quatenus coe est, irasci. No est autem ira,quum non iudicante animali ipso, mebrum aliquod recepto nocente aut constringitur, aut et nocens expellit, sta tum selum quum animal ipsum iudicanporrd ne u animal recem mali specie phalasia siciat aut se contrahendi, aut aliter cauendia nocent aut et propulsandi, quatenus sese a malo defendat,irasci sum dicimus: neci . n.aut in tum, aut sternutameto ira moueri animal dicimus,nisi mi quadam appellationαquare tum selu ira vocamus, quum de Odiu fit in rem,quae ossendit,nec solu odium sed & appetitus nocendi illi.& quodammodo ulciscendi iniuriam: quod quum per mebra exteriora fiasivi P manus,aut potes,aut cornu aut dentes,& id genus alia,quibus natura animalia armauit, cellinum animae est vires colligere,ac mox demandare ad ea mebra, quet debent. Primum igitur quod fit in ira,appetitis nocendi oborto,est collectis, caloris citca convbi tales animae dc vis est: ppter quod recte aiunt esse iram sangu nis ebulli tionem ioc enim primo fit, mox, nisi quid impediat. transmisso etiato caloris collecti fit ad partes, quae nocere para sun t: prohibent ait rem qu dam eam sqpe transmissionem,ut aut timor maioris periculi, aut iudicium, ' frustra id fiat, aut ratio,&viusmodi aliaesia haec accidui:quare ira per se est appetitus nocedi cause nos of denti,ex quo collectio caloris fit circa cor. transmillio esui de per se ad partes,quet
nocere habent. Nocentaure animalia nunc P has, nuc per illas p. rtes, ut cuiq; promptius est,at homo, quum non aliter noccre potest,ilingua iram coiiceptam mostrat,
aut iurgijs,aut imprecatione mali,aut & blasphem ijs in Deum, quem causam esseolum,quae fiut,in opinione hominu est. Sunt aut alij promptinimi quide ad irascendum, tardi autem ad prosequendam vindictam:alij vero tardioi quide ad irascen- du,rromptiores vero ad sumendam vindictam: alij ad utrunq; promptissimi: alij ad ruuq; tardissimi. Qui igitur tristes natura sunt,& omnia sere per dis Icentiam recipiunt,ut aegri,& male affecti,& ex alijs causis iraii,& qbus biliosior est sanguis,&melancholichomnes sidem hi,vex omni causa ficillime ostendunt sicillime iram concipiunt:tardius autem exequuntur,quimq; ex his timidiores sunt, bc pauci sanguinis,& frigidioris, tum vero & prudentiores,& rationi parentes magis: contra ve. ro,qui bene valent,& multi sanguinἰs sunt, Δ lenio iis, serius quidem irascuntur. Ac non facile,quia omnia sese ves utilςta recipiunt,vel uti minus titilla: at,ubi deos. sensa iudicium sesere, tum promptiis me iram effundunt, δc ulciscunturtad utrunque vero impigri sunt,quicunque calidi quidem sunt, de multi sanguinῖs, sed bilios, Mamari, aut exusti melancholici, praecu uc autem dc iriatio D.iles, de s uperbi: Q-
206쪽
A perbi enim ex omni Iniuria vel leui magnam iram concipiunt, quia Iesuriam non metiuntur,quanta per se est, sed quantus ille videtur,cui illam emtardi vero sunt ad utrunque frigidi natura,sed mites tamen,& ingenij hauda eruersi: atque hi obliuia scuntur etiam Iniuriarum, quod no ij faciunt luibus crassus, A fibrosus est sanguis,
quique inuidi sunt, εc superbi, de praui ingenis.
De νerecundis. cap. 12.VErecundia autem est tristitia de desinu proprio in praesentia alterius, propine
uam fit motus sanguinis& caloris ad eas parin qu laborant maxime orat aure maxime facies in praesentia alterius, qui indicet desectus nostros. pp quod de erubescimus, & demittimus oculos i pudorertristamur igitur, & dolemus odi desin proprium utpote mesu. Nihil autem resere,fine actu nat defectus ill* siue fa ctus ruerit,aut Immineat,omnino.n.tristamur,&,si nemo sit plens,instamusia si vero alius, aut plures praetentes sint, non tristamur istum, sed pppr sentiam laborat ficies,quasi serre non potens praesentiam eius,qui nostrum detestiun videt:propter quod natura quasi opem latura illuc cidore mittit, calor etiam sanguinem tram unde rubemus quod in adolescetibus signu bonum dici selet, signum est αλ- enui am mi cui cura sit desectus Rpris& corrigi sit sperandu:in e aut verecudia iudari no selet, utpote qui laetus sene corre ssi non sit,& vIrtute tum habeat. Qui igitur arrogantes sunt,& sibi plurimum tribuunt,caeteros contemnunt nia hiij habent,quiq; scelerum & defectuum propriorum curam nullam habent. hi solentinuerecundi esse,pp quod impudetes eum exprobratione quadam nominanta 2 sunt es, qui inuerecudi sunt,uel v ad defectus proprios non aduertu innocognoscunt. Tim MI vero,& gallas non nihili faciunt, desectuum aute pro'Horum cursigerente & aduertentes, magis .ient verecundia cam Atq; h c quide de affectibus animi,& eorum causis,& sympathijs, acantipathiis dicta uur per transcursum. im aliisqvibusdam confra usphantasia. cap. 23. QVosdam praeterea consensus habet phantasia, quu a memoria quorundam
mouetur, aut valde ἰnteta est: quippe alio oscitante & nos pariter oscitamus, . . si non aduerterimus: qιν fit excitata memoria alterius ab oscitatione,tu de facto repente& inaduertenter appetitu eiusdem, quod alias anima via bonuUn uit unde de nos simul oscitamusmihil enim refert ad faciendu eu motrian vapores aliqui pigri super musculis sint, unde appetitus fiat excutiendi, an alio modo,&ex memoria innascatur ide appetitus, idem. n. omnino filainnatatur aut no aduerteti- bus nobis facta memoria, uertentibus aut non innatacphantasia rectu iudicante. Similiter Sr edente aliis acerba quaed memoria fit&appetitus consimilium, Isa temareetitus anima mouet, dc calore,anima autem,quae in mebro est, qa appetit.
quas sibi deficiat aliquid in eo, suggerielportionale quidda, aut suiu au M m lius iudicat: sicut & inveneris phantasia appetitu iacto intenditur virga suggerent: anima plurimum spiritust& dolente me bro calor&Gguis concum tria qsire respiciamus, Impossibile non existimabimus, quod de pregnatibus dicitur, reman ore scilicet in statu signa quorunda, qui ipsi avidissime appetiueroesiquide secta inmti uuada phantasia & appetitu quorunda,anima ex in quae in corporem RPortionale aliquid mouet praecipue In sanguIne, ex quo quu nutriat intus,nihil pmhibensigna qileia eius alimeti ita affecti i eo remanere,prςsertim coloris,proptero ea si-
207쪽
m, Irusentia fer omitiastini, dc exustionem aliqua in sanguine secta ostenilentIa: C rta IIc aute & figura cupitς rei ostenditur,quod in eo Pportionali anIma et figura mentias. Eadem porrb phantasia Intenta potest & fascinum inferre, non quidem ab unoquoq; hominu, sed a certis selum,quorum humores & sinritus adeo remoti sunt a natura aliora, ut pene venena sint:ij igitur concepto in invitate odio intentias me Intuentes, spiritus quosda ex oculis,& tota e facie eiaculanc qui ad teneros infiniis sphitus appliciti eos via venena sensim ab muntiex oculis aut, & toto E co
Poremaporare insensibilla corpuscula monstrat specula, In quet mesibus laboratex .etnaeieres inspectant,spurca enim & squallore quoda ac situ obsita redduntur: letia mus & famillas quasila fuisse In Creta,quae laudado fascinum inferebant, quod cerr re uti possibile reciplandu est: existente enim natura quorunda ut dictu esu perinde me venenosii,& esaculatis ex oculis eorti spIritibus perniciosis,nihil Abibet non Insantes sesu, sed & grandiores fascino assic laudando aute maxime, qm laus propria.
Istitiam parilibetitia autent,ut diximus,dilatationem tum cordis, tum dc spirituum fici tum & totius ei,& praecipue oculoru, unde aditus quodammodo aperitus veneno, quod a fiscinatore eiaculamnqua e re sorte enatu est illud,quod praelamur. quum aliquos laudare volumus,bene enim prius ominates, Verba nostra, dicimus, audii no noceantiquin & aln sunt, qui, dum laudantur, facie auertunt, non tantum .m Indicent molesta sita esse laudationem,sed ut a fascino caueant,iam. n. in opinio
ne est perlaudauones fascinum fieri. Vtram aut & numeri quidam,&sigu , εο imagines symPthIas quasda & antipathias habeant ad amores,&odia, & iri nos, ac virum verba,& cantationes,& id genus fgent, & soluant, alterius quidem est Memporis,& contemplationis. De ingenio autem eorum animalium,quae intellectu orent,& quomodo nidos ad alendos foetus,& telas ad rapiendas estiis tam artificiose fibricentur,& alia eius odi,non nulla quidem diximiis In ijs,quet de intellem ne a nobis scripta stat,nondum autem emisia, neq; plane exculta,&digesta: quod ficiemus, si vita &ocium suppetet nobis. Atque h de sympathia dc antipathiar
Ium, quantum attinet ad contagiones, pro tempore dicta sint.
I equulusdam dubφa Iorame Baptista Rimmausi restis. CV. Ultimum. HAEc iam impressa essensiae visa a Ioa BApT. RHAMMusio Illustriss. Consilii Decem Senatus Venetiaru Secretario triusq; linguς peritissimo,& eom.' ad bonas literas & disciplinas attinet, multa perdocto, gratulatus ille pro vetere amicitia nobis, simul & nonnulla dubia ad nos perscripsit,& nouas quasdam sympathias proposuit, quaru rationem,si ocium mihi seret,expostulabar,digna quidem omni de quibus consideratio habere diligetissima. Nam, quum ego causam, innari roria pyxide perpendiculum semper in polum spectet, retulissem in montes. Ferri & Magnetis,qui sub polo sunt,dubitatione ille non negligenda attulit,primi quide v,qui de subieeus polo partibus sci ibur,nulli dicunt moles Ferri,& Magne- eis sub pois esse:deinde v,& si dentur ij montes, causa tamen ad eos reserenda non videtur in nostro mari, quando constet in Ilua insula iuxta Populoniam Italiae esse inagnetis montes inde eni erui oem Magnetem, quo hic utimur nec tamen nauia illae praetereuntium perpendicula ad eos montes verti, oportere aut ita fim si Magnetis species popessiculum mouer,pmpinquissimis exilietibus insula illiusmo libumur enim non magis moueant,g qui remotissimi sunt sub poloὶ Adhuc autem di miras quasdam proposuit antipathias , quarum Vna erat, qua . tax
208쪽
olestaahchartam aut mγtLAllam alconsimilεhibetis ratisn Aurdo circa pomaei muoluto tenuit Inte tonistis ignecalefieri remanius, linteum necquisiva laesi. Addebat autem mimine nauium malos tapissimἡ videmus tangi, GK-rias aute nunquam.Tum Millud quoque vi bal,qu tauo efficiat visexumve,&exundante in ahenis saecaros butyriam gula modicum imponatur,statim siubsidat semissiquo ingenisvruntur ces ad prohibendu,neerumpatiaι--
alio ingenio aclidem purificandum quodpariter videri mirum potestiviainini o
agulari saccarum incirit, proIicium in motas campanas, tum cretam miluemas
mcontransiae superimponur, qua campa eomum pater.erassinadine digiti ra visa saccarum purgant surculis omnibus, & s ullantiaomni ad cretam attineta sint qui ille nobis diraminata proposuit,quod quidem faciemus a supra ripis .
stiriato nostro non recedentes ut non ,pprias dc propitiquissimascauulsas nare uitamur,sed medias&ρprus propinquiores,quo pollibile nubis sit. , Primum igiturutrum sub Polo sint. Magnetis mores,nta: ne, fissi ambiguo relinquamus,scimus enim esse,qui scribit planas magis esseeas regiones,de quo Paulo Iouius Eeus Nucerinus Luculatus historiam nostri teporis scriptosicirca ea Sarmatis partem,quae Moseouia nuc dicitur,diligente inquisitionem ab incolisfecit, quἰ ne eos etia inueniri montra retulere, qui Rnyphes ab antiquis dicti sunt tineminiamus tamε nos quasdam chartas vidisse earum,quas mundi mappas appellat, in quibus sub polo montes notari etant qui Magnetis montes Inscupti fueranti Sive I tur sint, siue non sinin montes, nihil ad nos In pnsentiariam attinet, quando prati montes dio subiectos cathenam illam montium intelligimus, qui ad 6 Ptentri a ' nem spectat tanti,& tam vasti. Ferri & Magnetis feraeexqui. de si magis distanda nostro mari,si Iluae insula monte potentiores tamen sunt ad mouendum perpeindiculum propter abundantiam de copia Ferri,& Magnetisa ortasseautem,S qui is Ilva est Magnes,non mutue actionis est in ea minerarmulti eniam du In minera sun minus valent,si ex ehi, spirituales species sua habeant Impedimenta: signum ath rem parum valere in sua minera Eineinsulae Magnetem, tam propinquus quuta fit nauigijs illacpraetereuntibus, perpendiculum tamen non ad secouertit. Incale- ων scere autem S serruere in charta oleum, chartam non accendi, communem habet rionem lebet in quo aqua quidem seruesilebetissendust et,& pomo, quod Se Ipsum calefi t linteo illaeis. Horum autem omnium mutaest antiparistasis: trigiadaen sunt aqua,oleum,pomum, propter quod prohibent intermedium calesis. rLSed quomodo calefiunt ips si mediu n5 calefit 3 - o enim omnis conractu fit.
Ignis aut non tangitaquam,oleum,pomu,ntas perintermedia lebetem,chartam, Schnteu:hNaut nisi calefiant,ac tantu caletat, quantum aqua,&oleum.& pomu,novidet qiis ealefieri possint:m si calefiit,quo paeti, Igitur per antipatistasim & sit --
ditatem prohibent,ne intermedia Incaletant Dicendum porosis existentibus l- . te,charta,&linteo citissime calorem contrahereaerem, qui inporis includitur,ac PIpsum incalescere aquam:por ,quicquid a me calefaMi est, tolli statim a mdgre,ac loco esus si1budere aquae parte nihil calefrum,quae te te iusi idaliqua po-ia non sunt,atq; ita cotinenter fieri, ut aquae pars cedati& uiuatur,pars succedat,&rest erenita 8c oleum facit, nam & ipsum actu se dum est: ita de pomum, quo niam humidum est,& frigidum,& semper pars eius aliqua frigida tangit interm dium,ac calefieri proia bet per certum tempus.
209쪽
. umo Potam nauium malos tangat, earinas autem δι-auat Ilura aquamiam o diibitatiotim malorem habet,si modo verum est,quod textuti nadi de uro tradimet non feriri ipsam asulmine. quod non satis certum est: eo autereo et O res ira se habeat, eromptior quide postit esse ratio In Naui, quam in Lau tornam antennas seriti alanninesicula est,α altet sunt ita aurem asulsinibus peti vin preverbis etiam inr causa autem est. v fulmen vapor est quidam missionis io tis,ouἰ in altis gignitur, & extrusta enu in latus ac It impetu. ouareat maxime terininterdum tame impetusin Imalia lina vertim N antipartitium inuenit, aut frangitur,aut & repellitum di m est enim supra leontrariorum species sugareeontraries ituri ta aquas quum descendit vapor, partim quidemsigitur,partim repellitiir,qm aer aquis vicinus plenus est vapotibus siMdisexaqua eleuatis,qui tu. materiali antIpathia, tum spirituali stangunt, ac repellunt sulmen: quare carinas di proximas si das aut non tangit fulmen ut stachium non Immutat.In Lauma tem virum talis antipathIa sit,inceriumessiillud magis incausi putarim. quod Lau. rui rotunda admodum est,& eorticis dens ac latuis, a quibus omnibus fit, ut inciadmsvapor non in reat: propter quam rationemn columnas a fulminibus in si istemus,qubd rotundae t que sint. 31 a Butyrum aut inie mespesine seruore saetari dignam habet Inqullitionem Idem vero & Oleu facere ridemus in pulmenta si qua corpulentiora sunt, ut in f -
. hae & ciceris lamenta, feruorem enim & exundatiam eoru evestita larum autem musa est, duo precipue concureunt,quum seruor exudansnti altera est excessaraealoris, & vapore copia breuI ncta, alteru est obsistensia sementis res,si corpuletior si multu enim extendit & In mannas ampullas erius,u stantit: lpter id & dupli
iner et compescitur exundantia illa,vno modo, u caloin & vapores frangas,qui exte Uduntur,quod fit iniectis frigidis ut aqua,alio modo,si ipsum obsistens ita praepares, ut extendi in magnas ampullas no possit, quod iaciunt unctuosa iniecta, diuiduluae enim ipsa ad minimas,& non vltra diuisibiles partes, quae intermistae partibus co pulenti humidu,rohibent extensionem ampla fieri:extenso n. rarefactio qMedam est rarefieri aute non admodu possiant minima unctuosi,mm m minima sunt, tu Ptenacismissionis:quai quu vniam interposita intermistaq; sint obsisteti,faciut, ut nee Ipsum obsistens recipere extentione possit nis paruam, & per paruas ampullas ficta quare exundantia tapestiriar,& seruor fit per ampullas crebras,&paruas. Vnriosa aut sunt praecipveoleu, 8c butyru,& bene diutubilia In minimas particulas: at butyrii cum saccaro m couenitδpter dulcedinis,&pinguitudinis 4mpathia, quare,& si modicust,uafficit in ad compescendam exundantia sacrari,qm emiscibile esto modicii omne in multa partibile. Creta vero imponi supra campanae ostium,non φ ipsa attrahat s aeculem sicuti magnes sπrum, sed φ prohibendo e halationem inclusi ignis &vaporatis fit, ut penitis lime vapor permeen i per Acir mim,quἱ mox ascendentes smum ferunt agglutinatas omnes sordisies, &sursum Impellunt, quae hqrentes cre propter tenacitatem sc reddunt purum&sync
Si igitur perh e&doctissimo viro Io. BAp T. RA AMNv s i o,&alijs fictu est sati tibi presertim Cardinalis amplit lime,mihi quidem dc gaudeo,& gratulor
sin autem δέ alia desiderantur,excusabitnae horum constitium & disjensuum n tur quae adeo In abdito est. Si qui verolaborem nostrum commendabunt,adituqὴλ viam per nos apertam his rebus inebuntur,id omne debebunt tibi. .
210쪽
thia & anupathia rinim qiraesim sunt, ab iis incipientes,quae unia uersalla magis videntur. & aliorum principia. Qubd igitur cimi gio sit qiueda ab uno in aliud transiens infestio, vel ipsum nomen ostendit:in duobus enim semper contagio versatur,siueilla duo viuersa sint,siuedine estinuae unius partes: verum, qirae inter diuina fit simpliciter & proprie contagio dicitur,quae vero inter duas unius paries, no proprie,sed quodam modo. Videriar autem & consimilis esse in vuoq; in o , & ctu contagio fit,&1quo,tum enim contagionem saetim dicinua quu simile quoddam vitium utrunq; tetigit: quamob rem, qui hausto veneno pereunt, sectos quidem sertasse dicimus,contagionem Mirem accepi minime: in aere quae simplIciter
B putrescunsita & carnes,& reliqua corrupta quidem vocamus, non autem coni
gionem pasi nisi&aeripse corruptus consimiliter semitide hoc autem dii uetius
in s uentibus inquiremus. Videtur autem actio omnis & passio aut circa rerum sub clam fieri ut circa accidentia: n onem autem accepisse quempiam noappellamus,m calefactus ab alio suetit,aut tactus vitiosias, nisi per tralumptionemrquapropter videtur contagio consimilis quaedam ins o fixundum substantiam. Vtrum igitur, quum domus incendio vicinaeardet, contulonem vocemus at certe neq; haec contagio est dicenda, cin uniuersum,quum totum ipsum comim tur
Irimo, dum totum est. tum mui quum in particulis minimis 3c insenisibilibus quaedam Insinio fit, & ab illis incipitiquod 3c nomen insorionis ostedit.
Insectum enim vocamus non corruptum,qua totum est, sed quodamodo, & circa insesisibilia:totum aute voco Ipsem compositum Jarticulas vero mininias, & in sensibiles voco eas,ex quibus compositis fit,& mimo Exustio igitur circa totum Ipsum fieri videtur contavo autem circa particulas componentes, quanq &ab iis mox corrumpatur& totu ipsum: propter quod & mistcmun passio quaedam vides contagio. Quoniam autem duplicitercorrumpuntur,& Intereunt mista, uno m do per aduentiam contrarii sub quo consistere non potest eorum se a. alio modo per dis lutionem missionis, ut In putresactus contingit, dubitationem sertasse habet viro modo eontagio fiat insectione in particulis minimis illam: ad limautem dc qualis nam sithaec infe o,utrum corruptio earum particularum, an alteratio sola. c quid demum parianturiquare&illud test dubitari, utrum contagio omnIssit lutrefactio q-dam. Quae omnia manifestiora quidem fient, si contagionum dicbrentias primas,& earum causas in primIs perquisiverimus:nunc,si licet aliquo modo contagionis rationem sibfigurare, dicemus cotagionem esseconsimilem quandam