Henningi Arnisaei Halberstadiensis De subiectione et exemtione clericorum. Item de potestate temporali pontificis in principes. Et denique de translatione Imperii Romani. Commentatio politica opposita scriptis eorum, qui in his controversiis contra s

171쪽

Fennc L Bellarm. cap. 3. det=ansi Imp. praeter alia horrenda, quae in sacrosan istum Imperatorem effutit, in eundem in vehitur, ambi' a LMI- tragoediam excitarit, ut νix major excitanda fuerit,s totisuperatoris. extrema ruina impendisset. Itane tibi lis videtur elle tantum de vocabulo, quando per illud totius imperii dignitas de salus evertitur. Q id aliud est, quam precatium & alieni arbitrii, seu beneficiarium facere imperium, quando eius plenitudo statuitur pendere 1 Papa, tanqtiam bene scium,quae sulit totidem verba Epistolae Adriani. Quid verbruin. e imperii propius ii, quam ipsum subjicere alterius arbitrio & potestati, cum pendeat a solo Deo, eoq; solo sit inferius, ut rescripsit Fridericus rectξ, dc Sophistice exagitat Bellarm. d. c. s. Nam licet per modos ex jure gentium .ineatur imperium tamen potestatem superiorem in subditos, non habet , ex indulgentia Papae, sed ibio Deo, ut sepius supra contra Bellarm. de monstravimus. Destruit autem hanc potestatem, qui superiorem illi inducit cum Bellarmino, nec honorat Regem, ut praecipit Petrus, qui se super eum erigit. Vnde recte Fridericus Petri contrarium esse, qui Imperialem coronam beneficium Papa dixerit. Nam qui regiam dignitatem prorsus evertit, is eam certe non honorat. Sophistam agit Bellarm. dum verbis Imperatoris conclusionem affingit, quae ipsi ne per somnium qui 'dem in mentem venit, nec candidius agit cum eodem de duobus gladiis, quos Ecclesiae, contra evidente sensium scripturae, Politicae potestati surre Ptos, tant:ini vindicat. Sed nos haec &similia, modestiae& erga Reges observantiae Romanae, qua ipsi Reges ex praecepto Petri honorant, te stimonia, dimittimus&repetimus, quod statim declarandum aggressi sumus, non disputari hic de ambiguitate vocabuli, sed salute imperii, quia

ut Radev v. memorat lib. I. c. io. Norerant principes: A nonntistis Romanorum

temere affirmari, Imperium urbis 2 Regnum Italicum, donatione pοηrificum

Reges vostros hactenus possedisse, iiij non solum dictu, sedct scriptis, ars pictururepraesentare. O mi posteros transivit tore: Imbdiserte S stylo nimis quam imperio ipse Adrianus scribit: Unde h.ιl regitur Imperium, nis a nobis 8 per nos imperat. Roma nostra sed ses Imperatoris Aquis in Arduenna,si a Gallia. Et quae praeterea ineptit in Epist apud Avent. 6. ubi potestatem suam probat ex translatione Leonis, quam Zachariae alicribit. Caelesti nus I II. cum coronam imponere Henrico VI. ad pedes suos cum uam' prostratum, & impositam statim pede excuteret, Hor eden in Annal. partia post. in Ricb. I. designans per hoc, ut ait Cestrens Polychron lib. 7.cap. 26. quod ipse Papa habet porestatem creandi Imperatorem,si meruerit, ctomenis,fd meruerit, an non factis executus est, quod verba Adriani praeseserebant,&' quod hinc principes cum imperatore non ex suspitione incerta, sed re

ipsadcfactis edotii metuebant, cumGregorius VII.semes in sacrosanctam

172쪽

eotestatem sub praetextu religionis impune desaeviendi senestram aperuis

set, ut ipse confiteri cogitur Ontiph . in Greg. VII. in DoLad Mel. Di c. nihil aliud agit, quam ut sibi tribuat potestatem iupra I imperatorem, nec nunc

Pontificii passim aliud inclamant. Quod si lis est tantum de paupere verbo, cur de unius verbuli ambiguitate integros tres libros scripsit Bellar minust Friderico non licuit causam sitam una agere Epistola Bellarminus verbagit causam Pontificis libris tribus integri si quibus sententiam 5 ,- clarationem Adriani Pontificis prorsiis evertit. Is enim austis non elitranslationem imperii situm beneficium allerere, sed tam impositionem coronae sibi deberi rescribit Bellarminus, ut iustiorem Imperatoris iram in se concitaret, per coronae im positionem, contraria argumentandi forma, attribuit Pontifici potestatem transferendi imperium,quodqtiam inepte concludatur pauid post videmus. Satis enim nobis est hoc loco, quod. testimonia eorum, qui cum Carolo, aut pauid post vixerunt, nihil ei cribant Leoni, praeter ritum coronandi,&Publicὰ nominandi, seu declarandi Imperatorem Electum sito de totius populi coniense. Ex nominis verb& coronae impositione quale argumentum duce tur ad pro bationem potestatis sic enim detonat Bellarm. cap. 7. de transi.

Ivip. DIure belli obtinuit Carolus Imperium, cur amplius 2 o. annis Imperatorio nomine abstinuit ' Cur annos solum I . quot vid. a coronatione ad obi' eitur con

tκm eius fluxerunt, Carol=Imperatori tribuunt ' ctc. Ridiculae quaestiones,qu. x ex privatione nominis inferunt privationem rei, ac si dicam: Hic non est renuntiatus Doctor, Ergo non est dodatus ea doctrina, quae ad gradum Doctoris requiritur. Potest enim aliquis vel ad vitandam invidiam, vel modestiae causa Etitulis abstinere, re interim salva,quemadmodum Tiberius adedavertabatur nomen Domini, ut quenquam oraret, ne se contumeliae causa ita nominaret, & tamen reipsa Dominium in omnes exercebat. Quam multa Imperatoribus tribui solita nomina detractarunt Titus,& Trajanus 3 Marcus etiam, Antoninus dici erubuit, ratus Antonini memoriam gratiorem elle, quam cui dignis respondere pollet virtutibus' Multi Augustorum,&patriim patriae nomina defugerunt, inter quos E. gin hartus refert etiam Carolum Magia. quem scribit ad oblatum Augusti nomen ita exhorruit te. ut diceret, se i id praescire potui get, templum eo die in-gredi noluisse. Et qua de causa illud tum refugiebat, ex eadem abstinueratie Imperatorem dicere, cum nomen Imperatoris Romanis eo tempore tam odiosum ellet, atq; olim nomen Regis, & timebat adhuc propalam Imperatori Orientis haereditarias provincias subtrahere, cum sciret ho

mines & principes titulis de exteruis dignitatibus magis, quam re ipsiuae perceb

173쪽

ι in C ApuT UTI.percelli& permoveri. Etiam primi Imperatorum se Reges non passi sunτVocari, ad vitandam invidiam, nomine principum in senatu, Imperato rum inexercitu contenti: Majestatem tamen regiam nihilo segnius exercebant,.&Caligilla contendentibiis coram se Regibus, se solum excepit regem oportere dici. Perinde igitur est, ac ii quaerat Bellarinimis: Cur Prunt Imperatores abstinuerunt nomine Regio, si revera Reges fuerunt Cur historici omnes eos reges non indigetant Z Nimirum nomen Regium illi nondum alsumserant, quo tamen Constantius, Justi ninnas, & alia uiruntur,cum Diocletianus etiam Dominum se vocaret, & adorari se, pedisebusq; osculum imprimi iuberet. Ita nec Carolus M prius Imperator dici debuit ab historicis, quam id nominis suasibi pace obtrudi passus fuerat, tum demum, cum pacate in provinciis Romani Imperii se obfirmallet, Mamplitudini nominis latitudinem provinciarum, Sc fortunae favorem re spondere videret. Velim enim libenter audire ex Bella ino, quid per Imperium in- ἡ .-.is , quando illud In personam Caroli translatum scribit, aut quando ex concessione Papae, non quidem possessionem quam eum stribit jam

ante habuille, sed titulum,sin, nomen, dignitatem, ac Majesarem Augusta lem, ipsum nacuim fuiste jactitat. cap. i I. de transi. I inper. De nomine dignitate, ac Majestate, per quam nihil intelliget, quam externum splendorem,ne nos quidem contendimus,qui Ipe,cum in arparentia externa vim non faciamus, ut ait Nattara iciamus Pontifices harum rerum i biq, praeter modum exitii se prodigos. Nec enim sequitur: Pontifex non ocavit Praemisium regem Poloniae. qui primus nomen regium post B testat excommunicationem tibi resumsit. Ergo non est Rex, sicut nec ex eo Rex Galliae saetus est Alberrus, quod eum regem vocaret Papa. Dedisset igitur nomen & dignitatem imperatoriam Carol. 2 sed frustra dedisset, nisi hic virtute suare verum imperatorem fecillet, quod ipsum nulli Pontifici acceptum referre habet, sed fortunae a Deodirectae, es suae virtuti. Negare enim non potest contra lilyricum,c. T. de transi. I up qtilla CXR A., is paterna laaereditate Gallias, S bonam partem Aleinanniae obtinuerit , ja-πιλι - re re belli subegeiit Saxones, Longobardos,&qui cum iis ita P. alia cis&trans faciebant, atq adeli nullo alio titulo, aut iure ad tegit; mam har

rum ino uniciarum pollessionem indigebat, S propterea, si quid a Mida Ponti lex, Dustra addidit, quia perfici nequit, quod jana perfectu in est. Et

hactenuS tacet Bellarm. Tantum de urbe Romana levem ingerit instantiam, quod cum Romnu nunquam pugnaverit, Romu nunqu.iω νι iri trier rit, semper μι- ct amictu. deinde etiarn patriti s Rom.tho m. Qui d Verd. ii Vi intrasset, cum cives tumultuarentur contra Leonem. Reis Carolum caret in sublidiiun, arma non Elonginquo ostentantem, sed ex vicino

174쪽

agro Beneventano jam jam illaturum. Nulla tum opus fuisset nova tran lacione Pontificis magis, quam in occupanda Longobardia, aut exarcha' tu. Idem alitem ius acquiritur spontanea siubjectione, aut quae fit ad evi

tandumbelli periculum . quod justo bello. Sicut igitur jure belli factus

estCarolus dominus Saxoniae&Longobardiae: Ita & Romanorum jure spontaneae subjeel loliis, nec quicquam praeterea poterat Pontifex addere. Utto Frising. nihil dicit Carolo ablatum praeter patrii j nomen, nihil additum praeter coronam ornomen Imperatorium. Nam sub nomine patritii, quod nomen turpiter cum nomine Advocati, prius in Carolum collato, confundit Gret ser. dis' contr. Constit. H. ivrivss jam summam potestatem exercebat in tota urbe dc ditione,aded ιιν R. ut i pii iis Pontificis causam inter ipsum & populum decisum & sito j ii&cio termittiatum veniret, & licet Bellum excipiat, non judicatum futile Leonem a Carolo, quia ultrd crimina sibi objecta juramento publicὸ diluebat, tamen potestatem de eius criminibus cognoscendi dc pronuntiandi libi tum sit Carolus adhuc patritius, nec minus sententiam meum tu iisset, quam olim Gothi solebant & Odoacer, & postea factitavit Otto I. niti populo aureiurando satisfecili et, & sententiam Caroli anteverti flet. Quin idem privilegium nactus est constituendi stim mi Pontificis, d. c. Adi .inu . dis c,3. quemadmodum advocatus Regius apud Petr. Dam. iudi ut, cum defens Eccl. dicit: Negare tamen non potes, quod pater Domini vi me ΗζηΠομ II .factus est patritius Roman. a quibus accepit in Electione super Ordi' lation Pont scis principatum, de Henricus IV. cum transmissis muneribus&corona a Romanis, patritius appellatus esset, in concilio Basiliensi, statim C datoum Parmentem Episcopum ad Pontificarim promovit, ut scribit

Contra ct . incontiu. an. io , o. ct alii, quos adducit Haimitasset d. c. I s. replici pro imper. Vnde ostenditur contra Greis erum, per patritiatum non denotari in perso ita Caroli tantum honorariam dignitatem,ut cum Clodo velis

ab Anail alio Consul de patritius ascisceretur,& inde Consul Sc Augustiis

Sue .c. IT. Blorid. lib. 3. Dec. I Ged veram potestatem,non quidem in provin clas reliquas imperii Romani, sed in ditionem urbanam, quemadmodum apparet ex eo, cum contra Conradam 3. novum sibi patritium crearent,& utlcribit Lucius Papa in Epist. ad Imp. omnia ei, tanquam principi subvirite' ent, seti ut Friling. lib. 7. c. 3 i. omnesPrincipes ac nobiles ex civibus a subjectio 'nem eiiu compellerent. Habebat igitur Carolus ius, titulum de possessionem, in quasdam provincias, ex iure siccessionis in quasdam jure belli in Romanos verb ex officio Patritii,& quia una cum Pontifice se ipsi subje- rant. Quid igitur stipererat a Papa adjiciendii m3Nihil credo,nisi nomen X 1 Impe-

175쪽

imperatoris, quod sine re quidem inane est, Rem verb Pontifex non de ι'

dit, quiajam ante coronationem, justo titulo,jure Omnia possidebat C .rolus. Na.n si latu Itim S jas acq iii sivit Caroliis poli in angurationem, aiuea totos triginta tres annos insultus userpator extitit earum muta harum, quas ab: traxit abi imperio, sine titulo de jure Imperatoris.' Viter - . ensis quidem lcribit: Caraliis, ut jungisu tuti diademate mundi , Ponti cis . summι manibus decrerit inungi, unde traxit forte Alciatus, citatus ab Ihrico de transi. Imp. pag. s7. quod itispicatur, Caroli , utissum alιquem titulum adepto Imperio pratendere pristi, Cesarem si θ Romanum Imppratorem a Pon risce, populo. Roma uo designara procurasse. Sictat enim Pipinus sine autori, tale magni alicujtis S opinione religionis celebris viri, cui facile fidein, populus ellet habiturus, noluit regnum Franciae in se transferri: Ita verisiiuile est Carolum M. si non quaesiviste, saltem oblatum Pontifice colorem translati imperai non abiritille , quia. etiam vanus titulus plurimum potest in vulgus, quod opinionemagis regitur, quam rei veritate,ne nobis objiciat Bellarm. Emanuelem Comnenum imperatorem frustra tantam summam argenti Alexandro 3. promisille,ut aFriderico in se transferret imperium, si nudam selum titulum , Pontifice emi potuisse scivi cs Nauci BDM. dec. 2.lib. s.Normanni enim, erepta per vim Ca labria dc Apulia, seipsos cum occupatis ditionibus subjecerunt sedi Romanae,non alia de causa, nis ut latrociniis sivis apparentem aliquem tit, tum contra Imiperatores Orientis pararent. Ad impetranda enim auxilia, ct animandos subditos,plurimum facit titulus apparens, quem spernere noluit Carolus, quod contra invidiam aliorum potentia de latitudine imp rii jam sitis munitus esset. Alias enim hoc titulo, si melioribus destitutus suisset, nec conseruentiam suam securam reddere, nec causam coram mundo legitimὸ tutari potuisset. I. Qilia jam omnia alio titulo aliisque ex calisis praeoccuparat Carolus, priusqualia Aligustiis appellaretur. Titillusautem novuslupe veniens, eam, qui in mala fide est, inde nequit transpbnere in bon m. Quid enim hoc aliud est, quam verberare aliquem injuria,& postea causam seu praetextum quaerere, ut iure Verberati e puteris, quemadmodum

pueri ludere solentin scholis, Ee Alexander M.t Dario reddebat ca Delli, in Persam transduru hanc, quod Darius insidias struxit letcio in Persa. Quod si non intillis Iet Alexander bellum in Pet rius nullas insidias struxisset. Nunquam igitur hoc titulo, inret,quod putat Belluminus, poteris Carolus emitari, quia provincia imperio, se r=pait omnes ante titulam, aut jus acquisitum. 1avemipol a&Roinanus, neqi Pontifex ypruit imperi occidentale tram ferri j Mnemo trans habeti dera. in Orocons.

176쪽

DETRAusLATIONE IMPERII De I traditio.de acquirrct. domin. Non dare quisquam,quo caret ipse, potest, ait Guillher.libr. C. de effusis donationibus Papae sub persena Friderici II. lo

quelis.

Populum veri, non habuisse imperium Bellarminus confitetur, &arguinem is tribus propugnavit, quae nos pauid ante solvimus, quantum P ρ- conii a sui populi Oiscere videbantur. Interim veri, pri esupposito, Rempubl. Romanam pro derelicta suill habitam ab Imperatorious Orientis, ea jure naturae, acqiulivit populus universus potestatem, novum sibi prin-free. cipem vel novam formam Rei pubi constituendi, quae salvo jure natura: ipti auferri aut ab alio anteverti non potuit. Caeterum exinde non sequutur, popu lus Romanus ex jure naturae habuit potestatem sibi constituen- di novam Rempubl. Ergopotuit imperium, quod Roma olim polledit,in quemcirn q, voluerit transfundere, quia illud imperium quaesitum Rit ex,

jure geluium, inde bella naicuntur,& uni certo loco non coliceret. Nam dum argumentatur Bellarminus c. 7. de transi. Ivi p. Calol. Iunis Sede quam pugnarit cuin leo nanis. Ergojure besti non occuparit imperium, praesupponit imperium consistere in occupata Roma, quod multis nominibus falsum est. i. Quia ubicunque est Imperator,ubicunque Papa, ibi Roma, ira ut imperium sequatur sorum de cu riam I inperatoris,non i mperator sedem Romanam. Nam cum Constantinus sedem imperii transferret Bizant uim,nihilominus retinebat jus & nomen Imperatoris Romani. 2. Si oc upata Rirana facit Imperatorem, cur tantopere vapulant Illyricus &Hain insist ditis i Bellarmino&Greisero, quod Odoacrum & Gothorum Rege Imperatores vocent. 3. Hodie non erit Imperator, praeter Papam,

quia solus Papa vendicat sibi absolutum imperium Romae. . Si Romani in poman iis suis continent sedem S jus Imperii, quia jura Majestatis praeseribi, aut lapsi temporis longissimi alienari non possunt, poterunt leges

dare omnibus provinciis qu. v olim Romanum imperium agnoverunt, a it licitis armis eas ad obedientiam redigere, quod tamen Papa, qui nunc rerum Rom. ae potitur, nondum ausus suit tentare. s Imperium,quod a civitate Rom. fu it separabile, translatum jam diu erat in Orientem, & postliminio postea reduetum non Romam, sed Ravennam, Exarchorum sedem. Cum igitur ab occupata Roma non pendeat i mperium Rom. male

infert Bellarm quod non sit quaesitum jure belli quia Roma non est eo jure quaesita. Nihil enim, niti se & subjectas sibi eo tempore regiones potuerunt tradere Romani, cum in reliquas Romani Imperii provinciasjus nullum sibi competere stirent. Imperator igitur non inde saetiis fuit C Solus, quod populum Rom. spontanea deditione inter subjectos recepis set: sed ' uia plurimas provincias Romani imperii jure alio possidebat, dc Rum complementum ultimum allirrent, potentia imperatoribus cmta tens

177쪽

D1 TRANsLA Tio NE IMPE UL ID nem imperii a Graecis ad Germanos. Bellar minus ut in re non satis perspe- ν Viale

cha,libi non constat. ln lib. s. de Pont. cap. 8. causam affert, quod non potuerint 'MPAE AEGracι laboranti Ecclesia occidentali auxilium ferre. In cI1. de transi. lna p. ait . Gracos aut non potuisse, aut noluisse laboranti Ecclesia opem ferre. Ita in dubio relinquit: Utrum noluerint, vel non potuerint Graeci opem serre, cum tamen evidentissimas oporteat elle probatione , propter qua S regno aliquis aut indignus declarat aut prorsus. indicta cauta, privari debeat. Uult enim Noto tib s de Iust.2jur. q. t .aris. ut Tyrannus prius convincatur, Sc per sententiam Limnetur, quam in eum cuiqua potestas dari queat At convincine ino potestinauditus, nemo ex causa obscura,quamne Bellar. qmdem audacter profiteri ausius suit, imperio privari, ante legitime latam lent etiam, nisi Pontifex praepolleto ordine sint patet ab executione incipiendum. I inperatores autem Orientis nec citati sunt unquam ad dicendam causam, ut Heluicus I V. & Fridericus L nec legitima forma condemnati doli. Maret sit . . tr ilesv contra Bellar. sed ab executione facto initio, prius imperio exciderunt,qua in se condemnari potuiste putassent. Praeterea, ut Graeci imperatores propter negligentia malit impotentiam imperio exciderint, Potiis fiet tamen judicium de iis non competit, quia soli coelo habent rationem

dani ε, alis eli translatio regni, sine i hcrilegio lete immiscere nequiti Quia verbcausiae productaea Bellar. sese mutuo oppugnant, pona inus no ρ

q icid culpa. ningerant . quam illud nihili est, Sc parum propolito coducit Nam muliebre imperium etiam sacri eliter .e in Debora probant, i ex Sa lica, credo in Orientem non prorepserad. Qiain etiam ex hac cautu mulier ab imperio dejici, non imperium a mulieris filio abduci debui Ilet. ded ut fieri solet in re certa,undique momenta conquirentur, ut Qtiae non prosia ut singula, multa juvent. Potui metit vero Imperatores Graeci, nisi Pontifices fecillent nepotuistent Nam quod Constantinus ceperat in Philippico, Gregorius II. exectitus est in Leone is adiit icci teste Bellarmino ipso licet non desint, ii de ea re dubirent, ut sicilicet .ab obedietati a Graecorum propter Iconomachiam abdu-eeient Italos. S sentim potestatem, quasi aliud agendo, immeritis stibi rauherent. Postquam vires praesciderunt, mox eos in satum veni ut,quod vi. res non habeant Prius absconditiat arma, postea multant ignaviam eo ra',

qui destituti armis pugnare nesciundi Sat virium habui flent Imperatoi ea Orientis . niti l ornariis, cum enarratis , Sigon. it r. 3. bison Ital. urbibus Sc

serre Rotrianae Ecclesiae,per neutram earum exculabitur Pontifex ab iiij v xia. Nam sit non potuerunt propter virium angustias, infortunium absque ulpa obveniet ros, non debuit iis detrimentosum elle. In mulierem vero,

178쪽

CapuT VII. caeteris ItaIiae populis, abjurandi eorum imperium copiam secisset Pontifex Rom. Zon. tom. 3.&Cedren. At quam futili ex causa, quia Philippi.

cus& Leo nolebant coli imagines ρ Nec enim aliam asserunt Blond. Dec. I. m. io. Sigon. M 3 hist. Ita l. Onuphr.iu Plat. Constant. Nam quod Baronius exagitat: Tom. yan.726. au.s . locatas Gregorio mille insidias, ecquis meminit praeter domesticum Pontificum testem Anastasium 3 Et sint saneto. catae, siticonomachia tanta haeresis,qtiae fidem evertat,cum olim Christia- . ni non defecerint ab imperatoribus, licet ad Martyrium consertim rapti,

cum etiam Ethnicis S. paganis principibus obedientiam praestiterint, cu- jus scripturae autoritate potuit Gresorius ,&se & lii bditos, ex causis mul- id levioribus, a fide & juramento subjectionis liberare, aut ob neglectam Ecclesiam Leo novum Imperatorem accersereὶ Quantb cordatius Alexander I II. qui licet Fridericum I. hostem experiretur apertum, noluit tamen ob oppugnatam Ecclesiam facere, quod Leo sibi faciendum putavit ob neglectam. Respondisse enim fertur Emanuelis Comneni legatis: Seno

in unum conjungere, qua OI: in de industria majoressui disjunxissent. Platin m lex. Et cur hujus potestatis in mentem non venit Pontifici, cum Burbo nius Romam conscenderet cum, Gallis quateretur aut olim a Gothis vi & armis duriter regnareturὶ Curtum, cum magis deserti essent, quam imminentibus Longobardis, non creariint sibi, duce Pontifice, novu Advocatum,novum Patriti tim,novit m Imperatorem

Ancieme d currere cupientem facile est incitare: Agere volenti qliaevis cau- sussicit. Nam Bellum. c. s Ivi p. non veretur prosiace sentenis

ausam, tiae confirmatione,injustissimum Clementis V. responsum afferre, qui sol re ferre. licitatus a Philippo rege Francoriam, ut vacatem imperii sedem post motatem Alberti, ad se transferret,ad Electores scalpsit: Maturarent Electionem Henrici Lucen burgii: Alioqti in periculum cile, ne una cum imperio potestatem etiam eligendi deinceps amitterent, quippe, quod exsuggestione Regis jam olim translatum fuerit Imperium a Pontificibus. Nam evidentem oportet elle utilitatem Ecclesiae, ut regna jure transferantur, quia potestas in temporalia non competit Pap ae, secundum Bellarminum, nisi in ordine ad finem Spiritualem. Gravissima autem injuria, qualis est regni haereditarii alienatio,excusiari non potest,nisii maximo bono. At quidnam commiserat Germania aded abominabile, ut nisi translatione imperii expiari non potuisset ρ Fac enim Clementem habit ille potestatem transferendi & permutandi imperium: Atqui non habebat, nisi ex causa gravissi. ma, quae tum nulla urgebat providentiam Apostolicam. Deinde non distinxit Clemens inter tempora translati imperii, cum Imperator nondiimellet constitutus, nec jus constituendi quibusdam concellum Tum enim

de jure naturae incumbebat haec potestas toti Reip. Sed postquam transit

179쪽

soribus sine causa eripere potuit. Nam & hoc argumento premimus causam a Bellarmino superius allegatam. Si enim non potuerunt Imperatores Orientis Ecclesiam, adde,&Rempubl. Romanam defendere , jus constituendi sibi principem aut defensorem, ex jure naturae recidit ad populum. Cum verbjus naturae pe

rumpi non possit, & ne civiliter quidem acquisitum jus alicui sine causa auferri, qua autoritate fas fuit seli Pontifici populo hoc jus praevertere, &praetextu potestatis suae indirectae, quae se in iecularia non intromittit, nisi respective, & quando quis jure suo abutitur in fraudem Ecclesiae , ad se solum raperet praesertim cum leges Rempubi de Ecclesiam pari favore prosequantur. tifex. & ne sic quidem , si Bellarm. alteram partem, ad quam tamen minus aes

propendere videtur,arripere velit,dcastecta negligentiae accusare Impe- dratores Orietuis. Nam de voluntate serum non aliter constate potulisset, quam si in subsidium vocati fuissent. Tantum autem abfuit, ut id secerit ' Pontifex,ut exarchis per Francos,Cata panis per Normanno sexclusis illos i procul ab omni imperio & auxilio arcuerit, eb, Quod sedis Romanae pri.

180쪽

sinis i. Ex quo non possum satis mirari obstinatam incogitantiam Bellatans avia. mini,qui prae amore & defensione e theseos um Leonis translationem - N- non aliunde probare pollet, ad divinum consilium iugite. 1Σ. de transi. V & de hoc ait testiiri victorias Caroli & felicem eventum, quasi non & impii laetentur in iniqui inte sua, &justus cepissianε occulto Dei judicio sedi

primatur. R.egem mater Urilc.besi. malὶhilic infert, bonitatem cause non elle spectividam,.quod & Machi Veli. de princ, praesupponit. quando non infrequentius malam causam triumphare notat, quam bonam succum be-

redicet tandem haec emergat. Nam si ad filium sitiem,nedum nepotes Caroli respiciamus, ex versa Portuna, eadem veris litudine liceret nobis in ferre ad injustitiam translationis. Sed lubricasiuit omnia ab eventu tra cta argumenta , quia florentissima quaeq; regna ex improba enata radice in proceres assurgunt arbores. An tu italorum tuorum ab imperio desecti0nes, an Helvetiorum pro libertate expeditiones, Francorum in Gallias ira ruptiones, Gothorum in Hispanias, Normannorum in Angliam, A Apu-- liam justas propterea vocandas censes, quia feliciter processerunt, & fa stis auspitiis nova imperia condideruntZAY--.ex Advocat deinde applausem italorum , Gallorum, Germanorum Se Araiausu totius occidentis . nec non consensit m Imperatorum Orientis, . quos tamen non nisi coactos in acta Pontificis descendiste supra cap. H. ostendere nisi,serat. Quid vero indeconcludit Z Totus occidens o Imperatores Orienta rudem linatanterappetaruiu Carolum Imperatorem, Ergodινmo consilio D-ctas transutit a Papa. Romae sipplicationes habitae fiant pro victoria Caesi ris,omnes Romanae ditionis provinci sebjeceriint se illius imperio. Ergo divino consilio Caesar prodidit patriam & evasit Tyrannus. Sed mi tam iis diviniim consilium, & credamus non sine nutu divino cessiste Carolo imperrum,an illi a Deo concedi non potuit,nisi per manus Papae3 Ariunquam Carolo a quoquam gratulatum legit Bellar m quod a manu Pontificis acceperit imperium 8. De imperio adepto gratati sunt, non de benevolentiae Papae. Jacu autem potuit Carolus adipisci, etiamsi non adi pisce. . retur a Papa. de concidit &illud,quod epi sigmatis loco adiicit: onines are translati emperi .ci ediderunt itid ese penes Germanos, ct Caroli M succes - . . res. εrgo diurno consilio permanin Pape translatum fuit. Perindeac si argit me ter Omnes Mahumeranae sectae addicti agnoscunt Sullanu de haeredes Ot 'tbmanni legitimos imperatores. Ergo divino consilio per manus aliph stabiliti sunt. Quasi non potuit lent vel illi vel Carolus M de qui post illum sive jure haereditario, sive novo jure in imperio icce semini, legitimξ imperare, de pro legitimis Imperatoribus se venditare. nisi potestate accepta M'ontifice. Subjeceraut se Galli, Germani, itali, Hispani, roto, M. etiamri ante