Praxis medicinae de febribus. In qua methodo facilima dilucidissimaque omnium Febrium cognitio & Curatio traditur. Petro Pascali, Med. Doctore

101쪽

sus Pestilentes morbos mirifice commendantur. Quod si quis calidiore ac sicciore fuerit corporis habitu, ac ideo ab usu aloes &rhabarb. diuturno sibi metuat,praesertim in forma pitulari , ut vulgo exhibentur, strupivariaeque potiones erunt praescribendae quae omnem laesionis occasionem impediant. Sed post levis blandiaque cathartici usum, quod excrementa quae primas sedes occupant, detrahat, altius peniti usque insertos humores syrupo vel tu lepo vel apoZemate praeparare coni venit: hinc praeparatos bis terve quavis septimana citra insignem naturae laborem expurgare. Quibus nimis impurum corpus est ac diuturnus pharmacorum usus displicet , fonticulos in brachio 3c crure inurere, ut sensim omnis impuritas exitum inveniat, consultum erit. Atque hoc unum est quod eos qui in a re suspecto versantur facere opsrtet. Verum quoniam ea est veneni pestilentis vis & efficacia, ut pura re munis

da etiam corpora attingat, perimatque, alterum porro maiore cura praestare necesse est. Nempe ut corpus longo Alexi pharmacorum usu munitum contagio Pestilenti valeat resistere. Hanc ob causam cibus omnis& potus iis condiendus est quae Pesti adversantur. pro

ratione cuiusque naturae, temperamenti, loci. consire tatudinis, aetatis, sexus , & reliquarum circumstantiarum. Ignis ex rebus odoratis fovendus est, praeser tim hyberno tempore, ut qui omnem aeris impuri tatem & inquinamenta absorbeat. In hunc sinempta rimum valet, si tormenta bellica praesertim maiora versus eam partem a qua malum magis imminet, sibvesperam & auroram frequenter explodantur et Nam praeterquam quod aerem vehementer agitant & -- movent, sulphur ac nitrum magnam vim eum alterandi habent. Praeterea corpus munire antidotis Pestis naturae & proprietati &circumstantiis paulo ante dictus --

commodatis operae preti una est, quae corpus exsiccent, vias aperiant, cor & calorem nativum corroborent, de

malignitati resistant: horum autem quotidianus usus esse debet. Ne tame uni remedio forte non satis idoneo

ad id praestalidum quod quaeritur, assuescat natura.

102쪽

pasTILENTIALI. 37- Vel ubi instat virium nimia deiectio, vinum concedatur album tenue, odoratum, aq. bugloss. rosacetoc dilutum : vel fiat decoct. ex limat. c. c. santal. citricori. citr. cinam. iusta dosi permistis in aq.purissima.& Colaturae succcitri vel lim cum saccharo addatur: . Somnus & Vigiliae mod sine excedant. & initio morbi somnus parcior esse debet: quia immodieus intro retinet seminarium pestiferum , atque in circumferentia ad centrum ducit, quod econtrario potius fieri oportet. Quod si somnus modum excesserit, abrumpendus est friistionibus , ligaturis dolorificis spongia aceto infusionis rutae madente naribus admota , suffitu ex Castor. & similibus.

Consuetae evacuationes si non procedunt, arte procurentur: & si alvus sistit, glande aut leniente Clystere subducatur: ut enim extia nos loca ineunda facilius pestem recipiunt: sic intra nos 'cum sentina ipsa 'est Pestis apparatus. in Animi perturbationes accelerant mortem, ut metus,

mortis diffidentia , desperatio : contra fiducia in

Deum , mortis contemptus & bona spes malum multo levius reddunt.

Venaesectione statim in principio dum vires adhuc constant , praesertim phlegmone aliqua lateris aut alibi, vel sanguinis exuberantia apparente, si quidpiam a- . liud non impediat: sic enim sanguinis confluxus, si inflammatio alleui metuitur, impeditur, dc natura onere quodammodo levata magis resistit. sed postquam horae I 1. praeteriere, & malum spiritus & sanguinem iam pervasit, venaesectioni locus nullus est reliquus, ideoq; deterius inde habent & moriuntur

quibus non tempestive sanguis mittitur. Vena autem quae secari potest ea eligatur quae vicina sit loco ubi signum aliquod tumoris apparet,ne motuS naturae impediatur. sed potius adiuvetur. Quod si nullum tumoris signum adest, vena communis secari potest. G Cu-

103쪽

D E F a B R BCucurbitulis cum scarificatione inferioribus partibus,

quamdiu tumor nullus evidens est, ut natibus, coxis,& cruribus: Sed quum iam tumor aliquis conspicuus est, prope cum loco oportuniore applicari possunt, ut magis ad cutem humor&virus pestilens attrahatur.

Hirudinibus, quae non consertim, ut venae sectio, spiritus exhauriunt, viresque debilitant, & tamen sanguinem vitiosum evacuant. Adhibentur venis qui bus alioquin sectio debetur, aut etiam aliis minoribus iis partibus quae magis infestantur: interdum ipsis bubonibus, ut actio naturae promoveatur. Pharmacis. syr.& a poetemate Palmarii syt. Marsilii. oxymeli. cum agarico Craton .elect. dia catholic. tripher. Persic. syr. de cichor. cum rhabatb. elect. de succ. rosar. pilui. Ruff. extract. rhabar b. Balsam. aloet. Sed his utendum est viribus adhuc valentibus, pravis' humoribus turgentibus, & periculum acceleraturis nisi vacuentur. Nam etsi omne periculum sit a veneno Pestilente, tamen interdum se ingerit humoribus, quos nisi foras critice protrudat natura, vel medicamentum purgans educat, ne partem aliquam internam obsidendo naturam opprimant, metuere opor

tet. . . .

Cucurbitulis cum scarificatione, ut iam dictum est. Hirundinibus. Frictionibus cum linteis asperis quae impediunt ne maculae apparentes delitescant: vel

humores prodeuntes intro recurrant.

Vesicatoriis magis minusque acribus,pro modo F Aris.& dispositione eorporis. Humores enim spiritusque venenatos alliciunt ab interioribus ad ignobiles partes citra virium iacturam. Fiunt ex flammula Io. vis. aut sapone nigro cum sale tosto, & cantharidibus cum fermento. Sed quia fermentum cito induis

104쪽

PEsTILENTI ILLI. ''

induratur, & molestum est, praestat ceram substitue

re, oleutra & Sebum sive axungiam. sudorificis, ut sunt lapis beetoar. gran. x. aut circiter pondere, in aqua card. bened. & cinam. vel alia theriacali, vel flor. calendui. quae est singularis. Smaragd. praepar. layacinth. os de c. c. camphori sem. napi, citri, card. bene d. rob. sambuc. decoct. c. c. Iign. sessast. Elech. Craton. di a scoris. Fra castor. de ovo. pulv. Saxon. Caesar. rubetis. theria c. mythridat. elixir. pestilent. Croll. proprietat. Paracelso leo the - . rebinth. sale absinthii, fraxin. artia emis. extracl. Ze-doar. veronicae, card. bened. scorii. angelic. Ex his seligenda sunt quae morbo , aegri naturae, a tali, sexui, anni tempori, aerisque constitutioni conve- . niunt. Alexi pharmacum autem non semel exhibuisse sat est. Sed porro continuandum est, ut intra biduum quinquies vel sexies usurpetur, nisi nimia sudoris assi uentia vires deiectae sint. Nee unum idemque nisi exploratissimum dari debet,

sed subinde aliud validius, vel debilius , vel magis

- roborans, prout ex antecedente cognosci potest. Et si vomitu reiicitur, mox repetendum ea forma qua

retineri possit. Sudor ad binas horas singulis vicibus eliciendus est, cavendo ne ullum impedimentum intercedat. Quod si tardius & aegre procedit, promovendus est lapide vel chalybe calente linteis aceto vel vino madidis involuto, pedibus apposito.

serv. elech. confect. aiker m. de hyacinth .liberant. laetificant. Gal. man. C hristi perlat. cum aq. vel oleo ciis nam o m. pulverib. beetoarti c. dia margar. diarrhod. Abb. de gemmis. ' Odoramentis, lini mentis, epithemat. tepide admotis, sacculis. Panis e furno adhuc calens, exsavatus theria c. 3 h. im- positis umbilico admotus, dum aeger sudat, elicit venenum.

105쪽

roo D E FEBR a Raphanus in orbiculos dissectus axillis aliisque emunctoriis plantisque pedum alligatus idem facit. Medulla panis aceto opt. madens cordi applicata con

fortat.

Pannus quadruplicatus aceto theriacali imbutus. Sacculus ex salvia, acetosa, ruta&similibus, contusis Scaceto vini madefactis.

medicamenta pro curatione FEBRI sPEsTILENT Is feliciter Uurpata.

ad mediet. add. sub finem fol. sen. J f. Colat. y v. in

106쪽

PasTILENTIALI.

Pot. vomitoria.

Opiat. 3 f. euphorb. tost. croc. dictamn. cretic. bacc.iuniperi,myrrh. rad. tormentili. angelic. helen. ana Θ i. lap. beetoar. 9 g. cardamom. mosch. anagr. V. cum syr. de Pomis. M. F. Massa. Dosis 3 f. cum conserva flor. Calendui. summo mane. N lapid. beetoar. Opi. gr. xij. o T. dec. c. Θ i. smaragd. praepar. hyacinth. prae p. anagr. vij. M. F. Pulv. pro duab. do sib. In aq. flor. Calendui. detur. aq. card. bened. melissi ana I h. iliariae. op t. mi

Potio.

107쪽

1OD DE FEBRE aq. cichor. endiV. portui. rosa r. an a L v. acet. ros. Jj. santal. omnium ana Θ j. camph. Θ IS. M. F. Epithe ma pro Iecore tepide adhibendum. pulv. irid. rad. imperat. angelic. ana 5 j. di amo sch. di ambr. ana 3j g. granor. tinctor. sem. citri card. bened. ana Θ ij. croci Θ j. F. Pulv. ex quo serico &gompio fiat sacculus interpunctus, cordis regioni apponendus. conser πιν rosa r. anthos. bugloss. an a j. conserv. rad. helenii' β. cor t. citri condit. 5 j si . di arrhod. abb. diam osch. dulc. ana 3 h. confect . aikerm. de hyacinth. ana 3 ff. o si de c. c. Θ j. sacchar. ros. q. L F. Conditum vel Moriali. Magisterii corall. hyacinth. ana 3 j. essentiae se ctuum ama cardin. 3 ij. essentiae croci j j. essent. camph. B f. lap. beetoar. 5 f. ambr. gris. gr. v. ol. ex corticib.

citri, cinam Om. , an a gutt. vj. aq. theria cal. Opt. q. s. M...

F. Antidotus cardiaca, Dosis B j. vel ii.

talis arthemic g A. in haustu vini albi di luatur& bibatuI. N caponem evisceratum ablata pinguedine, incidatur addito carnis vitulinae frusto, salis parum. cOq. perfecte. in sine coctionis add. spec. dia margar. frig. 5 j. conserv. acetos β. nymph. bugio T. ana p. j. cinam. 5 ij. aq. ros vini alb. an a i j. F. Gelatina .m conserv. medull. citri g h. ros aceto sell. borrag.'ana ij. rubium condit. Isi. confeci. alherm. g j. spemelech. de gem. Dig. cordial. temperat. ana 3 D. cum syr. tunicis & spirit. vitrio l. ad gratam aciditatem. F. Uectuarium.

aq. acetos scabios ros an a I iij. aeeti de rubo Idaeo,

tunic. rosar., an a*j. vini alb. 1bs'. suce. citri, tute p. rosa c. an a I j. cori. cit r. recent. 3 vj. stent. simul mista in vitro donec liquor odorem citri attraxerit. F. Potus. solui. corall. margarit. ana Θ i. hyacinth. extrach. croc. ana Θ β. cons. Albe. 3 g. ol. de co tic. citra gutt. v. sacch. albi T. in aq. ros dissolui. q. s F. Rotui. εgra r. herm. 3 I. rad. tormentili. s h. nuc. mosch. 9 j. tanta l. citr. rub. margaria praepar. corall. rub. prae-

P r. ana Θ h. F. Pulvis tenuis dc cum sacchari alb. q. s. in

108쪽

in aq. ros solui. p. Confectio in Tabulis. νυ succi citri cydonior. granat. ana I ii. aceti infusion. scord . de Zedoar. anas i. sacciti albi T. q. s. coq. ad

consistentiam syr. aromatisetur spe c. diam argar. frig. latific. Gal. aromat. ros di ambr. ana Θ i. Detur cum

aqua cardiaca. ' . .

APPEN DIX

Prima & maxima indicatio curativa sumitur a virulentia pellitenti, quae calo tem putredinalem in corde confertim inducens symptomata adeo saeva & terrifiea invehit. Eum igitur inde revellere atque educere summo studio oportet, calorem illum corruptivum extinguere, & symptomata corrigere. His omnibus quodammodo inservit venaesectio, in corpore praesertim ple thoricd, statim in principio, antequam vires, quatum lapsus ut plurimum praeceps est, debilitentur,& morbus invalescat: sic enim quidam fit revulsionis ex corde conatus, sanguis ventilatur, & vapores putri - . di in venas attracti vacuantur. Sed quia invasionis principium non semper observatur, & Medici raro mox a principio accersuntur, hinc fit ut parum prodesse venae fcctio comperiatur. Itaque si nefas est sanguinem mittere, ad Alexi pharmaca & sudorifera mox confugere oportet: illa enim, ne malum ingravescat, impediunt, veneno resistunt, & roborant: haec vero E corde virus eliciunt, & per sudorem expellunt. Qi,od si na-

ura transationes seu excretiones quasdam materiae morbificae moliatur, eas promovere omnibus modis

operae pretium est: foris cucurbitulis cum scarificatione, hirudinibus, frictionibus, vesicatoriis, linimentis, emplastris : intus vero potionibus di eonfectionibus

sudorem ciere valentibus. habita ratione morbi conditionis , aegri virium, aetatis, sexus, corporis & tem

109쪽

io D a F a a R Erotis eonstitutionis: Magna enim remediorum colla& diversitas suppetit, istam considerationem facile

admittit. ut autem frequens eorum usus necessaries, sic mole aeger non est fatigandus atque obruendus, sidpauca & convenientissima unicuique eligenda sunt, xdum sudor elicitur, neque cibo,neque potu, neque me dicamentis aliis ullo modo actio naturae interpellanda est: nec, ventriculo cibo aut pravis humoribus repleto, sudorem provocare convenit: sedeoncocto ac distributo alimento et veI humoribus vomitorio blando exhibito eiectis. Postquam sudor satis prodiit, cibo ac potionibus cardiacis aegrum reficere tempestivum est, aestum internum Epithematis demulcere ac mitigare. atque hic prpcessus triduo & quatriduo mane St vesperi instituendus est, vel ultra etiam continuandus, donee natura criticam aliquam expulsionem moliri videatur. quae nullo modo vel divertenda vel impedienda est: praestat enim nihil agere, quam naturam recte operantem gravare atque interpellate. Inter odoramenta semper adhibenda sunt quae aegros non parum recreant.Idcirco in cubiculo aceto Theriacali lateres igniti aspe gi, throchisci & candelae pro fumo accendi, quae suavem

emittunt odorem natibus admoveri. δc aquae cordiales aliaeque confectiones subinde usurpari debem, quae malignitati resistant, putredinem cohibeant, ardoremque extinguant. In hunc finem medicamentis omnibus spiritum vitrio l. vel nitri admiscere exigua portione commodum est. Et quum malignitas propemodum victa apparet, subestque humorum corruptela Catharticum exhibere non ineommodum est, sed lene aliquod, quod vires non debilitet, vel periculosum aruvi profluvium non commoveat, sed vim quandam adversus venenum habeat, ut thabarb. syr. ros solui.cumta arin dor. decocto, triphera Persica. syr. diatreos,

pitulae Pestilenitales Rum , de alia quae supra' de ripta

sunt.

110쪽

FEBRE PETE-

FEbris Peleehialis est maligna, epidemica. contagiosa, a maculis qyas perechias sive Peticulas appellant, nomen habens: hae toto corpore erumpunt, ducuntur, facile repellit: adde quud cutis iii faeie . ut aeri semper exposita. constri istior est & eompactior, quam in reliquis partibus , ac proinde aeris iniuriam minus sentit, tenuemquς illum humorem , nisi magna sit eius copia, non facile admittit. Disseminatur iii vulgus more Pestilentiar, non tame*parem stragem edit, nec celeriter adeo quemvis prehendit. CAus A proxima est ebullitio sanguinis cirea cor 'virulentia aliqua contaminati, malignam putredinem inducentes quae prout magna est, & virtus fortis, vel debilis , morbosusque apparatus a causis antecedentiis bus'invectus, morbum efficit alias magis, alias Minus sevum & contagio sum : quemadmodum inaculae luisculenter produnt, quae aliquando sunt rubra & put-pureae, aliquando lividae, puniceae & nigrae, aliquando flavae aς virescentes . Omnes autem sanguinis quo proveniunt certam significationem praebentes . cuius pars subtilior ac tenuior hoc modo ad super ficiem vi naturae expellentis erumpit: atque haec eruptio pro ratione facultatis expultricis validae vel debilis Seeedit alias citius , alias tardius, critice, vel symptomatice e & maculae aliae mox in prineipio, procedente morbo aliae demum efflorescunt eo-piosae vel paucae , magnae vel parvae , pro ratione vitii quod est in sanguine , & sanguinis, totiusque

G s corpo masis tamen circa dorlum , collum, pectus, in brachiis de et uribus : in facie rarius apparent : quia aer ambiens Distiditate materiam illam tenuem, a qua prΟ-