Nicolai Francisci Haym Romani, Thesauri Britannici seu Museum numarium, quo continentur numi graeci et latini, omnis metalli et formae, necdum editi, ab autore ipso caelati. Interprete Aloysio comite Cristiani, Mediolanensi

발행: 1763년

분량: 374페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

181쪽

leistus itaque populus: pro Neptuno suffragia virorum erant, pro Minerva feminarum unico calculo superiorum, hinc ergo Athenarum nomen urbi est inditum. Aliam hac de re Ovidii narrationem brevitatis studio praetereo. Teste autem Pausania in fronte templi Minervae ex una parte hujus lib. UL p. ortus, ex altera cum Neptuno contentio suit exsculpta.

Circa tempus, quo Athenae, Palladi dicatas, nomen acceperint, Uariant autores, sub Cecrope alii, alii sub Cranao . successore, Justinus sub Amphictyone tertio rege statuit; ego vero ut nihil hic certi video, ita pene nullam inqui- Edis. rendi utilitatem esse opinor. Ad numos itaque redeo, quos ad victoriam Minervae confidenter refero, cum in primo praeter oleam, quae repentinam hujus arboris e terra emersionem denotat, & vicinam noctuam, palmae ramus in infima numi parte positus victoriae sit argumentum. Vas a tem, & ipsa palma victoriam hanc Athenis celebribus ludis illustiatam fuisse indicant, seu demonstrant potius. Festum in hujus victoriae memoriam Athenis reapse celebratum, ataque in honorem Minervae : NIKHTΗΡIA: ΑΘΗΝΑΣ. adpellatum esse testatur Meursius ex Proclo in Timaeum pag. aro. Commenti L In magno Begeri opere Atheniensem numum depictum inveni, in cujus aversa Pallas arboris trunco insidens, dextra Ili. p. se tenet ramum oleae, quae ante eam assurgit, eamque designat, quae in concertatione cum Neptuno omnibus a6mirantibus pullulavit; at id ipsum nostro in numo multo melius en

primi reor.

182쪽

. IN DE NON

Caput Palladis, ut antea. Eadem dea bigas agens: epigraphe: ASHNAIΩΝ. - N. S. . .

Elegantissimus hic, ut mihi videtur, numus offert, ut diximus, Palladem in bigis, quae non bello solum, si Atheniensibus credimus, praeerat, sed currus etiam invenerati cohfirmat Cicero, & paulla post quartam cplures I l. p. tio enim nominat Minervam, ab Arcadibus Cretam dictam, M . atque Jovis natam ex Coriphe Oceani filia, quadrigas inum niste scribit. At minime opus est, ut haec fusius persequar, illud adnotasse sufficiat, in numis Atheniensibus quadrigas supra galeam Minervae comparere, quod mOX enarrata comprobat,etiam hocce numisma quadrigarum,bigarumque inve tionem ostendere. .Quamvis autem Cicero plurium MinotaVarum meminerit, Athenienses tamen & belli curam , &inventionem curruum Minervae suae adscripssse demonstrant numi, ac praesertim hic meus, qui Palladem in bigis gestu aliquo bellico iubet. VI.

Caput Palladis. ridem dea stans d. tropaeum, stelum, & scutum tenet, prae qua serpens assurgit cum imscriptione: ASHNAI . Tu. XV. N. 6.

183쪽

In his duobus numis Pallas Victrix, ut in caelatura, depingitur; serpens autem, ut dicemus, victoriae est . bolum. Hae imagines ex statuis, quas magno numero VL. - Horiarum occasione erexerunt Athenienses, in numos translatae videntur, sed signum illud, aut victoriam determinare nequeo. Ut posticas ejusmodi obvias existimo, ita numos ipsos antiquissimis nequaquam adnumero, cum ob fabricam, tum ob H pro Ε adhibitum, quod recentiora tempora s pere in exordio observavimus. Caput Minervae. Eadem dea stans inter duos oleaerarios d. hastam demissam tenet, prope noctua, & literae. ΘΕ. Tob. XV mmus nulla re praeter antiquitatem memorandus. Νoctuae enim Minervae sacrae meminumus alias. IX.

Caput, ut antea. Eadem dea gradiens respicit, manuque Athenienses ad sequendum hortari videtur, Velut cin expeditionem aliquam ductura: inscriptio: ΑΘΗΝΑJΩΝ.- M. XV N. 9.X. XI.

Amborum numismatum posticae smiles sunt' excepta varia dispositione literarum: ΑΘΗΝΑΙΩΝ. Anticam am etem primi caput barbatum Osferre puto, ast ob aeruginem, . qu.

184쪽

DE NUMIs

. quae metallum ex parte laesit, id adserere nequeo. Db. XV Io. II. Pausanias de Minerva seu Martiali m minit . cujus statua clypeo, & hasta armata, nostraeque rumilis est. XII. Caput Palladis, ut superius. Nomaa alas eXplicans, amphora, dcliterae: A-Ε . Tab. I S. N. I 2. An expansae avis alae singularem aliquam significatiobem habeant, ignoro: certum tamen noctuam Volantem Athe- niensibus, ut dicemus, victoriae symbolum fuisse, similemnumum protulit Du Choul, nisi quod ante bubonem lite- ὰ .R,. rae m adpareant, quas mTElPA. Minervae epithetum,. noctuam autem victoriam quamdam indicare opinor ; in LLhuiui meo Vero numo ob adjectum Vas, aut amphoram aliud tractatus. quid latere censeo. In festis Ρanathenaeis varii ludi celebr Mis bantur, in quorum aliquibus Victor, ut D. Potter in ant XLIII. quitatibus Graecia testatur, vas oleo plenum pro praemio re-Tρ . L p- cipiebat, quod, quo modo, & loco Vellet, Vendere posset, id quod aliis non licebat; unde probabile videtur oleum, Minervae, ut ipsa olea, sacrum fuisse. Haec autem in meo numo per vas, & noctuam designari non contendo, nemo tamen reprehendet me illum retulisse.

XIII. Caput palladis. X Sphinx intra coronam modium c pite sustinens adjectis literis: A . Tob. XIII. N. I s.

185쪽

Numus hie remotissimam praesesert vetustatem. Sphingis imaginem, tanquam sapientiae symbolum, pro templis ponere solebant aegyptii, quo denotarent religionem sanctitate mysteriorum, atque aenigmatum arcanis involutam esse debere. De his vero plura diligenter adnotavit Spanheu mitas de usi, F m. Etsi nostri numi sphin X AEgy- . . ptiacae sit consimilis, in honorem tamen Minervae signatam judico, ut Palladem sapientia, ct prudentia praestare, aut ab illa eas dotes suum in senatum manasse testarentur Attis nienses. Quod assero, verisimilius erit, ubi considerave- Vrimus sphingem Minervae sacram ejusdem galeae in numis M saepius insidere. Pausanias insuper celebrem Minervae sta. sntuam a Phidia summo sculptore ex auro, & ebore effictam describens in galeae medio sphingem eminuisse commemorat.

XIV. XV. XVI. XVII. Anticae partes omnes Minervae caput praeserunt, po- sticae vero nonnisi diversa literarum positione, ut in caelatura videtur, disserunt. Solus numus XVII. amphoram pro noctua, ac Θ singulari forma quadrata, & oblonga, pro rotunda exhibet. Ceterum nihil observatione dignum Ivenio. Tu. XH. N. I 4., I S., 16. I p.

Caput Iovis, ac Neptuni diadematum. X Pallas stans pugnantis .spocla d. fulmen vibrat, s clypeum stringit :

186쪽

178 DE NUMIS

ante deae signum serpens e terra assiargit et epigrapher AΘΕ. An numum antiquissimum , & elegantem Iovi regi.

. an Neptuno regi adjudicem, dubito , cum ambo simili fere essigio repraesententur tape; crines tamen, & barba pro secundo pugnare mihi videntur Si autem diadema caput Jovi vendicet , hunc Jovem regem es adseremus. ia gle & fornin ad notam- Codri ultimi Athenarum regis historiam Val. adludere, qui propriam vitam immolavit, ut Atheniensi- iuxta oraculum, victoriam de Dariensibus obtineret.

parati re. vero benet VI tanti memores publico decreto sanxerunt.

- ut post Codrum solus Juppiter regia potestate praeesset. Cum' huic subinde simulacrum sub nomine Jovis regis erexerint, quid vetat dicere tum etiam monetam in honorem Jovis r gis, & Μinervae percussam fuisse. Verum historica numiexplanatio ardua, ct perdissicilis est, quandoquidem nec im

striptio, nec aliud quid certum facti indicium prodit.

D: seri. m. Edit. II. Pausianius

in Cori thiaeis: in Atticis. Plutarchus Iside vero suovem.

Si autem eaput Neptunum, ut potius arbitror, exhibet, etiam tunc meam declarabo sententiam post indagatam caualam adpositi serpentis pedibus Minervae. Tristanus itaque serpentem boni successus, Victoriae, felicitatis, ac prudemtiae symbolum facit, quae omnia Minervae convenire quilibet videt. Cl. Spanheimius serpentes Asculapio sacros fuisse dicit unico Erichthonii excepto, quem ante pedes Minervae Athenis scalptum adserit Pausanias ; id confirmat pulcherrimus magni ducis Hetruriae numus, qui ejusmodi Minerva efiigiem exhibet . & Plutarchus, qui eodem eam modo destribit. In lib. Perierit se. 5 . statua e museo Justiniano de-

. sumin

187쪽

sumta comparet, quae sphingem supra galeam gestat, sinustra pallium retinet, dextra hastam stringit, serpentem pa- nisis, ariter ante pedes habet, & in indice Minerva Sospitatrix no- L

Laudatus Tristanus Athenienses Minervam stib nomine NAηAΘηνοι coluisse, ac Palladem eandem prorsus esse cum ΝΒ. Victoria multis autorum momentis comprobat. Nequa- 'adia quam itaque absurdum erit numum hunc insigni alicui Athe- maxiniae niensium victoriae adtribuere, cum praesertim hanc Ρalladisessigiem ideo non ex signis depromtam esse arbitrer, quod utis ρ οῦν hic dea telum vibret, & segens, seu draco e terra assurgat et, in illis vero ambae figurae pacifico habitu & repraesententur, &describantur;

se partis Quare serpentem hunc ad victoriam potius maritimam prope Salaminam ab Atheniensibus,duce Themistocle, de Xer- musantem xe obtentam rejicio, cum Pausanias in Atticis sub ipsam pugnam draconem inter Atticas naves Visum narret, & ab eis pro avi storiae omine acceptum, cui Athenienses subinde, postiquam ex oraculo Cychreum heroem sub hac forma non pa-rum ad vidi oriam contulisse intellexissent. templum gratierexerunt. Bellico autem huic facinori Neptuni regis put, utpote maris arbitri, optime convenit, ad indicanis portatae. Rdam singularem ab Atheniensibus mari relatam victoriam, ' TF. - ἀquum Persis adeo essent inferiores numero, .l non modo B M. Tvietoriae nulla esset spes, sed certa potius Athenarum, Graeciae totius ruina metuenda videretur. ' podotum M. MIL θ -

188쪽

.DE NUMIs χοῦ Atque hinc liquet Athenienses, has lauros Neptuni 1 si & Minervae subsidio partas esse, credidisse; quod confirmatra Που-- Plutarchus cΘmpos lib. IX. q. 6. templum Athenis fulsis

memorans utrique numini sacratum, in quo ara contineba tur oblivioni dicata, tanquam reconciliatorum deorum, . num post primam de nomine urbis dando contentionem. , , . Neque incredibile mihi adparet templum hoc extructum esia se occasione tam gloriosi praelii, ut de maximo, in quo un- quam Athenienses fuisssent, periculo sublato gratias diis agm' rent, quique jam antea MinerVae se totos devoverunt, ad felicem in maritimis consiletibus successum impetrandum; se etiam Neptuno dedicarent.

t i ymem exhibentes. XIX. XX. XXI. XXII XXULQuinque hi numi in omnibus fere conveniunt: in anotica Palladis caput, in postica Jovem fulminantem reserunt; solumque varia literarum dispositione, asteriscis, aut sigiulis in typo indicatis differunt. Tab. XII. N. 2. - 6. V. Disso. Obviae sunt aversae, & harum aliquae, ni fallor, aerim it. p, jam incisae in Sicilia Parutae. Plures inter, quibus agitatus' sum, conjecturas illa visa est probabilior, quae innititur Tristam dictis super Titi numismate Gazae Palaestinae Syriae cui vult percuta, in cujus aversa Juppiter fulminans septem stellis septus cernitur cum inscriptione: ZETH. ΚPHTAI ENHΣ. Jovem Cretensem, Cretagenem, & Maris

. - . st nam

189쪽

. ΛΤΗΕNIEMIUM imam idem numen, stellas Pleiades, fulminantem figuram Iovem Pluvium laudatus autor credit. Diodorus Siculus lib. V scribit , Iovem, postquam Creta patria relicta coelum ascendisset, ab omnibus pro proe cellarum, pluviarum, fulgurum, atque fulminum arbitro, - dominoque habitum esse, & Tristanus Jovem hunc Pluvium eundem esse ait cum Cretagene Corinthi, & in Boeotia cubio, a quo etiam Athenienses pluvias ad saecundandas terra. petere seliti, ei altare, teste Pausania , in monte H etto stdedicarunt. Quare id hic sentio Jovem nostri numi eum nrdem esse cum eo, quem Tristanus Pluvium adpellat, septem stellae, quae in numo Titi conspiciuntur, absint: ueum enim variis modis repraesentatum, atque piriadi I nam, quae pluvias etiam efiiceret, spicas, quae abundanistiam denotant , aliosque asteriscos , quorum explicati nem erudito lectori relinquo, substitutos esse perquam est probabile.

XXIV. Noctua. X Aquila cum fulmine, & literae: Ari

Exiguam disserendi materiam hic numus suggerit: in ..honorem Minervae, & Jovis patris eum cusum fuisse ex symbolis deduco, quae simul, quantum Athenienses his diis devoti suerint, patefaciunt. 2M XVI N. 7.

Henus Urania.

, XXV. Caput deae tectum galea, in cujus inferiori paste sedet columba. X Intra oleae coronam noctua supra am

190쪽

phoram: in area ramus, seu apex myrti, & inscriptio: ΑΘΕ. Tob. XVI. N. 8.Caput galeatum primo intuitu Minervae adparuit mi hi, & ipsum proinde numisnaa obvium , adtentius autem examinatum multa obtulit observatione digna; etenim, ne- . que effeminata vultus species, neque columba galeae insi- . dens cum bellica hac dea componi bene potest. Haec t men in memoriam revocarunt numos quosdam imperat rios, & praesertim meum aliquem argenteum Saloninae, in. quorum aversa parte inscriptio : VENUS. AUG., ct hare. dea stans veste, galea tedia d. flammam, s. demisiam h . ' stam gerit, prae pedibus vero scutum habet. Hinc itaque meum etiam Atheniensena numum Veneri potius, quam Minervae tribuendum esse didici: cum a tem Latini numi autoritas ad Graecos transferri non posset, Pausaniam consului, qui plures Ueneriis armatae statuas pro- Corinthium aliquod fanum , ubi ejus-aar. modi signum, tum alio loco Spartanum Ueneris templum

pluribus persequitur, supra quod erat sacellum, ubi Venus Morpia sedebat galeata.

ata Ip.r Causam, cur Lacedaemonii Venerem armatam depinxerint , refert Lactantius : Messenios scilicet, cum a Spam tanis obsiderentur , ignotis viis, quin hostes adverterent, egressbs , recta Lacedaemonem contendisse , eam urbem . . militibus vacuam, utpote obsidioni intentis occupaturos,' atque expilaturos: at ex urbe Spartanae seminae armatae er perunt, pugnarunt acriter , hostemque sugarunt. Dum

haec ita geruntur Spartae, Lacedaemonii , . Messenem obsi-ε dentes

SEARCH

MENU NAVIGATION