장음표시 사용
141쪽
turpe suturum dixit eos, qui vici sciat viros, a mulieribus vincti Curi. de reb. s. Alexand. , , Trudentia : & sapientia duae virtutes maxime omnium
Prudentia. Principis propriae sunt. aeristot. Pol i. Et Plato lib. 3. delegi. 'rudentiam Principem omnium virtutum vocat. Clito Pythagoreus ducem & matrem omnium virtutum: de cujus praestanti A git Aristot. lib. 6. Ethic. c. it. Hinc est, ut famuletur omne qui quid est,prudentiae. Menand. intellcXit hoc Salomon,qui prude ,- tiam in regendo pol ulo unice prae omnibus divitiis, a Deo petiit. x Req. a. v. q. Est sane magistra ius civitatis oculus Ideoque ut obscuratis oculis partes reliquae non vident, nec suis rite sungi officiis possunt, ita subditi non bene vivunt, quando stultis magistra tibus utuntur. ex Ariuor. 3 P jit. cap. s. n. pari. i. quaest. Neq23 quicquam magis imperantis naturae adversatur, quam rerum, gerendarum imperitia,sensuum ruditas,&judicii consiliiqued fectus. Hippolyt. de Marsu consiti tis num. 3. ca nol. in lib. 2. nu. . de re gor. Imperiti quippe in rebus, veluti peregrini in regi aiisus, errare solent. Stobae. scrm. 4. ac magnum sub Sale malun , . nullum positum esse in sublimi dignitate. Eccles. c. io. a pr. Stutitos ejusmodi magistratus,&Rex insipiens prodit populum suum.
Aa pruὸentiam ver5 Fortitudo i ut accedat necesse est, illiu quandoquidem sine armis sapientia esse tuta nectitit. PL in . r. Et duo sunt,quibus Respublicae recte gubernantur εἰ domi concor dia, foris sortitudo. Polyb. tib 6. Est vero fortis dc justi viri: nec advertis frangi, nec prosperis sublevari. Sed in utroque elle modoratus. Dieron m in Dei. O Augusto in epist. ad Dier' inquit rQui vera vittiate sortis est, nec temere audet, nec inconsulae
Liberalis itin Diocletianus primam dotem Principum, vocavit. Ponso, . Iesus in Dioclet. Et Agesilaus Regis optimi osis cium esse dicebat,quam plurimis subditos beneficiis asticere, in rebus,in quibus maxime civitati prosint. Mycipsa san Eapud S Iustium ait Iugurtha : Non exercitus, neque thetauri praetidia - Ri sunt, sed amici, quos neque armis cogere, neque auro parare
142쪽
queas: oscio & fide parantur . Cyrus vero apud Xenophontemi inor aed. inquit Crasso: At ego a mi eos divites reddo: hos mihi the Iauros esse puto, Sceustodestum mei ipsius, tum meorum , bonorum longe sideliores, quam si praesidiarios milites praefecissem. metu quoque judicavit: Melius 'beneficiis Imperium euis stodiri, quam armis. Nec non Anaxi laus Rex, quianterrogatus, quid esset in imperio selicius ὶ Beneficiis, re bondit, non superari. Trusov. dict. tit. Ita Ludovicus I. Ungariae Rex nihil indignius molestiusque tulit, quam benescentia & liberalitate vinci. Anton. BOUn decad. r . lib. io. reri Ungar. Et Alexand. Magri. a nullo umquam benignita e &lienesiens victum gloriari solebatireserente
Benefaciendo ' certe subditorum suorum animos Prinse. eeps maximε experitur,& eos sibi devincit,cui salus populi suprema est lex: qui potestate Rex,beneficiis popularis est. Plin. paneg. in Trajan. sed ct ex hostibus amicos, ex alienis suos, ex infidis fidos' faciet, peregrinos & in extremis terris degentes ad sese amandum alliciet. Hieron ognol. de rocia Priacipis dissitatione c. 38. fol. 6. Novit id Caesar, dum magna liberalitate in veteranas legiones,inis tedites singulos super bina sistertia, in equites vicina quaterna millia: populo praeter frumenti deno modios, ac totidem olei li- :bras, trecenos quoqlienum mos exhibuit. Frasdu. Novit & Am salius, qui ut sbit Imperium confirmaret, militem denis, popu' lum annona cunctos dulcedine otii illexit. Itemque Hadrianus, qui amicos quidem non petentes locupletavit, nihil denegavid petentibus. al. Spart. Nec latuit Alexandrum Severum. Is th sauros repertos iis, qui reciperent donavit. Idem vectigalia urbia i 'bus ad proprias fabricos deputavit. Idem ille,si quos sciret, vel nia hil petiissse vel non multum, unde sumptus suos augerent,vocabat eos,& dicebat: Quid en, curnib. I petist an me tibi vis fieri debit rem pete, nepr: tws da me queraris. Lamprid. in Alex. Diem e jam nullum praetermisti, quo non pium aliquid, liberale hum arum secerit: publiei tamen aerarii ratione habita: ut quamvisim peraret ciret tamen moderatum prudentemque Reipub. dispen satorem esse debere. idem ibid.
143쪽
Titus Vespasianus quadam In die in eremi t ecordatus,nihil se euiquam toto die praestitisse memorabili dicto : Amici, inquit,riem perdidimua , Quasi significaret: optimum thesaurum Princispum esse fideles amicos, quibus esset, quotidie impertienda gratia. Tam magnifieae erat liberalitatis Cotyin. in Guεxit. Assuerus in nuptiis cum Esthera celebratis, dona largitus est juxta magnificentiam regalem. Estb. c. v. N. 18. Iacobus V. Rex Seotorum,s imma cum gloria dictus fuit Rex egentium: quos regit,imo divina quadam benignitate & magnificentia proseeutus., ita cum omnes sui temporis Principes lDberalitate vinceret m jores tamen suos opum magnitudine supe raverit. Eodin. lib. 6. de Repab. c. 6. n 699.... 27, Beneficentia itaque tanto t est Principi aeeommodatior, . quanto ad plures redunda ,& quanto magis est publica: nempe si per eam populo tributa non necessaria remittat: s pressos ealamitate sublevet: si viduis & orphanis largiter succurrat: si pauperes virgines dolet : si nauseagis opem ferat: si aedificia publice ne-eessaria magnifice extruat: si vias publicas resarciat: si itinerum securitatem praesteti, ut habet ea non Κα .rm d. c. 3θι rs. Ita Marcus Antoninus philosophus bonis viris pecunias dedit , & om 3 pi dis labentibus auxilium tu lit. Jal. Capitolin. in ejus vis. ciso i id esse faciendum,monet idem CaProl. quia,ut canitAusionius a
Gratia eum tarda eLl, ingrata eLI: gratia
Cum ieri properat, iratia grata magis.
yy Semper tamen modM r tenendiu, & mensura sumptuum. Und commendatuD Antonini Pii opulentia victus sino reprehensione, de parsimonia sine sordibus: quodque rationes, omnium pro vi ciarum & yectigalium Optime sciveriti. Depraedicatur etiam et Xenophonte Agesilaus Rex, quod semptus aequiparaverit censi hus,ut nihil injustum pecuniarum gratia facere cegeretur. Propterea neminem unquam de Agesilao conquestum esse, quod
quicquam sibi abstulinet, seribit. Modum observandum dixi in . .
144쪽
erogatione. Est enim liberalitast virtus, quae medio eritatem seis lovat in dandis si ve erogandis. Aristot. lib. 4. Eth. e. I. Quare nimia i ii largitio,&prodigalitas absint: subitae enim & nimiae largitionis comes est poenitentia. Salu Z in Iugurth. quin effusa liberalitas iasordi tam avaritiam convertitur,dc Tacit. t. annes. si aerarium Iaroditione,exhauseris, per scelera supplendum fuerit. In bellis eum nimias, proscriptiones etiam interdum bonorum virorum: qui .
Principem prodigum egestas sequitur: egestatem extrema tyramnis. BOIin .Lb.6. de Repub.c r. Falluntur igitur, quibus luxuria sp eie liberalitatis imponit: perdere multi sciunt, donare nesciunt. Suo exemplo id testatum facit Nero. Is divitiarum & pecuniae fructum non alium putabat,quam profusionem, sordidos ac pariscos esse,quibus ratio impensarum constaret: praelautos magnificosque, qui abuterentur, ac perderent, teste Dione. Laudavit hoc maxime in Cato avunculo suo, quod ingentes opes a Tiberio resis has brevi spatio dilapidasset Sueton. Quare nec ipse largiendi, nee absumendi modum ullum tenuit. Cuidam praetoriano militi donaverat aureorum centum millia, quae cum Agrippina uno in loco acerva siet, ut intuitu tantae summae ad poenitentiam euata adduceret, duplicari donum jussit: Non putaram, inquiens, me tam exiguum munus dedisse. X bil. in Nit-M n. coni. Sueton. c. 3o. non alia in.re profusior quam in aedificando, idem Sueto. c. I Luxus Sc mores ejus ita ex Sueton. describit Tholadn. lib. I. de Repub. c. 6. x m. I. Hic nunquam bis eandem vestem induit, linteNmen totum nunquam attigit, usus aurea omni tunica,& in calceamentis gemmis,illisque insculptis,lectis solido.argento factis: va- lsis, quibus ventrem exonerabat aureis,quibus mingebat, Onychi-- nis' myrrhinis, in reliquis turpissimus' pecunia deficiente , ad eam compilandam crudelissimus. Sic ille, de qui non crudelisi, mus ' Novis si quidem vectigalibus populum pressit, calumniis ocrapinis intendit animum, facultates multorum est aucupatus, nonnullos iis praeditos vita privavit,partim veneno, partim cibis, partim potionibus. e. Sueto lita e. ιχ ι . O Aiphdπω in eju4 rit.
Viden' ergo, luxus & prodigalitatem ad infinita animos ille Meu vitia
neeessaria requiruntur δε pecunia deest, pervenitur ad exactiones Di sitiam by Cooste
145쪽
vitia i viden' viros bonos re fam liari exui, opulent ioresque a δ' extremam paupertatem redigi,ut vappae, nebulones & assentato. res, infimaeque conditionis homines ditarentur ut loquitur Boter/lib. i. Polit. illustr. e. ao. Hinc Galba justis drinulis impullus, uni versas donationes post Neronis obitum irritias fecit. Neronis pei versos& inversos inores mitatus est Domitianus,qui immen-ss divitiis dilapidatis, pecunia egens,multos ex potentioribus ocincidit : partim reos factos in sima tu, partim abientes accusavit Inonnullos etiam ex insidiis, lande si inis venenis sustulit: quo haaberet, ut tam os sumptus faceret. XUbitin. Perstringitur etiam ab Historicis Caligula,qui ob sumptus ei tra modum factos, non Ahabuit,undestiam dotaret,cum an re super immensos aureorum acervos patentissimo loco diffuso nudis pedibus spatiari, tot que corpore grunnientium porcorum instar volutare se soliturutuisset. Sueton. in Dus Nis. Heliogabalus cum admoneretur ab a micis,eaveret,ne ad inopiam luxu & prodigalitate redigeretur equid melius,respondit, quam ut ipse mihi haresim, & uxori meae 2 Lamprid. . De Sigismundo Imperatorei, Ungariae dc Bohemia: Rege refert Eo nius decad. 3. lib. I. rLr. garic. quod inter mamicos omnia profuderit, & saepe cum in regia nihil esset , quod suo prandis opipare praepararetur , invitatus amicos adierit. Veritati ergo maxime est eonsentaneum, quod scribit Vincent. citissim. lib. I. de o P. RU Iart. 2. cap. io . opulenta is ma Regna a prodigis Principibus esse exhausta. Unde rectet M 3 prudenter dixisse fertur Ludovaeus DGiniustertius Rex Galliae: Satius esse Regi', nihil omninis largiri, quam mulza debere . Drins de viri illustr. quod non absque gravissima causa in tet . Prima probra a Persis veteribus habitum. Plusaribua de aer .
.r Praeterea in exercenda liberaIitate conside panda etiam est personat arestentio, ut cum illa digna sit nostris beneficiis. Ita Aristot. d. ι. inquit, non dandum esse τοῖς τυχουm,id est quibuslia
/ in sine dis naune, lod solumns, quibuι oportet. Est enim, ut Ais
146쪽
sxander Magnus dicere eonsuevit, ejusdem vitii nihil prorsus dare,& dare indignis eum ut Ennio,teste Cicerone lib. t. de osse. pla Cet: benefacta male locata. situ malefacta. Et si indignis opem serimus, non modo bene sitim pellune collo eamus, vertim etiam ipsi . virtuti,iisq; qui, bene meriti essent, insignem inferimus injuriam. Boter. d. c. 2 . Recte ergo i Alexander M. qui artiam inprimis a. irrans, dc in homines doctos fuit liberalissimus, eoque nomine multum celebratur. Aristoteli praeeeptori negotium dedit animalium describe redi naturas, ad eamque rem aliquot hominum, millia per Graeciam Atamque consti tuit, pecuarios, Venatores. . piscatores,cetarios, aucupos,&id genus aliost, qui de singulis illum edoeerent: ipsi vero scriptori praemium laboris dedisse tradi ruros ingenta talenta, hoe eit, coronatorum aureorum millia quadringenta octoginta. Buda. de asse lib. t. Melanchion. in orat. devit. Aristot. Sisidan. lib. ndequat. monarch. & Xenocrati Philosopho quinquaginta per legatos talenta misit, aureorum videlicci millia triginta. Sed illo recusanre,quod tanta pecunia non sibi di ceret opus esse,legatis reversiis: quid ,inquit, nullos ne habet a mi eos, quibus benefaciat Ptatarch. in vit. Alexand. Dιogo Laert. de 'de fit. Phidos lib. q. Valer. Max. lib. 4. e. 3. Remi talenta ab Ale xandro missa in Scholam Xenocratis remissa sentit Tirebner. in Repub di'. adiit. a. eum Philosophorum sit, opes &' pecuniam contemnere. Quod Diogenem Cynicum secisse accepimus, quem in dolio cubantem Alexander M. miratus et , ut nisi Nexander esset,Diogenem se esse optaret. Hinc Dνen. Sat. 16:
Sensit Alexander, t acum vidit in ista' Magnum habitatorem, quat elicior hic, qui Nil cuperet,quam qui totus ipseret orbem:
Non tamen i exinde munificentiae & liberalitati Regum & Principum, erga liberalia studia eorumque cultores nervos incises, manu inque amputatam, sed potius eorundem beneficentiam,cxemplo AlexandrI, Augusti,& aliorum, magis magisq te
147쪽
excitatam vult Lirchne rus ut bene meritis doctisque viris pro laboribus & operibus sibi dedicatis praemia & honores dignos res rant , cum in ea beneficentia & regni firmamentum. etiam maxis 36 ma dantis gloria collocata sit. Idq; non intellexisse Xy stumi Pontificem tradit: cui eum nobilissimas lucubrationes suas in me branis accurate perscriptas Theodorus Gara detulisset, ille ne tantum quidem praemii retulit auctori,quo librario satisfieri pos-st. Unde subagrestre judicium indignatus, reliqua parte Opecis in Tiberin projecta: Effugere, inquit, hinc libet, postquam optimae segetes in olfactu praepinguibus asinas sordescunt. E Jorio in sudoct.vira. r6. IVolgo in memorabit. 37 Io numerum munificentissmorum 'Regum merito suo etiam resertur, Rex Regum Magnus. Artaxerxes, Hellesponti praesecto: sister Hippocratis epist. Hippocratis communi gloria artis etiam ad me pervenit. Dabo igitur ipsi auri quantum v luerit,& ipsum ad nos mittito.Nam Optimatibus Persarum qua-- lis erit. Et si quis alius bonus vir est in Europa, cum domus Regiae amicum facito, nihil divitiis parcens. Visos erum invenit e, qui consilio praestent non est facile. Besold.Llo. r. disp. Polit. i. th. i I. 38 Factum egregium, & Rege dignissimum. Ut enim fruges t notiatam soli ingenio,quam coeli beneficio ac temperie laetius prove niunt: ita quoque artes bonae, eximiaque ingenia Principum benignitate excitantur Jus. scop. in Cantica Canticorum, refert
Diximus paulo ante,non quibuslibet,sed dignislliberalita-3ρ tis sontes esse recludendos. Apage I ergo adulatores, qui munera dc stipendia optima vulgo de pascunt, juxta illud a Diogene Laertio
relatum: Pone coquo minas decem Medico drachmam, consiliario fumum Philosopho triobolum, meretrici talentum, assentatori talcηta DionU. Gothos, ed. ad I. I.Dblit. I. C. de Medic. o ' Postrembliberalitas exercenda est solius honestatist eausaris . Proinde qui beneficia sua aliis conserant,vel ostentationis gratia vel quamcunque aliam ob causam, quam propter honestatem, hi nullo modo liberales sunt nominandi. Gobgus in comm. sup. d. c. l. Lib. Aristet. Pessime tergo Tiberius propter bibaeitatem via 'go Bibeo
148쪽
biduum eontinuum potando eonsumpsissent, provineias dc pra secturas praemii loco contulit. Egregia scilicet praemiorum ro. tio, quae tum dania, tum accipienti indignationem adfert. Xirchn. d. di,'. Ii .aucr. D ad lit. a. In eo etiam limites liberalitatis excessit Alexander Mam .dc ex turpissimis, quae commisit,fuit , teste Patri-rio de Re n. lib. 6. quod post multas victorias instituto amicis c qnvivio, tanquam aliquo vini diluvio, ut sequitur Tlachneri meraeae potationis certamen,victori palma dc corona proposita,exhibuerit. In quo Promachus bibacissimus omnium judicio praedicatus, praemium promeritus,oc corona unius talenti a Rege donatus est, sed morbo ex ingluvie contracto, illic et correptus, dc triduo post extinctus, quem secuta funera unius & quadraginta eCm potat O-rum. Plutarch. in Aux. De eruditione Principis latius dicemus
Hactenus de requisitiς dc dotibus Principis internis. terna i vero requisita posita sunt in sermone, ingestu,& cultu corporis. Althusc.2o fol. rsi. seq. edit. prior. In Armonet gravitas requiritur. ut enim sepienti viro in uecessiis modestior convenit: ita oratio gravis pressa dc parca. Lo, Graγitas quae es enim loquentiae multum habent, sapientiae parum, quin sermon ,rum omnis vis de virtus in linguasta est: dc ranis timidus latrare soleI vehementius, quam mortare. idem ibid. Hyperbolicit mo ΑΑsermon qs,quii verborum quodam de promissorum hiatu proie- runtur,vallumque dc vanitatem, indicant,ut loquitur.Urcim dist.. 3O. aua. s. auctoritatem Magnatum vehementer imminuunt. ex. II polit. in prine. c. 26. Abstine sermone sesquipedali,cui fides haberi non solet, monet Boter. lib. I. Polit. illustr. c. 9.ρl.2ey Gestud et corporis compositus dc gravis requiritur a nota Α . V lib. 8. e. s. qui visu dc auditu magistratum reddat, venerabi- GUM lem dc gravem, quem vide. a corporis. cultum t corporis in Principe decentem dc modi eum exo- 64pta t C Iol. de recta Principis educatione c. 1 3 ρ. Abbηbom. cultu lib. 2. c. 27. non nimium exquisitum,comptum & splendidum, d eXuperantem, neque prorsus neglectum, sordiduni dc tenuem, sed
149쪽
eum rei loco, temporique tum maxime personae eonvenientem.
Ar Nam ob tenuem l nimis habitum non plus uni dignosci viri illu-- . stres a privatis. Nimiumst autem sultum ideo avertatur Sch-born. i. quod turpe sit sapienti, cum animum habeat, Captare lavdhs ex corpore, ut habent verba Iuliani Imp apud Marcessi l. 23. a. quod ornatus mulierum sit proprius r ideoque monilibus ac margaritis, quae sunt ornamenta foeminarum viros deforma ivxuuintil. lib. it. c. ia Et sup r.etetulimus, Neronem ob luxum illus reprehendi ab Hii forteis, quod nullam vestem bis induerit. Quare in decoro vestitu plurimum, quantum ad auctoritatem publi- . cam pertinet, momenti positum erit comine. lib. D eom. Inde Imperatorum & Regum insignia & ornamenta singuim i a. quibus ad illustrandum majestatis intuitum utunturinec ex insolito di ridia ulo a intimi cum Caligula cognomentum, & irrisiim trahant . Rirebner. de Repub. dit'. ro. aud . I. ad sit. a. Quod ibid. ex Joviano in Ant. aecidisse refert Carolo IX. Regi Gallorum. Is enim, cum in curtiore pallio, tanquam picae saltasset, auctoritatem regiam indecoro vestitu prostituit. Unde Pontanus in dialogo cuidam perincunilanti, quid de Carolo sentiret, num ipsum sapientem judicaret tum ille: qui esset sapienς,respondit, cum tam curta veste μ' utatur. Sicut enim oratio t recte animi character dicitur r4ta ex. terna corporis consormatio,& habu us animum cujusque, qualis sit, prae fert &ostendit quod confirmat sententia illa Syracidue Amictus corporis.& risus dentium,& incessus hominis, qualis sit, produnt Vestis dissecta disiectum animum levis hominem levem, muliebris e Geminatum, monstrosa monitiosum , thrasonica thrasoniecim : dc rursus gravis gravem & prudentem,cordaturum dc p rudentum virorum judicio indicat. An deceat i Principem, mutato habitu, apud subditos i quirere, quid vulgodentiant de vita &.moribus suis, vide camerari col. I. medii. bH. e. yo. O Schonborn. d. e. 17. in m. Ubi interis
dum id admitti posse relpon det, si illis ita . Abeat, per exemplo in mediis
150쪽
Ortutes deleant esse vera Gothia,
DIximus modo de vi mitibusRegiis & Principalibus: Nunc i, dagandum nobis erit ranillae debeant esset vera, an vero. 1 . umbratae s simulara. Cujus quaestionis discusso maxime nee ess tia est propter doctrinamst Iusti Zi u lib. q. risit. c. I s. astum& 2 fraudem commendantis, ac suadentis, potissimum vero Nicolai Sente uia Mac bia velli,qui lib. i de Repub. cap εχ. O intra I. de Princip. e. i3. Lipsin in
aradit,repetit i; frequenti ira, principem, ut cautius decipiat,&sta- Mactia tum situm melius conservet, timorem ac reverentiam divini Nu. vestistam minis simulare debere, quamvis nec Deum amet nec metuat, mo- dem σβι-
destiam ac temperantiam, etiamsi dis lutus sit & intemperans: mulati es ementiam & bonitatem. licet cruda is sit, & ferus, cetera- nem sua rumq; omnium virtutum speciem dc .maginem quandam osten- dens. tare, curn illi expedit, ut vitia sua tegat, , qui non est, habeatur. . Hujus ideae ex prellam bellamque nobis pingit filiolam d. c. ig. in quo disierit, quonam modo Princeps servare fidem debeat. cumlat,ait: duo gencra dra enandi,umundure legum, alterum per vim:
crimι illa d proprium sit hominis droc beluarum, confugiendum ad posterius , si nou suis Em uti siperiore. Proinde necessarium est, usprinceps rectum utriuas, oe beluae o hominis ustum reneat. InΥolmcro quodam haecpars Prini ibas ira a veteribus Scriptoribus tradista, sereniabus, Achillem compluress alios ex pristis illis Principibuι, hironi centauro educendos,ais in ora disiciplinam fuisse creditos. In eo enim quia praceptorem miχιi generis, cir bominis o beluae babasse dicunt,nihil quam Principi fore necessarium docent utriuIs natura Uum. Cum itaqi Principem magηi reserat, belluinum ingenium sicitdιnduere,eitum νulpis,tum lioni mores assumendi erunt. Nam leosibra laqueis non cavet, lupos Neris vulpe la reformidat. Quo itas ta quoi sienti mr, τηψcculam agere oportet: lupi Fero, quo detorre-R xur,