장음표시 사용
151쪽
tur,leoninum ingenium ess subtunduvi. isi igitur bonis τestigiissimpliciter insis tuisand rem ipsam non temni:
probans. Uunc foetum Maelii Mellitum valde foetidum non modo veritas, pietas, & religionis Chtimanae decreta , sed etiam ipsa ratio,& vera: PEilosophiae placita rejiciunt, dc pro aborti VO ac mon- .stroso habent. Et vere Petrua Ribaseuetra, Rriptor Hispaniιus, ira Princ. cirist. lib. 2. c. r. I. 2 6. Quae Machia vellus & Politici tr dunt de simulatione, & fictis Principis virtutibus, eo omnia spe, ctant,ut persectissimum hypocritam, de simulandi artificem fomment : qui aliud dicati aliud agat, sitque instar monstri ex varii
formis compositi: pelle ovis videatur, revera autem si lupus: viil tu homo,corde vulpes, qui Leo pardum macularum varietates peret: qui blande arridens, manu ficam teneat: cui sit vox Iacob, ct manus Esiau. 2. Reg. y O ao. qui dato nisiae pacis osculo, tamquam alter Ioabus Abnerum& Amasam conficiat,& quas Iudasi Chri Him vendati qui vocem hominis imitetur, ut seductum laniet ac devoret, dc crocodili in modum postea lacrymas emittat : qui saris ut cygnus candorem mentiatur, intus vero duram & nigram carnem habeat: & ficut poma, quae in terra Sodomae nascuntur,colore dc pulchritudine oculos pascat . quae ubi attigeris, vel manu presseris,in pulverem cineremque redigantur: qui ut simiae quaenerantillum quidem a simiarum natura disce)unt , humanas actiones aemuletur: qui papilionem referat, qui circum volat,& adspectu pulcher videtur', sed semen emittit, in quo eruca nascitur variis picta coltaribus,& folia fructus omnemque a r. boris speciem depascit de absumit. Talis est Princeps, quem fingit dc format Machi avelitis, simulationis architectus, quem vult lolia Deo, fructus vero daemoni olferme. H.ac Ribadoleirr. Aures itaque accommodabimus Socrati apud acer. lib. Don. qui hanc viam ad gloriam proximam, de quasi compendia . 6 riam dicebat esse si quisTageret ut qualis haberi vellet, talis esset. Quod si, ait Oseer. qui simulatione,& inani ostentatione, dc ficto non modo sermone,sed etiam vultu stabilem se gloriam consequi. posse rentur, vehementer errant. Vera gloria radices agit , atque
priam propagatur: ficta omnia celeriter, tanquam Iculi decu
152쪽
'resunt: nee simulatum . quicquam potest esse diuturnum. Et su1, pOII. Qui igitur adipisci veram gloriam volent, justitiae fungan. Hur oriciis: sed ut facili me quales simus tale esse videamur: etsi in eo ipso vis maxima est,ut simus ii qui haberi vesimus. Idem lib. r. ossis. Totius, ait, injustitiae nulla capitalior est, quam eorum, qui rumieum maxime fallunt,id agunt, ut boni viri esse videant ut . His convenit Platonis sententia lib. a. de Repub Extrema est perversitas, cum prorsus justitia vaces, ad id tamen niti, ut vir bonus . esse videaris. Unde merito A c lus in eoelum laudibus phia- rarum summum illum augurem,eundemque sanistissimum virum tollit,inquiens,ipsim non studuisse,quod multi faciunt, ut vide retar optimo, veris ut esset. Addimus Spiritust Sancti ora lar Vae vobis Scribae & spharisaei hypocritae. ADtib. 23. N. it. Et praeesa resuper cap. I. Mart. ita simulatores alloqititur' ch sostomus: Hypocrita, ut quid vis 6 apparere, quod non vis esse Z Si malum est, milum esse, ut quid vis esse, quod non vis apparere 3 Si bonum est bonum apparere, melius est bonum esse: Si malum est malum apparere, pejus est malum esse. Ergo aut apparere stude, quod es, aut esto, quod appares. Quid prodest ovem videri, lupum tamen esse t fi metum esIe nivibus coopertum, aut sepulchrum foris dealbatum intus vero
Aeeedit his praeeeptum' Salomonicum oum b. I. - . Non decent stultum verba eomposita, neque principem labium mentiens: itemque t Psalmistae: Diligite veritatem & justitiam. 8Ille habitabit in tabernaeulo Domini , qui loquitur verit ' tem in eorde sito, qui non egit dolum in lingua sua. Psata. II.
Praeterea, ut ait miniws in Pan Tr. principis vita r spe -
tum est, m quo se aeontemplantur subditi: exemplum est, ad ' quod vitam conformant e norma est, secundis quam mores dirigunta. : unde adeo non tam imperio ipsis opus est, quam exemplo. Et Pindarus morem omnium dixit esse Regem. Itemque Velle M Paterculus in historia Romana de Augusto It a Caesara
153쪽
Caesare ait: Facere recte cives. suos. Princeps optimus faciendo docet: cumque sit imperio maximus,exempla, major est. Hinc in illud Claudiam inpaneor de quarto consulatu Honorbi:
- -- - tot in componitur orbis
Regis ad exemplum: nee siem licterest ψHumanos edicta valent quam vita regentis. Mobile mutatumst ex cu Principe vulgura
Scillaei in mustin manant exempla regentum M tasDucum lituos se mores castra sequuturi
Io, Ratio hujus rei plana est , quod niti.irum Princeps ipso δε-u praeciperevideatur.Quintil.deciam. .Sic apud AEthiopesi miris fuit, ut quando membrum aliquod corporis quacunque ex causa Reti deliberaretur,domestici & amici Regis omnes. sponte sua idem membrum di biluarene Turpe enim existimabam, Reinge claudo,non de omnes claudos amicos esse: cum verae sit amicuriae,& rebus adversis. amicorum dolere, laetari secundis. Diodotr... Sicul. x Alexander blagnus t de Alphonsus Rex Aragonum eona .m torquebant: hic quidem a natura,ille vero a con et udine depravatus et Aulici canesvitriusque vitium modis omaabus studebantia, imitari, Plutarch. in Drybo. Quare Agςslaust Rex Spartanorum privatorum errara aequo animo ferebat Regum intollerabiliora rebatur: ex illorum φnim peccatis pauca: ex horum vero quam multa male evenir
dieabati Plutarch. in ej- να Fixum ergo hocsit principi , lmuno hoe omnem dignita tis splendorem consistere talis ut is, qualis haberi cupir, non tria speciem tantum sucat in Mur. a. de Polisia illusir e viantia. Sed videamus fundamenta & bases, quibus Pseudopolitici
154쪽
Prima est in Symbolo Ludovici XI Regis Franciae, quod Tun amem dum viveret. semper in ore habebat: & praeter ea verba nullata ta prioris alia latina filium suum Carolum V III. sitare volebat: Nescit i re- sententiae. gnare. qui nescit diis mulare. Quo dc Frictricus I. Imp dc Sigis. Imundus usi leguntur. Seeunda poni rue in dicto Lysandri Lacedaemonio rimia Ducis, quod refert Plutarch. in us Vir. Quo Iconisdellis attin. i5gere non potest, Principi assuenda vulpina. Tertia pro se habet exemplum Tiberit Imperatoris, de quo ita Tacit. lib. 6. Annal Iamaiberium icorpus, jam vires, nondum dii simulatio deserebat. Sed haec itiues facile potest demoliri de subverti. Symbo. Duu- sum enim Ludovici quod concernit, committitur fallacia a dicto AO .tur: secundum quid addictum limplicuer. In eo enim simulatio accipitur non pro mendacio, circumventione δι versutia illa, quae opponitur veri tati, fidei & candori, qualemque Machi avellus requirit in Principe, ita ut fuste omnia agat, sed pro tolerantia illarum rerutar, quarum executio, praesertim subita, Principi dc Rei. Pub. magnum asserret detrimentum: Dissimulatio enim est e rum, quae scimus di intelligimu&, reticentia, Dontem operiens, mentem tegens. Haec magistratui necessaria'. Alibus inPosit. e: D. Et huic interpretationi favet etiam Barthol. Keclamman. lib. r. IVLPol. t. c. I foc pi dieens: Aliud est simulare,aliud mentiri: qua udo nempe Simulationis vocabulum sumitur pro effectu prudentiae
cum veritate contum hae,quando nec omnem veritatem, nec Omnibui, nec quovis tempore,quando nempe non opus est, Prineeps
vel gestu vel sermone profitetur: & quando captans Occasionem pinnarum exercendarum suspendit ad tempus vindictam, & ludicia publicar suspendit , m quam , quando non potest sine magno malo dc pernicie regni supplicium de seditiosis vel aliis flagitiosis assumere. Hoe sensu probamus symbolum Ludovici X l. Galliarum, Regis: Nesseit,lce. non vero eo sensu, quo intelligunt hodie nonnulli fallaces & versuti homines, qui se splendido titulo Politicos Vocant, propterea quod artifieiose possint gestu vel verbis mentiri. ac fallere: quo sensu Ludovici Symbolum usurpavit. Caro
155쪽
Ius IX. Galliarum Rex, totus ex fraudibus & fallaciis conflatiu Princeps. Sane si ad effectum suorum consiliorum pervenire Princeps velit, & si salutarem Regno oportunitatem in rebus ς rcndis expectare cupiat, necesse est eum multa smulare &dil mutare, etiam invitum dc cum dolore eum aperti dc simplices qui animum in fronte gerunt,saepe impediantur. Astutus caute agit in omnibus,& considerate facit omnia, inquit Salomon DON. IA. Hi ne lib. 2. Et hic e. q. idem Rechem. concedit, pro moribus temporum intellige modice & ad bonum finem ὶ deeipere. Exempla dissimulationis ejusmodi saera pagina nobis etiam ostendit. I.
Sam. cap. IO. ν. 27. cap. H. V. ι2.2. Sam. c.3. T. 2 . A partibus nostr
etiam stat Althus in Politi c. I i. fol. 18s. edit. prior.. idem pro Isus docens. Sic nulla re coniuratio melius caveri potest , quam si praeoccupata dissimuletur: ut recte TacitM: optimum,inquit, mis tedium insidiarum est, si non intelligantur, in hunc sensum scru bit etiam Aristot. DPolit. cap. q. expedit simulare, & singere com
Sententia Lysandri, quae secundo loco adducebatur, simuli ter UI' N est accipienda : scilicet de stratagematist & dolis belaicis: cujus sensus est, ut id, duod vi & aperte peragere non possumus, cum prudentia & calliditate essiciamus.
Tertium fundamentum suoipsus onere torruit. Quid mnim adducunt Tiberium hominem nefarium & scelestumὶ ossi--io functus fuero, si reponam trito sermone decantatum illud:
Non exemplis, ' sed legibus est judicandum. Item : Non quia Romae fiat, sed quid fieri debeat,attendendum est. l. v.ff. dec D. praesid. dc sic committitur elenchusfacti.
156쪽
1N secunda elasse virtutum regiarum collocavimus supra justi tiam,cui proximo loco adiunximus es ementiam, ' qpae, dicent E es
Seneca, non est privati hominis virtus, sed competit principi, at. que adeo est virtus ejus, qui summum jus habet in alios. Prin- .ceps itaque rh o t Uementis justitiae, & justae e Iementiae ine ede- υre debet gradu: haec enim duci Regiae majestatis fulcra , quae t tu sentes illas imperiorum moles, tanquam magni quidem Atlantes
humeris suffulciunt. Auctor de jure belli Beli. eum verb medi critatem l tueri, media due via semper & aequabiliter ingredi si cuique arduum sit & dissicile, tum vero Principi disseitimum :cqua de re AEneas ηιν. in Epist. eenset, quod is, qui in Principatu moderatione misit vat, Diis sit, quam hominibus similio , , quaestionis est,praestetne 'ad krgorem justitia,an vero ad virorem HA Mmentia paululum declinare e Hujus vestigia insequenda este, docent.& comprobaneta
Nam clementi mi& animi lenitas multum potest, Sc maxi- me grata est. Quod & ipsi Ptinet pes animadvertentes, in suis titu- A pistis primo ferme loco clementiam describunt, & a subditis Elm clementis
mentes salistari volunt. Tullius cum laudaret Caesarem dicebat. Principis. Eius fortitudinem, militares artes, victorias & triumphos esse illi communes cum caetriis militibus: esementiam vero & bonit tem ad ipsum pertinere. - Deinde , clementia virtus i est maximo Imperatoria. RO- , mae in Trajani soro marmor repertum fuisse scribit Marior. Ἀ- . gr. lib. F. cap. 22. & exinde Anton. Len bellona pari. a. suscitab. Finc. c. i. HlPobt.a cuilib infrin. c. y quod Romanos hoc chara cter , Duiliaco by GOoste
157쪽
cteres continebat: Potentissima dos in Principe liberalitas alsia
mentia. Hac ex causa Aurelianum multi neque inter bonos, neque inter malos Principes ponunt: idcirco quod ei clementia, Imperatorum dos prima, defuit. Vopist in us Nit. Ad haec: Nullat alia re homines ad Deum accedunt prct pius, quam salutem hominibus dando. Cicer. pro Lig. Et Imp Iustinianuvin l. in. C. de donat. inter vir. σuxor. Nihil, inquit, tam peculiare imperialis majestatis, quam humanitas, sive clementia. per quam solam Dei servatur imitatio. Itemque l. 2I. in pr. C. denupt. Imperialis benevolentiae proprium esse judicamus, ut omni tempore subjectorum commoda tam investigare, quam eis me. deri procuremus, & lapsus subditorum, prout magna sexus h mani imbecillitas, competenti moderamine sublevemus. Namata credimus Dei benevolentiam, & circa genus humanum nimiam clementiam quantum nostrae naturae possibile est imit ri, qui quotidianis hominum peccatis semper ignostere dignatur,& poenitentiam suscipere nostram, & ad meliorem eamstatumis deduces 3 4. Clementia thronus 1 Regis corroboratur,ur pronum ciat Salomon Proverb. ro. ν. 23. Quod etiam agnovit Theopom pus Rex Lacedaemoniorum, cui cum objiceretur, quod esset humilius resnum filiis traditurus, quam ipse accepisset: Eo igituta dixit, malus, quo diuturnius. Quod mutuatus est Alexandet Geucrus Imperator. Huiccum objicerem nimiam civilitatem , ut
dc Mami a mater,Cacidi nenis,& sepe diceret : Nolliorem tibi Otestatem & contemptibiliorem Imperii'ste isti di ipse repondit: sed securiorem atque diuturniorem. Lampridim in se
' . Nec negari poterit, quod remissius imperanti pareatur melius, imo & fidelius, atque hine etiam stabilius Regnum.
Nam ut habet sententia Seneciem Dag. Majore in eos propen d mus affectu, qui danguida regnant manu. oe l. de clcmext. c 14. natura contumax est animus,&in contrarium atque arduum nitens, sequiturque facilius,quam ducitur,certe potentia mediocri. Ier exerci: a, omnia quaesita conservat. His eandida lataoue cun- Dioitici oste
158쪽
icta semper fuerunt,qui benignitate ac clementia imperia tem p raverunt, sesibit Salum de ordisrand. Contra qui impude ter & palsim in omnibus potentia abutitur: ille neque. benev lentiam veram, neque firmamsecuritatem invenit , m probat
Quin potius Principes severinem deses, & ad filum omnia .redigentes, odiosos omnibus4c detestabiles se reddunt, de dum funem nimium trahunt, illum rumpunt, in magnum discrime imperia conjiciunt,eaque frequenter amittunt. Ribad fisa lib.I. de principe c ly. Vereque apud Euripidem Rex Menelaus inqui die Si vela tendas nimium, navis mergitur: sed si relaxes rursus, vehiatur tutius odit Deus nimis vehementes impetus, odε re cives: gratior est moderatio. Itemque TholoRan. lib. 22 de Repub. cap. I. crudelitas de saevitia odiosa est,& interitum afferre lolat potest
si ui Cult amari anguida regnet manu, Invisa nunquam imperia retinentur diu.
Ductor in Theb. Aes. 4. Nec non Plato in epistolis ad Dionysum solitudinem amicorum efficit austeritas. Cum enim subditi metu ac vi coacti impetrata faciant: quam primum peroccalionem licet,imperii jugum cervicibus eximere properant: atque ita superbia & erudelitate Principum imperia delentur. Diodor. Sicul. lib. ι . Ita Lucullus prudens alias di doctus, prop er austeritatem ac superbiam desertus a militibus suis fuit. Plui. in Luculi. Quare ita c. Salus. Crispiu orat. i. de Repub. ord and. ad C. Caesar : Neque quisquam te ad crudes as pCenas, aut acerba judicia invocet, quibus civitas vastatur magis, quam corrigitur. Et queadmodum arbores quaedam recisae pullulant: ita resea crudelitas inimicorum multitudinem tollendo auget. Seneca de clement. lib.t. Quin seV ritas alsiduitate auctoritatem amittit. idem ibid. ubi etia ait, quod
Principi non minus turpia sint multa supplicia, quam Ne sim urulta funera. 1 Facie
159쪽
Faciendu mi ergo Principi idem,quod Medici saeiunt, qui rarissime sect iones ac ustiones adhibent: ne ipsa vitia in corpore i magis exasperentur: pleraque lenibus exercitiis & mitibus medicamentis fanant ac molliunt. Dio lib. 13. Princeps sit tardus ad vim dictam , velox ad beneficentiam ,secundam SImbolum Iienrisi LAWupis. Quod Ovidius in Ponto ita expressi in
Sit piger ad poenas Princeps, adpraemia velo si uis dolet quoties c Itur esse velox.
Debet siquidem esse oc observari parsimonia ctiam vilissimi sanguinis. Anec. d. lib. t. . Hoc ipsa in natura: quodammodo docere videtur, quae inter apum examina ,regibus aculeos detraxit aureo tu usirin denegavit, quo minus cuiquam nocerent: Plin. lib. it. Histor. Natuis 'ral. cap. II. 3l Denique crudelitas in tartarii barathrum improsos abjicit, unde nunquam egrediuntur. Plato. h. t D. Imbronym super tr. Prophet. scribit: sicut miseli cordia si tu in elevat ad Deutri: itae deorsum crudelitas in infernum abjici c.
Verum enim vero sunt alii, qui c salute Reipup. magis esse . . H scribunt&sentiunt, si Princeps sit pronior adi severitatem, quam ratioties ad elementiam. Per lenitatem Rex contemnitur, Lex delpicitur, ρ ρ ς' Grex inficitur. chassanaeus para. s. catal. glori mund. 4ed.& Bodin. - i de Repub. cc . num. io . scribit,quod severitas in principe saepe laudabilis, saepius dc ne cellaria ur. O num. 2o6. saepe conti git,ut quae civitas Principis unius lenitate ac facilitate nimia petierat, acerbitate alterius ac severitate sustentare tu . Quod ipsum in fine capitis declarat exemplo pertinacis Sc Heliogabali. Per illius si quidem humanitatem,hujus vero stultam Voluptatem Romanum Imperium pene suerat eversum, nisi Severi Afri, licdeinde Alexandri Severi acet bitas & imperandi majestas Rem p blicam jacentem erexissent. Calculum suum addit A miser. lib. 2. doctr.Pol. c. . ita monens: Qui cupit Rem p. suam fartam tectam, illi ante omniavidendum, ne contemptum incurrat, & si in alter-uἔr-m parcem peccandum est,quanquam neutrum fieri debet,t
160쪽
itius est ad severitatem declinare, quam ad contemptum. Hanni-lbal enim eonscriptitium militem, i g. an. absque turbis δc seditione sola severitate & auctoritate continuit. Sevetus Imperato post victoriam Britannicam, i. consulares& praetorios Lenatores interficit. AEI. Spart. in Sever. nec tamen de Imperio delectus fuit, sicut Heliogabalus, Macrinus, & Gallienus,ob solum conis temptum. Huie enim,quod domi in mollitie torpesceret, Vict. σTrebell. Posi in Gallien. alteri, quod gulosus esset, & histrionibus
.deditus. Herod. in Macrin. tertio, quod muliebrem vitam viveret. Herod. in Eleog. interitus causa extitit. Nimiam quoque lenitatem di elementiam sibi fuisse noxiam, conqueritur Iacolius VI. Rex Magnae Briranniae l.A. don Reg. adH. IIenric. Qitare nos ita tatuimus: Princeps non nimis remi se im- is perabit errique alienus a lenitate dc clementia nimia, intempesti- Sententia va,stulta ,simplici, stupori simili, quae simplicitas flagitiorum om- media. nium ac scelerum quaedam sit alumna. Nimia clementia & deli- .ctorum immunitas,asserente nolo no lib. 8. de Repub. c. q. addit delinquendi illecebram, & fit noxia & inanis clementia. Tali indulgentia longe chirimodior est in omni Repub. severitas: Nam, ut utar verbis LoNι d. c. num. 2CI. Qui Principis bonitatem,lenitatem , facilitatem, largi tionem, prudentia vacuam, laudant: nae
ipsi inopes a consilio, civili scientia vacui, laudibus & otio ab tuntur : cum ejusmodi facilitas multo magis metuenda sit, quam . Principis summa seu severitas, seu crudelitas, seu avaritia. Refero oetiam huc responsum, quod Crasordius Diae Comes dedit legatis
Anglicis multu in commemorantibus sui Regis clementiam: se quidem scire nullam esse virtutem,quae magis es ementia, Regem deceat: verum providendum, ne nimia lenitate soluto imperio, . mali magis insolescant, quam boni ad ossicium excitentur, ut rerit Geptatus Lurb.in m lib. H. mr m Scoticarum. Et Cleomeis nes , cidente quodam, oportere bonum Regem Omnino mite . .esta: Eousque, inquit, dum contemptui non sit. Cum nimia
servatur humilitas, regendi frangitur auctoritas. Augustinui I devit. cleric. O in c. q. diu. 86. Audin' elementiam illam ita non imtelligi, quasi omnis a Principe exulare debeat severitas, cum hae