장음표시 사용
81쪽
Constituend a i itaque publica granaria, frumentorum c pia,tempore uberrimorum annorum illic xe ponenda, quae necessitatis uiui reservetur,& drstici limis temporibus succurratur subditis, quibus eo beneficio se gratissimum Princeps reddet, Petrarch. de Reptib. optimὰ adminbiranda. O Rei herman. d. q. 8. se suadet . urgente annonae caritate publisa aperientes horrea, inprimis pauperum partibus ad opus faciendum necessariis, affect rum curam habeant,ensque ex publico gratis alant, reliquis vero validis in privato o Cupatis rerum communione frumentum communicent,in publico vero opus acientibus pro labore frumentum solvant, stitioribus denique certo pretio Vendent .
Hac ille. Si e Iosephus frugum abundantiam in singulis urbibus condidit, Gen. 4 i. N. 47. g. sic Roboamus, filius Salomonis in
civitatibus munitis sui Regni horrea ciborum, seu, ut D.Hieron P, mus reddidit,sen mentorum,hoc est, olei d vini, 1. Paralip. H. ν. I I.
se Erechias jussit parari horrea in domo Domini, quo primitiarum res iquiae in suturam necessitatem reconderentur, 1. Paralip. 3I. N. I i. l2. Sic Romanis summa annonae cura semper fuit. Ex Afiica &AEgypto,aliisque Provinciis Romam vehebatur numenis tum ad alimenta civium: quam vectionem transmarinam voca L
Tacit. lib. is. Iulius Caesar bellis Germanicis intentus, ne populus fame laborat et, Romam est reversus, & frumentum in annonae difficultatibus levissimo pretio, interdum nullo, viritim populo distribuit, Crinol. derect .prisc. inst. c. 8. Marcus Autoninus Philosophus Italicis civitatibus famis tempore frumentum ex urh donavit,otnnique se umentariae rei consuluit,&graviter providit, ..., Pl. Opitolin. indua vita. Horum exempla imitatus Casmirus Rex Polon. annonae penuriam & famem infignem Λnno is 62. copia frumenti prudenter mitigavit, Herbortua lib. io. bisor. Polon. Idem quoque in Repub. Venetorum observati,testis est Contaren. lib. q. de Repub. V
vG. ct in Norica, quae Venetorum optime constitutae Λristocra tiae
82쪽
-ti e vestigium quam proxime exprimit) in cujus granario trecenis torum an norum acervos sibi ostensos fuisse, scribucrchn. de Reapis. diib. M tb. i. ad lit. b. In hunc usum constituendi i praefecti annonae, horreorum publicorum in I pectores & visitatores,iique fauientes de industrii, Gen. I. N. l. qui frumentum colligant & condant, atque ab omni carie & eorruptione illaesum conservent, quod fiet, si suo tempore vetus eruatur & vendatur, inque ejus locum novum reconis' datur, Kecherm. in curs Philas dit'. IO. q. 8. scilicet juxta praece ptum Imperatorum Valentiniani & Valentis in l. 2. C. de conditis in publicis horreis, ubi ita rescribunt Authemio prae sidi: Cum ad quamlibet urbem mansionemve accesseris, protinus horrea in spiscere te volumus, ut devotissimis militibus deputatae & incorruptet syecies praebeantur & exemplum Romanorum, apud quos praefectus annonae erat constitutus, ad cujus ossicium pertinebat, u annona urbi praepararetur,& ubivis panis copia redundaret, pomdereque justo venderetur. Novell. 88. Vultd. l. i. Jurit'. ROm. c. I2. Pharaonis Regis AEgyptiaci, qui Iosephum talem praefectum eo stituit, Gen. i. N. Ao. oestri. Itemque Nehemiae, qui similiter sid sessuper horrea consti Iule, Nehem. c. IJ. N. R. Antiquitus; qui frumento publice emendo erant praeposi- I8ti, Sitonas dixeret & Sitoniae munus, id est, frumentationis, Budaeus in L numerum. g. r. V. de mun. Ohon. l. 2. I. de vacat. crexcusanun. Apud Athenienses dicebantur Fori curatores: apud Venetos hodie Cereales,item Provisores,de quibus utiliter monet Ice. rm. d. c. 8.fol. in turs Philosoph. di p. 3 o. q 8. ut pro rem pestatis & annonae ratione de rerum pretio statuant, ne vendentium a arbitrio aestimentur, sed justo pretio distrahatur, atque inprimis apud eos,qui panem & potum vendunt,exemplo Hollandorum, apud quos certis temporibus publice proclamatur, quanti pisi res panem vendere debeant :& Venetorum, apud quos veteris justi tiae aediles cibariis pretium adscribunt. Quo tamen dissicultast& caritas annonae, quantum indin Ist 'striae dc diligentiae humanae est, praecaveatur a magistratu , hoc a Fat,ne fruae en tum exportetur in magna copia, sed adveha tu
83쪽
. tius permutione facta e vicinis regionibus. Parrit. de Repub. iit. I. ad Imo cogat i eos, repιst Guerinum Pisionem monet idern Kecherm. d. q 3. qui frumentum possident, ut vendant,quod proprio usui si perest,nec patiatur ex doctrina Guillelmi Polgi, ut quis civium Plus frumenti vimq; quaestus causa apud se reponat, quam rerum allius usias exposcere videtur: usque adeo privatus illis census sit brevis, commune vero bonum magnum. Annonae quoque flagellandae t ansa omnis est praecidenda, quod fiet, si poena severissima stati Latiar in annonae flagellatores, qui faciunt,ut annona cujus appellatione frumentum, panis,ca TO, acetum,vinum, lardum, oleum, legumina, & si qua fissint alia sinibusi Pot t.c.r7 P gravior ila carior fiat ad privatam utilitatem, La f. ad L DI. de annon. Dardanarios, annonam attemperant essVexantes, onerantes, Decian. in crim. tra I. lib. I. c. 22. qtiorum
varitiae obviam itum eli tam mandatis quam constitutionibus, Lextraordήr . Dicti a. sunt Dardanariisecundum Cfacilim, o EasiI. Fabrum in thesu ro, a Dardano Mago, qui magicis suis a . tibus sterilitatem agrorum ac famem induxit: ita ut eiusmodi Dardanarii s miles sint, imo pejores istis Pythonicis mulieribus, imo publicis homicidis. Nam vita devictus para passu ambulant. hechem. d. 'fol. 188.in Ila. Item in usurarios, propolas & similes, uuibus Althus d c. 27. annumerat laniones, qui carnem inflant,ut frustra graviora, majora dc elegantiora appareant , idque ea de causa, ut carius di strahant & vendant, pillo res, coctores, caupones δε similes negotiatores, qui clam inter se, multis collatis ad hoc consiliis, procurant, & statuunt aliquid, quod ad proprium commodum spectare videtur, in detrimentum & perniciem Rei Pub. eorumque variis technis monopolium redolentes certas leges constituendat monet. Non solum a. de subditorum prospera adhuc raletudine Ahibilium utentium sustentatione Princeps et it solicitus,sed vel maxime mi- pessis serabilium'perfnarum quae njhil acquirere, dc certum vitae genus
84쪽
pub. male consti tutae, quam simultae miserabiles personae in ea oberrent, & subsidia vitae non inveniant: quae res etiam maximam confusionem in Repub. parit, Κecurmati. Auust. Polit. c. i . fol. 2S . identi l ergo consilio in bene eonstitutis Rebuspublicis armiserabilium personarum recς piacula & Collegia fundata sunt, de quibus lib. i. d. tit. 2. desicro re. Eccles. σtit. 3. de Episco, ct Claric. ili'. i. Jurilyr. Rour. c. I t. Schonborn. lib. s. Polit.c. ig. scilicet OxPHANOTROPHIA , quae educant minores, parentibus αsubstantiis destitutos, i. 3r. C. de EpistF. O Cleric Li7. C. desacr sanct. Eccles BREPHOTROPHIA, quae alumnos habent infantes, pr sertim exposititios, i. ry. O l. 22. eod. tit. PTOCHOTROPHIR , in quia bus aluntur mendici oc pauperes, d. l. sq. O 22. XENODoc HIA, qua advenas, aegrotos,inopes,debiles,invalidos, qui sibi ipsis pellaborem de alimentis prospice se non possunt, hospitio excipiunt, LI. ar. Et talia Xenodochia sive Hospitalia laudatissime instituta sunt apud Amsterda menses & Argentinenses. Nos ocOMIA , quae valetudinatios,GEROMTocoma in quae recipiuntur senes, l. I6.13 C. desicrosavct. Eccles, Hoc nomine i Bodin. lib. I. de Repub. cap. t. num. δόI. com- mendat Parisienses, qui canos aut aegrotos humaniter alunt & c rant: parentibus ac bonis orbatos pueros ac puellas partim litexis, partura mechanicis artibus quatuor distinctis Collegiis praeter Nolocomium maximum maximisque opibus auctum studiosissi
Morbis i quoque eontagiosis constituenda esse Nos o Do-2ICHIA, vel LEPRosa Ri A tradit Κirebn. de Republ. d. tb. I. ad sit. c. ac talia fuisse constituta, saera pagina docet. Sed & mentisi impotes &insanos Magistratus in Republ. 26 oberrare non sinat: sed certis ad eam rem destinatis domiciliis sive ergastulis includi, Kechem. c. Iq. insin. Hae personael variis utuntur privilegiis , iisque quibus Ec- Iesesia,de quibus passim si bd. tit. C. de Epistop. O cier. Illi v. qui ad curandatdebilium corpora deputantur, para' 28
bolani dici solentil. 13 eod. M. quod fortε inde eoninam, scribit
85쪽
Schonbora. diet. cap. quod sese audacter perieulis omnibus o licerent, neque ullius quantumvis pestiferi morbi contagi nem timerent. Nam ω, λοι, inquit, dicuntur a Graecis, qMe summis periculis objecta stat. --- In hunc pium usum Magistratus provideat ' de certis redi tibus, quibus personae miserabiles ordinarie possint sustentari, X claman. d. c. ιη . Iol. 2 l . Ita Iulianus Augustus paganos Pontifices Christianorum exemplo ad Nos eo mia & Xenodochia exitu en-da,ac publicis privatisque opibus augenda cohortatur, Niceph rus cilii Ger ArisOt. t. 6. Polit. e. q. monet,ut divites, qui secubtatem faciendae mercaturae habent, entibus ad necessitatem vitae suggerant,&.libenter largiantur,unde piξ Ludovicus VIII. Reae Franci qui multa pupillis actenuibus viduis testamento legavit, ' .
Ut autem suste luationis habenda est ratio universim: ita ,3o ct singulis, 'suiu ut dimensius sit labor, curandum est'. Dn. Et old. xiosi in cla I. r. disput. Polit. A. th. 4. Nam grave est in Repub. Vel unui histi ni h otiosum alere, Xenopb. 2. CIropaed. . Xecunia. l. I. V. Polit. c.io. 4 i ' IN. roq. Magistratus, inquit, sedulitatem inprimis inter subditos suos conservet, & hominem otiosum nullum in Repub. serat: talem nempe qui . laborare adhuc possit vel debeat, ut qui aetate est δ' integra, & valetudine bona. Nam quid otiumὶ t est ἀπιξὰ
quaedam contra legem de voluntatem Dei, praeeipientis,ut hOm,nes in sudore vultus sui panem quaerant, Gen. I. ν. I9. Opud Io bum c. I. ν. 7. dicitur: Quod homo ad laborem nastatur sicut avis advolandum. Ex sententia Disi Augusim otium est pulvinar Abalneum diaboli, ex voce D. Remhardi cap. s. de vita Chri an cogitationum&tςntationum malarum incentivum. Homin siquidem nihil agendo, male agere discunt. Quo spectat etiam dictum Getionis in opusculo de remedi s contra pusillantinitatem e Cor otiosi hominis est instar molendini, quod cum non habet admbiendum bonum frumentum,quia in continuo motu est, molit& consumit seipsum. Hi ne, dum isti homines fugiunt labores, quibus honeste, si vellent, victum sibi comparare possient, ple umq
86쪽
que sunt improbi, leves, fraudulenti & petulantes. Sed di pernitiosi sunt sibi & toti Reip. dum tempus otiando & vagando misere perdunt: dc instar fucorum circa alvearia volitantium,aliorum domos perreptant,stipemque ab aliis importune & impudente xtorquent, Timplar. lib. I. Polit. c. s. q. Ιε. praeter experientiam, idem hisce verbis testatum facit, Bodin. lib. 3. c. a. num. 337. Nihi Iin Repubi tam pernitiosum, quam otiosorum ae tenuium hominum huc illuc errantium multitudo: & qui privatorum bona diaripiunt , & in eversione Rei p. spem omnem fortunarum suarum , posuerunt. Unde Sc. Lys. lib. q. Polit. c. I l. scribit: quod otios rum hominum multitudo facile mutationem Reipubl. causari possit De detestabili vitio, otio nimirum, multa exempla & in rates doctrinas inducit Camerar. cent. t. hor succisν. c. II. O cent. a. c. 32. docet, lium,inertiam,desidium,multo deteriora vitia festa ipso parere, una cum encomio laboris,cum quo conser cap. II. de . odio otii Sc amore laboris. Quis igitur civitatis i sentinas& eat harmata, ut a Schon- Ixborn. lib. c. I9. vocantur, E Repub. non tollenda velit ZImol non δ3 modo tolli, sed etiam omnes otiosos occidi sanxit gravis illa lex
Draconis sanguine scripta. Amasis Rex AEgypti legem tulit, ut singuli quotannis apud Nομαρχltis, id est, cujusque: praefectis raepraesidem profiterentur, inde viverent: qui autem hoc non faceret, aut Cretum genus vitae praelidi approbare non pollet,extremo supplicita alliceretur. Heroso t. la raterpe. Alexand ab Alex. l. c. r.
Diodor sichi lib. t. talion ab . Hane legem Solon tex AEgyp co II
mutuatus Atheniensibus promulgavit, ut testatur Camerar. d. cent. . t. is qui dum in suis Iesibus inertem turpemque ignaviam severisIime in hunc modum culpavit: Qui desidiam sectatus est,is Meviantibus viso obnoxius. Mitiust tamen Areopagitae Athe- ἐοlπario iudice ratione n Uri ae a quovis exigebant, ita ut exponere
Ogeret ,unde sic quomodo suos alere posset,Athenae. I. . Refert Thomo Morus in utcpia l. a. tit. de arti js, quod in ea Repub. ne mo civium non lat deditus artificio, quodque nulla fit usqu..m eetiandi licentia, nullus inertiae praetextus. nulla taberna vina ias
87쪽
nulla cereviliaria, s usquam lupanar, nulla corruptelae oecasio nullae latebrae,conciliabulum nullum, sed omnium praesentes ci- ciui necemzatem aut consueti laboris, aut otii non inhonesti faciant. Hunc populi morem,addit, nςcesse cft Omnium rerum cci. piam inqui,atque e/ cum ad omnes aequabili ter pervcniat, fit,ue inops esse nemo aut mendicus pusssit. E contra vero mater egest
tis inertia est, secundi m tritum illud, Nec Chinenses sum fe-icimi vagabundum dc 'tiosum. Loter. pari. i. lib. a. Coma rapb. imos ripi. regni Chinens. Olim Romae i censoribus id negotium datum suit inequis Sy missus in urbe oberrarpt. I re igitur civitatis t& salutis nablis.
maxime foret, si praedictarum aliarumque laudatissimarum Re- se rumpublicarum exempla hodie adlaucia imitationem trahere tur , moreque Romanorum crearentur, qui in otiosos homines nimadverterent, Sque examinarent; ex inti enim mulia bona redundarent in Rempub. Nam compertum est,hiamqLusition rusipissime detecta gravia scelera, rid. Camera . d. c. I seM Sed de inmedium majus i esse nullum potest, alibi scribit quam hujusmodi homines, qui propter desidiam in otio visu unt,dc in tua turpi inertia voluptatibus dii suum, e civitate a Abellum einittere, dc veluti pravis ac corruptis humoribu picnum corpul evacuare. . im Nec improbandum, sed omnibus t merito Rebuspublicis imitandum judicatur Anasterdam ensium in coercendis otiosis nepotulisque consilium,quo laborantes occulto illo malo , quod pigritiam vocant, ut alioqui degeneres de efferos, includunt tria quenda in honulliorem carcerem,& ergastulum, vulgo Musi ibique cogunt aut acanthinum lignum Brasilianum Uulgo appellant) in scobe in tenuissimam tynocnesti comminuere, aut pannos bombasios contegore, aliaque tractare, procul vel ingenium vetarius cujusque ac robur suadere videntur,usque dum ad frugum perveniam, Isarium PomaΠum in bisor. Amserit. l. iac H. Matth. Berneg. Gdec. I. in Tacit. q. 2.
1 Quae hactenus in medium attulimus, de otio inhonesol a cipi ecda sunt,cui dediti sunt illi, qui intefra aetate, integris viri
88쪽
bus cum nihil possideant, laborare tamen sibique vimim acquireis te nolunt. Rechyrnian: incurs Philosopb.'d put. 3 o. quaesi. H. in hos Princeps animadvertet, & curabit, ut quilibet habeat negotia x sua, quibus a malo publico retineatur, ut apud Lipso lib. . cap. it. monet fulvst. non vero de otio honesto, i in quo vivunt,iterum in , 43 duplici sunt differentia. Primo sedentaris i Teu viri literati, qui Iicet corporis viribus nihil operentur,& vulgo otiosi dicantur, t 'ninii longe dissiciliores labores,ac arti si eis & operarii subeunt A. Tecurmau. E. quas. ri. de quibus ita Bodin .ibid. quod si rerum coe- Iestium ae sublimium contemplatione mentem pascant, civium omnium beat illi mos, di in primis ordinibus censeo collocandos. Deinde inhonesto otio degentes sunt illi qui reditibus isuis an- Α nuis pri tim Nisunt. Licet autem, inquit grm. tales non in Rempub. peccent, tamen & isti periculosi sunt, secundum illud Augustini .semper aliquid ago. Eadem ergo i as ehe emendiri validi in Republ. seren. 46di, sed eorum importunitas cohibenda. Schbnborn. lib. 3. cap. i, Nam Deus ipse per Moysen edixit, ne mendicus in populo Israeli- 'tico repertatur, Deut. I. v. q. Quae lex Iuda A erat lata, sed Christi' tempore mendicantium magna fuit copia. Luc. t6. N. 2 o. O ce p. 18. N. F. Jobam p. ν. 8. Act. 3. N. 2. unde colligitur, depravatum il--lius Reipub. statum di degenerantem 4 primis legibus isto tempo- ae fuiste. Schoborn. d. c. is. Et lex Platonis fuit : Nemo in nustra civitate mendicus esto t si quis tentaverit & miserabilibus precishus stipem utiliumque eollegerit,eum praesecti e soro, aediles tota urbe,ygrorum pinsecti tota regione exteri nitienti lib. It. de legib. . 8. ait: Quemadmodum fucus apum , de pituita hominis est morbus,ita mendicus pestis est Reip . ut ubi multi conspiciun-.tur mendici, ibi etiam inveniantur sures, latibula quaeritantes, crumenisecae, sacrilegii chlijusmodi sceleruas artifices. Quam , mira interdum in iis lateat callidi fax Sc impostula, insigni sustoria ex Damh dio in prax. crimin. enarrat camerarius dict. cent.
Similis se te est Constitutio Impp. 'Grathini,Valentini diici Iheodosi,ml.hni Ctae mendicantarulid.itemque Caroli Magni ita
89쪽
ita praecipientis: Mendici per laguones vagari non peririttunt estos pauperes quaeque Livi a Salim: Illis,in si manibus operentur nullum quic quam dato, kc. Quod s enim ex constituti e Impo ratoria, l. 3. 9. 7.1l. deliberi. agi.Ucina. filius,qui ex industria sua . . potest victum quaerere,non est alendiis a patre: multo minus fe- rendusior damno aliorum impinguescendus is erit, qui bona cose poris habitudine praeditus tuo te labore sustentare valet i cum t rues liberti sitos olim exponebant, ut Christianorum benignitate ac largitione educatent araanxit Imperator Gratia ausini.I. ei
Ice. c. e in libra expolitis tibi ris Orm ris, ut servitutem servis
rent iis, a quibus edacati Dictenta Huc etiam spe istant recentioresia Imperii Constitutiones, quibus sancitum & provisum, ne segne futile & inutile, tu velut ex rapto vivens, ejusmodi genus hominum in societate humana seratur, ted exulare jubeatur. In eam
a Apud Thuarium extat, & resertur a Dn. Bern gerod. l. a Constitutior Henrici Il. Regis Gallorum, de consilio Francisci Olivarii, summa frudentia viri promulgata in hunc modum i et Quia Lutetiani, quo se a mendicorum molestia liberarent, eos sponte sibi indicto tributo alebant,eo fiebat, ut genus hoc hominum inertiae deditum ex omnibus tagni partibus,quasi praemio invitati coni fluerent: igitur Rex edicto mandat decurionibus, ut publicis operibus mendicos validos exerceant: Caeteri qui aut morbo impediantur,aut mutilo corpore ad laborem sint inhab les, Procho trophiorum opibus sustententur: nulli bi in publico ad stipem flagitandam permittatur. De cura & sustentatione d bilium dc aegrotorum apud Parisienses testimonium etiam Bodin.
lib. I. de Repub. cap. 8. Mum. 361. sup r. adduximus: Ubi & hoc t statur, quod robustos ac valentes operibus publicis urgeant et simulque suadet, ut ingens ille numerus otiosorum hominum,qui nec bello,nec pace ullis artibus aut disciplinis implicantur, e civistatibus exterminentur,aut publicis operibus adhibeantur.
Parisiensium exemplum prudeliter imitatus est Sen
90쪽
cus 4 Argentinensis,cujus decretum publicatum dc a suggestu pro- εν Clamatum memini Ann.i6s s. quo ignavi & validi mendicantes vel e civitate ejecti,vel ad operas publicas ire jussi sunt; Senes veto de
.debiles in hospitalia recepti. , .. - . MRecte ergo moneti Kechrm. d. c. I .fol. δ S. in curs d. q. Fo12. fol. 423. ut magistratus constituat certum genus ministrorunia& apparitorum, qui vagabundos illos & ignavos mendicantes aliis ex locis accedentes observent, eos in civitate stipem mendia cando petere non sinant, sed in Xenodochium deducant, ibi eos examinent, hospitiumquedc victum per unam noctem suppeditent, matutino vero tempore statim e civitate educant. Deinde. GI. 426. hoe consilium luggerit, debere magiitratus etiam praevia Adere, ne quemvis civitatis j ure donent, nisi qui certum habeat viistae genus,unde se sustentare, suumque ossicium administrare poLsit,ne ad egestatem brevi redactum ex publico alere cogant,atque
Expresse autem dictum est: Nasidos mendicantes, qui rob sto sunt corpore,validisque lacertis non esse ferendos citent in sunt, qui mendicandi victus quasi artem quandam facti tant, & ita ignaviam potius, quam laborem sectantur. Sic etiam Basilina in Psim. t . adductus a Camerario cent. 2. cap. 7 .fol. 294. mendiscorum vult delectum haberi. Nam quia ite ad fallendum eantiis lenas mendicitatis edocti, ulcera corporisque mutilationes quae stus causa praetexunt, his non oportet suppeditare, aut exiguo dono eorum latratum depellere, ne adiguaviam dc malitiam Sm-ltus suppeditentur,sed veris& exploratis pauperibus liberalitex argiendo. De illis sunt versus Plauti in Trinummo: .
De mendico male meretur, qui ei dat quod edat aut bibat.