장음표시 사용
71쪽
Imp. I Iadrianus saepe pro concione dixit: se se gesturum Reinpub. ut sciat rem populi e lIe,non suam Spart. in ejus fit. Augustissimae t memoriae Princeps Philippus Landsravius Hassiae tribus commendari bonum Principem dicere eii solitust I. proba mΘneta. 2. securis itineribus. s. praestatione promissorum, remund. ab Erenberg. de r n. subsic c. s. nu. I DPriori ergo loco de cura : dc ratione circa πω tam pe optinei pem habendam dispiciemus.7o Dicta est moneta l a monendo. Udor. lib. is. c. 17. ut stilucet moneat, cujus a iustori tatis Sc aestima tionis proprie sit, δέ ne quid fraudis in materia,sgno, vel pondere monetae fiat. Coras misscell. I. n. I. Sixtis. de Reges. sib. 2. c. 7. n. si . moneat itidem quemque subditorum , vectigalia dc censius dandos esse ei, cujus utpote legitimi Principis &Magistratus imaginem in nummo cir-Cu erant. Matib. 12. N. U. Rom. I . N. I. Urchneri de Repub. cit'. 1 . addit, i. ad lit. a. t Triarκerdin omni moneta consideranga veniunt, ut m nent omnes Politicidi Iure consulti. I. Materia. I. Forma. ι. PO dus. I. T. C. de vet. nummis Constit. crim. Carolin. an. l.
yx Matellat monetae qualis esse debeat, disserit ol Orese iae. r. ubi probat, aurum dc argentum metalla esse ad monetam . aptissima, quia pretiosa sunt, & facilius portari,atq; adeo ad me caturam majorem habiles esse possiant, ut refert Lechem. in cursubii. dit'. It . q. 2O. 73 Forma inummi consistit in valore publico, qui depende a pondere, charactere,& pretio. Fornit. lib. I. de nummis. cap. I. Abonborn. l. . Potit. c lo
74 Quod si moneta secundi, mi praedicta justa & legitimast,
ne principi quidem summo licet eam vertere & pervertere. Tho. Io l.9. c. .nu. I l. reprobare vel mutare,sive pec augmentum,si vops perdiminutionem. Rei enim crura publicae, tum privatae maxum opere interest, ne legitima moneta reprobetur ac mutetur . Matth. Stepb. LI. jurisd. pari. 4. e. t. memb. 2. n. I76 euipui harespondet Badinib.6.cHar.63o dicens: Non modo corrumpi m
72쪽
quonia n mutatio pretii ae materiae numismatum, census etiam . ' ac bonorum cujusq; dubitationem affert, quo fit, ut nemo qua tum in bonis habeat, constituere pollit. Incerta sunt pacta conis venta,quae versantur in societatibus, tutelis,fiduciis,mandatis, reobus empti ,venditis,conductis,locatis, quibus vitae soci etas contianetur,incerti reditus, vectigalia, tributa. M paulispori: Principirum magis licet improba numismata cudere, quam occidereti, quam grassarirneca j tire gentium, quo quidem auri de argenti pretium constitutum est discedere, nisi Regis nomen ac splendoarem amittere, ac falsae monetae fabricator, quam Princeps appella. ri malit: quod a Dante Poeta Philippo BelloRegi Francorum proabro datum est: quod numismata corrupisset ac dimidiam ris paristem argento miscuisset: unde frequentes in tota Gallia tumultus, eujus facti eum Regem sero poenituisset, ac nummo ς pristinae bo ei tali restitui Tet, Ludovicum filium admonuit, ne deinceps adulterari numismata pateretur Hact. ille.
Imo nihiltpost legem magis in Repub. necessarium, quam 76
nummorum pretium, pondus & imago liv. i. c. rei. num. i67. Quid enim nummus i Mensura est commutandarum rerum. Arist. LI. 77 Polit. c. 6. O l. 3. Ethie. e. s. Primus est δc ultimus in commutati ne,adeoque maxime necessarius ad quotidiana commercia, dc omnes vitae usus. Plat. 1 deIegib. Quis itaque non intelliget, maxima incommoda &mala ex malevola mutatione monetae sequit Commerciorum inde oriri dissicultatem y Quis non cernit, ipsius Principis famam obscurari & laedi Nam probat moneta orna- 78 mentum Regis maximum est per repraesentatione imaginis Principis. Nec alia in re tanta potest ejus esse memoriae claritas, cum per manus hominum, nihil quoad Priucipem pertineat, tantum transeat,frequenterq ire versetur, quantum pecunia, ut loqui tu ,- cvnol.in lib. de recta princ. educat. c. 7 . sol. 92. Sit in moneta adulte rina in omen vi imago Principis non modo in prasentis aevi, Ve- 7ρrtim etiam posteritatis manu erubestere cogitur Κirthn. de Repub. Ei p.ro. addit. l. adiit. a Ted nec falsificare monetam Princeps ex hac
eausa debet, quod nimisi turpe&detestabile ipsi sit fraudem committere,& in eo reperiri,quod in alio turpissima morte debere . punire. Rechi m. d. q ro. Quod
73쪽
Quod autem diximus, Principi non esse integrum mone Agi tam vertere & pervertere,id verum I exaudit Rirchner. d. l. sine 82 extrema Reipub. necessitate. Necessitast enim semper excepta . intelligitur. l. II. O q. d. suntl. hercist. Oe. dc non ancos, seu aereos,ut apud RC manos oti m. Alexand. iab Alex. lib. 4. aen. dier. c. t 3 itemque Britannos. Caesar. lib. 3 debi2. Gall. quorum illi difficillimis bestorum,obsidionum,calamitarum temporibus, n Onia tantum aeneos aut strenuos, sed etiam scorteos,ligneos, cartaceos nummos ad tempus iacere compulsit necessitas. ι 4f. La κε lib. i. de Repub. Rom.9 nec non ferreos,ut apud Spartanos. Pluti in
c. cori eos,ut apud eosdem . Senec , de benem. c. IA. nec non papyraccos nummos,ut apud Siculos Anci. de Isem. in c. quanto. in Nerbo m. cx etiam. Iu Dr. duxtin d. l. admittit. ea tamen aequiis
8s tati si lege, ut mutatis in pristina temporibus, dispendia subdito- . ruma It incipe & Repub reiarciantur. Co rru . de Net num .e.I. AVchι eri dict. l. reserens RSictum, qui gehennae periculum , , & damnationis poenam, in eo, nisi fiat, Principibus constituta tria esse exclamat. Et si autem mutatio monetae alioquin a solo Prinei pe pe 8 3 deat,ncn tamen ad privatum et aliquod lucrum, sed ad se luteaia Reipub. referri debet. ex Oremio Reugrm. lib. I. AU. Polit. cap. 2I.
fol. sii. O in cur1. d. l. quibus in locis adducit GAriel Biel in lib. des, nonet. lentientem, quod Princeps in uno: tantum casu posit qua tore lucrum ex moneta majorem ejus valorem constituet , quom revera valeat ejus materia: nempe quando eget substidio
pro defensione Reipub. & subjicit: Extra hunc casu In valor mutari non debet,quod nummus iit instar legis, quam sirpius mutare periculosis imum est. 8ε Ptudens t ergo Magistratus illud in antiqua Rom. Reipub. receptum,ad suam transferat: NAmmos legitimos improbare nklli sex ino. Numistina publicὰ signaram nuri Vitiato, nes ad exteros
87 Merita et ergδ laude celebrantur Romani, quod nullius f i re rei tantam curam & solertiam habuerint, quam rei nummariae
74쪽
probe ad posteritatem transferendae, ut idem Frcher. notat lib. r. dict. tract. Eademicura dc industria etiam fuit laudatillimorum no- ἔδstrorum Impp. dum de re monetaria sanctissimas constitutiones fecere. Fridericus III. Decret. Comit. Franc uri. de An. I 42. Fe dinandus edict. August. de Ann. II 39. ρης. Cujus rei causa etianti monetae ponderatores & probatores Vulgo Edardini d. decrct. Au-Spirens de Ann. luero. σalibi ordinati, qui exactissimam tamonetae probandae rationem haberent. Iisque bini quotannis in. dicti dies, Calen d ni Maii & Octobris, quibus cura monetariae rei & diligentissima lustratio instituenda. d. consit. Ferdinand. Talesque Graeci appellarunt Zygostatas,& per singulas civitates eos constituerunta qui sua fide atque industria neque fallant, neque fallantur,ut loquitur Imp. in l. r. C. deponderat. O auri illatione. Sed quid leges,4 inquit Rirchner. d. l. lias constitutiones quo- t 'que referens, sine moribus vanae proficiuntὶ Ilarat. lib. I. Od. 2. Abusus hujus rei longe maximus: nemo tamen huc usque comminationis toties repetitae effectum vidit. Quare his temporibus recte applicari poterit illud, quod olim praedixit Phil Ius Melanchthon. & refert Xec men n. d. qu. 2 o. mird ita dicit cit
nummorum depravationi prospiciendum: cum ea res incredibile asserat mi vel sis ac singulis detrimentum fodin d nu. 38 . sarii ldc adulteratores monetae gravissimis poenis coercendi, ut & y illi, qui desse alpendo, rodendo,uel in orbem attondendo nuuii ima publice signatum violant. Kei hemm. d. fia. Is r.
De juretcivili, l. r. C. defris monet. Ojure noxissimo vi hir yap inlidun talegitidusse rhminglartie. iaci. falsam monetam c dentes eriminis laesae majestatis fiunt rei, ideoque ignis supplicio
addicuntur, bonis omnibus confiscatis. Apud .Egyptios' si qui monetam eircumciderent,aut cu' SIderent adulterinam, aut pondera vel fgnia immutarent,aut sessi lueris in Icriberent: illis manus ambae amputahantur, ut quα ςς
75쪽
poris pars peccasset, etiam poenas lueret ; uniueta ara Vitanu Diodor. Sicul. lib. I. c. 6. Succi l . rdulterinam monetam colliquarunt, & in salsa riri os,vivos immiserunt, vel in sublimiorit e circumligatos, ree totum corpus moneta undique splendente, his gulam iregerunt. Olain lib. 6. c. I l. Altera commendatio boni Principis erat circa curandΥi rumpublicarum,nu tutum iter. Bartholom. Lecherman. in cus Pb,
tosiopb uisp. li q. 21. Sententiam illam Principis Philippi accipit de
Cura,& conservatione, dc resectione vi rum publicarum, seu pl*tearum, qualis cura antiquis Romanis AEdibus curulibus fuerit
demandata. I. umst devia public. Verum nos cum Herman. IIcrman.
in dict. addit. t. adiit. b. de tuto itinere accipimus,& dicimus, oporam dandam esse Principibus,ut tota regio non modo in consula: ribus viis, sed etiam in omnibus semitis ac locis tuta, pacata, dc Iubera conservetur. Quo pertinet effatum Ulpiani in i ide σα''o praesae congruit bono i & gravi praesidi curare, ut pacata atque quieta provincia sit, quam regit, quod non difficile obtinc bit, si
Iollicite agat, ut malis hominibus provincia careat, eosque eΟΠ-quirat. Nam &Sacrilegos, latrones, plagiarios, fures conquire- re debet ;&prout quisque deliquerie in eum animadvertere e re ceptoresque eorum coercere, sine quibus latro diutius later non potest.
97 Tertia laus dc nota erat a fidetpromiss. Recte siquid erita, 8 Alphonsus t Rex Hispaniarum dicere solebat: Tantum valere debet apud Regem verbum simplex, quantum privatorum homi num jusjurandum. Panormitan. l. i. de dict. Alphons opobr. 8. Isocrates in Orat. ad disic octini de Reg. institutis: Perpetuo, ait, tantum studium & reverentiam prae te fer, ut tuis verbis major si fides, quam alioruni jura metis. Animo si quidem obstringi, non alia quavis arte potest. AEn. Div. lib. i. ccm. c. I 8. Haec de notis, a quibus bonum Plincipem Landgravius commendavit. Gregor. Thologo. lib. io. de Repub. c. I. num. 3. ossicium R Tygis in hoc etiam eonsistere arbitratur,ut sit amatori &conserva-
76쪽
eem suis subditis, & sibi tutum tranquillumque regnum parabit. Hine Seneca Tragoedus encomtum optimi Imperatoris his voluit comprehendere versibus t
Pulchrum eminere erit inter illustres viros,
Constitere Patriae, parcere civibuae, Fera rade abstinere, mores regere,
Reddere orbi quietem, peculo pacem sis
Haesumma virtus,petitur hac caelum via. .
Serenissimus etiam Rex Britanniae Iacobus Sextus in 1 vi βαmλικω ex 6. aeneid. filio suo Henrico cemmend/t versus .
regere Imperio populos Romane memtio, me tibi erunt araes, pacisimponere nomm,
Parcere pubjectis, ου debesiare superbos.
Quare Princeps pacem t & eoncordiam inter subditos loci suos fovebit , litium ecdiscordiarum semina , stirpes &fibras m nes tollet,dirimeri eastirpavit gbipss radieibus.YSummope-r t enim civitati expedit,ut una sit omnium civium in amicitiaia roteonlpiran tium fides ac voluntas. Sic suadet Artot. ι. x Polit. c. 4. discordias, potςntium di inferiorum Magistratuum tollendas totelle quia tral. t ad se,& in partes universum populum. Valeat et-so t Machia*ed. in disichrs c. . dissidia εἰ factiones civitati com- tesmodas esse existimans adeoque alendas,rcsulatus a Xesuman. φ- sdis'. li. D c. Ad publicum munus Magistratus pertinet quoque pro-M'euratiot mediorum ad vitet civilis eommoditates neceuariorumta, Ioue ut est inspectio di cura commerciorum regni, quae versatue, circa eoru dcm ris, Personas, locum, tempus. Althas mPρος, . U.
77쪽
res Rerum et importatio debet esse facilis & expedita, scilicet
illarum rerum,quae ad quotidianum victum Sc vitam sunt necessariae: Contra impedienda importatio rerum, quarum usus, imitatio, vel tractatio est noxia,& bonos civium mores corrumpit , quales sunt pigmentariorum , cupedinariorum . idem eod. c. ubi mo impediendam i monet exportationem rerum,ad victum necessa riaru in Regno, ne penuria Regni colae laborent, maxime tempore importuno,aut caritate imminente. E contra videndum, ut iaci lior i sit exportatio &distractio rerum non necessariarum,super fluarum,inutilium,vel abundantium. ιοι Juret ei vili ea utum quoque est, ne ad barbaros hostesve ex Regno transportentur res & arma, quibus tuli contra nos uti possint. I. t . σχι C. qua res expora. deb τοῦ Quo autem merces nndique apportentur, mercatus i seu nundinaerrequentes&solennes institui debent: & simul praee, Vendum, ne necessaria ejusmodi a mercatoribus anticipentur, necariora fiant.
MQ- Nundinae t a nono die Romae sunt dictae, quasi novendinae,
quod eae celebratae fuerint. Macrob. i. Saturnal. i5. Columeli. Gde re rus. HI Usus t nundinarum non utendo Io. annis amittitur. l. I. fide nundin. Gril. r. obstem. 6o. num. I. De jure vero Saxonum annis demum 3 i. per non usum. Schbnborn.lib. 4. Politi cap. I i. Haec circa res Ira Personael commercia exercentes tales sint, quibus iure permissum est ii egotiari,non proditores vel exploratores regni, de corruptores civium. d. I. q. C. de commerc. 1i3 Locus t erit aptus, idoneus, de tutus. Quare, juxta Verbum
Lanagravit Magi stratus ad ejus accessum praebeat secura & libera
itinera, portus, &c. V Tempustrelinquitur In arbitrio negotiantium. Nundina rum tamen ieu mercat num tempus commodius videtur, quod in
illud anni tempus est rejectum,quo solet esse serenum, tranquillum,sine pluviis,frigore,vel magna nive. Alibus d. c. 27. quod e liun providendum monet, ne dies cultui divino destinatus merci-
78쪽
Susillis tribuatur, & negotiis hisce profanis profanetur. Nehena. e. II. a . lJ.-ad 2 I. Exod. c. 2o. N. 8. 9. O i o. sine quibus commereia i commode exerceri nequeuntia, ussunt mensem,pondera,& statera publica,a Magistratu approbata. De his autem praecipit Dominus Levit. c. s. V. G. st/tera justa, dc aequa sint pondera, justus modius, O Deut. cap. II. F. iῖ. Non ha. bebis in sacculo diversa pondera, malus & minus.
Eseripsimus modo ossicium magistratus publicum: orda tequirit,ut dispiciamus de oeconomico,i cujus ratione con istitutorum subditorum salutem procurare tenetur. Quod ossicium e ναλάτι & late Oeconomicum, vel quasi dicitur. Nam doctrina de ossicio oeconomico specifice & proprie sumpto, ex e κατ ι το pertinet ad Oeeonomiam. Hic autem ossicium Magistratus considero, non quatenus privatam domum seu aulam spectat,sed Rempublicam, adeoque publicam etiam utiliis em et ad quam se Plineeps habet tanquam publicus paterfamilias ac provisor, inquet IIa, veIuti magna oeconomia ea procurat , quae ad tuorum subditorum valetudinem ,& sustentationem per
Curam i ergo & regimen illud eirea horum nativitatem , ati sanitatem constituit Κeti m. lib.I. 1V1 Polit. c. g. necnon edu- L- carionem e. q. Chrisian. Matthia Colleg. T. Polit. dissut. s. tb. . cise ea nativitatevianitatem, & annonam seu victam.
79쪽
prohibendum severe,ne Respubliea spuriis repleatur. Ubi & hoos magistratui incumbit,ut obstetricum t habeatur ratio,& publica auctoritate Lelectus earum instituatur. Xecherm.fol. 176. a pr. ad exemplum scilicet Pharaonis Regis AEgyptiaci, in osseium Moperas obstetricum singulariter advertentis. Exod. r. vers 1 F.
6 Quodsanitatui subditorumprine eps curam gerere debeat, usu' movet tist.in Polit dicens: Quemadmodum boni patrisfamilias munus est, ut suis de sanitate prospiciat liberis: sic etiam boni Prinei pis est opus , ut do iubditorum suorum valetudine tollici.
ν sanitatis ςaulai constituuntur tum principales, xein munus principalis. s. .st i Principales 3 sunt quatuor ra. s lubritas asis. r.salubritas μι. cibi. . & medicamentorum. De aeris 1 ιχ aquae latu Utate diximus supra lib. l. c. 3. nu. multis seqq. I e salubritate ciborum thune Canonem proponitd c. ODSi .hi'. σm tur hil di*.ro.q IrovideatMagistratus, ne carnet aut pistes corrupti, eontagi otii & putridi publice vendantur, ne fructus immaturi iub initium autumni immaturius uis surpenturi ne denique cupediarii cupediis suis ae delieiis nimi/valetudini subditorum noceant. Utque flumina limpidiora & Ω- lubriores aquae in urbem deriventur, ut tubi ac fillulae quam purillimae serventur, ne cibi alias sejubres cocti, aquis insalubripus
M Cirea medicamenta i principem operam dare jubet, ut ea probata in Rempublicam importentur,atque eo fine certis ac statis temporibus euret lustrari Pharmaeo potatum esset nas. ι Nimis t principalissea ministerialas cauta sunt Medicii de' provisores I ita ti, quoa prineeps, eum hisce curis omnibus ipse lotus non iu: ita latineuitiin istius constituit in o id inaudii ub ius ad pubIicam sanitatem pertinent. Hi et nullo non tempore Linteonstituendi ,lisque opera impensius danda, ut quod monet Ino xis. Ripa in ira L de Pist. Plateae,atque adcb omnia civitati, i ca . aut
80쪽
de repleta, aut insectis is a tem a r vel denique cadaverum momiliorum aut sepulchromam apertorum foetoribus plena, de malis' istis odoribus aeris oriatur insectio,& sic pellis sequatur, Keci . d. q.
via publIca, in qua stercoribus odotibus pestilentibiis, de morti ei riis prohibendis olim apud Romanos conlutuli aedites. Quod et- , jam testatur Francisi. Parrit. lib. I. dicens: Fuit aedilium cura apud
Romanos ut viae publicae adaequarentur sternerenturque ne quid in illis aedificaretur,quod usui ornamentoque obesset: Aquarum dilictus, publicaeque clocae ut purgarentur, pontesque reficereia tur,eis demandatum esti venditiones, emptionesque ut ferent
sine dolo malo eurabant, redhibitionemque praestabant morbosi pecoris,morbosique insani servi venatici. Apud. Venetot: l certi ,3 ex Magistratu constitnuntur, quorum munus est, providere, ni quid putridam & foetidum, aut sirod incolumitati civitatis ossiscere possit, vendatur, Quirinus Piso in lib. de Roman. Venet 3Iagistratuum comparat. In primis' tamen tempore pestis,aut aliorum I morborum contagio rum seu epidemicorum ejusmodi provi res ordinandi, ut diligentissim ξ provideant, ne ex locis insediis contagio attrahatur,& in civitatem serpat: aut si hoc factum fuerit,operam dent, ne longius virus vagetur. Ubi ex Contareno lib. .
illis Magistratibus haee eura in Repub.Venet. demandata fuerita numine divino favente, nulla pene pestilentia grassata fuerit . v De ossicio Magi stratus tempore pestis videatur Coler. in Oc nom. Lb.y. cap.6. ser. σcio Juri icosol. l. a. c.M. 'Tertia cura Magistratus constitviebatur circaAnnonamiseu is y Irumentariam, cujus curam diligentissimam habebit. Nequo Cura enim saturo populo, ut dixit olim Aurelianus, quicquam potest iste laetius. Quid vero, urscribit Teclarman. d. d p. Io. q. s. periculo Ilus famelico populo,quem non arma,non Magistratus, non iura divina aut humana,non leges, non pudor aliquis coercere V .let, juxta illud Lucani: