장음표시 사용
231쪽
alia excogitarunt, qualas sunt velariae, funiculariae, cur amomnes vero solutiones, hactenus cognitae, duplicis sunt generis. Alii enim eas ex principiis Staticis immediate deducunt, alii vero ex aliunde cognitis, v. g. ex centri gravitatis figurae descensu maximo possibili eas repetunt Ad priorem Eassem pertinent quas illustris auctor adhibuit methodos. Ex considerato enim filo flexili, cui finitum potentiarum n merum cuiuscunque directionis ac magnitudinis applicatum supponit, sermulam eruit, quae statum aequilibri eius, quod hinc naseitur polygoni determinat. Tum generalem hanc aequationem ad eum casum, ubi numero infinitae vires agunt, in filum transfert, quo in casis non Polygonum, sedcur aenascitur. Considerandoque deinde primo eum casum, in quo virus omnes in filum agentes curvaturae ipsius simi nodi males, ex inventa generali formula huic casui applienta dedi ei curvaturam, quam assumit filum, in quod agit fluidum et sticum, quaqua versus aequali vi se expandere nitens,svox Iariam primi casus prout ipsem vocat auctor, atquo Curva mi congruit filum, quod fluidum impulsu suo expandit, seu Uelariam fecim di casus, et denique eam, mae, dum filum a sui do ex solo suo pondere agente, extenditur, oriri solet, quam Lintearianeinppellat. Quibus confideratis transit a Horael ad eum casum, ubi vires omnes in filum agentes inter se parallelae sunt, et ex formula generali eruit mitenariam vulgarem, aliasque non vulgares, et alias his curvis assines, elameam etc. sub diversis hypothesbus sub examen vocat. VI. Subsidium calculi Sinuum, auctore L. fero. In numero quantitatum transcendentium, praeter togarithmos et quantitates exponentiales, aliud in analysi occurrit ampIissimum genus quantitatum eiusmodi angulorum scilicet, e rumque sinuum, cosinuum, et tangentium, cuius usus omni no frequeritissimus est. Peculiarem imid requirit caloilum, eu
ius inventionem, quatenus quidem pecilliaribus signis azpraecopiis continetur, illustris huius dissertationis auctis omni uire sibi vindicare potest, cum insignia specimina in
introductione sua in Anabis, et in institutioivbus ealculi dise
232쪽
serentialis, dedit. Huius novi calculi quem calculum Synuum vocat, non solum prima iecit fundamenta Euterus, eiusque usum per varias Matheseos partes plurimis peciminibus declaravit; sed adhuc pergit eum novis inventis Iocupletare. Hac enim dissertatione, methodo prorsus ligulari, exprimis sinuum accosinuum proprietatibus, utilis iam 9Iam resolationem potestatum sinuum ae cinnuum in sinus coῖ nusque simplices derivat quae quidem resolutio marimi momenti est in applicatione huius calculi ad astronomiam , ubi omnes inaequalitates ad sinus cosinusve certorum angulorum revocari oportet, tum autem incipis Analysi, ac potissimum integrationibus summum assert adiumentum VII. moliriebus divergentibus, Auctor' L. Aulimn Uariis iam 'meiminibus illustris auctor declaravit, inesse Mathesi eiusmodi te lationes, circa quas summi Geometrae dissenserint iamque id tantum Mathesi applicata usu veratre, sed etiam, quod mprimis rum videtur, in ipsa mathes pura et abstractacon modi est illa inter Lesbnitium et Ioan Semoullium agitata quaestio, de Logarithmis numerorum negativorum tum etiam ex Geometria quaestio de Cuspide curvarum se- eundi generis quas controversias illustris Euterus aliis locista diremit, ut utriqus dissentientes, si adhuesuperstites estent, in eius decisione acquiescerent. Simili modo comparita est naestio de Seriebus divergentibus, quam Euterus hic aequUhsciter composuisse videtur , ut posthao nullae controve sis inde sint pertimescendae. Quare etiamfῆ Anapysis caudiassidiorum non demtuitur, eae tamen a caeteris hoe distinguuntur, quod omnibus rationibus probs expensis tandem perfecte conciliari istae ae lfiniri queant. VIII. Dissertatio de Problematibus quibusdam viculi integralis, auiserr M. Mes'. Septem diversa, invicem non pendentia calculi integralis problemata, in hac disscrtatione solata comparent. Pleraque quidem eorum olim iam et aliis tractata cint novae tamen sunt Erasiti eorum soluti oves, et ab aliis hastius cognitis diversae. Proinde dignae visassimi, quae licio operi insererentur Clarus Physico Mathem
233쪽
liea duata disssertationibus ullustis Hileri profunde dotas superbi r. De cochlea Archimedis a. de aptussima figura rotarum dentibus tribuenda Phyllea vero classis ex
regno vegetabis. Auctore D. Christ Hebeolreu, itat L AL hengi calice profunde diviso Mictu sideo. II. Thiaspi,
silicatis ellipticis soliis lanceolato linearibus integerrimis. III h regno animalium, quorundam quadrupedum animatam, maximam panem Sibilist propriorum, descriptionem. D. Geo. Gmiai exhibet, et quidem Musto a Libellinae; Vaccae grunnientis, villosae. cauda equina: vis laticaudae, laturi minoris virgati I icis imberbis capreae campestiis gutturos,o cuniculi pumilionis alientis cuniculi insigniter caudati; talis, Russis Pese L. TandemiV. in hac telasseccmparent Observationes in Metropoli laetae Meteorolagieae. noro I. A. Matinis et . atque UL observationes Meteo
ctore Georg. Vol asst Clasias Astronomica tandem
setita.)Solutionem vovi cuiusdam problematis Astronomici. in usum potissimo nauticum propoliti, in dissertatione de progrelso artis maliticae in determinanda Maris et Longiuidine et Ladiudine, auctore A. N. GrifHow. II. Errorem Tabularum Lunarium c Eclipsibus Solis taeninondarum disquisitionem, eoden Alictore. III.) Observationes Astro nomicas sub finem anni Lipliae Ipsi habitas a Godor.
Heinso, et quae conceruunt occultationem Iovis paritalem
a Luna quae die 29. Decembri anui supradicti accidit, et eclipses satellitum Iovis die 27. Decembr. eiusdem ann LIV j.Observationes se anomicas Pekini a M. Pri Gallis S. I. habitas iisque continentur .hMercurius in sole visusi si die 6. Maii a. Eclipsis Lunae 17s 4 die I. Octobr. 3. Observationes Lunae Ipso mense Novembri O Observationes capellae 73s mense Februario s. in Stellae Polaris I 7ss mense Decembri 6. Stellae polaris uicaea 7 6. 7. Observationes variae I 736 8. Mercurius in sole visus II, 6 die . Novembris .hApparentes altitud, oes Stellarum alicuo III 6. o. Satellitum Iovis obsere, tiones I736. COM
234쪽
MENfIS MAII A. MDCCLXI.c RPBCTUS ORIGINUM TYPOGRAPHICARUM
ME MANm proxime in Lucem edendarum. Iuusum a corum Opis descriptus MDCCLXL L stagulae, inu.
Summus isse vir, Godost Meermannius, mulitaque mefinis suis in bonafatteras arus, sumst opus et inge.aio et diligentia tanti viri dignum, dum origines typo aptane, o sturas illas minisque modis vexatas, explicandas singulari libro adgreditur. Nam cum videret, quam male saepe Harlemensum musis acta esset, quod nonnulli nimio urbis studio, vel omnia, quae ars habet inventa ei tribuerent, totam historiam rei accuratius eognitam propositurus aliquando 'noelibe lam in spem maioris vola rus praecedere iussit. Sunt au tem omnia ita scripta, ut et lucem assiindant rei satis en Nicolae, et longe stibtilissima pariter a verissima videantur, Insigni itaque cum 'oluptate libello lecto, hoc dilige
liores, excerpendo eo fuimus, quo maiorem e pacto nos gratiam apud eruditos viros inituros esse confidere poter naus. Verum sanct est, bonum ingenium, et subactum multarum rerum cognitione saepe res maxime steriles liam florid sit mas reddere, eo lust pacho et rem commendare ex
se ipsum. Fecit ita tu perquam laudabiliter GodUR Meem
mannus, Vir illustris, qui maius opus do originibus in animo habet, nunc vero eius rei compondium aliquod doctumi tua re elegans , excudendum curavit. Est enim ea res o dignarumae illustretur, et indig&rinoque' si imma enim contro-viniae insianti Seribus aliqui Indis,uttilis alii Gallis, Batavis, nonnulli, Germanis alii vindicandi, nec Germani ipsi do urbs consentima Sunt qui Moguntia hoc decus referant, ines ventorem qu dicunt Io Genssseisin seniorem, qui deindae Io Gurembergium instituerit. lili primum sitisse Gutembergium aiunt, sed adiutum ala Fust. Alii huic Fausto, uni omnem inventionis gloriam tribuunt. Conveniunt i mei illi omnes in hoc, circa annum saeenti decimi quaret adragesimum Moginumeruea typographiam coepsi
235쪽
excultaque ea anno quinquagcsimo Biblia latina edita esseheoque ipso anno Cutembergium Faustumque societatem secisse, quae post quinque annos dissoluta iterum fuerit, ita tamen, ut Moguntinens ossicina Fausto maneret. Hunc adiiivisse Petrum Schoesser, qui stanneos characteres pro ligneis substituerit. Atque inde plures libros vulgari coeptos esse Fausti nepos e filia, Io Petri fit. Schoetarus, avo suo ossiciose satis rem tribuit, quom deinde nostra quoque aetate plures secuti sunt. Furnierius vero ab his disientiti et Petri Scho efferum solum agnoscit auctorem Allatici autem scriptores ut facile existimari potest, quamquam in magno dissensu versentur in Io Mentelium plerique inclinant. Eius ministrum to Gehsflesset prodidisse arcanam illam arteni Io Gutembergio, pecunios homini, seque eum eo Mogum eiam contulisse, quod Argentorati, praesente Mentelio, non
auderent artem exercere contigisse vero hoc circa annum
Leeuli illius quadragesimum D. David GDegsinus tandem, Ut celeberrimus, praecipue in Vindiciis Typographicis duo
ante annos editis, hanc totam narrationem in dubium vocavit. Gutembergio Oguntino tribuit, qui usque ad annum I Argentorati vhxerit. Attulit ille in medium monumenta, quae supersunt antiquissima litis, quae utembergio
olim suit, et quae declarant eum iam anno tricesimo sexto, cum
tribus sociis institutam rem fuisse prosequutum. Hunc apud Alsatos mobiles sculptosque characteres invenisse, combnuasse vero artem ab anno quinquagesimo inter Lingunthios.
Dissentit igitur Schoepflinus a Iac Wimphelingio, qui inventam artem a Gutembergio Argentinae, sed valde impe secte, melius excultam eam ipsam Moguntiae ab eo fuisse, existimavit Batavi contra, testimoniis nonnullis antiquis-smis subnixi, Laurentio Κustero Harlemensi eam rem vim dicant, quo mortuo famulus furto ablata instrumenta Mo-guntiam abstulerit. Quin ii non unum alterumvo momentum, sed persectam sane artem ad hunc referunti Videntur itaque auctori Argeiatinenses sane annis vincere Oguntinos, vinci tamen ab Harlemensibus Argentinenses Gu
236쪽
tenhergium Moguntinum exdepisse, sedesque in primas
dediste. In tota ea re seiungenda sunt haec duo versatilis impressio, et tabellaris. Tabellaris, ut in iconibus, ubi totare expr menda in una tabella continua ante sculnitur, deinde in chartam transfertur. Hanc sinenses habent, et
prima quoque haec typographia apud nos fuit. Laurentio
vero Harlemensi neminem priorem, qui inde edoinis typograph amis ercuerit, inveniri. Versatilis autem impres.sio tres elasses habet. Alii enim sunt ligne characteres, qui permulta incommoda habent substituti itaque sunt alii e duriore materia, aere, stanno similibus; sed sculpti illi, aptiores quidem melioresque prioribus, verum et magni sumtus,
et inaequales quoque, quod difficulter tollebatur. Succes.serunt itaque typi non seulpti sed fusi, quod quomodo fiat et notum est plurimis , et si quis id sorte ignoret, apte absee anno nostro docebitur. Huius generis typos adhibitos esse putat Catholim a Io de Ianua, ut Vir celeberri existimat, o I 6o. mendosum tamen eum annum arbitratur, expressb. Confuderunt haec inter se plurimi seriptores, inde dissensus illi et errores, Schoepssino excepto rura tamen et ipse ligneos aeneosque ypos eundem ad amitorem resert Ligne characteres ab Laurenti sunt inventi, ut videtur Moguntini metallicos substituere , Gen fleischius et Gutembergius sculptos lasos tandem Schoen serus. Priore neglena, solae duae illae rationes artis typographicae, sive chalcographicae obtinuerunt Ueteres itaque, cum Moguntiae inventam artem perhibent, de clε-gantiore illa ratione, non de primis incunabulis videntur loqui quae eum Laurentiani ingenii non sit, ille, quanquam inventor totius rei sit, tamen artem, chalcographicam seblieet, xylographus enim potius fuit, negatur invenisse, cum repographiae inventor dici iure queat neque enim haec vox tristeriam litterarum aestitiarem , sed rem ipsem notas,
quae vox tamen toto sere saeculo est recentior. Tota it que res 'am a mobilitate litterarum pendeat Laurentio eam vindicavit Meermannius; nam certe ad ceteras artis Ff emen-
237쪽
quin et hi a Petro Schoegero et aliis retenti sim diu. Magna invenitur in vetestis bibliothecis librorum copia, qui, cum inaequali charactere expressi sint, talibus litteris Hentur deseripti esse Pluribus enim deinde ea ars innotuit Io, Mentelio, Henr Emenstemio pluribusque ossicinae M guntinensis operariis, qui rupta, inter Faustum et Gutembergium quae fuerat, bcietate, singuli quae didicerant, excoluere. Si Iohannes a Petersi iis, Henricus Κesseri Udalaicus Zellius, Io Bam eri et alii fortasse quampia rimi, videntur, quae a dominis siquando didicerant, ipsi dein suis auspiciis sauitasse. Sic utraque ratio tunc viguiti climpii enim libri quamplurimi etiamnum extant, quorum titurios si quis velit cognoscere, auctorem adeat Fusius ille de
Atque haec erant de originibus prim disputata. Iam vero auctor cetera capita instituti operis quam breviuunaeollegit, de ovibus nunc aliqua dicemus. Primum igitur complectebatur origium secundum dein Laurentii, primi
inventoris, genus, aetatem, posteros traditi Gente natus
erat Costerorum, bessimumsignificat, quod id muneris her ditario iure ad eam familiam pertineret; patro Iohanne, et anno I428. Scabinus suit Harismi Genus ipsem ex pr mi Hollandiae comitibus, per nothum ouendam, descenditi Pater Ioannes I 38o circiter bello civili perii Natus ipsae 337o. Haec et cetera quae gesserit, quibus ornamentis insignitus fuerit, quando mortuus, intra annos se. 43 et I o. ea omnia noster se instituto in opere luculentius positurum promitti Caput III auctoritates pro invetita Harimi typographia contineti Hoc enim ita esse, et i
stes idonei declarant, et libri qui ibi editi uinti Nititur res primum ornesii Bibliopegas praecipua auctoritate, quiri mulus Laurentio fuit ille hoc ita osse assirmavit duobus
amendationes facilis eras in Durandi Rati aci divin
pparuerunt, neque tametempore iisdem verbis Hadri
238쪽
Ionio id narravere, ficut ipse in Batavia, quam scripsit, a cto est Aher testis est inniritus Miris, is, qui primus
Coloniae libros impressit, in re itisne de inventremi frust-ssicis et Moguntinis, quae continetur Chronico Coloniensi x 499 quod Germanice et Latine edendum auctor pollicetur Tertius Marianus Aeeumus, Saeculi XVI ineuntis scriptor Horum uterque Donatos impretas esse in Hollandia testatur atque exinde artem Moguntiam derivatam esse. Quartus est scriptor anonymus Britannus, Accurii sorte coaevus, cuius si agmentum ao. I 6 64 ab Athinsio est editum. Hic repertam Typographiam ait Harlemi, per fratrem unius ex operariis Moguntiam devenisse. Quintus Io a Myren, Semlox Harlemensis, qui circa medium Saeculum XUt primus ex instituto urbem suam tuitus ea in re est Sextus Theo. dor Gornianius, in nova typographia Harlemensi socius, in dedicatione ossiciorum Cicoronis, quae ao I 6 I. Belgice
edidi Septimus Ludov. Guileiardinus. Italus, in Belgii accurata deseriptione, an Is 67. edita Docebitur autem etiam ab auctore, cur Historie Belgae Saeculi XII et XUI. de Laurentio siluerint. Capite quarto auctor se historiam
Upographiae Hariem inventae, Moguntiam furto translatae, enarraturum promittit Conciliabit itaque tempora inter se dicet de rimo specimine, quod Laurentius in usum nepotum excuderat, quod nemini adhuc visum, ex musaeo Enschediano, tabula aenea sistetur, quod omnibus libris antiquius est Dicetur de emendatione atramenti, et libris nonnullis a Laurentio excusis. me historia furti autona, Laurentium sacramento adqgisse famulos, ne prodere t arcanum e horum unum, hero mortuo, surreptis in.
strumentis Moguntiae officinam dein erexiisse. Haec amctoritatibus idoneis adversus secus sentientes confirmabun-.tur. Factum ipsum as I 4 O contigit Furtum nequo Famsham, neque Gutembergium, sed Io Genseseiscli se . Melisse, et si qua sunt alia ea hoc capite exponentur. Quintum iam caput de operibus ossicinae Laurentianae aget, domo. stico primum modo, i. e. ligneis, post alieno, i. e. metallicis
239쪽
litteris sanis, pluraque eam ad rem quae pertineant, fusius habeti Sextum de heredibus Laurentii. Typographiae Harlemensis fama in Angliam posthac delata, operam dede
runt Angli, ut aliquem operarum alienarent ab ea typographia voto etiam potiti sunt, abducto xoniam Friderico Corsellis. Qui novi in Belgium accesserint artifices, quando hinc se Harlemenses in Italiam contulerint, et si qua sunt alia, hoc caput breviter complectitur Oxoniensis autem typographiae origines ab Harlemensi, singulari dissertation soderivaturum, Auitor spondet. Iam septimum caput Mogunt, nensis typogmplis origines illustrat. Moguntinum enim typographuin puduit tandem informis meique operis, metallicumque et ipse substituit. Sic diu correxit niuit uiarte, Bibliaque ao. I 4s O tandem Latina aeneis characteribus expressit. Hi itaque ab eo inventi sunt, teste Io Fust, minime vero ars ipsa, i. e. lignei, neque enim hoc volunt, sed de stanneis loquuntur. Haec itaque et similia, totiusque rei fusior tractatio, capite hoc comprehenduntur. Proximum ad Argentoratensis pertinet. Habetur autem ab aliis Guttembergius ab aliis Menetelius, inventor artis S cietatem cum quibus inierit, quomodo impresserit, quod triginta annos Laurentio iunior sit, non invenerit, sed excomluerit artem et plurima talia, hic exponuntur. Ultimum tandem caput libros enarrat, tabellis integris expretas, quis nec omnes, nec nulli pertinent ad Laurentium eos nimirum,
qui imagines exhibent, partim ligneis, partim aeneis tabulis
eflictas. Subsequitur ad calcem libri Inde auctoritatum, de inventione artis typographicae, quarum tres sunt classes a prima eorum, qui rei ipsi interfuere altera scriptorum Seculi XU. omnes, XVI. potiores,-quibus certum tempus assignari potest tertia tandem auctoritatum ea n de quarum tempore non satis constet. Haec itaque, ut arbitramur, facile alicui poterunt cupiditatem iniicere, non solum hul Conspectus, qui et eleganter, et docte scriptus est, sed ipsius etiam peris, cui faventem Lucinam adprecamur, cognoscendi. Et interest profecto omnium artium artis eius, cuius ope conservata ipsae sunt, incunabula verto
240쪽
nosse. Dieemus antem de ipso opere, quamprimum, iblustris Meermanni beneficio, ad nos venerit.
mentatio de suprema Imperatorum in Germania
Ea est huius libri praestantia, ut nullis laudibus egeat, quo ipse cum dignitate materiae tum ubertate dos
nae commendet. Auctor Perili ubique sontibus, unde ius patrium manat, sitos hori' irrigari totque flores pulcherrumos sparsit, ut non ingratum lectoribus fore speremus, si amoenissimum quemque inde decerptum eo, quo nexos videmus, ordine hue asseramus. Hoc primum modestiae tribuimus, quod initio praelationis se spicilegium tantum legisse dicit Prista morum implicitas f. 3 laudatur, Iudicumque tres ordines antiquitus instituti memorantur. Da iudie inseriore de ue iure ad superiores provocandi, agit 3. 4. s. Cum saepius accidit, ut iudicibus Camerae eatissaseognoseendas Imperator committeret, factum est ut sub Imperatores derico II perpetui camerae commissarii comstituerentur, quorum historiam . . 8. A. attigiti ordinaverat etiam Caesar iudicium curiae, iis, quae Imperatoribus solis reservantur, maxime intentum I. Io. Quod uti ex viris lammae dignitatis constitit, ita in caussis potissimum Prineipum suffragia tulit, . II. I a Caussas ab hoe praeclaro collegio disceptatas, per indicem f. I 3. A. exhibet, simulque si . animadvertit c huius ordinis potestatem tam late patuisse, ut vel de iis caussis, quarum cognitio Camerae imdicibus erat denegata, auctoritate Caesaris iudicaveri Con ceditur tamen I 6. ymiores aliquando caussas, necessitate
urgente, ad ipsos Imperii Principes suus delatas supre F 3 mam