장음표시 사용
591쪽
P. 3o3 libus P eis c. fuisse maiores, non dubitamus. Quam pra 3o8. hun consiliis, et prudente inde paratu, Gustavus bellum i
struxerit, antequam in media Germania tropaea figeret, in εviter et ornate Hartius exponit Narrat hinc acta Imper toris et Principum Germaniae, atque conventum Ratispinnensem, quem Electorum tantum fuisse bene Boelimius m net, et Berneggeri de illo epistolam iure commendat. I ressimas etiam querelas ordinum aeris purioribus addictorum, quae caussam convocationi Electorum dederant, sum- matim ab auctore relatas, longe exactius cognoscemus e Ioannis Georgii I. Saxonis luculentishmis aliquot postulationishus, quarum unam e Rhosnhiltero prae eoteris Boelimius laudat. Sed huius copia quibus demerit, poterunt eandem, ut et reliquas, ex m. Bessi actis publicis repetere, quorum totus Tomus tertius magnae utilitati opus Hartianum legentibus erit. In universum satis constat, Principis huius optimi saluberrimis monitionibus in empore aurem patientem commodare si Ferdinandus maluisset, quam arbitria r cum imperii Hispanis et exacerbatis sacerdotibus committe re potuisse tam horridas Germaniae tempestates caute ubtari. me Bavarus quidem, quod Harius praeteriit, rameipitia ista Imperatoris edicta et decreta prosavit, ut ex si teris eius apud eundem Besium adparet Varia scite a Boe, mi proseruntur, unde discas, qui Principum anuni fuerint, et de Wallensteinii ingenio Sarminus et Carvius meruere
338 m laudari. Dici non potest, quantum voluptatis ex aequissima nota leselli, purpurati Romani, laudatione ceperimus, quales si semper in consilio Austriaci habuissent, forte gloriae verae longe plus, et invidiae minus habuissent. Valet hoc ipsum ad Ioannis Georgii laudem, a rem iudiciis praeter vulgi
morem partam; quia huic acerrimo utilitatum Germaniae iudici eius moderatio placuit, quando religionum calumnias ad iustas armorum civilium caussas non sufficere, quanta parrhesia tanta prudentia, in augustistimo Principum consilio messiens disseruit Quantae invidiae res inter cruda odia partium fuerit, ut non ignoramus, ita rationi plus,
592쪽
quam adfectibus tribuere, haud veret r. Anstrutheri in conventu Ratis ponens postulata tanquam abiecta nimis re humilia aerebe dum notat Hartius, Rusdorfit contra virtutes haud modie praedicat. Legisse multa huius viri sanati ,
impia, et ridicula apud Hahnium Collea veti Mon. . ILP. 777. R. Megiumque, Monum vir In P. II p. 244 sq. et in seriis positiem editis Neopoli 6as. non videtur.
Opportune etiam Boelimius duo libros adlegat, e quibus viii ad odia serenda, et discordiam humani generis alendam nata. ingenium discimus. Ceterum, ut hoc semel moneamus, pleraque ista acta publica, quae in Mevenhiltero exstare Boelimius sitis locis indicat, a Bello quoque, quem supra laudavimus, exhibentur, licet integrior ille protulerit Miro docta et arguta est, quamquam tribus versibus eomprehensa,
Boehmi adnotatio, ex Gratu Hist. Bein, de Philippi in desponsione Isabellae consilio. Quis enim Grotio interpres dilucidior, et rerum civilium peritior optari posset Accus tionem suorum popularium iustissimam Hartius instituit, quod tam Anstrutheri postulata, quam Ferdinandi responsa cumeonditionibus, in hunc diem sere ignorent, quicunque ad historia animum adiiciunt. Sed quis nestis, externa Britonibus, sua tantum mirantibus, sordere plerumque, et quae eum fastidio singulari interdum e Germanorum rebus lac, niae, ut sera sere, arripiuntur, nulli pulcro corpori vestiendo sufficere Ad encomtum Palatini, insigne facundiae Harti . nae specimen varia, ex usu historiae, et civilis prudentiae, purgatis auribus inserit Boelimius Laudatam Meleri dicter. rationem consulent, quos candor fides, atque veritas dei ctant. Consilium istud anonymi, paullo ante pugnam Pr gensem publicatum, cuius potissima Hartius hic inseruit, merito inter exempla vigentissimae prudentiae resertur. Imter legati Gallici adtiones, in conventu isto interponitur lethi dignissima laudatio Iosephi, sacerdotis instituti Capuciniani. Tandem vero narrationis filo resumto, Auctor aperit caussas progressitum Gustavi ab ipsius sapientia et virtute, et lese
versis in aula Ferdinandi consiliis. Nerissimum est eius i
593쪽
dieium, de ruina remm in Germania ob licentiam militum et disciplinae neglectum unde etiam pulcrum ex Epirem reri Gem locum Boelimius subieci Scilicet quid leges sine moribus vanae proficiunt Quod de Bavaro resertur, quasi ultro imperium summum in imperialibus exercitibus recus rit, necessariam Bosthmius correctionem maherentidiero addidit, de aliorum dissidentia ac metu. Wallensteini obexaut orationem, magnae imprudentiae iure arguere Haristium ducimus huius consilii auctores, quum longe alia rem di id tempus postularet. Curiosam narrationem de ne spectato Wallensteini obsequio subtilis et elegans obse vatio Boelimiana amplificat. Gliqua secuturi mensibus.
SYLLOGE NOVA EPISTOLARUM VARII ARGUA
menti VOLUM VI in quo libri H ei VI.
No imbergae 76 I. impensis haeredum Felseckeri. I. Alph. in vo. ommendavimus nuper egregium illud epistolarum eo ligendarum institutum, cuius initia cum viderimus, age cetera quoque nunc ex ordine pertractemus. Itaquoquintum librum totum schedis . Aiath Gesneri; S. d hemus, qui plurima egregia continet. Habet enim primum eas litteras quae inter Gesnerum potissimum et Quirinum, Purpuratiun sedis Romanae sunt scriptae. De quibus hoe potissimum annotaverimus, videri nimis submisi ad uis, num se ibi, atque ita ut videamur subparasitari pontificiis, e g. p. 7. aut p. O etiam Di inter laudes Quirini poniatur, magnum eccosae Romanae columen, quae sane a viro gravi et religionis suae amante dici minime debebant. Sed debethoe pietati Gesheri reliquae condonari. Scribit vero Quirinus italice, cui respondet Gesnerus latine, quanquam e iam mirinus deinceps Mentio autem Herculani petiaepe iniicitur ab utroque, sed strictim tantum. Quin etiam domorte Quirini aliquas epistolas Lector inveniet, non ingratas illas
594쪽
illas quidem, ut putamus. . Sed plicere posse, quod etiam in ceteris philologorum scriptis observatum est persaepe, quod sitas occupationes quantum possunt praedicent seque invicem collauden magnopere. Ita Quirino summa blanditiae propter antiquitatis studium fiunt, tanquam id demum si bonum episcopum esse. Nobis vero divinus scriptor multo magis placet w11 προσέχε
τρά-α seo ιτομολογιαν. Itaque Quirinus si fragmenta lapidum e collapsis veterum monumentis sectatus est non
quidem mali quid fecit, sed tamen nihil magni AEam C rerum epistolae ipsae Gosneri et Quirini attento lectori multis modis meditandi observandique animos humanos copiam dabunt. Villae etiam Plinianae saepe mentio fit, cuius de
Eriptionem miris nodis Gesnexus V. C. ab Italis petebat. Quid vero si hanc cognosset Placuit vero dis prae cet tis Paelaudii epistola, qua dubitanti de tot egotio Herculanensi Gesnero scrupulos omnes eximit, ornate et o
piose de ea re disserendo, quae neminem legisse poenitebiti
Habet enim haec habent etiam reliquae, quae de toto negotio cognovisse non iniucundum erit. Hic vero liber I. nobis excerpendus restat Libro hoc multa optima aeri cundisi a lesti continentur. Sunt in his epistolae Arn Ec hard ad Leibnitium. Intur quas inserta est narratiuncula
de disputatione adversus notissimum illud Cartesii argumentiun Quicquid omnes perseitiones habet, existentiam qu que habeat necesse est. Atque deus omnes perfectiones habet, ergo etiam existentiam. Quod argumentum uti est in se valde sublestum, ita etiam ea disputatione ita intangitur, ut quomodo defendi ultra possit, non videamus oppugnatur verri deinde ulterius a Leibnitio, defenditur abaekhardo Cartesiano. Qua in re multa subtiliter in utramque partem disputantur, quae nunc quidem minime animus est excerpere, id dicimus de Ec ardo:
595쪽
Si d ipsa res quae multas paginas continet, egregiam utilitatem legentibus dabit. Tractantur in postremis litteris permulta Mathematica, quae magnam voluptatem praebebunt harum rerum avidis s ex ipso sonte hauriantur, nobis vero excerpentibus et maximae parti eorum, quibus his commentariis nostris consilitum esse volumus, perparum darent. Universum negotium tale est, ut laudari satis non possit, atque etiam instituto egregie satisfactiam. Nos vero, si qua nostra esset sententia, mallemus primum litteris minoribus excuses liber esset, ne nimis sumtuosus ita Dinis esset, deinde ut rescissa essent quaedam, quae nihil magnopere vide tur continere. Sed cum inurbanum sit, in amplo convivio munifiei hospitis bberalitatem reprehendere, nos quidem ad haec nihil praeterea monebimus. i
D. et P. P. Historis Dogmatis de sensi Christi ad
inferos, litterariae ditio fecunda emendatior et auctior. Aliorsici si impens Laurentii Schi selii, plag. s. in s. Quantum et praesidii et ornamenti sit Theologiae in Historia dogmatum, qui intelligant, non poterunt temperare animo, quin vehementer laetentur, quotiescunque
incrementi quidquam cepisse suid studium senserint. Neque enim contigerunt huic studio ad hoc usque tempus adeo multi, aut qui contigerunt ita exhausisse quidquid comsere eo luminis posset, censendi sunt, qui larga superesse nostrae aetati spicilegia videantur. Petaviam iustis omnes laudibus celebrant, et admirantur. Sed in hoc uno satis esse praesidii, aut caussae tantae atis ex parte omni lactum ab ipso esse, nec ausus quisquam est defendere unquam, nec potuit. Nec profecto videtur unius hominis esse tantum campum emetiri, quod seMerunt, qui vel de singularum
596쪽
aetatum aut saeculorum doctrina exposuerunt, quales sunt
qui Eccle emistoliam diadiderunt vel qui dogmata singulaeopiosius illustradunt. Atque vix opus est do hac difficultato verba facere satis illa cuiquo patet nec videtur superari posse, nisi iuncto plurium studio et industria. Quod eum
vix unquam impetraturum quemquam esse, spes sit ea potius commendanda nostrae aetatis Theologis, ratio videtur, cuius Oxcmplar a nobis propositum iam est in oeulmiero, V. S. R. ut per singula capita doctrinae dogmatum historia tradatur, quae res h. e. Quinim saltem aut alterum caput ab uno homine illustretur, tantam prosecto difficultatem non habuerit, quantam universae Theologia historia. Repetita est hoc anno S. . Distemater Historia dogmatis demsce su Christi ad inseros quae primum prodierat anno huius Saeeuli primo et quadragesimo Norimbergae eadem Arma.
Neque poterat elegantissimo huic libello tum quoque deesso vel admirationis, quod aetati Viri Reverendi, vel laudis, quod doctrinae eleganti atque exquisitae debebatur. Atque illas ipsas laudes, repetito libello praestantissimo, a nobigvoque repetendas atque adeo augendas censeremus, nisi plus commendationis libello ipsi inesse sciremus , quod comm morando argumento explicari atque proponi legentibus multo melius posset.
Comparavimus novam hancco huius Historiae editionem cum priore atque animadvertimus, auctam subinde esse est, mi inprimis Capitibus, atque in ea maxime parte, quae re
centiora Theologorum do descensu Christi ad inferos di
putationes commemora Neque vero ista quae libello huiuaceesserunt additamenta sententiam mutarunt sed eam svitem clarius pasIim accuratiusque posuerunt, vel novis iisquo recenti'rum maxime scriptorum citationibus illustrarunt. Praemissa erat superiori editioni Praefatio Beriaiadi Theologi Altorfini qua commendaret consilium Auctoris atqus ea hic quoque repetita est. Ipse vero A. Rev. in Prooemio
libelli, quod posuit, de instituti rbtione atque in universum de praestantia, et vero etiam de disseultate huius studii, nom
597쪽
Proponamus autem nunc summam huius libelli, ut se etiant lectores, quam egregie meruerit Uen. A. de hoc dogmate, quantaque cum diligentia et ακp versatus sit in antiquorum Ecclesiae Scriptorum monumentis; et quam praeclarum propterea exemplum habeant in hac Historia, qui eadem ratione dogmatum aliorum histo iam ex veteribus
Cum L exponit de Agnificatione voto αδου et issem'. dequa
sat animarum pos mortem ex veterum sententia. igitur et inferni vocabulum, saepissime usurpari a Patribus de loeo damnatorum Uen. A. tradit, sic ut opponatur felici piorum post mortem statui quamquam rarius id fieri animadvertit Graecis quam ab Latinis β. . . e stri notionem, quam habet aliquoties vox αδης in Scripturis, apud Patres admitti
non vult, nisi sorte per metonymiam adiuncti l. 3.). Sed
frequentiorem ait est significationem salus antimarum separatarium, communis omnibus inde a morte hominis; non lori, quod utrumque ne commisceatur, satis diligenter cavusse
Patres ipsi videnturis . . . Confirmatur hoc egregie, unia versi Patrum de statu animarum defunctarum Sustematis Contemplatione, quod ex instituto explicatur ab A. . . R.
Patres nempe Saec. H. ad XIV in ea opini ne fuerunt propemodum omnes, ut existimarent, piorum animos noni him a moris ad visionem Dei beatam pervenire, aut praemia virtutis serre ante resurrectionem posse veluti nec improbos flammis ante resurrectionem tradendos iudicabant.
Quae opinio deinceps ab Occidentalibus in notum illud, dolimbo Patrum et de purgatorio somnium mutata est quemadmodum prosessi sunt in Concilio Florentino, ac deseruerunt communem sententiam. Afferuntur igitur in hanc rem testimonia Patrum priorum Saeculorum, s. 7 sq. Tamdemque contra Matthbullum, qui existimat, ante Convocationem Dublinensem anni 6is. in nullo Concilio actum esse de hae quaestione a piorum animae statim a morte ad persecta beatorum gaudia pervenianta observatur, 3. 13. -- antea in Anglia, auctore Samemno et Rich. MOntaeutio
598쪽
. MENSI DECEMBRI A. MDCCLXI. 8t
laeuiis , et in Conc Florentino, auctore Caryophyllo et Hamiluino actum de hac re esse. His itaque praemissis progreditur Cap. I ad confirmandam τοῦ αδου signi cationem eam, qua communem an amnseparatarum satum, in quo live praemia sive poenas exspectent, denotet. Ita igitur Patres εἰ iam descendere homines dicunt uti nos ad inferos eos desere dicimus. In eo autem differre animadvertuntur, ut tum alii, plerique vero lacum mortuorum appellent. Sic v. g. morosus non scribit sed olim, quasi locus nemini visus ac similiter Andreas Caesareens τοπονώεο ν καὶ ἀφανὴν appellat. - Latini infimum dividunt in inferiorem et superiorem, quorum alterum piis, asterum impiis adsignant, quamquam interdum ebiam inferno latius dilio utrumque comprehendant. Cuius
distinitionis fundamentum os dorus in historia Abrahami et Laetari ponit g. 9.). Igitur sinum Abrahiae s. paradisum
partem aciunt insoni, quod nostris plane aliter videtur. --Verum in disputationibus contra Marcionitas, non dbeunt itiore sensu, sed angustiore, de damnatorum loco. Quod si teneatur, ista quae non neminem turbare possit εναντιο -ι. in Scriptis Patrum, tolli facile poterit. Atque
etiamsi interdum ipsos quoque pie defunctos is Messe dicunt, tamen nihil iis dolorum ibi patiendum esse credid runt improbis vero contra plurimum. Iam huius sentem eis testimonia ex Patribus IIdi, III et Irii Saeculi asserumtur .as et . in quibus neque de purgatorio quidquam do prenenditur, nec de limbo aliquo Patrum, quem dicunt, cognosci quidquam potest. - Hanc autem Patrum sententiam sic excusare A. studet, 8 29 sq. ut dicat, non locum albquem intermedium inter coelum atque gehennam in animo eos habuisse; sed de statu tantum defunctorum locutos esse eo modo, quo nos das Reita de naen dicimus, qua formula nec beatum aliquem ne damnatum iudicamus. - Sed quod omnes qui ante Christum mortui essent, etiam sanctos atque beandos, apud inseros detentos crediderint ex Patri.
silurimi, donec liberaverit ipses Christus, atque diaboli Dado a poto
599쪽
potestate eripuerit in eo vel hoc nomine satis excuseri Ueteres posse, en A. existimat s. 32. quod sensim ista opi . ni ex Gentilismo et Iudaismo ad ipsos permanaverit, multique eam ipsi secum ex scholis Philosophorum ad Sacra
Christianorum adduxerint. Iam quid a Saee. IV ad recentiora usque tempora in doctrina de sat animarum separatarum et de inferno mutatum GCap. III traditur. His autem temporibus plurimi quidem manebant in sententia priorum Saeculorum, atque nihil mali serendum esse piis in inferno credehant sensm vero, aemiam IVtok, transferri nonnullos ex hoc statu ad gaudia coelestia posse, si intercedat precibus ecclesia, coeperunt quidam somniare l. 4 I. Ex quo urgebantur sensim magis magisque deprecationes ac intercessiones pro mortuis.. Quae vero occidentali ecclesiae mota tum sit a Graecis de Purgatorio controversa, eam . meram logomachiam fuisse cum Areudio arbitratur. In eo enim ait consensisterum utrosque piorum animas, seclusas adhuc a beatorum gaudiis, poenas vel graviores vel mitiores pro delictorum eonditione sentire et post longos demum cruciatus ad coelestem gloriam evehi. Verum cum de nomine huius in quo talia ipsis serenda sint, loci quaesitum filia Graecos Latinos autem recentiores tum purgatorium vocare ipsum in
hiisso. Sed si quae inter ipsos dissensio fuerit, in eo tantum fuisse, quod igne animas cruciari Latini dixerint, Graeci eonscientiae afflictione ,. De his autem quae copiosius hactenus disseruit Uen. Di inmaterus, eo consilio posuit ne fluctuare deinceps viderm me a Chris ει α - descensu disputatio, de quo quidsut tum si a Saec L. ad III. Capua H. exponitur. Ita enim ereditum est a primis inde Saeculis, Christum vere ad inseros descendisse neque is descensis permutatus est cum se Atara Christ. Commemorantur igitur primo loco testimonia Apostolorum Petri et Puuli I. 48J. Et enim iu non utantur voce αδου. tamen in Scriptoribus eiusdem fere aetatis hane vocem usurpari dubitari non potest Non diffi
600쪽
MENfI DECEMBRIS A. MDCCLXI. 183
tebimur, dubitationem nobis in hoc loco non unam subortam esse, partim cum videretur Uen. A. in universum in dubium vocare, sermulam καταβαn- ως - , de Christo in Sacris paginis usurpari, cum tamen sorte Scriptores, T. tantum in animo habuerit. Etenim Ps. XVI. satis clare Messas dicitur risendisse in , Ner Partim vero etiam de de et auctoritate samentorum patriarcharum, et nominatim Beniamini, cui tamen et ipse parum potestatis videtur ubbuere. Deinde vero, si vel maxime digna sint quibus fides habeatur, parum tamen caussae huic prolatura putemus, cinnapparere ex iis non videatur, se de alio quodam statu aut loco quam de sepulcro diciJ. - Εx Saeculi II. Scriptoribus apparet quidem, eos verum ac realem descensum Christi ad inseros credidisse, nec sepulturam sub hac phrasi intellexisse, sed tamen ab Apostolorum doctrina in hoc capite recesserunt. Cuius rei caussa in eo fuit, quod notio τῆ quae est in S litteris, quaeque I etiam Saeculo obtinuerat, ut ελ diceretur de loco damnatorum, permutaretur nunc aepermisceretur cum notione philosophica, qua esset Ii tus animarum communis. Igitur opinio ex hac mixtione orta, eo redibat, ut Christi anima, a corpore separata, eandem subiisse conditionem crederetur, quae hominibus in universum omnibus subeunda esset, h. e. in infernum abiisse. Quod alii de satur, alii de loci mutatione intelligebant. Quidam etiam et in sinu Abrahae, et in regione damnatorum Christum fuisse dicebant. Atque posterius tum maxime extra
omnem dubitationem positum fuisse, vel unus Augusini' cus, epist. 87. evincit β. 9.). Ini huius modo descensus ratione definienda discrepabant. Alii enim nihil nisi quod
ex naturae legibus nece sario efficeretur, in isto Christi descens agnoscere volebant; hoc tantum addebant, Christum non ut captivum, sed velut triumphatorem eo devenisse, atque quosdam etiam inge liberasse. Quam in rem laudatur in primis Tertulliani testimonium est o es ea n de anima: et contra Lavaterum vindicatur r. 2. . Porro Ir