장음표시 사용
561쪽
Cum omnem dae diversitatem in tres species ineluserit Lowthus, quarum trima suavitas sit altera sublimitas, te tia medius quidam et ex utraque temperatus color: Noster in primo illo genere, quod totum suavitatis est, felicissimum fuisse Davidem existimat, Obs o6. ut, cum agrorum siuvarum, sontium naturam describat ex reliquis etiam odis has maxime praestare, quas in utroque exsilio cecinerit rotio enim illum tunc abundasse poetico, adsectus experium viridiores, eamque oculis et animo obiectam spectasse naturam cuius ex prima iuventute memor iterum tamquam iuvenesceret. Contra mediocriter ait sensus suos asse iis odis, in quibus saevior adsectus dominetur; sive tristitia ,sive indignationis Satis quidem in illis elegantiae esse satis in Psalmis iis qui mala omnia hostibus apprecentur, dirarum. atque etiam imprecationes exquisitas, sed quas legens minus
animo commoveatur et percellatur.
Observatione III interpretes Psalmorum triplicem errois rem fugere iubentur. Sunt enim, inquit irati qui ex hiastoria Psalmos interpretantes ita agunt ac si omnia nossent, nec quidquani sub regno Davidis accidisset, quod non meis moriae sitir' iam. Quod in tanta historicorum sacrorumhrevitate rotamque gestarum magnitudine et multitudine, veri est dissimillimum, patetque in historia belli Davidici eum filio, comparantibusque historiam DSam VIII, s. cum PsLX. Ergo illi plures quam fas est Psalmos eadem de re e plicant, quam sorte ex historia norunt unde fit, ut languere
carmen, solisque abundare verbis videatur, nulla scenae varietate delectans. Alii magna utuntur fingendi licentia, quamque ex commentariis antiquorum haurire nequeunt.
solo se ingenio supplere posse sperant historiam quo in genere non pauca peccasse videtur scriptor vitae Davidis, miritius Delanitu. Plerique ad sententias morales et sensus mysticos confugiunt aut quae non intelligunt historica, a. ticinia esse tu helit nihil horum faesuri, nisi nihil historiae se ignorare putarent. Addit V. C multum sane nos semper in histaria Davidis ignoraturos; se tamen suspicari, ex his
562쪽
nis ipsis quae supersint, monumentis multa passim sparsa et ignorata colligi , uberiorem lue tanti et viri et regis hist riam conscribi posse, seque ipsum nonnumquam cepisse eo silium vitae Davidis enarrandae. Hunc certe eas res genssis, ut eum maximis seculi nostri regibus comparari possit magni licet non diuturni, imperii fundatorem, imper
torem maximum, militem non deteriorem auctorem praetore fuisse disciplinae militaris et artis bellicae, quae ante ipsum vix ulla in populo Israelitico fuerit. Subiectum Praelectioni XXVII. Epimetron illustrat Pal. mos, XXIX. et LXVIII. Illius quidem lectares admonet,
ut, ubi terrarum, et qua in gente Dei maiestatem a tonitruum terrore laudet vates, perpetuo secum cogitent in Palaestina nempe cui tempestates ab occidente aque mari mediterraneo ingruunt gravissime in iuga Libani deton, turae indeque Arabiae deserta petiturae interque Israelitas, quibus fulmen eurrusque tonans, prorsus ut Graecis, insigne veri summique Dei sit, cui iocaelum hocque solium, ipsi etiam vanorum numinum cultores sacrum suumque relinquebanc Eidem tonanti Deo, volucrem currum agenti, septonarium etiam numerum dicari huc enim spectare artificium Psalmi septies illud vox Iehovae, seu tomim,hrepetentis, ut mystici etiam numeri usu, omnem tonitruum gloriam terroremque principi Deo consecret, qui septem diebus coelum terramque perficiens, septimum sibi diem tam esse statuit. χtquo haec nova Psalmi versione, adiunctiique vocum obscuriorum illustratione, confirmati Longius in Ps. LXUIII versatur, quem reliquos sublimitata vincere existimat, et Mosaici pene ingenii vocati Tamen nequo totum intelligere se fatetur ultro, pro humanitate et a deitia magnis ingeniis propria. Istud manifestum esse ait, initium Psalmi et minimum XIV priores versus, non do victoriis Davidis agere, sed de itinere Israelitarum per desertum, rebusque Moso et Iosua ducibus sortiter gestis. Etiam hoc liquere arbitratur, plura Dei saniniaria cani, idoue ad argumentum Psalmi primarium esse reserendum.
563쪽
Sed dignae sunt quas hoc loco copias doctrinae effudit VitIll ut ab ipsis perlustrentur lectoribus obscuritatem autem, qua indo a versuris laboret Psalmus, non a sola limguae et historiae inscitiae, sed sorte magno ab ipsuis lecti nis vitio, in qua verba quoque non pauca omissa sint, ducem dam putat certe pro I egere, quamvis nullo auctore,
mavulta , quae vox omnia reddat expeditiora. Observatione sar commune multis Psalmorum interpretibus receptaculum ut, ubicunque senses impeditior sit, aut nova quaedam explicatio valde placeat, statim ad mutationem personae loquentis confugiant lieet nullum sit in Psabmo mutatae personae indicium, praeposteri in eo Sal. Lia, interpretis non ignobilis, imitatores,in disiiurbat Latent quidem ali tu dramata, forsitan non pauca sed in constituendis illis hoc cautiores nos esse decet, quo plura ad unam et simplicem orationem revocari, si philologiae opibus instructus sis, possunti Psalmum v. c. secundum, quirimus vulgo inter dramaticos, idque sine dubitatione M. etur, non satis tuto adscribi huic generi ostenditur. Magnum est quod observatione I 23 aliisque pluribus, quae sequuntur, docendum suscipit Vir Cl. neque epithala. mium esse Canticum Canticorim, neque allegorieo sensu explicandum. Nuptiarum quidem dies eo carmine cani, ut eredat, his potissimum caussis prohiberi se dicit: primo quod nulla fit in toto carmine, tam longo rituum nuptialium vel tenuissima mentio solum cani amorem, nillil praeterea. non velationem sponsae, non virginitatis iacturam, non epu Iaso lenites deinde quod sponsus, qui putatur, tam fingitur labori adnvis, ut ipsa nuptiarum hebdomade aliquoties et convivas et novam nuptam deserat per integros dies gregis pascendi caussa neque noctu redeat, sed solam in lecto relinquat, quam tantopere adamarit sponsa autem eodem tempore vineam custodire debuisse, ob quam neglectam fratres ei succensuerint, non minus adestivitate nuptias a horret Si quis de sponso ponsaque ante nuptias, gitare audeat, magis etiam repudiandus eriti Ea est enim,
564쪽
amantrum consuetudo, eae voces, eae descriptiones totius corporis eae denique suspiciones rerum silendarum, carmina
callide inferiae, quibus nihil indecentius, magisque a mortibus orientis abhorrens cogitari posset cum ibi sponso novidere quidem liceat sponsam, nuptam et velo tectam nisi postquam virgo esse desit - Sed nee furtivos rani hoe carmine amores quisquam dixeriti Obstat enim inprimis, quod ignes amantium non clandestini sunt, sed amicis et vi
ginibus Hierosuymae noti deinde quod C. VIII, 3. ipsa
mater sub arbore aliqua foedere iunxisse filiam dicitur. -- Sua igitur sententia eam comugum amores Cantici argumentum dieitali M. Neque hoc ridiculum fore sperat iis,qui teneantiquid nostra inter et orientalia coniugia discriminis intersit. Nostrorum coniugiorum, verba ipsus adponimus, modo votis amantium respondeant, aequabilis est, nullo casu interrupta ratio dii Sicultatibus et tamquam nodis carens, quorum solutionem exspectes nihil earum artium, quas Galli mir gues d amur vocant; nihil novitatis sine quibus rebus
carmen amatorium languet. Quotidiana coniugiun eo
suetudo essest ut eorum ignes meritant, sed leniores, quam ut poetae lassiciant. At alia omnia in Oriente propter polygamiam. Maeli in tali coniugio nodi et di est tes multi casias, lites suspiciones, metus, artes, victoriae. Plenum est insidiarum gynaeceum maius quibus dileelissimae coniugis honos quaeritur eripiturque osculum, noctem etiam alteri praeripere, ponitur in victoriis, Gen. XXX, I .is. 16. Hinc fit, ut castus coniugum amor ea minis amatorii materia esse potuerit hinc patet et istud. Canticum Canticorum totum esse Asiatici tamquam coloris et sanguinis.
Quae pro allegorico Carminis huius sensu afferri possunt,
ea praeter argumenta theologica, omnia expromst Lowehus. Sed ea non omnem muti lectoris ex animo dubitationem eximere iudicat oster, his sere caussis propostis. Antiquae ecclesiae Christianae auctoritatem in hae quaesti ne exegetica levis momenti esse, praecipue quod Hebraicae
565쪽
Iinguae et litterarum elegantiorum minus periti, mystici autem sensus studiosissimi fuerint Patres plerique, et a seripti carminis tempore longius remoti Tabulas N. Foedae numquam illud vel citare, vel de Christo interpretari tandem temporis longinquitatem, et alia Synagogae auctorit rem hoc loco subvertere. Analogiam aliorum carminum, amores divinos sub humanorum imagine canentium, atque inprimis Psalmi XLV eo quidem valere, ut potuerit Salomolanditores amores tali carmine quale nostrum sit, celebrare; quid autem socerit, quos cecinerit amores, ex illa tala in
logia numquam disti Argumentis potius ex ipso poemat.
ductis, et rationibus internis ex operis structura petitis, allegoriam eius stabiliendam fuisse quod vero refugerit Lo-thus Ueri certe dissimillimum esse, in tam longo carmine,
si allegoricum sit, nihil omnino reperiri posse, quod ad vestigia aliqua allegoriae ac divinioris amoris nos deducat nihil quod non in libro amorum proprie sic dictorum legi potuisset idque apud Hebraeos , qui propria allegoriis interere sileant et miscere, ubi nostri poematis leges id fieri vetent.
Atque etiam hoc molemim esse, quod non liqueat, quae tam longa tot actuum allegoria, proponatur ac convestiatur moralis sententia, non prorsus nota, tantaeque scriptionis indigens nihil enim ex toto Cantico allegorice intellecto elicere posse prudentem ac Lowthi similem interpretem. praeter id , quod nemini ignotum, amare Deum ecclesiam,
et ab illa amari. - Si quis quaerat, quid igitur sane et divino adflatu digni hoc earmen eontineat, si nihil de diutinis mysteriis pandat respondet Noster castos coniugum et
teneros amores, ab ipso Deo mortalium petiori tanto ari, fies inditos, et ex quibus humanae felicitatis magna pars pendeat, non unius voluptatis, sed et ex virtutis praeceptis esse nec indignos divinae etiam Musae commendationerquam nimiam felicitatem coniugiorum si qui astidiant tristi res et truculenti morum doctores, quales innumeros vidit ecclesia vel horum caussa dignum fuisse argumentum coele
stis Musis carmine. Quid quod Salomo ipse in Prove biis
566쪽
Nis non dedignatus sit, Alieitatem et inselieitatem coniugiorum describere. -- Ceterum per eandem occasonem
locorum Cantici quorundam illustrationem adiicit . DOAquanto magis petitam ex interiore et elegantiore doctrina, tanto planius ostendens difficultates libri huius interpretandii cui sane Commentator idoneus ad hoc usque tempus
Pervenimus ad metam curarum, quas Lowstiano libro
impendit L Michaelis, et quae in Epimetro amplissimo iuxta ac lectu dignissimo, de Iob mmme, abusine fit an soria itemque de poematis antiquitate, com et argumento, desinunti Quod licet pertrahat nos ad se et subsistere iubeat , tamen quoniam pro numero et dignitate egregie in
eo observatorum dicere de illo iam non licet, summam eius brevem contrahemus. Prorsus igitur verum videtur Uiro
CL sabulam illo poemate convestiri, eo fine propositam, ut discamus, bonis in hac vita male esse posse, praemiorum enim poenarumque locum in alia esse vita id autem si a bdat, sapientissima ob caussas a Deo permirti, sed ita reco ditas, ut nemo mortalium assequi illas possit, debeatve sermiari. Huius sententiae non solum invidia, si quam apud imprudentes habere posset, se liberat, eamque ingenii summa vi deseudit, sed hoc etiam superaddit, morum praecepta, domnia, inque adversis solatia abundantiora ex fabula duIobo peti, quam ex historia Iobi potia. In vera enim historia sermones perscribendos fuisse, quales habiti a Iobo et amicis fuerint, meris hominibus, spirituque Dei non illis, quippe quos multum in disputando peccasse interveniens Deus, et utrosque stultitia arguens, edixerit unde quid veri habeant quid falsi, satis certo constitui non posse. Fab tam autem divinitus inspiratam habere primo inlarmatam a Deo animi humani imaginem, quales in morum doctrina Characterum nomine laudare solemus, deinde clarius ostem dere, quae colloquentium sententiae probandae sint, quae reprobandae. Scriptam vero putat hanc fabulam ad solandum populum Maeuticum, Aegratiam turannide pressum: longo
567쪽
Ionge plurima Gree messe Aegyptiaea, singulari de Iobo Aegyptio commentatione demonstravi Mosen libri auctorem esse, scripssseque illum annos XL natum, suspicatur: me comparantibus Iobi fabulam cum reliquis carminibus Mosai. eis, quae valde provecta aetate fuderit, diversitatem stili et uandam nimitam non esse oppugnat etiam Heathum, n-globritannum qui Iobi librum multo fecit recentiorem, e filiique Babylonici acerbitatibus ut lenimen adferret, compositum fuisse ratus est. Denique omnem carminis huius oeconomiam, nodos et seriem difficillimae quaestionis eo pertractatae explicat, eundo per singula Capita, et ubique lu- eis plurimum adspergendo. Unum adserimus locum nis-hilem C. XIX. extri de resuscitatione e morte interpretatur, eosque qui de reddenda huius vitae felicitate illic cogitant, totum quaestionis filum impedire arbitratur statuens in unis versum, p. 664.xvix aliud quidquam incredibilius Warbum tonium, libro ingenioso de divina legatione sis, asseruisse, quam immortalitatis alteriusque vitae spem a toto Iobi libro abesse. De Psalmorum, II. VIII et XLII, imitatione et paraphrasi, versibus Theodistis expressa abali. Viro, subiectaque ad ea, in huius editionis, dicere nos nihil attinet vel popularium caussa, utpote quos ea delectatione non minore adficiet, quam eiusdem generis poematica Nostro superiori tempore Edita; vel aliorum caussa lectorum, qui a cognoscendis illis linguae nostrae inscitia arcentur. Sed minime tacendum est, polli. eeris. D. alius libri, et ipsius praestantissimi, Hierobotanta ossari, novam editionem, suis augendam annotationibus, ae sorte etiam imaginibus plantarum rariorum illustrandam. Ea ut procuretur quantocyus, prodeatque simul absoluta, quam typis iam ab aliquo inde tempore describi scimus, Graminatie et Chresomathia eius Arabisa, ipsa litterarum commoda efflagitare videntur. Neque vero deposuimus memoriam promissae ab eo ante plures annos resoria Lin. guarum Orientalium, sed magno eius operis desiderio tendimur, amplissimamque de eo exspectationem concepimus.
568쪽
III ri ei Magnifico Amrum seu irarum Lis um Collectori CAROL ANDREA BELIO D.
- Quemadmodum ibi magis dissicile est, Vir Illustrii, quam legum perieminarum indolem . - Romanarum, extra Germaniam au ritatem, accurate cognoscere ita etiam puto nihil magis cavendum esse, quam ne inino timui praecepta eorum, qui super iis rebus nos docere possint. E quo genere est praesens episto et a doctissmo celeberrim us viso perscripta, et de eo argumento exponens, cuius dignitatem et praestantiam apud nos nemo negaveriti suo Tibi, Vir illustris, istius, Mographum, quo uti interis ut ipse volueris. Cet eum me videris sumper rebus iactisquo Tibi dediti,
Icio Lipsiensi Celebere. S. D. P.
' Tantum abest, ut oiquo ram animo humanissimas Tuas literηs, eripia d. XXIV. Iunii, ut de Tua,pytius fiducia mei quam concitavit Illustrissimus Comes a Moli, ehe, Flos Nobili atis Danicae, et de dua simul occasione, Tuam mihi constitialidi micitiam, magnoper' gwdean Quod trium ad ustoritatem iuris p 8 nani, o canonici: ire Longobarrici, mi Carstitia Criminalis, ita foris patriis nihil prosecto emranea n legum, vel e pressa vel tacita receptione vim legis obtinuit unquam. Quae de auctoritate Iuris Romam et monis in D, tradit Arthum I mih iuntur ad aet, Aa a tem
569쪽
rem dodlae Chrilmaneo superiorem, pleraque, ut mollit
dicam, nulla nituntur, vel levi saltem auctoritate. Certo salsa nobis defert, narrans, nullas Danis leges scriptas esse ante Ualdamarum nomine dum, et has quidem maxima ex parte desumta ex Iura Civili es Canonico.
Non enit tanti apud nos ponderis est Georgius iste
I όrimus, quem testem laudat, ut illius auctoritas labe- factare valeat indubiam momentoruni fidem. Immo no si alibus olim idem us venit, quod Germanis, scilicet ut peregrinam et externam scientiam luris, utpote quaestim peregris attonis literariae, secum in forum trahere reduces, ne et operam et oleum irisprudentiae suae perdidiue viderentur. Non tantum aevo Ualdamari adi euius auctoritati debemus' legem Iuticam, qua hodie. que utuntur Stesvicenses, rogatam o Ia o non a 32. erant in numero nostratium, teste Huitfeldio nostro, quem descripst .Pontaniis, nimium quantum ducti obsequio v. ris Romani, sed posterior quoque aetas id genus honum nes in medium saepe protulit. Ut alia taceam argvim in nutus ei tessimonio gobis est sarragi, ita Iuris peregrini, titulo Iuris Caesarei vulgo Miser et hodieque existens, aevo Christiani lii nescio quo auctore compilata uuam in Axis nostris magnum aliquando habuiste pondus adtiquae loquuntur sententiae iudiciales. Sed actum id privata auctoritate, non publica Sonam enim eonsensum eruditorum, a mentia Iuris apud , teros imbuti erant, ecquis diceret nive salem Hodia omnino regimur Legibus Christiani V regiisquo postea Constitntionibus, iisdemque soli Ius igitu dicturi, prum omnino quaerimus de legibus nostris, 'et goris oearum sensi, in subsidium vocantes analogiam Iuris, ges patriae antiquas, unde maximam partem emanavit Codex Christianeus, et alia quaecunque media hermene istiea. Sed ne quidem deficiente omni in univetium
praescriptione iuris domestici, pei ymum aliquod ra
570쪽
eivile, qua tale, in oris laudare licet. Nunc illud un-
taxat Ius, unde ducunt, quicquid habent recti, cetera quaecunque iura, quodque ubivis terrarum et gentiun
imperium habet, in patria nostra vi pollet Iuris subj
Neque tamen exinde concludere licet, nulli usui es.se Ctis nostris studium Iuris peregrini. Immo de exa se cognitione Iuris universalis tanto magis nos sollicitos esse oportet, quanto brevius, et consequenter insuffcioth ius, quanto quoque simplicius, et a subtilitatibus legaliis bus magis alienum est ius nostrum. Vera autem hilosophi Iuris, nisi me sallit animus, haurienda ex lemq: ne et examine variarum legum. Quod ad ius Roma.num, mea quidem opinione, vere iudicataeibnitius, seri-hens Epist. XV ad Κestnerum: non deprehendi uspiam Iuris Naturalis praeclare exculti uberiora vestigia, quani
in Pandectis. Erant enim sagaeissimi, et hilosophiae,nprimis Stoicae peritissimi, antiqui Cti Latii neque eorum philosophia substitit in principiis nonnullis generratioribus, sed regulas exhibet, ad netiosi forensia, et
usum civilem propius accommodata. Pervellem igithrit in transtu haec monere liceat, ut aliquis huic labori haud impu, ex disiem membris componere universum aliquod et apte inter se cohaerens tarpus Philosophiae Civilis ad mentem lCtorum 'manorum. Quam eximia ista et fructuosa ope a osus antem legum peregrina. rum ne in abusum degeneret, cavendum sedulo, ne pomtivum et arbitrarium pro naturali venditemus. Hanc inirem curae nobis ordique erit non tam usus Iuris Roma. ni in soris Germaniae, quam verus sensus et rationes e. gum Eapropter magni habere soleo ICtos, quorum
Serum Tu quoque sequeris, vir amplissime: humanio rum disciplinarum ope origines et principia legum per.