M. Tullii Ciceronis Opera cum delectu commentariorum in usum serenissimi Delphini tomus primus nonus Tomus primus quo Rhetorica continentur adjectis ad Oratorias Partitiones nunc primum Adnotationibus

발행: 1772년

분량: 521페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

331쪽

dit, DE CLARIS.

Ium aetate anteeedens Fuit enim , Μ. Lepido , & L. Oreste consulibus . quaestor Graeehus , tribunus PC uS , illius M. filius , qui eum Q. AElioeonsul fuit: sed Omnia is summa sperans, aedilitius est mortuus . Nam de

T. Flaminino 98 , quem ipse vidi , nihil accepi , nisi Latine diligenter

locutum.

XXIX. Iis adjuncti sint C. Curio s99 , Μ. ScauruS r , P. Rutilius ta , C. Gracchus De Sc uro & Rutilio breviter licet di aere , quorum neuter summi oratoris h buit laudem , & uterque in multis eiu sis sa , versatus erat . In quibusdam laudandis viris , etia insi maximi in genii non essent, probabilis tamen industria. quanquam iis quidem non omnino ingenium, sed oratorium ingenium desui . Neque enim resert videre, quid dieendum sit , nisi id queas solute & suaviter dicere . Ne id quidem satis est, nisi id , quod dicitur , sit voce , vultu, motuque conditius. Quid dieam opus esse doctrina e sine qua etiam si quid bene dicitur adjuvante natura, tamen id , quia sortuito fit , semper paratum esse non potest . In Se auri oratione, sapientis hominis, di s bὶ recti, gravitas summ1, & naturalis quaedam inerat auctoritas , non ut causam , sed ut te iiii non tu in diacere putares , pum pro reo diceret . Hoc dicendi genus ad patrocinia me-ὲiocriter aptum videbatur ad senatoriam vero sententiam , cujus erat ille princeps, vel maxime. Signiscabat enim non prudentiam solum , sed, quod maxime rem continebat , fidem . Habebat hoc a natura ipsa , quod a d ctrina non facile posset . quanquam hujus quoque ipsius rei, quemadmodum scis, praecepta sunt . Hujus & orationes sunt, & tres ad L. Fufidium li- bri scripti de vita ipsius acta , sane utiles, quos nemo legit. At Cyri vi

tam & disciplinam legunt, praeclaram illam quidem, sed neque tam rebus

tur I sed eum Poenus eor nomen Quintiorum fuerit . ut lib. v. Livius ostendit . de hie Pennus semper serabatur . Ae pater hujus eo dem modo in veteribus eonsulibus legatur , nos nihil mut1ndum censemus. Idem. 933 T. Flaminino) T. Quintius Flamininus , qui cum Q. Metello consul fuit . ut diis retur anfra, cap. γ . Plerique . de Corradus ipse. Flammatim, non Flamina m legunt: sed male , ii Languim ac Lambinum audi mus in cap. a. de Senectute . FIam novis . inquit Langius , Quintiorum cognomen est . qui patrae ii erant . Flamissa familiae nomen, Ied plebeja & sne cognomine. AnoM1mus. cos a C. Curio 3 C. Scribonius Curio, quem supra in ordine M. Mauro, P. Rutilio de C. Graccho praeposuerat . Hic pater suit ejus . qui postea cum Cn. Octavio consul fuit ravus ejus . qui postea tribun. pleb. Et tribu nicius Remp. Caesaris causa Perturbavit : de quibus suci loco dieetur . Praesertim cum Patae. filius, de nepos Oratores sueruit , ut auctor est Plinius lib. ut . cap. 4 . Et pater hae quidem lib. ii. de Orat. ab Antonio dicitur sui ste eloquentissimus illis teinporibus .

c 1 M. Sesertis 3 M. AEmilius Scaurus . cui cum M. Caecilio Metello an . DCXXXIX. consul suit ι etsi bis erinsul videatur fui fle . Hurus vitam auctor libelli de Viris Illulti μhus breviter est complexus. Idem. 13 P. RutiIιus 3 P. Rutilius Rufus , qua eum C. Manlio anno DCXLIX. consul fuit. Rutilius, inquit Sextus Pompeius . rusum ligni heat: hine Rutilii Rus videntur appella tio qui plebeii siserunt , ut ostendit vel hici P. Rutilius, quem Cicero in Orat. pro Planiscio, lib. i. de Orat. tribunum plebas fui1-

se demonstrat. Idem . . . a -

332쪽

ORATORIBUS. 3Ig

nostris aptam , nec tamen Scauri laudibus antepUnendam. Ipse etiam Fus dius in aliquo patronorum numero fuit. XXX. Rutilius autem in quodam tristi & severo genere dieendi versa tus est, ct uterque natura vehemens & acer. Itaque cum una consulatum peti vissent, non ille solum , qui repulsam tulerat, accusavit ambitus designatum competitorem , sed Scaurus etiam absolutus Rutilium in iudieium vocavit: multaque opera , multaque industria Rutilius suit , quae erat pro Pterea gratior, quod idem magnum munus de iure respondendi sustinebat. Siliat ejus orationes jejunae e multa praeclara de iure et doetus vir, & Grae cis literis eruditus , Panaetii auditor , prope persectus in Stoicis, quorum peracutum, & artis plenum orationis genus, sed tamen exile , nee satis populari assensioni aecommodatum . Itaque illa , quae propria est huius disciplinae , philosophorum de se ipsorum opinio . firma in hoe ' vito &stabilis inventa est e qui eum innocentissimus in iudicium voeatus esset .s quo judicio convulsam penitus scimus esse rempublicam eum essent eo tempore eloquentissimi viri L. Crassus , & Μ. Antonius consulares , eorum adhibere neutrum voluit. Dixit ipse pro sese; & pauca C. Cotta, quod sororis erat si ius f s ) , ct is quidem tamen, ut orator, quanquam erat a d. modum adolestens. Sed Q. Mucius s6 enucleate ille quidem , & polite, ut solebat ; nequaquam autem ea vi atque copia , quam genus illud judicii, & magnitudo eausae postulabat . Habemus igitur in Stoi eis oratoribus Rutilium, Scaurum in antiquis . Utrumque tamen laudemus , quoniam per illos ne hac quidem In civitate genera hac oratoria laude ea ruerunt. Volo enim, ut in scena , sic etiam in foro , non eos modo laudari , qui celerimotti & dissicili utantur, si ii eos etiam, quos statarios appellant cr), qu tum sit illa simplex in agendo veritas, non molesta . XXXI. Et quoniam Stoicorum est iam mentio, Q. AElitus Tubero s8 Tom. L R r fuit

4 3 I. Diti Forte patrem illius suasdis . equit a Romani, quem L. Piso si is de bitoribus addixit . ut in Orat. in pisonem scriptuin est . Aliter Fia id tim , ut Plinius

lib. xx xl i. e. t. vocat. Idem.

alicunde in suum librum de luctu minuendo transtulasse, unde Seneca sit mutuatus . Idem. 6 3 Muritis' Q. Mucius Scaeviata pontifex , qui Asiam sancti sit me adiviniuravit .

ut Valeri Maxun. lj b. viii. c. ult. scribit . Quanquam nos augurem potius signis cara eredimus. Id enim verba demonstrant , quibus hic de ii h. a. de Orati testatur . Rutilium a Q. Mucio nullo apparatu desensum sutile equod auauri eonvenit , quem supra dixit in Cratorum numerci non tuisse . ut hie etiam separat ab oratoribus . cum Oliendit non ut Oratcirem dirisse a at Scaevolam Pontificem

infra deserabit . de lib. . de Oxat. vocat eloquentissmum . verisimile item est . ao eo defensum fuisse . eusus ipse quaestor imiant. Idem c γ os sataνios appeItane 3 Interpreta

ditor . oe Stoicorum doctrina morum de Graia

333쪽

αi4 DE CLARI s

fuit illo tempore L. Pauli nepos, nullo in Oratorum numero, sed vita se verus & congruens cum Ea si scipi in , quam colebat: Paulo etiam duriori qui quidem in triumviratu iudicaverit contra P. Afric ni , avunculi sui , testimonium, vacationem s9ὶ augures, quo minus judicii operam dirent , non habere . sed ut vita , sic orations durus , iacultus, horridus . Itaque honoribus maiorum respondere non P ruit . Fuit autem constans civis, &fortis, & in primis Graccho s io molestus, quod indicat Gracchi in eum oratio. Sunt etiam in Graccaum, Tuberonis. Is fuit mediocris in dieendo doctissimus in disputando. Tum Brutus , Quam hoc idem in nostris contingere intelligo , quod in Graecis λ ut omnus fere Stoici prudenti sti mi in differendo sint , & id arte

faciant , sintque architecti pen e verborum : iidem traducti a dissiputando ad dicendum, inopeς reperiantur. Unum excipio Catonem, in quo, persecti Gimo Stoico, siana inam eloquentiam non desiderem: quam exiguam in Fan nio, ne in Rutilio quidem magnam, in Tuberone nullam video fuisse . Et ego, non, inquam, Brute, sine causa: propterea quod litorum in dialem-cis omnis cura consumitur : vagum illud orationis , & susum , & multiplex non adhibetur genus . Tuus autem avunculus , quemadmodum seis

it ) , habet a Stoicis id , quod ab illis petendum fuit : sed dieere didiete

a dicendi magii tris , eorumque inore se exercuit . Quod si omnia a philosophis uisent pilenda; Pcripateticorum institutis commodius tingeretur oratio. diro magis tuum, Brute, iudicium probo, qui coruin, id est ex vetere Academia plii: asbphorum, sectam secutus es, quorum in doctrina atque praeceptis disicrendi ratio conjungitur cum suavitate dioendi & copia . Quai

quam

tilitate . Avita decora , de honore , honorum ipse contemptu Ionae sup ravit . Nam Daupertatem generis a sitis maioribus . facibus de triumphis ornat: m. ipse . priae lata honoribus continentia , Diagis nobilitavit Per acceptam repuliam . F putum enim P. Africant noni ne pripulo Rom. cum daret Fab. Ma-xtinus, ipse rosetius ut triclinium uerneret, lectulos tigneris Pun: cano rei tibiis te Ut LYdrn si de i. illia veterum pro ars nteas vatis exposuit. Quam ibsoletam jam trugalitatem populus mirari malebat, qu)ni experiri. Plusique apud eum valuit tenuis illius apparatus indi natio, quam lucti Pauli Tuberonis avi, ejiis, i te avunculi Arricani merita: quibus hie in comit:., praetoriis, a.diluin sus istioruin numerum in 1n:me tulit . Dostrina juri prae Iiitit omnibus quotquot ante se soruerant .

dici ad Caium Oppium . Hunc vero consulem luisse, a nullo veterum, praeter P mPanium. aer primis . Gravina , .ia orati Iuνιι.

surcs vacationem nrin iobere, uici minus j.r- dic i, O Fera ii darent . Tempore certe Cice

ronis non videntur habui te e nam Cicero

ipse, cu elibi et fur . verebatur tamen , nctiori de judicatu sua educeretur . ut lib. xit..d Attir. videre poteris . Q. igitur Tuberoecintra l). Asriceni testimrinium judicavit, augures cogi Polle , ut udice, screent, & siejud:ciis operain darent : quod hujus rei nullam vaeationem haberent. I. Em

c ie) Gracchs 3 Tiberiumne an Cajum Hiar stet . vix sciri potest a niti quis putet Tib, tum saniscari , quod ejus mentio supra sit siti, suo loco , dc ea di ta , qua fuerunt

dicendi i C:jas vero in si in lineum dilatus. Nec ego contendim . ii quis hunc dacat esse Cnjam , vel ob id, quod Cicer' se te Gracchurn , cum sine prae omne dicit. Caium . ut lib. m. de Orat. significet. Irim.

modum sns M. ipse Cato , Serviliae mitrix

334쪽

ORATORIBUS. Rrs

quant ea Ipsa Peripatet leorum Academicorumque consuetudo in ratione di ecndi talis et , ut nec perficere oratorem pol si ipsa per sese, nec sine ea orator esse per cliis . Nam, ut Stoicorum adistrictior est oratio, aliquanto. que contractior , quam aures popu i requirunt : sic illorum liberior.& la. tior, quam patitur esse tuetudo iudiciorum, & fori. Quis enim uberior in c. cci .do Platone / Iovem ajunt philosophi, si Graece loquatur, se loqui . Quis Aristotcle nervosior ' Theopliratio duleior λLectitavit te plat ein studiose , auai vi e ut iam Demosthenes dieitur: idque apparet in gentire, de grandit te verborum. Dicit etiam in quadam epist la hoe ipse de sese. Sed de hujut oratio in pta si palam translata, pugnacior ut ira dicam in viiletur, di illorum in iudicia pacatior. XXXII. Nune r. liquorum oratorum aetates , si pi cet , & gradus persequamur. Nobis vero, inquit Atticus, & vehementer quidem , ut pro Bruto etiam respondeam . Curio suit igitur eiusdem aetatis sere , sane illustris orator, cujus de . ingenio ex orationibus ejus existimari potest . Sunt eni in dc alie, de pro Ser. Fuidio, de incet tu, nobilis oratio. Nobis quidem pueris, haec omnium optima putabatur, Luae vix jam comparet in hae turba

novorum voluminum.

Praeclare , inquit Brutus, teneo qui illam turbam voluminum e tacerit. Et ego, inquam, intelligo , Brute, quem dicas. Certe enim & boni aliquid attulimus juventuti, magniscentius, quam fuerat, genus dicendi, dc

Ornatius: dc nocuimus fortaste, quod veteres orationes poli nostras , non a

me quidem, meis enim illas antcpono in sed a plerisque legi sunt desitae . Emi mera , inquit , me in pleri sque. Quanquam video milii multa legenda

iam te auctore, quae antea coni cmnebam.

Atqui lixe, inqaam, de ince: tu laudata oratio puerilis est locis multis ille amore, de tormentis, de rumore, loci sane inanes: verumtamen nondum tritis nostrorum hominum auribus , nec erudita civitate, tolerabiles .

Scripta etiam alia nonnulla , & multa dixit, & illustria, & in numero patronorum fuit et ut eum mirer, cum dc vita suppeditavit et, & splendorei non demissur, consulem non sui Ise. XXXIII. Sed ecce in manibus vir, & praestantissmo ingenio, & slagranti studio , & doctus a puero , C. Gracchus. Noli enim putare, quenquam, Brute, pleniorem dc uberiorem ad dicendum sui illa. Et ille, Sic prorsus, inquit , existimo ; atque illum de superioribus pene solum lego .

Immo plano, inquam, Brute, legas censeo. Damnum enim illius immaturo interitu res Romanae, Latinae liue i iterae Reerunt. Utiua in non tam sta tri pietatem, quam patrix , praeitare voluisset f Quam ille facile tali ingenio , diutius si viκisset, vel paternam esset vel avitam gloriam consecutus :Eloquentia quidem nescio an habuisset parem neminem . Grand s est v cr-b s , sapiens sententiis., genere toto gravis r manus extrema non accessit peribus ejus : praeclare inchoata multa , persecta non plane. Leyndus , i aquam, est hic orator, Brute, si quisqua in alius; juventuti. Non enim i Ium acuere. , s A etiam alere ingenium potest.. R r a Huic

335쪽

16 DE CLARI sHuie Reeesst aetati C. Galba ra Servii illius eloquentissimi viri s

litis, P. Crassii eloquentis, dc jurimperiti gener . Laudabant hunc patres timstri, savebant etiam propter patris memoriam, sed cecidit in eur Q. Nain rogatione 13 Μamilia , Iugurthinae conjurationis invidia, eum pro sese ipse dixisset, oppressus est . Exilat eius peroratio , qui epilogus dicitur: qui tanto in honore, pueris nobis, erat, ut cum etiam edisceremus. Hie , qui in est legio saeerdotum esset, primus post Romam conditam judicio publieo est

condemnatus.

XXXIV. P. Scipio s r qui est in consulatu mortuus , non multum ille quidem, nee ia pe dicebat : sed dc Latine loquendo , cuivis erat par & omnes sale facetiisque superabat . Eius collega L. Bellia trς θ, bonis initiis orsus tribunatus , t nam P. Popilium vi C. Gracchi expulsum sua rogitione restituit vir dc acer dc non indisertus, tristes exitus habuit eon sulatus . Nam in kidiosa lege Alamilia C. Galbam sacerdotem , de quatuoreon sui ares , L. Bestiam , C. Catonem, Sp. Albinum, civemque pro stantissimum L. Opimium s is , Graccti inter sectorem, a populo absolutum, eum is eontra populi studium siet; det, Gracchani judices sustulerunt. Hujus dissi initis in tribunatu , reliquaque omni vita. , civis improbus C. Lie inius Nervi si in non indisertus fuit. C. Fimbria fr83 temporibus licdem fure, sed longius aetate provectus, habitus est sane ut ita die amὶ luculen cepit . Pregellas diruit . ut scripsemini Liv. lib. li. de Ascon. in Orat. in D. sonem . Consul vero L. Op.mius eum Q. F. h o M -ximo, anno ab U. C. D XXIII. C. Gracchum interiacit. Hic eis Opimius , a quo

Consule celeberrimum Opimaarai vini notiaenei da quo c itero infra meminit , Paterculus Lb. ii. Plin. lib. xiv. cap. 4. Credimus Opimiorum cognomen Pansam fuisse , quod Liv. lib. x. I. Osam: um Pansam quaestorem

agnoscat. Liem.

cimum Nervam , quem Varro ii, M. ca P. 4.

de Re rui . scribit in Macedonia praetoremit ilite . Nerva porrci suit cor omen Licini rum , Coccejorum , se sylliorum , da tum a nervis, ad eli a rubore, ut quidam sci tant.

Idem

In causulibus enim , apud Pateνculum , hi cintinuin, cla alios ita legitur. Et Flavii quisem plebeii fuerunt, ut vel hic C. Flavius Fimbria ovendit , qui tribunatum plebis petiit . de repulsura tulit , sed pollea consul , ut ait in Ora . V o Plancio , iactus est , Ac quidem

inno ab U. C DCL. Q :n cicerci in Oratione pro Cluentio C. Flavium Pulicinem inter robora populi Romani tempore M. Drusi suille scribri. Mem.

113 C. Gauis 3 C. Sulpiciux Galba , de

quo nihil scriptum invenio , praeter hoe ipsum , quod hoc loco si t)bit Cicero. Idem. i Noe trisne Uti quaereretur in eos , quorum consilio Iusuritia sena: ut decreta neia flexisset , quique ab eo in troationibus aut imperiis recunias accep: sient . qui elephantos , quique perfugas D diuis :it , itcmque , iii de pace aut bello ca i hortibus Pactiones sicis, ni, ut scribit Sallusi. vi . P. Sesso a P. c orti et lux Scipio Nasiaea. P. illius , qui I ib. Gracchi conatus De datos vindicavit . illius , ut lib. i. de OAῖ-cias dicitur: qui tum L. Calpurnio Bestia con

is 3 L. Ae Λ L. Calpurnius Bestia . qui

consul bellum cum Iuturtha gerere iussus , Pacem cum eo in uisu populi de senatus secit , ut Liv. I b. lxiv. scri sit , quod ipse quoque, ut saltui ius ollemiit , pecunia suriarit a rese coitupius et qui postea, ut ex lib. a. de Orat. coenoscitur , a ct Memmio fuit accusatus . luit autetia consul cum P.

Corne;io Scipione Nasica , anno ab U. C. DC III. Iciem. i 63 L. Opιμι m 3 Qui praetor de consul

maximis Rempu, periculis libera, at , ut in Orat. in Pisonem dicitur. Nam praetor Fre se canos , qui deiecerant, in deditionem ac-

336쪽

ORATORIBUS. 3 7

eulentus patronus asper , maledicus , genere toto paulo servidior atque eommotior: diligentia tamen, & vitute animi atque vita, bonus auctor in senatu. Idem tolerabilis patronus, nec Iudis I9ὶ jure civili , & eum virtute, tum etiam ipso orationis genere liber: cujus orationes pueri lege bamus , quas jam reperire vix possumus o Atque etiam ingenio , & sermone eleganti , valetudine incommoda , C. Sextius Calvinus Σοὶ fuit: qui etsi cum remiserant dolores pedum , non deerat in causis , tamen id non sepe iaciebat . Itaque consilio ejus , eum volebant, homines utebantur: patrociuio, cum licebat. Iisdem temporibus M. Brutus .' sar in in quo magnum fuit , Brute, dedecus generi vestror qui cum tanto nomine esset , patremque optimum viarum habuisset, & juris peritissimum, accusationem factitaverit , ut Athenis Lycurgus. Is magistratus non petivit, sed fuit accusator vehemens & molestus; ut facile cerneres naturale quoddam stirpis bonum degeneravita vitio depravatae voluntatis.

Λtque eodem tempore accusator de plebe L. Caesulenus aa suit, quem ego audivi iam senem , cum a L. Sabellio multam lege Aquilia de injuria petivi Isset . Non sectilem hominis pene iniimi mentionem , nisi judiearem, qui suspiciosius aut criminosius diceret, audivisse me neminem. XXXV. Doctus etiam Graecis T. Albutius a 3 , vel potius, pene Graecus. Loquor, ut opinor: sed licet ex orationibus judicare. Fuit autem Athenis adolescens : per eius Epicureus evaserat minime aptum ad dirucendum genu S.I1m Q. Catulus sa4ὶ , non antiquo illo more , sed hoc nostro nisi quid fieri potest persectius eruditus . Multae literae ; summa non vitae λ- Iura atque naturae, sed orationis etiam comitas; incorrupta quaedam Latini

ser- 19 Idem toti a lis patronus, nee rudiso e. Alcentior I'ighio nostro autumanti ilia lud totirabilis patronus, introduci Mu a mar sine flos,ulam. Gruterus. - Ο C. Sextius Calvinus 3 De hoc nos adhue nihil reperire Potuimus, nisi sorte pu tet aliquis, eum esse quem Cicero liri. ii. de Orat. luscuin suis, e reici t. Corraaus.

xi M. Bruttar Quom graphice describit Cicero, lib. ai. de Orat. c. ss. Prusseus. 11 L. Casulenur Opinor Calimentis scribendum esse; nam a Caelio Cesidius, ut a Iulio lusidius , di inde Caesidiemis , ut a Nasidio Nisidienus, deductum est . Ursinus . I e quo dici nihil a nobis potet , qui non 1 ne inultum operae in quaerendi, ponendum putavimus: quod ille indignus videatur , de

quo multum laboremus. Corradus.

ia a T. Albuttur Eques Romanus , ad

modum levis , de morum Peregrinitate odi sus , Sardiniam praetor Obtinuit , anno Urbis

DCXLIX. Cum sibi non exspecta o senatus

juditio triumphum arrogasset homo vaniviis mus , eJus temeritas supplicatione denegata notata eli. Prugetis .

α e. Catulos Q. Lutatius Catulus , Κάαλ ς Λουτά rue sere semper a Plutare hodictus: idcirco Lutat us Latine scribi debet, Praesertim cum semper in vet crum monumentis . & in libris etiam manuscriptis ita scribatur. Cum C. Mario, et n. ab U. C. DCI II. constat suit, de cum eodem Mario de Cimbris triumphavit, ut seribit Plutarchus . Postea vero in civili billo victor Marius . ne cessarias Q. Catuli deprecantibus , non semel respondit: Moriatur , ut Cicero Tuscul. v. refert . Vita igitur se ipse privavit , ut Valer. Nax. lib. ix. e. ra. scribli, recenti cal ce illito , multoque igni percalciacto cubiculo . De hac re videndus etiam Paterculus.

337쪽

i 8 DE CLARI s

Rrmoti , integritas: quae perspici cum e X oratio ibus eius pote si, tum nae illime ex eo libro , quem de consulatu di de rebus xc bs s Is eritis eruptum molli & Xenophonteo genere sermonis , mrit ad A. Furium, pse tam, samiliarem suirin: qui liber nihilo iactior cit, quam illi tres, de qui bus ante dixi, Scauri libri. Tum Brutus , Mihi quidcm nec ille notus est nec ilJ; : sed nee me,

culpa ei ac) : nunquam enim in manus inciderunt. Nune autem & a te sumam, & conquiram illa poeciae curiosus . Fuit igitur in Catulo set mo Latinus, quadi laus dicendi non mediocris ab oratoribus plo iique nerise a cist. Nam de sono vocis , & su .ivitate appellandarum lit cratum, quo

niam lilium cognovisti a 63, noli exspectare suid dieam. Quanqua in si ius

quidem non fuit in oratorum numero, sed nun detrat ut tamen in sententia eleenda cum prudentia, tum elegans quoadam & erudi: uni orationis g nus . Nee habitus e i tamen pater ipse Catulus princeps in numero patronorum ; scd erat talis, ut, cum quosdam audircs , qui tum erant praestantes , videretur esse in serior : cum autem ipsi im audires sine comparatione , non modo contentus caes, sed melius non si ii Preres.

5 Mettillus Numidicus ar , & ejus collega M Silanus cas , dicebant de republiea quod ci ci illis vitis, di consulari dignitati satis . M. Aurelius Seautus sau non supc dicebat, sed pol te: Latine vero in primis e 1l elegant.r locutus. Qiae laus cadum in A. Albino 3 o) bene loquendi su t

idem 4

cuin hoc uno i citissimum se conserie so. i , quod uterque in ea lium haerit ictus , de a mitra in civitatem rcuitutus , seu ita tamen ,

ut rem suem Pi .eserti . Hic Metellus ado' scens Atheni G-neadem irini se ei ara sonectute multo dieq caqixit , ut L. Crassus e ii, sutilitari lib. m. Orat. Uurtur . itaque ut docto docius Atilii , illi iucundus erat, ut ita Orat. pro ni .hra scriptum videmus. Ob id hie a Cicerone de a Pale: culo lib. II.

inter Oratores et tiar.

Idem

193 M. A. ν. IS. 3s Scui istis 3 Is est M. Aurelius cicautus , quo postillan: e , quod is h laesi se s raecorum vi prolati, tum este diis ccbat, quo manu, es no Dianae servLin suum, qui in illud asVlum nisailiet , ebduceret , Pericle, hphetici, niis noti iis mus D t iam evoc ius eii, quod a::ltor in uriae ii juss iasie aran retur 3 ut verr. na IlI. relatum ea . Huic nomini, de reada in I. Flaccum Potellas non cli data , quod quaestor ejus fuis

set. I. - .

t inu , fratre , qui cum es,et fratris in Africalefatii, , P praetor ab eo relictus, inita citer

338쪽

Nam samen Albinus 3I etiam in numero eil habitus disertorum. Q. etiam Caepio 3a vir acer & sortis, cui fortuna belli, crimini; invidia po

puli, calamitati fuit. XXXVI. Tum etiam C. & L. Μemmii 33st fuerunt, oratores medi cres , accusatores acres atque acerbi. Itaque in iudicium capitis multos vocaverunt , pro reis non saepe dixerunt. Sp. Thorius 3 satis valuit in

populari genere dicendi, is, qui agrum publicum, vitiosa & inutili lege , vectigali levavit. M. Marcellus in sernini pater c 3 non ille quidem in patronis , sed & in promptis tamen , & non in exercitatis ad dicendum , fuit, ut filius ejus P. Lentulus c 36 . L. etiam Cotta 37 , praetorius , in mediocrium oratorum numero diu

cen praetro adversus IuIurtham gesto confixit , Pacemque etiam ni illum ignoti mi osan adj, . it, quam qiiciem minime es e servandam sex alux censuit , ut La v. lio. LXIV. script in reliquit. Ob eam causam nos credimus eumrtili iratris crinsulatum annos decem jac:risic: , ac tandem cum M. Antonita

ann ab U. C. DCLV. Letum sui sie ψ cujus consulatus Cicero in Orat. post reditum ad Qtiirit. min. lib. v i. e. r. de Gest. lib. iv. c. r. lnem nerunt: nisi i ,rie quis alium Albinum suisse putet . I m . at 3 Flam n Allistis a Qa et imus hallo ain. 32 L . Miam Caepio 3 Q. Serviliti, Cae pio cum C. Aratici Serrano consul anno ab U. C. Dc XLVIlI. suit, de , ut scribit Caia

sudori iudicia equitibus de senatoribus crim- munica 3 it i quam rem Cicero de Invent. lib. s. sisnificav:t . Hic proceri sui . vel , ut et apud Gellium, missat , capta urbe Gallorum, cui nomen eis Tos se , centuin M. ponderis auri, de arsenti CX. N. e templo Apollinis sustulit: qucid eum ad Massiliam, amicam p Pulo Romano urbem, cum praesidias misitiet, interiectis clam sicut quidam conte: antur a quibus ea custodienda de pervehenda commi- Ierat . cuncta per scelus iuratus suille narratur. Unde etiam magna quaeli io post Romaeeii acta . ut apud Orosium lib. V. c. rs. legimus . Vid. Gell. lib. III. cap. s. de Strabon. 14b. IV. Liem . 33 C. O, L. Mommit) Memmii a Mnestheo Troiano dicti, ut D et a lib. v. ii . ii coliendi trMox Italtis Mnu Letis, g/ncis a qcio no

mine Memmι.

qui pleberi suerunt, ut tribunatus ostentant, ct cicero epiti. rh. lib. iv. ad Atticum te-1iatur. Meminii tamen a Lucretio lib. i. clara propago vocatur . Coνracius. C. Velum ius Gallus, trib. pl. anno Urbis DCXI III. Iugurthim reum Prci concione secit. Salitis us. L. Memmius eundem magiitratum gessit quatuor poli annis. Prusens.

343 Thoritis 3 Tribunus plebis . anno

Iκ λi VII. De lege Thurru, vide lib. it. de orat. cap. q6. a M. Mare/lltis uini par ιν xl. Claudius Marcellus . Fuerunt vero duae iam iliae Claudiae r ea que Marcellulam appellatae ih , Ple ir; quae Pulchrorum , patricia, ut Asconius in Orat. p-ci Scauro. 5: fuero. . in Τ.berio docont. Hic videtur esse Mircellus , de sura L. Crasius lab. i. de Otat. loquitur. una deditus erat eloquentiae liuacis , lite illum Cicero inter oratores Po t e quinu retus dub tari s Heli, cum ante L. Cras, Dii collocet . Ille eni in L. Craso multo erat suns r. Qu, me sorias,e sit ille Marcelluet , qui cum L. Cras,o ipse Hessit inim et tia, ἐ de in quem te- si linonium dixit ; ut Orit. pro Font. re se tur. Pilius eius so te AEt Oinus est appellatus, quod patrem cum ruserit: a cupiuia liberarat, ut ex Liv. lib. LXXXIII. con ocere li

cet . Cerra ius.

36 Ut filius ejus, P. Lentiastis ) Dabitari posse video , quo pacto , cum de Marcellus esset ipse . de Marcelli miser m pateresset , nune elidi in lL Lentulum ii iura h:bere dicaturi coen Claudia Ie Cornelia gentes sint diversae. Sed hie aliqua suerit adoptio ne cf- se eit a ut vel hic P. Lentulus , cinii esset prius Claudius Marcellus , ut Claudii Marcelli se ius , ab aliquo Cornelio Lentulo fuerit adoptatus , de ita P. Cornelius Lentulus appellatus e vel certe M. ipse M:rcellus pater . post quani jam Marcellum se tuum habuerat fili uni. in Corneli in familiam sit ad seitus, de Cn. Cornelius Lentulus Clodianu, se appellarus, qui fuerit consul anno ab U. C. DCLVII. cuius pollea si us hie P. Lentulus

fieri t. corradus.

cara L. Coera ) L. Aureli ut Cotta. quae-ssor anno DCLIV. octavo P si anno praetor. μιηeus . Illius . ut puto . si ius, qui anno DCX. suit consul. Cor ias.

339쪽

eendi non ita multum laude processerat : sed dei industria , eum verbIs , tum etiam ipso sono quasi subrustico persequebatur atque imitabatur anti quitatem . Atque ego & in hoc ipIo Cotta , & in aliis pluribus intelligo ,

me non ita disertos homines dc retulisse in Oratorum numerum , dc relaturum. Est enim propositum colligere eos, qui hoc munere in civitate functi sint, ut tenerent oratorum locum: quorum quidem quae fuerit ascensio,

& quam in omnibus rebus dissicilis optimi persectio atque absolutio, ex eo, quod dicam , existimari potest . Quam multi enim j1m oratores commemo rati sunt, & quam diu in eorum enumeratione versamur, cum tamen spinse , atque vix , ut dudum ad Demosthenem & Hyperidem , se nune ad Antonium Crassumque pervenimus ' Nam ego sic ex in imo , hos oratores fuisse maximos , & in his primum cum Graecorum gloria Latine dicendi

copiam aequatam.

XXXVII. Omnia veniebant Antonio 38 in mentem ; eaque suo quaeque loco , ubi plurimum proficere & valere possunt . Ut ab imperato.

re equites , pedites , levis armatura r sc ab illo in maxime opportunis orationis partibus collocabantur. Erat memoria summa , nulla me litationis suspicio. Imparatus semper aggredi ad dicendum videbatur : sed ita erat paratus , ut judices, illo dicente , nonnunquam viderentur non satis parati ad ea vendum suisse . Verba ipsa , non illa quidem elegantissimo sermone et laque diligenter loquendi laude caruit : neque tamen eit admodum inaui- nato locutus: sed illa, quae proprie laus oratoris est in verbis. Nam ipsum

Latine loqui , est illud quidem , ut paulo ante dixi , in magna laude ponendum: sed non tam sua sponte , quam quod est a plerisque neglectu tra .

Aisomo M. Antonius . eum esset praetor , vel potius consul deliri aliis , quo

anno saturninus est intersectus, extra urbem cum praesidio sust, ον r. pro C. Ra No. Anno sequenti , id est DCLV., cum A. Posthum: Albono consul fuit . Oν rit 3 reἀtum ad Quar. Deinde proerin sul in Ciliciam est Proi eius , L I. II. de Orat. ubi etiam censor fuisse dicitur . I uit etiam legatus, ut in ira dicitur. Hune Cicero lib. ri. de Orat. Putae nullius rei . quae quidem esset in his artibus , de quibus al)quid existimile ipse ponset . rudem aut igna in suille i sed quia ri Iebat ipse videri didie ille, opinio fuit, illum

omnino omnis eruditionis expertem , atque

is rum fuisse , usque adeo . ut ne tabulas quidem eonficere exiit iuraretur . ut lib. eodem II. de Orat. scribitur : mi e suit opinio salsa , Vere. III. quamvis A leonius alium Arit nium signiscara male putet . Ipse M. Ant rius lib. a. de orat. se literas Graecas sero ae leviter attigiste testatur . Eas vero se attigit , ut eum lib. a . de Oratore iustoricos Graecos nominas et . ae scienter 8e proprie de unoquoque uixisset , ita Caesar eaclamarit: Τυι fiant, qui Antonsum Graee negant

δειν. Ius certe civile aisrmat ipso . neq ivise unquam didicisse . neque tamen in his causis , quas in jure posset defendere , unquam istam scientiam deiiderase. Nihil se arbitra batur ad judicia causisque amicorum . Praetce fidem 3e ingenium. as erre oportere, Verν. I.& quascumque causas erat acturus . eas diligenter penitusque volebat cognoscere . id quod omnibus faciendum ipse lib. D. de Orat.

praecipit . Cicero Tusc. V. scribit Cinnam pissi e caput M. Antonii praecidi . eum Plutarchus es Appianus a sement ia jusu Marii saetum fuisse s sed Val. Max. lib. v M. c. s.

demonstrat utrum ire verum fuisses caput ee

te M. Antonii abscissum suis manibus Mari inter epulas per Rinniam animi ae verborum insolentiam aliquamdiu tenuit , quod Valer Nax. lib. I x. c. a. Liv. lib. LXXX. Flori lib. xii. e. ai. 3c Lucan. lib. D. scripserunt. Lia

bellum unum reliquit , in quo dixit illud .uod refertur in Oratore, ae lib. I. de x e Orat. Disertos se vadis a multos , eloqvie

340쪽

ORATORIBUS. Iar

Non enim tam praeclarum est scire Latine, quam turpe nescIrer neque tam id mihi oratoris boni , quam civis Romani proprium videtur . Sed tamen Antonius in verbis & eligendis, ineque id ipsum tam leporis causa, quam ponderis dc collocandis, & comprehensione devinciendis, nihil non 'ad rationem, & tanquam ad artem dirigcbat : verum multo magis hoc idem in sententiarum ornamentis & conformationibus. Quo genere quia praestat omnibus Demosthenes, idcirco a doctis oratorum est princeps iudicatus. Σχήμανα

enim quae vocant Graeci, ea maxime ornant Oratorem .' eaque non tam iaverbis pingendis habent pondus, quam in illuminandis sententiis. XXXVIII. Sed cum haec magna in Antonio, tum actio singularist quae si partienda est in geitum atque vocem; gestus erat non verba exprimens . sed cum sententiis congruens. Manus, humeri, latera, supplosio pedis, sta- tus, incessus, omnisque motus cum verbis , sententiisque consentiens r vox permanens, verum subrauea natura: sed hoc vitium hule uni in bonum vertebat. Habebat enim flebile quiddam in conquestionibus , aptumque eum ad fidem faciendam, tum ad misericordiam commovendam: ut verum vid

retur in hoe illud, quod Demosthenem serunt ei, qui quaesivisset quid primum esset In dicendo, actionem; quid secundum, idem; de idem tertium respondisse. Nulla res magis penetrat in animos, eosque fingit, sormat, flectit: talesque oratores videri faeit, quales ipsi se videri volunt. Huic alii parem esse dicebant, alii anteponebant L. Crassum s 393. Illud

quidem certe omnes ita iudicabant , neminem esse , qui , horum alterutro patrono, cujusquam ingenium requireret. Equidem, quanquam Antonio tanis tum tribuo. quantum supra dixi , tamen Crasso nihil statuo fieri potuisse persectius. Erat summa gravitas, erat eum gravitate junctus facetiarum , di urbanitatis oratorius, non scurrilis, lepos. Latine loquendi accurata , desne molestia diligens elegantia. In disserendo mira explicatio. Cum de jure civili, cum de aequo dc bono disputaretur, argumentorum 8c similitudinum copia. XXXIX. Nam, ut Antonius coniectura movenda , aut sedanda suspici ne, aut excitanda, incredibilem vim habebat, se in interpretando, in definiendo, in explicanda aequitate, nihil erat Crasso copiosius.' idque cum saepe alias , tum apud centumviros in Μ. Curii causa o cognitum est . Ita enim multa tum contra scriptum pro aequo dc bono dixit, ut hominem aeutissimum, Q. Scaevolam, & in jure, in quo illa causa vertebatur , Paxatissimum, obrueret argumentorum exemplorumque copia: atque ita tum ab his patronis aequalibus, etiam consularibus, eausa illa dicta est, cum uterque ex contraria parte jus civile defenderet, ut eloquentium iurisperitissimus Crassus, Ius speritorum eloquentissimus ScaevoIa putaretur: qui quidem cum

talium. l. de Orat. I. Pax. so .

SEARCH

MENU NAVIGATION