M. Tullii Ciceronis Opera cum delectu commentariorum in usum serenissimi Delphini tomus primus nonus Tomus primus quo Rhetorica continentur adjectis ad Oratorias Partitiones nunc primum Adnotationibus

발행: 1772년

분량: 521페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

341쪽

perrutus e siet ad excogit 3ndum, quid in iure , aut in aequo verum aut esset aut non esset, tum verbis erat ad rem eum summa brevitate mirabi liter aptus. Quare sit nobis Orator in hoc interpretandi, eAplanandique , dedisserendi genere mirabilis, sic ut simile nihil viderim, in augendo, in ornando, in refellendo magis eri istimator metue udus , quam admirandus orator. Verum ad Crassum revertamur.

XL. Tum Brutus, Etsi fatis , inquit, mihi videbar habere cognitum Madia

volam ex iis rebus, quas audiebam supe ex C. Rutilio, quo utebatur pro pter familiaritatem Scaevolae nostri qa , tamen ista milii ejus dicendi tan ta laus nota non erat . Itaque cepi voluptatem , tam ornatum virum , tamque cxcellens ingenium suisse in notira republica. Hie ego, Noli, inquam, Brute, exitii mare , his duobus quἰdquam suisse in nostra civitate praeitantius. Nam, ut paulo ante dixi, consultorum alterum disertissimum, discitorum alturum consultissimum fuisse: sic in reliquis rebus ita dissimiles erant inter sese, istatuere ut tamen non posses , utriuste malles similiorem. Crassus erat elegantium parcissimus .' Scaevola parc rum elegantissimus. Crassus in summa comitate habebat etiam severitatis satis : Scaevolae multa in severitate non deerat tamen comitas . Licet omnia hoe modo: sed vereor, ne fingi videantur haec, ut dicantur a me quodammodo; res se tamen sic habet . Cum omnis virtus sit . ut vestra , Brute , vetus Academia diκit, mediocritas; uterque horum med um quiddam volebat sequi: sed ita cadebat, ut alter eκ alterius laude partem , uterque a tem suam totam haberet.

Tum Brutus , Cum ex tua orat lone mihi videor , inquit , bene Crassum& Scaevolam cognovisse , tum de te , & de Ser. Sulpicio s4r cogitans , esse quandam vobis cum illis similitudinem judico. Quonam, inquam, istuc modos' Quia mihi S tu videris , inquit , tantum juris ei vilis scire voluis se , quantum satis esset oratori ; dc Servius eloquentiae tantu in assumpsi se , ut jus civile facile possi tueri : :etatesque vestrae , ut illorum , nihil , aut

non fere multum diiserunt 43 . l.

XLI. Et ego , De me , inquam , dicere nibi I est necesse e de Servio avialem & tu probe dieis , dc ego di eam quod sentio . Non enim facile quem dixerim plus studii, quam illum, & ad dicendum , & ad omnes bonarum rerum disciplinas adhibui se . Nam & in iisdem exercitationibus , ineunte Atate, fuimus; & postea una Rhodum ille etiam prosectus est, quo melion esset, iacaustu nostri Aliter scatio . omitalo ου νε. Hoc ait: Scaevola Pontifex ut Mintur Rutil:o, propter similiaritatem, quam habebat cum altero Scaevola, quicumque is suerit . qilanquam locus non caret mendi si spi-

id est quadragestino terrio actam anno contulsuit a & Ser. Sulpicius con sulatum petrat, ut suo anno consis es et , id est anno , qui Ciceronis consulat lini secuin, est ψ sed rei innitulit, ut in Orat. pro Miram videmus . Iatail e Cicero videtur anno duntaxat major fuisse , si mod Ser. Sulpicius anno suo prae tua iverat . C-ra.RI .

342쪽

ORATORIBU s.

eget & doctior : & . inde ut rediit , videtur mihi in secunda arte prunis esse maluisse, quam in prima secundus. At quo haud scio, an par principibus

esse potuisset: sed fortasse miluit, id quod est a ruptus, longe omnium, non ejus dem inrulo aetatis, sed eorum etiam, qui millent, in jure civili esse princeps..Hie Brutus, Aia tu ' inquit. Etiamtae Q. Scaevolae Servium nostrum anteponis e Sic enim, inquam, Brute, eximimo, iuris civilis magnum usum& apud Scaevolam, & apud multos fuisse; artem, in hoc uno, quod nun quam effecisset ipsius iuris scientia, nisi eam praeterea didicisset artem, quae doceret rem universam tribuere in partes , latentem explicare definiendo , obseuram eκplanare interpretando ; ambigua primum videre , deinde distin guere, postremo habere regulam , qua vera re salsa iudicarentur ; de quae quibus politis essent, quYq.ie non essent coosequentia . Hic enim attulit hanc artem omnium artium maximam , qu si lucem , ad ea , quae eonfuse

ab aliis aut respondebantur , aut agebantur.

XLII. Diale ticam mihi videris dicere , inquit . Recte , inquam , intelligis. Sed adiunxit etiam & literari in scientiam , & loquendi elegantiam . quae eκ scriptis ejus, quorum similia nulla sunt , facillime perspiei potest . Cumque discendi causa duobus pericissimis operam dedisset, L. Lucilio Balboe ὶ, C. Aquilio Gallo ue , Galli , hominis acuti dc exercitati, promisi tam , & paratam in agendo, & in respondendo celeritatem subtilitate , diligentiaque superavit: Balbi, clom: & eruditi hominis, in utraque re consideratam tarditatem vicit, expediendis, conficiendisque rebus. Si e & habet quod uterque eorum habuit ,.& explevit quod utrique defuit. Itaque . ut Crassus mihi videtur sapientius secisse, quam Scaevola r hic enim causas sudiose recipiebat, in quibus a Crasso superabatur r ille te consuli nolebat 6 3, ne qua in re inserior esset , quam Scaevola γ se Servius sapienti siti

ius strum vero Lucilium Balbum, qui in libris de Nat. D Ori loquitur . fratrem suas-1e r atque huc:lios , post Lucilium praetum . qui dicitur alumnus Aurunca' a luvenale . . oinae es,e ccepis, e r ου:dquid alii scribant . .

cas 3 C. Aquitio Golrο3 Cum C. Aquiliti, Galliis iuerit Ciceron , collega in praetura ,& ob id et i in Ciceronis de Sulpicii aequalis . Hiixti potest, an idem suspicii praeceptor e tale potuerit ι an D illus pater sulpici: praeceptor, S si iis Ciceronis collega: quod ut si m. e verri videatur . nihil tamen a spmemus , praesertam cum Pomponius risiendat sulpicium inin strandem iuri oner m dare coepi DR . ita ut etiam filiuin audire potuerit . Et filium dicimus , quoniam stipra , ubi de Ierea quilia mentio facta eli , oilendi u duos Aq lsis su sie . quamvis recentiores scripto Hes uni Omnia tribuant . Aquilii porro patricii videntur iuisi, quando C. An ilius a Livio lib. D. consul dicitur, mulici ante quam plebeii consules serent , quamvis Ulpianus lib. ix. titur. 1. Dixellor. sit bat . 'legem Λ- quiliam ab Aquilio trib. plebis sitis,e latam. Nam si Aquilius trici. plebis fuit . eerte Plebejus suit . Dicamus igitur . quos saepe dixi mus, duplicem gentem iuise . vel Ulpianum ese deceptum. Ium.

aliter volosat cita Nari. 8e Inmb.3 sed nolebae tectum est . Nolebat ce, io Crassus de iure respondere , ne , eum iri or 'ndis causis superior es et , si de iure respona s,et , alius in te videri posiet sexuosa ipso . quii sciplina suris civili omnium ess t e udit iciunus, inferior. Malebat igitur Cνami m a te dieendi prunus, quam n jure civili secun dus esse r ut Ser. Sulpic:uq contra tria uit in secunda primus quim in prima secundus es

set ut supra dixit. Irim .

343쪽

me Cum enim duae civiles artes ac forenses plurimum & laudis hiberent

& gratiae; perseeit, ut altera praestaret Omnibus: ex altera tantum assumeret, quantum esset, & ad tuendum jus civile , & ad obtinendam consulaiarem dignitatem, satis. Tum Brutus, Ita prorsus, inquit, & antea putabam . Audivi enim nu per eum studiose & frequenter Sami, cum ex eo jus nostrum ponti ficium , qua ex parte eum iure civili coniunctum esset , vellem cognoste re & nune meum iudicium multo magis confirmo testimonio & judieio tuo': simul illud gaudeo, quod & aequalitas vestra , dc pares honorum gradus 8 3 , & artium, studiorumque quasi finitima vicinitas, tantum abest ab obtrectatione invidiaque, quae solet lacerare plerosque , uti ea non modo non exulcerare vestram gratiam, sed etiam conciliate videatur. Quali enim te erga illum perspicio, tali illum in te voluntate, iudicioque cognoWi. Itaque doleo & illius consilio , & tua voce populum Romanum carere tamdiu r quod cum per se dolendum est , tum multo magis consideranti , a quod i ita non translata sint, sed nescio quo pacto devenerint. Hic Atticus, Dixeram , inquit , a principio, de republica ut sileremus ritaque saeiamus . Nam si illo modo volumus singulas res desiderare , non modo quaerendi, sed ne lugendi quidem finem reperiemus. XLIII. Pergamus ergo, inquam, ad reliqua , & institutum ordinem persequa inur . Paratus igitur veniebat Crassus , exspectabatur , audiebatur : apri neipio statim, squod erat apud eum se inper accuratum exspectatione di gnus videbatu non multa jactatio corporis , non inclinatio vocis , nuIIa inambulatio, non crebra supplolio pedis ; vehemens , ct interdum irata , &plena tuiti doloris oratio: multat , & cum gravitate facetiae r quodque dissicile eit, idem dc perornatus & perbrevis. Iam in altercando iuvenit parem

neminem : versatus est in omni fere genere causarum : mature in locum principum oratorum venit. Accusavit C. Carbonem , eloquentissimum hominem, admodum adolescens: summam ingenii non laudem modo, sed etiam

admirationem est consecutus. Defendit postea Liciniana virginem 49 , cum

annos Audivi anim ntipis a Bis videtur pene Πυ, sis, de tempodie hoc ipso divinare .

mos tamen coniicimus annum fuisse . ouo Cae

sar consul lv. Lit . 8e bellum in Pi:simnia cum Dompeii filiis gesst . quo quidem anno Tullia Cieeroni aeeesse . N aritus ae se

Sulpieius in Asia suerunt. Et quidem Brutus ita, ut liter, inde consolatorias ad Cicer mem scrinserit 3 set. vero Sulpicius letipsit. eum ex λsia redus,et . ut ex ejus literis c inosces. Fieri igitur potuit, ut vel simul ex Asia deeedentes Samum venerint , vel alter decedens . alter in Asam proficiscens , mi obsit sint sacti, Ee ita sint collocuti . Sie etiam Nareellum Mitylenis Brutus vidit.

uterque quaestor, aedilis, praetor . Ae consul. De inauratibus ser. Sulpicii in orat. pro

quam; nam Crassus erat Licinius eerte lumino

loco natam, ae sanctissimo sacerdotio praeditam. ut in Orat. i,to mino dicitur a de incestia vero accusatam. L. enim veturius eques Romanus Agmiliani virginem Vestalem furtivo stupro polluit . Dudis praeter ex virgines V stales eadem AE milia ad participationem I cesti sollicitatas contubernalibus sui eorrupi ris exposuit ac tradidit a videant tamen eruditi, an is merit Τ. Betulist . Indietum per servum est facti im. Historia letitur apud Daulum Orosium lib. v. e. is. Tune igitur I

Crassus, ut hie ait Cicero , Lieiniam delenis

344쪽

nos XXVII. natus esset: ia ea ipsi causa fuit eloquentissimus , orationi cque ejus scriptas qua Liam partes reliquit. voluit dolescens in colonia σοὶ Narbonenti cause popularis aliquid attingere , eamque coloniam ut feeita ipse deducere: exstat in eam legem senior, ut it dicam quam illa aetas ferebat, oratio. Multae deinde causae, sed ita tacitus tribunatus, ut , nisi in eo magi liratu coenavisset apud praeconem Graniuin I , idque nobis narura vi lset Lucilius . tribunum plebis nesciremus fuisse. Ita prorsus , inquit Brutus e sed ne de Scaevolae quidem tribunatu quid quam audivisse videor, & eum collegam L rasti credo fuisse. Omnibus qui dem aliis , inquam in magistiatibus , sta tribunus anno post fuit , eoque in roitris sedente suasit Serviliam legem CrasSuS. Nam censuram sine Seae vola gessit - Eum enim magiitratum nemo unquam Scxvolarum petivit. Sed haec Crassi cum edita oratio eis , quam te i xPe legit e certo scio . quatuor& triginta tum habebat annos, totidemque annis milii aetate praestabat. His enim consulibus eam legem sit alit , qui us a ti sumus , cum ipse esset Q. Caepione consule natus. & C. Laelio , triennio ipso minor , quam Antonius. Quod idcirco posui , ut dicendi Latine Prima maturitas in qua aetate exsti. tuset , posset notari a di intelligeretur jam ad suininum pene esse perdu

ctam , ut eo nihil ferme quisquam addere posset , nisi qui a philosophia a jure civili , ab Listoria fuisset instructior. XLlU. Erit, inquit M. Brutus, aut jam csa est iste, quem exspectas e Ne

scio, inqua in . Sed est etiam L. Crassi in consulatu , pro Caepione, defensione jua ha non brevis . ut i d tio ut oratio autem , brevis a postrema censoris oratio , qua anno duodequinquagesimo usus est . In his omnibus inuit quidam line ullo fuco veritatis color . Quin etiam comprehensio , &

ambitus ille verborum s si sic periodum appellari placet erat apud illum contractus , & brevis ; & in membra quaedam , quae Graeci vocant

dispertiebat orationem lunentius..Hoe loco Brutus, Quandoquidem' tu istos Oratores, 4nquit, tantopere laudas

dit. Itaqie .Emilia condeia nata eii, sed L einia de Marcia sunt absolutae . postea tamen

eum pluribus aliis condemnatae .. ut refert Aseo ius . Idem .

orat. pro Fonteio lege . Decumanreum, init Plinius lib. Di. mp. 4. quod , ut Ura m volunt , milites decimae legionis in eam

oloniam lint deducti . A lia tamen putant a Caesare dictatore milites Mattiae legionis in eam coloniam milios de Ob id Nai nem Mari,iam a seripi ribus appellaris nee videnta Cieerone Marcιum d :ci in Orat. pro Fon- ejo , quae die a suit multos annos ante qu1m QEsar dictator fieret . Nec me movet. quodari Tiberio scribit Sueton. Tiberia patrem ad eam coloniam deducendam misitim suisie . sic enim interpretor . prius a l. Crasin dedum hii colonia , de Narbo Mi eius sorte a Q. marcio, qui tune eIat consul, appellata: doinde a Caesare inisti, ncivis colonis quasi in- murata. Iciem .

ut lib. ii. de Orat. desimbitur . Is L. Crassi Be M. Antonii voluntatem asperioribus sce tiis saepe perstrinxit impune . ut in Orat. pro Plancio scribitur ι quamvis illorum esset familiaris , ut hic eognoscitur , Ec lib. I . de Orati dicitur . Is est Grannis , de quo multa Luellius , ut ait infra, scripsi. Iuem c sa) Aiae iam 3 Quasi correctio i de taeparticula videtur ostendere , legendum esse sine interrogatione, quod amrmet, non qua-rat . Ec a Mimans eum significat esse Cicer nemi ut M. Antonius sib. i. de Orat. eodem pene modo, ita quasi divinat r si ui oloquens

quis parι Derie insanio. se. Per me tamen ibiscet, ut quivis eum interrogatione legat, praesei,

in cum Cicero quasi rogatur respondeat. iam

345쪽

DE CLARIS

dis ' .ellem aliquid Antonio , proer illum de ratione dIeendi sane exilem libulum plura Crasso libuisset scribere . Cum enim omnibus memoriam sui tum etiam disciplinam dicendi , nobis reliqui isent . Nam Scaevolae di eeridi et eoantiam satis ex iis orationibus, quas reliquit , hibemus cmontesim Et ego, Mihi quidem a pueritia qua ἰi magistra fuit , inquam, illa hi legem Caepionis oratio : in qua & auctoritas ornatur senatus , quo pro ordine illa dicuntur ; & invidia concitatur in iudicum , di in accusatorum factionem contra quorum potenti in P pulariter tum dicendum fuit. Multa in illa 'oratione gravitur, mul a leuiter, multa aspere , multa iacete di cta sunt plura et lina dicta quam scripta , quod ex quibusdam eapitibu expositis , nec explicatis , intelligi plateit . ipsa illa centoria contra Cn. Do mitium collegam non e ii oratio, sed quali capita rerum, & orationis com mentarium paulo plenius Nulla est enim altercatio clamoribus unquam ha bita maioribus . Et vero suit in hoc & popularis dictio excellens . Antonii genus dicendi multo aptius judiciis , quam concionibus. XLV. Hae loco ipsu in Domitium non relinquo. Nam etsi non suitia oratorum numero, tamen pono satis in eo suisse orationis atque ingenii, quo & migistratus personam , & consularem dignitatem tueretur . Quod ii dein de Cielio sues dixerim, induistriam in eo summam fuisse, summa Lque virtutes: eloquentiae tantum, quod esset in rebus privatis, amicis ejus; in republiea, ipsius dignitati satis. Eodem tempore M. Herennius t 36 in mediocribus oratoribus , Latine& dili menter loluentibus , numeratus est : qui tamen firmina nobilitate ho

ut L. Cristus lib. i. de Orat. dicit . Qiare dub una ii ii est, quin is sieni hcetur lib. M 3. de O sciri, illi erbis r , P. fi lius . cum potitas et , ni sim ttinaus . eurtis emptor erat. semer ιndae retur, seque vendι- ror ira esse , dixi e . f. puras ammare . ' auώιHe eentum m Ilia . Hic eit , quem Fimbria vulneravit . quem polita nam ait Lus interfecit . velut la ventem Syllae Partius, 3c quidem ante simulacrum Veliae. Car. bone III. Marici stiri consulibu . Idem. Domititim C Domitium AEnoba bum , qui tribunus pleb. Ca, a Mario ira. L. Aurelii, O et e transulibu1 legem tulit . ut Leerdotes . quos arit m collesse su .licieba at . Populia, erearet , qu .s sestere. t.b. . . reterripontiscibus enim o8 initor . quod alium Pn iuη quam se in rotris sui locum cra pist .sent, auq sacerdotum subrotandum a collegis ad populum trantiu lit , ut Suet. in Nerone etestatur . In consulatu vero , quem gessit cum

,llobrogibus, Arvernisque superatis , O per a vinciam invectus e. turba milium qu nter solen a triumpiii Dr sequen- ea quod furton. ara Ner e resert. Tanta ino sciit gravitan , tama auctoritas, ut quod es et ab eo Dbjeeium L. Crasso in censura e l- , lepore migas elevandum , quMn conentione stantendum videretur , ut lib. D. de

sca C. Cretio 3 C. Coelio Caldo , qui

uit hcimo novus , ut lete lib. l. de Orat. Ne verr. Vll. de apud Qe. Frat. in libro cepetit. Consul. Fuit mari et Crais , cui maximo honriri suit illa ipsa , quamc. inqUe a1n im potu i , in dicendo m 'si critas , lib. t. de Orat. Hic iudex absolvit erim in nrritrum . qui Lue ilium por in in scena noram,riim laeerat. lib. it. ad Herenn. onsulatum annobo gessit. IIem. 36 M. Heνenuitis 3 Decuriis eaeterorum magiitratuum gradibus , ad eonsulatum homo novus Pervenit, anno Urbis DCLXI. ρου-

fletis a

346쪽

ORATORIBUS. I 27

minem , cognatione, sodalitate , collegio, sui rama vii 4m eloquentia , L. Phulippum, in consulatus petitione supe avit. Eodem tempore C. Clodius sue ), etsi propter summam nobilitatem , & singularCm POtontiam magnus erat . tamen etiam eloquentiae quamlam mediocritatem asterebat . Ejusdem seretemporis fuit eques Romanus C. Titius S J , qui, meo judicio , eo Perveni illa videtur , quo potuit sere Latinus orator line Graecis literis , & sine

multo usu pervenire . Hujus orationus taurum argu iarum , tantum exemia

plorum , tantum urbanitatis habent , ut Pene Attico stilo scriptae ei te vi deantur . Easdem argutias in traguedia satis quidem ille acute , sed parum tragice transtulit . Quem studebat imitari L. Atranius poera, homo perargutus , in sabulis quidem etiam , ut scit ita , dilarius . Fuit etiam Q. Rubriu Varro is p), qui a senatu hostis cum C. Mario judicatus eth , acer & ve hemens accusator . In eo genere sane probλbilis , doctus autem Graecis li. teris , propinquus noster 6o , factus ad dicendum , Μ. Gratidius 6t i , M. Antonii perfamiliaris et cujus praesectus cum edet in Cilicia , est inter se,ctus: qui accusavit C. Fimbriam, M. Marii Gratidiani s-ὶ pater. XLVI. Atque etiam, apud socios & Latinos, oratores habiti sunt Q. Ue Elius Uectianus s 63 , c Marsis , quem ipse cognovi , prudens vir , & in

dicendo brevis: in & D. Valerii Sorani 64 ὶ , vicini & familiares mei ,

non εν C. Clodius C. Clodius Ap. Pulcher . qui magnificentissime aedilitate lib. i t. de Ome. sentitus elle dicitur. Hinc verr. v I.

Gentis n.rm framus fuisse, Praetor in Si-eilia tuit , de leges Hale linis dedit, err. iv. Deinde cum M. Perpenna, anno DULII. consul fuit .

18 Tuisis 3 De quo scriptum nihil nos

Praeterea Vidimus . Corradus . Viro docto ac

diligenti Corrado non venit in mentem

Nacrobius , Saturn. lib. I. e. 2. Muretur.

19 sit. Rubrius Varro Tribunus plebishnno DCLVIII. Hostis postea a Senatu cum

Mario 3e xliis undecim lenatoribus iud catus est. Priasteus. oo 3 Propinquus nostre 3 Αvas en:m no- nee Marii Gratidii sororem In matrimonio

habuit. lib. m. de Leg. coia M. Gνanditis M. Marinus Cratidius: cia iis videtur is vel filius . vel propinquus suisse , qui suit Q. fratris legatus . ut 4si. l. lib. i. ad Q iratrem , & ni Orat. pro laeto legitur; que .i Cicero magni faciebat ,

Fanti . VII. r. a. 3. 4.

- M. Mar/ι Gratι--J Non dubito quin hic si ille , qua lita a. de Orat. ει lib. iii. de Gaac. dicitur cum Sergio Aurata de venditis aedibus litigalle s quem postea Seriarius Catilina . vel ob id soriaste , quod cum suo propinquo litigati et , vel quod Marianus esset , interiecit , ut Q. frater in libello de Petit. Consul. Ascon. in Orat. contra Catilinani, de alii tessantire. Nilne qiuaerimus , maratione M. Marius Graiid .anus dicatur s nam

si natus e M. Mario Gratidici est, ct a Fimbria adoptatus. C. Flaviii, simbria Graiadi nus debuit appellari ; sive Fimbria natuet , dc

in Marios sive Gratidicis per adoptioncm translatus, Marius Cratidiu, Flavianus debuit vocari nisi Cicero, ut alii , vetus laomen V luit retinere , ut in T. Pomponio Attaco iscit . quamvis sciret illum Q. Caecilium Pomponianum Atticum vocari debere . raximus autem, videri astin ria adoptatum sui sie , quia in libras veteribus ala legimus: am aceti Ue C. Fιμόνιam , M. Maraι Grai. Iam patνem .c Atque ita Vietorius de Lamb. Verisin , si patere legatur , ut in pluribus libris leή. ut , non erit dubium , quin M. Maritis Gratidi nus M. Gratidit , de quo loquitur Cuero , filius fuerit , a quocumque ait adopiatus. Cor-

rium Soratium to nititum aetatis suae suetariti siminia retere apud Ciceronem L. rasius . Fuit item , ut auctor est re viai chiis in P in pejo , philosophus insignis. De violenta clusUrarte consentiunt Historici . de modo de causa dissentiunt. Illi porro Valerii Soram di cuntur a Sora Latia urbe A colo a , quae et Iamnum Ietus nomen retinet. Pr icus.

347쪽

a18 DE CLARI sson tam in dicendo admirabiles, quam docti & Graecis literis, & Latinis

C. Rusticellus, Bononiensis 63 , is quidem & exercitatus , & natura voluuilis. Omnium autem eloquentissimus extra hanc Urbem T. Betucius Baria rus t6σὶ , Ausculanus . cujus sunt aliquot orationes Asculi habitae . Illa Romae contra Caepionem , nobilis sane , cui Orationi Caepionis ore respondit AElius; qui scriptitavit orationes multas, orator ipse nunquam fuit. Apud majores nostros video disertissimum habitum ex Latio L. Papirium Fregella num 67ὶ, Tib. Gracchi, P. Filii, sere aetate: ejus etiam oratio est pro Fre gellanis, coloniisque Latinis . habita in senatu. Titin Brutus , Quid tu igitur , inquit , tribuis istis externis quasi orato tibus Quid censes , inquam , nisi idem , quod urbanis , praeter unum , quod non est eorum urbanitate quadam quali colorata oratio λ Et Brutus , Qui est , inquit , iste tandem uri anitatis color Nescio , inquam . Tantumelle quendam scio. Id tu, Brute, jam intelliges , cum in Galliam veneris. Audies tu quidem etiam verba quaedam non trita Romae sed haec mutari, dedi leique pollunt . Illud est majus , quod in vocibus nostrorum oratorum recinit quiddam , & resonat urbanius . Nec hoc in oratoribus modo appa ret , sed etiam in caeteris . Ego memini T. Tincam Placentinum s 68 a ὶ, hominem facetissimum , cum familiari nostro Q. Granio praeone dicacitate certare. Eon', inquit Brutus , de quo multa Lucilius λ Isio ipso: sed Ti cam non minus multa ridicule dicentem Granius obruebat nescio quo sapore vernacula: ut ego iam non mirer , illud Theoprasto accidisse , quod dicitur: cum percontaretur ex anicula quadam , quanti aliquid venderet ; dc respondisset ii Ia, atque addidisset, Hospes, non pote minoris . tu i ille eum m leste , se non effugere hospitis speciem , cum aetatem ageret Athenis , optimeque loqueretur . Omnino sic ut opinor in nostris est quidam urba a rum , sicut ille Atticorum , sonus. Sed domum redeamus , H est , ad n

stros revertamur.

XLVII. Duobus igitur summis, Crasso de Antonio, L. Philippus t 68 b γ

proximus accedebat , sed longo intervallo , tamen proximus . Itaque eum , etsi nemo intercedebat , qui se illi ante serret , neque secundum tamen, ne que tertium dixerim. Nec cnim in quadrigis euα secundum numeraverim.

rellus corrigendum est ex auctoritate vetusti iasim numismatis aerei, quod est apud merum inscriptione C. RHLMlιαι Caratas IImr. Ursinus.

T. Eeνω ciων Bariss Is sertalis . quein maledicum & mordacem signific1t Η iat. Sat. VII. de Porphyrion erus luterPres Sat. VI. scribit incestum cum .EiIulia Vestalii iste. Corradus. Lν L. Papirium Fregellanum 3 De quo scrinium nillil legimus. Irim. 68 a T. Tmeam Placenti m De quo Quintilianus, lib. t. C P. F.

pus, qui gloriari Iolebat . se sine ullo munere adeptum esse omnia . quae haberentur am-

lli imma , lib. I t. deo fie. Primum in e-- .latus petitione a M. Herennio fuit supers-tus ι deinde tamen eonsul eli factus cum Sexto Iulio Caesare. anno ab U. C. DCLXIII. Huius Philippi exstat oratio apud Sallus . ii hqua tenset, ut Appins Claudius interrex cum Q. Catulo proconsule & caeteris, quibus imperium est , urbi praesidio sint : Opera dent , ne quid resp. detrimenti captat .

Idem

348쪽

aut tertium , qui vix a carceribus exierit , cum palmam iam primus acee perit: nec in oratoribus, qui tantum absit a primo, vi κ ut in eodem curru eulo esse videatur. Sed tamen erant ea in Philippo, quae, qui sine compa ratione illorum spectaret, satis magna diceret: summa libertas in oratione, multae facetiae, fatis creber in reperiendis, solutus in explieandis sententiis: erat etiam in primis, ut temporibus illis, Graecis doctrinis institutus, in altercando icum aliquo aculeo, & maledicto facetus. Horum aetati prope conjunctus L. Gellias, 69 , non tam vendibilis ota tor, quam ut nescires quid ei deesset. Nec enim erat indoctus, nee tardus ad excogitandum, nec Romanarum rerum immemor, & verbis so Iutus satis ; sed in magnos oratores inciderat ejus aetas : multam tamen operam amicis, & utilem praebuit , atque ita diu vixit , ut multarum aetatum oratoribus implicaretur, multum etiam in causis versaretur.

Iisdem sere temporibus D. Brutus 7Q , is , qui consul cum Mamereosuit, homo & Graecis doctus literis, & Latinis. Dicebat etiam L. Scipio sata non imperite : Cnaeusiue Pompejus 73 , Sexti filius , aliquem numerum

obtinebat . Nam Sextus , frater ejus , praestantissimum ingenium contulerat ad summam juris civilis, & ad persectam geometriar, & rerum Stoicarum scientiam. Item in iure, & ante hos Μ. Brutus s 73ὶ , & paulo post eum C. Bilienus, homo per se magnus , prope senili ratione summus evaserat equi consul factus est et , nisi in Marianos consulatus , & in eas petitionis angustias incidisset . Cn. autem Octavii s 74 eloquentia, quae suerat ante m. I. T l co

ω I. GAlius a L. Gellius Publicola, qui

cmnibus honoribus ad censuram usque desun-etus est , ut Vat. Max. lio. V. c. s. refert . Nam pratior sitit . & ex praetura proconsul in Graecum venit, ut tib i. de Leg. est scriptiam . Consul item fuit cum Cn. Cornelio Lentulo , anno ab U. C. DCLXXXII. de Chrysum acerrime pugnantem praelio opprensi, ut ait Oros tria v. c. 1 . sed ipse a Spa dico victus est acie, ut Liv. lib. XCVI. leri psit . Nos igitur credimus Vetr. IV. sie legi

ut nune legitur. Bello Paratico Gellius idem Pompe)i fuit legatus , ut Morus lib. I i i. e. 6. de Appranus in Mithridatico scribunt. Idem

c νοὶ D. Brtitus 3 Qui Iulianus in erin se Iibu, appellatur. Fuit consul an. DCLXX vli I.

Idem a

cri 3 L. sopio 3 L. Cornelius scipio Asaiaticus, ut inconsulibus legitur, quem tamen alii Nasicam vocant , quod in Dione Graeco lib. XL. Scipionem Pompeii socerum Nasicae fi litiin diei videant , quem hunc elle arbitranis

tur . Idem .

c ν, aus Pomp/jus 3 Cn. Pompeius Stra ho, qui praetor a Picentibus victus, non ita multo post eosdem sedit . Liv. auctor lib.

Lx XIV. de Orosius lib. V. cap. 18. Consulcum L. Porcici Cat ne . anno ab Urb. C. DCLXV. Marsos acie vicit . quo tempore Cicero iri exercitu suit . Philop,ea XII. de multi nobiles legati . in mat. pνa Fonte o IZe Vestino in deditionem accepit , ut Livia lib. LIXIV. te sequenti retulit . Tunc , ut opinor , et am transpadinas κotonias deduxit , ut Asconius est testis . Cum bellum . quod Cinna de Marius inserebant urbi , opinprimi inter initia pomisset , eiusdem fraude eonfirmatum est , qui utramque partem sciis endo Cinnae vires dedit . nec , niti profli

gatis ptimatium rebus , a ilium tulit , ut

ait Liv. lib. LXXIX. Hie tandem fulgure . ut scribit Appianuὴ . est extinctus I cujus c daver e lecti, detraxit , de projecit populus. qui illum oderat tantum , quantum postea filium dilexit. Pluraνes. in Pompeio. Idem. M. Brtistis Credimus hunc eile P trem Bruti Accusatoris , de quo supra . D

Cn. Octati Iline nos putamus filium suille illivi Cn. octavit, qui lib. . de Orit. consu:aris appellatur. Consul aranis ex urbe collegam suum L. Cinnant expulit . inmar. III. in canIιm qui quidem cinna non ita

349쪽

eonsulatum ignorata . in consulatu multis concionibus est vehementer pro bata. Sed ab eis, qui tantum in dicentium numero, non in Oratorum fue

runt, jain ad oratoreS revertamur.

Censeo . inquit Atticus . Eloquentes enim videbare , non sedulos velle

conquirere.

XLVI H. Festivitate igitur. & facetiis, inquam, C. Iulius 7s , L. filius, &

superioribus, & aequalibus suis omnibus praestitit, oratorque fuit minime ille quidem vehemens , sed nemo unquam urbanitate , nemo lepore , nemo suavitate conditior . Sunt ejus aliquot orationes , ex quibus , sicut ex ejundem tragoediis, lenitas ejus sine nervis perspici potet .Ejus aequalis P. Cethegus c 76 ὶ . cui de republica satis suppeditabat oratio. Totam enim tenebat eam , penitusque cognorat. Itaque in senatu conia sularium auctoritatem assequebatur. Sed in causis publicis nihil , in privatis satis veterator videbatur. Erat in privatis causis Lucretius Vespillo ν

& aeutus & jurisperitus. Nam Aphilia 78 concionibus aptior, quam judieiis . Prudens etiam T. Annius velina 79 in , & in ejus generis causis

orator sane tolerabilis. In eodem genere causarum multum erat T. Iuventius go , nimis Ille quidem lentus in dicendo, & pene frigidus: sed & callidus , & in eapiendo adversario versutus , dc praeterea nec indoctus , & magna cum jurisci. ilis intelligentia. Cujus auditor P. Orbius SI , meus fere afflualis , in dicendo non nimis exercitatus , in jure autem civili non insertor , quam magister fuit. Nam T. Aufidius 8a , qui vixit ad summam senectutem , volebat elle similis horum , eratque & bonus vir & innocens , sed dieebat

Flor. i. cap. 11. scribit. Idem .

νs C. DAM, C. Iulius Caesar Strabo.

ut a Paterculo de Suetonio vocatur sy qui ro satus a Sardis T. Albucium accusavit, Uerri na I. & lib. it. .e Oisie. ει orationem Pro Sardis , ut ait Sueton. in Caesare . reliquit AEdilis curulis, L. Caesare . P. Rutili On-

ibus, luit. & aedilicius qui iam occisus est: sed tantuin in si vitate potuit , ut causa belli

civilis contentio ejus eum Sulpicio tribuno Pleb. fuerit. Nam sperabat, de id agebat hie Caelar . ut omissa praetura eonsus seret: cui eum primis temporibus jure sulpicius res ste. ret , postea nimia contentione ad serrum de arma procellit, ut ait Asconiuar eam petitionem extraordinarram insta Cicero vocat. Ob

haec illi postea Cinna praecidi caput jussit , Tus. V. Idam. 6 P. Cethetas 3 P. Cornelius Cethegus praetor an. U. C. DCLXXXI. Priast..c γδ, tritius V θιllo Quis hie suerit. ignotamus1 illud scire videmur. Lucretios patracros suisse , cum tot Lucretii consules legantur ante , quam plebeji erearentur .

tio . de quo epitome Likii lib. LXXXVIII. Alii O DII. Luereti cujus mein init Paterculus. Divinant alii intitis . quem inter iurisconsultos recenset Pomponius. Proetis. νώ T. Annitis V lιna sx tribu Ueliana. Uelia Romae collis editior. Idem . . so) T. Iutiensius a Invenire adhuc historiam non potuimus: illud in Orat. pro Planciti invenimus , Juventiam gentem ex municipio Tussulano Oriundam consularem fuisse. sed tamen plebejam, quando Iuventius Laterentis ibi dicitur petere trabunatum plebis coe

c si P. Orbatis proconsul Asiam sortitus obtinuit anno Urbis DCXCI. Hiassetis. 81 T. Aia sultis Frater M. Virgilii . sed tantum ex eadem matre, quae , ut censet Pighius , Aufidium de virilitium maritos habuerat , de ex utrasque filios . Quaestor fuit anno DCLXX., ae septuno post anno aeditu plebis. Irim .

350쪽

parum. Nec sane plus frater eius M. Virgilius, qui tribunus plebis e. s VI Ius Imperatori diem dixit. Ejus collega P. Μ/gius , 83ὶ in dieendo paulo

tamen copiosior.

Sed omnium oratorum, sive rabularum, qui & plane indocti aut inuriabant, aut rustici etiam suerunt, quas quidem ego cognoverim, solutissimum in dicendo & aeutissimum judico nostri ordinis Q. Sertorium s 84 , eque stris C. Gorgonium t 8s .. Fuit etiam tacitis & expeditus ad dicendum, &vitae splendore multo, & ingenio sane protabili, T. Iunius 86 st, L. Clius. tribunicius quo accusante P. Sextius 87ὶ , praetor designatus . damnatus eli ambitus . Is procellillet honoribus longius niti semper infirma , atque

etiam aegra valetudine fuisset o XLIX., Atque ego praeclare intelligo, me in eorum' commemoratione versari , qui nee habiti sint oratores , neque fuerint , praeteririque a me ali quot eκ veteribus , commemoratione , aut laude dignos et sed hoc quidem ignoratione. Quid enim est superioris aetatis quod scribi possit de iis e dequious nulla monumenta loquuntur , nec aliorum , nec ipsorum ρ De iis autem, quos ipsi vidimus , neminem sere praetermittimus eorum , quos ali quando dicentes vidimus. Volo enim sciri, in tanta & tam vetere republIca, maximis praemiis eloquentiae propositis , Omnes cupisse dicere, non plurimos ausos eise , potuisse paucos. Ego tamen ita de unoquoque dicam , ut Intelligi possit, quem ex illimem clamatorem, quem oratorem fuisse. Iisdem sere temporibus ,. aetate inferiores Paulo , quam Iulius , sed aequales propemodum fuerunt C. Cotta , P. Sulpicius 88 , Q. Varius 89 , Cn. Pomponius, C. Curio, L. Fusius , Μ. Drusus,. P. Antistius et nec ulla aetate uberior oratorum foetus fuit . Ex his Cotta & Sulpicius . cum meo judicio , tum omnium, facile primas tulerunt.

Hie Atticus , Quomodo istuc dicis , inquit , cum tuo iudicio , tum omnium ' Semperne in oratore probando , aut improbando, vulgi iudicium eum intelligentium judicio congruit ' An alii probantur a multitudine, alii autem ab iis, qui intelligunt 'Recte requiris , inquam , Attice et sed audies cκ me fortasse , quod nou

Idem

c g a sortorium 1 Cujus vitam scripsi

Plutarchus.c gr C. Gorgonium) Hominem nobis prorsis ignotum. Corradus

esse P. Sestium . pro quo Ciceronis rassat ratior nunc vero aliter sentimus , & P. Se

stium , quem Cicero defendit, non posse si miscari, e temporum ratione collages.. POL set te itur hie videri vel pater P. sestii, prae

Iertim cum P. dicatur , ut filius patris praenomen', quasi de more, reserat di nisi Cicero P. Sestium L. filium vocet, epast. 6. lib. v. Famil. quae res facit , ut ego nune demum lmtem hunc , de quo nune loquitur , vel ilum esse , vel potius patrem illius P. Sestiivite, ad quem epist. ix. lib. v. Familiar. scribit. Idem

c 88 C. Corra , P. Sulpirius 3 Quos in libris de Oratore loquente, indueita ubi de illi, diictum est.

rius, ubi seorsum appellabuntur.

SEARCH

MENU NAVIGATION