Josephi Mariani Parthenii S.J. Actiones

221쪽

a18 Da PRAVO ARTIs CRITICAE usuctoritatem provocarem , una serme auctoritate revi cerem Z Parumne idoneos vobis huiusce facti auctoresistis attulisse videor , qui tres nobilissimas legationes decretas, qui gravissima mandata Legatis data , qui iurata Legatorum ipsorum testimonia protulerim I qui eo usque progressus sim , ut in re vetere , recentissimum tellem dederim atque produxerim Etenim ubianam residebit auctoritas , si hanc a Legatis publicis, a gravissimis testibus, ab honestissimis viris abesse existimabimus pXXXI. Verum age, quid Antoninus dicat, qui primus obiectus fuit , sine cunctatione audiamus. Codex pr

feratur , recitentur verba, Antonini sententia clare &perspicua voce sic, ut omnes, quotquot adsunt, e audiant, pronuncientur. Quid haerent, haesitant, tergiversantur. Non est cur declinent, cur subteriugium aliquod quaerant. Cedo codicem , cedo verba , cedo expressam Antonini sententiam; ad auctoritatem me ipsi provocarunt, auctoritati standum esse confirmo is

Miserum mel quae verba requiro, quem codicem flagito , quam sententiam postulo Verba , quae hanc A tonini sententiam declarent, nu lla sunt; Antoninus hac de re nullam suis in operibus mentionem fecit . Cur igitur mihi Antonini auctoritatem obiiciunt, qui hoc de prodigio ne litteram quidem ullam scriptam reli

quit mid hoc est Illudimurne ab istis , an serio

res agitur P

222쪽

ACTIONI s II. LIaER IL. XXXII. Sed video quid dicant; Antoninum quidem aiunt, verbum hoc super prodigio fecisse nullum , sed ob hanc ipsam causam negandi prodigii ipsis fuisse auctorem. O rem novam atque inauditam, & ipso prodigio , quo de agimus, pene admirabiliorem l id Z egone, propter unius vel sanctissimi doctissimique viri silentium ,

tot iuratorum testium sanctissimas gravissimasque voces repudiabo p Taceat, per me licet, Antoninus ; sed eo tacente , clamant Legati publici, clamant Legati Pontificii, clamant Dalmatae, clamant Picentes , duae nobilissimae provinciae ac Nationes clamant, & prodigii veritatem affirmant; res ipsa clamat, quae, nisi vera es set & testatissima, nullo modo persuaderi potuisset. Hac

ego tanta auctoritate confirmatus loco moveri potero Unius aut alterius scriptoris silentium tot vocibus, tot clamoribus, ac propemodum vociferationibus, quae v dique circumsonant, anteferendum putabo

XXXIII. Sed ne eludere videar argumenti vim, Ant nini silentium expendamus. Siluit hac de re Antoninus. Esto. Sed in primis mirari subit, cur tanti auctoritatem. Antonini faciant. Non hoc ego dico ,.quo Antonini a ctoritatem plurimi faciendam non esse existimem ; sed miror istos , qui Antoninum , tanquam nimis credulum. nec recentis artis criticae disciplina institutum, despicere

selent atque contemnere , nunc tantopere eiusdem testimonium , tantis vocibus , ac prope convicio a nobis

requirant. Constantiam ab istis fiagito , de meo iure fla

223쪽

ago Da pRAvo ARTIs CRITICAE usugito. Si multa ea de causa, quia ab Antonino non satis per istos artem criticam edocto scripta sunt, repudiant,

quid est quod hac super re verba Antonini requirant; perinde quasi , si Antoninus locutus esset, ipsi Antonino credidi sent. Suis ipsorum Criticae regulis implicentur isti necesse est. Etenim si Antonini loquentis per istos

non valeret auctoritas , multo certe minus valere debet tacentis. Nam si verba auctoritate destituuntur , quae

inesse auctoritas silentio erit existimanda ρ Quid hoc est Antoninus loquitur; de repente isti irrumpunt , de clamant; cave credas, cave eius dictis fidem adiungas. Antoninus silet; iidem continuo prosiliunt; adigunt dc compellunt credere . id , inquam , hoc est λ quam absurdum i quam inconveniensi Ego scilicet per istos Antonino loquenti non credam , silenti credam P Ne tram igitur in partem valeat Antonini auctoritas, & sNVe taceat, sive loquatur eius testimonium nullum sit . XXXIV. verum maneat, uti decet, sanctissimi dedoctissimi viri auctoritas , N , vel istis invitis ac repugnantibus , qui illam labefactare contendunt, me defendente ac reclamante, inconcussa maneat. Dico igitur , Antoninum , qui multos post annos ab hoc patrato

prodigio scripsit , illud existimare potuisse supervaCaneum esse mandare litteris , quod fama iam pervulga tum fuisset . Dico , illo saeculo , quo Antoninus scripsit , Italiam Guelsorum ac Ghibellinorum factionibus fuit se distractam, ut propterea certus hac de re in Etruriam

224쪽

Acrio NIs II. LIBῖR II. et ar iam rumor pervenire non potuerit. Incidit enim hoc prodigium in summam perturbationem temporum,ut mirandum non sit tanti prodigii famam se primis illis temporibus unius ferme Piceni finibus continuisse.Dico denique, ad Antoninum non pertinuisse hoc de prodigio scribere, neque id esse ab eo postulandum, qui totos centum qui quaginta annos ab ipse patrato prodigio floruit; ut sane mirari subeat quid sit, quamobrem isti eius tantopere a nobis testimonium flagitent; quod quidem ego summae, qua laborant, inopiae argumentorum adscribendum puto. XXXV. At credibile non est , Antoninum , qui multa admirabilia narravit, nos de tanto celare voluisse miraculo. Audio. Multa quidem narravit ; sed non omnia; qui probatur omnia collegii se , omnia narrasse,

nihil praetermisisse ca) λ Eusebius η certe,quod iam cum

a Quod sanctus Antoninus Iu suo

Chronicorum opere non omnia miis

rabilia eolligere in animo habuerit pse declarat sub finem libri quarti Sununae Confessariorum his verbis ;M Demum de scientia actum est , euim additur magnum opus distinc lams, propter sui longitudinem in tria vos, lumina , non praeis Himriarum , se sed di multorum aliorum de seriis fi pluris sanctis , Se dictis notabilium se Sanctorum, sed & aliorum Gentitillum . Hactenus Antoninus de suo

opere

opportune hie Guido Grandius re-utus a Trombellio. is Cum verosin au his di pineis post annis de Samemnius Iam Italiam adventu monumenta regi orinis illius, in qua stationem posuit, is indubitata oecurrant, & iri, S. At i,, tonino pene sesquitaculo vetustiora, is ad quem nemo prudens pertinuisse se dixerit de re tum vulgatissima exis,, pressum testimonium suis historiis is inserere ἱ hine temere abuti eius Gis lentiis contradictores , ad Lauretanirisaeelli veritatem impugnandam, - nilestum est. Legendis Caes. Ursius Hist. Mel. tom. F. lib. 11. num. S , ubi

sic legitur . is It silentio di Eusebio ita Vita di Costantiao . parulo ad Diuiti reo by Gorale

225쪽

ga DE PRAvo ARTIs CRITICAE Usu de negante argumento egimus, animadvertimus , Eusebius, inquam, qui Constantini, cuju3 aetate floruit, vitamaeeurate scripsit, prodigia illa, quandoquidem de prodigiis agimus, quae luculenta in primis atque illustria in saluti sene Crucis , studiose ab Helena Constantini matre conquisitae S repertae , ipsa inventione patrata sunt, prorsus omisit, & eo loco omisit, quo in historia sua eorum meminisse omnino debuisset; ut etiam mirari desinamus , si idem Eusebius nullam de Nazarena domo, atque eleganti ab Helena Augusta illi , ut tradit Nicepho

rus, circumdato templo mentionem secerit. Jam vero,

continuone falsa prodigia illa iudicabuntur, quae cons quentium scriptorum auctoritate confirmantur Potest igitur accidere, ut gravis auctor, accuratus de diligens , quaedam etiam illustria & singularia praetereat , & quamvis locus ipse auctorem quodammodo admoneat , ut hoc vel illud insigne factum minime reticeat ;tamen , quacumque de causa id evenire possit, fiat,

ut illud ipsum insigne ac singulare factum ab eodem reti-

ad inviii Eretiei lumeiente aris

gomento non selo per non prestarealeuna sede H mentovati miracoli,

beneh. attestati da gravissimi A tori , d.' quali iacues fiori rono in

Eusebio nou ha ricordato in quella opera, Io ha thiaramente accennato in un'altra, venula da non grata

tempo alia luee ; onde si pub rac- gliere , che talora Ie cose anchepia grandi ed illustri sono state omesisse dagli Seritiori . Giandio in ques Iurahi, ove pareva , che Ovesser. . aveme fatia memione.

226쪽

Aerio Nis II. LiBER II. 223ceatur . Quod Eusebio contigit , id similiter contingere potuit Antonino. Non video, quid in simili re dissimule afferri possit, nisi nostri forte prodigii magnitudo ;sed magna quoque prodigia erant , quae Eusebius praetermisit, quorum si magnitudo Eusetuum non perculit, potuit similiter magnitudo nostri non percellere Antoninum , praesertim cum hunc neque locus, neque tem pus , ut Eusebium , admonerent.

XXXVI. At Eusebius ea ipsa prodigia alio in opere, quod diu latuit , Sc postea in lucem prodiit , indicavit .

Esto ; sed non eo loco, quo maxime debuit; praeterea non diserte , quod oportuit, est persecutus. Quid vero , si opus illud nunquam lucem aspexiiset, si in tenebris adhue delliesceret Ab adversariis objiceretur αIentium Eusebii , in hoc se iactarent, clamarent, VO ciferarentur , dc nos ob unius scriptoris silentium propessentoreis istorum vocibus obrueremur. Sed tamen E sebius , qui rem tacuisse affirmaretur, minime re ipsa iut postea emergente codice , atque insperato in conis

spectum se dante patuit, tacuisset . Eusebius igitur locutus erat , di illa prodigia saltem indicarat ; quod quid prohibet , quo minus nos idem de Antonino &sentiamus, & assimemus P Hic porro videtis , opinor, Florentini, quantum huius generis argumento, quod negativum appellant, fidendum sit , quam sit fallax , quam dubium , quam incertum ; de quo , cum multasho loco dixerim , hie addere plura supersedeo. Alter

227쪽

ar Da y RAVO ARTIs CRITICAE usu XXXVII. Alter nobis opponitur Vincentius. Mitto dicere, hunc quoque non ea , qua isti , disciplina institutum fuisse , & illis vixisse temporibus, quibus nova r centis huius artis criticae lux, quae seta ignorantiae te nebras dispulit , nondum affalserat; sed tamen nobis

obiicitur Vincentius , cuius auctoritatem declinare nec possumus, nec debemus. Non est, cur hoc loco , ut paullo ante , cum de Antonino diximus , istos ad proferendum codicem, ad recitanda verba provocem . Egomet novi locum, teneo verba, ipse recitabo. Κινο-

Iibet die, inquit in concione quadam de Assumptione B. Μ. , quolibet die potestis ire in Nazarethum ad c

meram, ubi Filius Dei incarnasus Dit. Igitur, reponunt , Vincentius diserte affirmat Lauretanam domum Nazarethi exstitisse eo tempore , quo nos translatam iam in Italiam fuisse contendimus. Bene est. Ampi ctor primum Vincentii sententiam , veneror auctorit tem. Non enim Nagarethum auditores Vincentius allegasset suos, nisi tunc Nagarethi Lauretana domus, aut

exstitisset, aut ipse saltem eam ibi exstare censuisset. At hic quoque ab adversariis requiro constantiam. Nam quomodo pro se tantam afferre auctoritatem possunt , qui sacram aedem iam inde a vetustissimis temporibus excisam , ac prorsus dirutam volunt quandoquidem per ipses nullam neque Hieronymus , neque Eusebius de ea mentionem faciunt. Qiam igitur nunc domum somniant Z quam cameram fabulantur quam aedem mi

228쪽

AcTIONI s II. LIBERII. 22shi opponunt si eo tempore neque, domus, neque aedes, neque eamera Deiparae Nazarethi per ipsos e stabat ulla. XXXVIII. At Uincentii valere debet auctoritas. Valeat , per me licet , non contradico , non repugno ;immo vero libenter atantior. Sed valeat, etiam , istis vel contradicentibus ac repugnantibus , Ven. Beda: ca auctoritas, qui memoriae prodidit, Nazarethi alteram Ee-elesiam exstare in loco , quo Angelus ad Beatam Mariam evangelizaturus intravit; quae quidem Ecclesia , nequidquam oblatrante contra Baronium Casaubono , dg domus & Ecclesia esse poterat; Ecclesia , inquam , sacro ritu consecrata, quin domus formam amiserit, a

que adeo domus esse desierit. Valeat Nicephori, b qui scriptum reliquit, Helenam Augustam Virginalem domum eleganti conclusisse templo . Valeat Scriptoris o m.I. P vitae

eorum , vel civitatum , quae legun- Ecel. eap. 3o. is NMareth , stur in libro Actuum Apostolorum , is pervenit smisnal , di, salutation iit. is Nazareth, inquit, viculus in ,, Angelieae domo reperta, Dei Genitricim Galilaea imita montem Tabor , un- ,, peramoenum excitavit templum. is, de & Dominus noster Iesus Christus co Acta M. Oid. S. Benedictam est Nazaraeus vocatus, habetque Ee- Saec. 3. pari. a. in Vita S. Wilibaldi Clesiam in Der, quo Angelus ad Ees. Episcopi Eistetensis , qui Loca Sanctam ram Μαι- evangeIieσιurus inrea. visitasse dieitur anno 786. Parag. 16. D. M Hue usque Beda. Hanc aucto. pag. 374. haec habent . ,, orantes itatem nequidquam eonvellere eois se ambulabant in Galilaeam in ilium natus est contra Baronium Isaaeus ,, Deum , ubi Gabrieι primum vento Casaubonus . Partes Batonii sustem se ad Mariam, ubi est nunc Ecclesia .. Tunt Ven. Canisius de Deip. lib. s. , ,, illam Ecclesiam Christiani homines re Turrianus in Responsione Apolog. se saepe comparabant a Paganis, qu

229쪽

vitae S. Vilibaldi Episcopi Eistetensis, qui ad loea lancta

octavo saeculo venisse dicitur, di ambulasse in Galilaeam in locum , ubi Gabries primum venit ad Mariam ; quo in loco exstabat Ecclesia , quam Christiani a Paganis illam exturbare volentibus perseluto pretio saepe rediumebant , quod non fecissent, nisi eos summa loci religio compulisset. Valeat Scriptoris Q item Vitae S. Ludo vici Galliarum Regis , qui narrat, Regem Sanctissimum, in Palaestina cum degeret , Nazarethum venisse , pium locum Inca rnationis intrasse , ibique Eucharissica dape

filii Ie refectum . Valeant igitur omnes istae auctoritates, quae hanc, quam defendo, causam non parum certe confirmant,& sacram aedem ad id usque tempus, quo in It

liam translata fuit, perstitisse in Galilaea evincunt . a

ca Non est, meo quidem iudicio, se tutinas, Missam, & extera, quae al

eonterimendum documentum, quod ,, klemnitatem tam celebrem pertua

eruitur ex ina , oes. Conversationa istant, testes esse possunt, qui assium a me. Ludovici IX. Ruis Franco- is runt; quod , postquam Filius mitramis pre M. Gauseidum de Basiolam is eodem Deo de illo fa Virgina -- O. P. enu confessorem , ex Codice in. M nam assumpsit, num tam so-FFr.P M. Conventus Ebrescensis, - ,, Iemne, tamque devotum ossiciummos. Scriptorum Historiae Francorum ,, fuerit ibi factum . Ibidem devotus cap. 22., vin haec leguntur. is Invi- ,, Rex , Micta in altari Annunciatis- gilia Amiunctationis Dominisae Rex se nis celebrata , sacram commui se descendit in Nararet, Cum autem is nem accepit. Huius auctoritatem a Ionge locum sanctum videret, deis loci confirmat vetus pictura in paries, stantius de equo, flexis genibus de-: te Lauretanae Domus expressa , quae B votissime adoravit, & sic pedes in- S. Ludovici emgiem exhibet, & cujus Meessit, donec humiliter Civitatem sa- vestigia etsi evanescentia, nos tame meram, &Dum lacum Iugarnationis omnino deleta ad hanc usque diems, intraυis . . . Quam devote ibidem cernuntur . Hujus pi turae exemmar,, se habuerit , quam solemniter , di videre est in Iehonographia Lauretan

230쪽

Acrio NIs II. LIBER II. et et XXX lX. Sel ne hie quoque argumenti vim declina, re videar ac subterfugere, accedam propius, & nihil, quod adversariis faveat , elici ex vincentii verbis posis ostendam . Qui igitur potuit, si in Italia iam consederat

Lauretana aedes , ad Nazarenam peregrinationem avi

hortari auditores Vincentius suos p Potuit , Florentini , iterum dico , potuit. Potuit enim implicata schismate Hispania tantum prodigium Vincentius ignorare . Potuit longinquitate locorum , quod in Italia contigerat , --mo Hispanus nescire ; primis enim illis temporibus tan, ii prodigii fama , uti diximus , unius serme provincia fines non est praetergressia . Potuit denique orator orat rio modo loqui, & non oratoribus solum , sed vulgo etiam ipsi usitato . Qui Romae fuit , hoc a me vere dici non ignorat . inloties enim ad Constantinianam in agro Seisoriano Basilicam itur, toties ad Sanctam Cr cem in Hierusalem iri vulgo dicitur. Cur non eodem loqui potuit Vincentius modo λ Ego sane, cum Laure tum me contuli , Nazarethum ipsum adire mihi visussam . Nam quid erat Nagarethi, de quo illud , ut sacrae Litterae tradunt, Nathanael pronunciavit; a 2 Meareth potest aliquid boni esse λ quid, inquam, erat boni ,

quamobrem Nazarethum , hac una excepta sacratissima domo, a peregrinis visendum esset; hac translata in

Italiam , Nazarethum ipsum , & quidquid ibidem boni

erat translatum aliqua vera ratione dici potuit. Quare si hoc modo locutus est Vincentius , non incondite , non P a in-