장음표시 사용
541쪽
46o DE DEFINITIONE SUBSTANTIAE DIALOGUS.
litis dubia vestra proponere, mihi id gratissimum erit. Et osseret quidem se mox occasio talis, cum constituerim Deo dante post finitas nundinas Lipsienses, singulis diebus Iovis horis ante meridianis a decima ad duodecimam, Respondentibus quibusdam Juvenibus Nobilissimis,Theses, quas simul Vobis exhibeo, ex Jurisprudentia Divina excerptas publice disputare. Poteritis igitur cum aliis Viris Honoratissimis, qui in verita- 'tem thesitum istarum opponendo inquirent, dubia vestra etiam circa definitionem hanc substantiae, & quae alia in discursu hoc a me fuerunt asserista, proponere. Adque id quidem Vobis magis gloriosum erit, si de me publice triumphaveritis. PERIPAT. CARTESIANUS. Accipimus conditiones. Non emanebimus. Interim Vale. TIRO. Vidistine Domine, observationem de notione substantiae, quam Vir Celeberrimus Dii G. G. L. actis Lipsiensibus mense Martio huius anni inseri curavit PHILALETHES. Vidi. Et mallem ut dedis.set Uir Celeberrimus suam de notione substantiae definitionem. Interim valde gavisus sum, dum ejus assertiones de vi aεtiva di nisu legi. cum pene similes hac hyeme habuerim, ut ex dictatis meis in historiam Ecclesiasticam observationibus Tibi constabit. Vere enim vis activa ex accidentium Sc qualitatum classe eximenda est, cum ab ea dependeat essentia omnium corporum. Id tamen scire mallem a Viro Celeberrimo, si occasionem cum ipso conserendi nacturus sim, an putet: Materiam & corpus esse unum idem quel An putet: illam vim agendi inesse ipsi materiael Nisi enim caute hic processerimus, utilissima illa dynamices scientia, quam pol- Iicetur, fundamento destituetur. Scis enim, quod hactenus in dictis le-Etionibus ostenderim, materiam omnem esse ens mere passivum. Vim agendi autem ipsam spiritus essentiam, adeoque omne corpus constare ex materia & spiritu. Tu vero, facies quod commendavi. Id est, inquires, cum otium erit: utrum volam aut vestigium deprehendere possis, quod ullus Philosophus Graecus essentiam S 1ubstantiam diviserit; & quando apud Latinos ista diviso inceperit' inquires item; quaenam sit disserentia in Patrum scriptis Sc veterum Philosophorum inter hypostasin , substantiam seu essentia mi Multa enim haec conducunt ad historiam Ecclesiasticam recte atque aliter ac vulgo fieri solet,cognoscendam. TIRO. Faciam. .
aro: siuomodo differt in loco Aristotelis in dialogo adaucto punctum ab unitater An a quid in cor- pore minus est puncto 2
542쪽
543쪽
46, DE DEFINITIONE SUBSTANTLM DIALOGUS.
litis dubia vestra proponere, mihi id gratissimum erit. Et offeret quidem se mox occaso talis, cum constituerim Deo dante post finitas nundinas Lipsienses, singulis diebus Iovis horis antemeridianis a decima ad duodecimam,Respondentibus quibusdam Iuvenibus Nobilissimis Theses. ruas simul Vobis exhibeo, ex Jurisprudentia Divina excerptas publiceisputare. Poteritis igitur cum aliis Viris Honoratissimis, qui in verita- 'tem thesium istarum opponendo inquirent, dubia vestra etiam circa definitionem hanc nabstantiae, dc quae alia in discursu hoc a me fuerunt asse ta, proponere. Adque id quidem Vobis magis Horiosum erit, si de me
publice triumphaveritis. PERIPAT. C ARTE SI ANUS. Accipis
mus conditiones. Non emanebimus. Interim Vale.
TIRO. Vidistine Domine, observationem de notione substantiae, quam Vir Celeberrimus Dn. G. G. L. actis Lipsiensbus mense Martio huius anni inseri curaviti PHILALETHES. Vidi. Et mallem ut dedis.set Vir Celeberrimus suam de notione substantiae definitionem. Interim, valde gavisus sum, dum eius affertiones de vi activa di nisu legi, cum pene similes hac hyeme habuerim, ut ex dictatis meis in historiam Ecclesiasticam observationibus Tibi constabit. Vere enim vis activa ex acciis dentium dc qualitatum classe eximenda est, cum ab ea dependeat essentia omnium corporum. Id tamen scire mallem a Viro Celeberrimo, si occasionem cum ipso conferendi nactutus sim, an putet: Materiam di corpus esse unum idemque y An putet: illam vim agendi inesse ipsi materiae Nisi enim caute hic processerimus, utilissima illa dynamices scientia, quam pollicetur, fundamento destituetur. Scis enim, quod liactenus in dictis lectionibus ostenderim. materiam omnem esse ens mere passivum. Vim agensi autem ipsam spiritus essentiam, adeoque omne corpus constare ex
materia Si spiritu. Υu vero, facies quod commendavi. Id est, inquires, cum otium erit: utrum volam aut vestigium deprehendere possis, quod ullus PhiIosophus Graecus essentiam S substantiam divi serit; dc quando apud Latinos ista diviso inceperit' inquires item; quaenam sit differentia in Patrum scriptis di veterum Philosophorum inter hypostasin 8t substantiam sen essentiam' Multa enim haee conducunt ad historiam Ecclesiasticam recte atque aliter ac vulgo fieri solet,cognoscendam. TIRO. Faciam.
aro: siuomodo differt in loco Aristotelis in dialo
. adaucto punctum ab unitater An a quid tacom tore minus est punctor
544쪽
545쪽
Thes. r. Omnes habitus theoretici, qui pro fine tantum habent specu- Iationem, etiamsi multas veritates ostendant. ad stultitiam perti. nent, non ad sapientiam. Diuentium communiter Philosopni. v. Lib. I. C. i. g. 23. seqq. r. Lex non est dictamen remerationis, sed iussus imperantis, obliganssu eitos dic. DFens. Scholastici vid. I. i. 28. 3. Pactum nunquam obligat fine Lege. Dissent. Hobbesius, fontem obligationis ex pactis deducens. Via. I. I. 29. 4. Deus non agit secundum Legem di Lex a terna est Figmentum Scholasticorum. Dissent. Scholastici. Vid. I. r. s.
t. Nihil est in intellectu, quod non prius fuerit in sensu, etiam Chilio-gonon Cartesianorum, etiam Spiritus, etiam Deus. Dissent. communiter, quia ignorant, quid sit corpus, quid sit Spiritus, quid sint ipsit vid. I. r. s . a. Error in dubio semper debet imputari erranti. Dissent. ICti communiter, variis distinctionibus doctrinam de errore involventes, rem obscurantibus, non evolventibus. vid. I. . 72. H. 7. δ'.3. Dispu-
546쪽
t. Disputationes de iustitia comminativa bi distributiva, universali de particulari sunt grilli inutiles. Dissent. communiter, vid. I. r. Ico. 4. Datur dominium eminens. Dissent. Wittebergenses absque ulla ratione. vid. I. I. III.
r. Sapientia una est, eiusque partes ita cohaerent, ut una absque altera esse non possit. Consistit ea in quatuor momentis, in notitia hominis, Materiae, Spiritus, Dei. Quilibet ad haec cognoscenda vocationem habet. Quod autem in Academiis quatuor Facultates distinet e sint, id saltem ex ea ratione factum est, ne turbetur Ordo in lectionibus publicis. Dissent. communiter. confer I. I. i64. seqq. a. Divisio Legis divinae in moralem, ceremonialem fit forensem Obscura est, S communiter cum Lege morali confunditur ius Naturae N Decalogus. Dissent. communiter Theologi. vid. I. 2. 3.3. Ius naturae etiam a voluntate Dei non a Sanctitate ejus antecedenter ad voluntatem ortum habet. Distent. Scholastici. vid. I. a. 7.4. In statu integritatis uxor non suisset sub imperio mariti. Dissent. commmuniter Theologi. vid. I. a. am cons. III. 3. 4r. seqq.
a. Infantibus non insunt prima Principia Practica per modum Habitus connati. Distent. Scholastici. vid. Da. 67.
547쪽
a. Inepta est assertio, quicquid Gentiles sciverunt esse justum vel iniuiasium, id pertinet ad jus naturale. Dissent. communiter. vid. l. 2. 7 . . Omnes actiones sua natura sunt indifferentes, nec datur actio antece..denter ad voluntatem divinam honesta vel turpis, neque obligatio in iure Naturae ex obiecto se diffundit in praeceptum. Distent. Scholastici.
. Hersordia.VVesiphalo. a. Lex Gentium actiones Gentium .inter se dirigens, non est specie juris voluntarii humani, sed juris naturalis. Dissist. Grotius 6c Rachelius. vid. I. a. IO4. a. Datur jus divinum positivum universale. Dissent. Hieronymus Bruck
t. Unum est Principum Theoreticum. unum etiam Practicues, sed hoe illi subordinatum. Dissent. communiter, potissimum D. Valentinus Vettheim. l. 3. 26. . Via Persectionis de Negationis in Pneumatica Scholasticorum confundit animum de Deo meditantem. Dissent. Scholastici. vid. l. s .
Salis.Umenia Lippiaco. i. Primiam Principium iuris Naturalis, quod male confunditur cum primo Principio Practico, neque ex convenientia cum Sanilitate divina, neque ex conventia cum Statu integritatis, sed ex sola sociali tate deducitur. vi. communiter Scholastici, Alberti,Veltheim.&c.
548쪽
i. Poteiit Luteranus salva Religione talia fingere, quae Deus nobis revelavit aliter. Dissent. Albem. Vid. I. 4. 13. 3. Homo ex ratione sibi relicta non potest demonstrare, Deum externo cultu esse prosequendum. Dissent. communiter, potissimum Uelthei m& Clar. Placcius. vid. II. r. & append. ad Lib. ll.
A. Non omnis autochiria iure naturae est prohibita. Dissent. communiter. vid. II. 1.
r. Nec ob transitum negatum, nec ob Commercia interdicta, nee ob d negata Matrimonia justa Causa belli est. Unde Raptus Sabinarum defendi non potest. Dissent. communiter. Vid. II. 6. f. 33. 44. s. a. Nemo obligatur injuste metum incutienti. Dissent. ICti, Grotius. Usset mann, Vid. II. 7. 6 . . Falsiloquio, simulatione. dissimulatione uri aliquando licet, imo prviceptum est. Distent. communiter. vid. II g. 4o. 4. Ex iuramentis nova obligatio non oritur . neque enim hic Deo quid promittitur. Distent. Grol. vid. II. 9. 47.
r. Fuit olim Communio primaeva, neque Adamus dominium accepit a Deo, neque bona inter liberos divisit, neque Noachus Gentes di Insulas. Di m. communiter di potissimum Alberti. vid. II. ro. g. 18.
549쪽
di. Usucapio est etiam modus acquirendi iuris Gentium, eaque sola de relicitone praesumpta nititur. Di t. communiter ICti. vid. v.
g. Interpretatio genuina paucis atque perspicuis regulis nititur, ae vitio Doctorum multis inutilibus & falsis Regulis obscuratur quales sunt: Favorabilia esse extendenda, Odiosa restringenda: Beneficia Primcipis esse late explicanda , Statuta vero S Leges poenaIes stricter Verba in dubio, potissimum in testanaentis esse proprie accipienda Sc. Dissent. communiter Theologi, ti, Gar. Placcius. vid. II. ia. di apis pend. ad Lib. II. confer Praxin Logicae e. 3. 4. Praeceptum de coniugio ineundo S Jure Naturae, & Iure divino positivo omnes quidem homines indefinite, sed nota fingulos oblisat, flecdelibatus coniugio OnEhior status est. Distem. communiter. Viae III. R. t. seq. N III. I. io. seq.
Nega Nassovi O. LCon su dola elicito iure NaturaIi matrimonium nuIIum est, sive do Ius assiciat matrimonii substantialia, sive accidentalia, cum hanc dia; stmeironem Iies Naturae et in genere Ius divinum in hac quaestione ignoreti osten/iunt. communiter. Vide III. z. 86. N III. 3. 3ι. seqq. a. Mero Iure Naturae ad conjugii essentiam non requiritur, ut uxor viro continuam cohabitationem promittat, aut mariti imperio subjecta fit. Dibemiunt. communiter- Uide III. 2. 99. seqq. III. 3. 33. seq.
vitae ineatur, jus vero divinum positivum postulat. ut conjugium re-. gulariter sit societas indisset ubilis. Dissent. quoad prius communiis ter. Vide Hl. I. Π6. III. I. 4 - Ο
. Etiamsi fides in conjugio ad dies:vitae data sit, meto tamen Iure Naturae divortia poli unt fieri ob mores intoIerabiles, di separatio quoau thorum di mensam Perpetua salvo vinculo rationi repugnat. Ne-k .. que Diuiligod by Cooste
550쪽
que jure divino positivo hic quicquam mutatum est. Dissentium communiter Theologi S JCti. Vide III. a. i3s..seq. S III. 3. 67. seq.
r. Meris rationibus naturalibus non potest demonstrari, omnem concubiis tum libidinosum, etiam ad bestialitatem qui pertinet, aut concubinatum, aut lenocinium, esse prohibitum. Jus tamen positivum universale hac omnia prohibet. Dissentiunt quoad prius communiter. Vide III. a. My. seq. 2I9. III. 3. Ti. seq. 98. ia. Concubitus cum uxore menstruata aeque horrendum crimen est ac So. domia. Dissent. communiter. Vide III. 3.'7 . . Polygamia dc UiriIis de Muliebris mero iure naturae non est interdicta, Jure tamen divino universali, quod de Principes stringit, graviter prohibita est. Dissent. communiter quoad prius membrum, di pauci quoad posterius. Uide III. a. ioci. seq. S III. 3. 76. seq.4. Eunuchi non contrahunt conjugium, eorumque coniunctio Juri naturae repugnat, non ita conjugium senum, spadonum, sterilium item conjugium in ultimo mortis articulo. ostentiunι multi Theologi S JCti. Uide III. r. i 8. seqq.
Goppinga Wiicien bergico. r. Nullus incestus iuri naturae repugnat. Dissentiant communiter Τhe logi 6c Kti. Vi . III. 2. 13O. tieqque ra. Iure divino universali prosibilus e. incestus in lit ea recta in infiniatum . in collaterali inter frates fic sorores. in Iinea collaterali inter personas, quae parentu se di liberorum loco sunt, in infinitum. In Nnni Am