장음표시 사용
521쪽
4 o LIB. m. CAP. IX. DE OFFICII s
princeps tertius vel ad quem mittitur, est in Justa ignorantia, nec poterit accurate dici, quod Legatum admiserit. o. Denique Zc hactenus dicta eo extendimus, ut procedant etiam
in Legato, qui tendae pacis ct indicendi belli causa missis est, quoniam motibus gentium per praeconem aut legatum facta helli indiditio fuit S est tacita quaedam professio, ejus ex Praestripto rectae rationis hoc est, cum intentione pacifica gerendi. i) Qua propter e contrario bellum proriasu, implacabile significaturi ακ'υκτον illud vocabant, id est, non denunciatum. Adde, quod Legatus hoc ipsum munus pacate exequatur, hoc est, verbis innocentibus, non armis Pugnacibus, quo respectu salva potia est' sintentia Torquati Tasii, dicentis; omnem Legatum pacis virum esse. si. Hactenus de Legatis innocentibus. Restant nocentes, quorum noxa tribus modis considerari poterit. l) Uel enim deliquerunt ipsi citra jussum principi sui, vel exequuntur delictum, quodprnu eps eorum jussit. vel agitur de imputando ipsis delicto filo principis ipsorum. uer. Primom classem 'uod attinet, duo quaerenda sunt. m ibus d fictis excidat Legatm sanctimonia' Deinde μυωque excidat' seu quae, vin. Eietae delictis ejus opponi jure possint i , , - - 13. De priore tres sunt sententiae, quarum una ex omni cujuscunquesbfmae deliEto privilegium securitatis abjudicat Legato, altera ex vulgo,
s . Prima forte procedet co in nunciis personam prinei pis . non rein ferentibus, propter moX dicenda, vel etiam in Legatis ab hostem iς. non stilum, quia, qui alteri dat damnum, quia talis non poterit petere bonicium humanitatis, sed di, quia ratio, ex qua ex admissione Legati sagati int limus so) pactum tacitum de concedenda securitate, tantum valet pro imnocentibus, non pro nocentibus. . Ques. Secunda vero omnino iniqua est, q; deteriorem faciendo do frtionem principis quam Legati, Rueoque peccans in praeceptum custodiisenda: aequalitatis, fontem re,iquorum omnium, quae homo nomini debet. 36. Tertia vero secure inter duas enixemas medio loco incedit, nesomni delicto jus tutae legationis perimi, nec ullo, Non omni , ne lega. tum detrudamus ad scabella Vulgarium peregrinorum: Neque vulgo i men, ne cuivis flagitio aperiatur senesica. r) ' , . . .s . ino ergo' Brevissime, i. mamheso a. atroci. . . ,
522쪽
38. Considerandum enim esse diximus Legatum eminenter ita dictum, ut repraesentet personam principis sui, igitur quod delictum principi suo non condonandum foret, neque ipsi ignoscendum & vice versa. q. Propterea si non manifestum est crimen, non poterit Ledi Legatus. quia non est subditus alterius , ut in ipsum inquisi io pumit institui. s
6o. Quin S si manifestum sit, non atrox iamcn, ud levecondonan
dum potius erit, & dissimulandum, quoniam it i dissimularet ex legibus amicitiae princeps, si ab ipso eius principali talo quid fulsit admissum. 6i. Sed nova hic se aperit dissicultas definiendi dei ii teriscit. Neque enim consentire possumus illi descriptioni. t) qu9d atrox delictum si illud, quod lex naturae capitaliter punit; Leve, quoa mitius, quia jam supra u) diximus, legem naturae nullam poenam dictare. 6r. Forte commodius ita dicemus, illa delieta esse atrocia, quae tendunt ad turbandum statum publicum, qui vitam subditis Principis, apud quem degit legatus auferunt, aut alias eosdem in honore dc bonis eno miter laedunt, praeprimis si sint personae principi carae. 63. Unde Jam facile patet, quae delicta habeam pro inter quae etiam refero aliqua in ipsum principem admissa, v. g. si speculatorem agat, si lingua procaciter abutatur au maledicta leviora, aut minas. M6 . Quamvis neque displiceat sententia eorum, qui statuunt, digiis Detulandum esse delictum leve in privatum commissum; si in Principem, ibus jubendum excedere legatum, it sine responsione dimittendum. y . 63. In altera quaestione: Ouales legato erimen atrox O manifestum
patranti opponi posimi vindiciae' distinguo, an crimen illud directo statum aut dignitatem principis laedat, an privatum. a 66. IEo caui delictum, sive inerme sit, sive armatum hoc est, sive adseditionem inclinet animos subditorum, aut conjuret ipse, aut coniurantibus consilio adsit, sive cum rebellibus aut hostibus gladium educat, aut comites suos contra statum publicum armet, vindicari poterit, etiam per
internecionem legati, non quidem ut subditi, sed ut hasta, quia nec ipse
princeps eius,si talia tentaret,meliorem tractationem expectare deberet. a 67. Neque refert, conjurationem illam adhuc este inermem, nisi putemus, nefas quoque esse dormientem hostem opprimere, aut inter molimina certa deprehensum praevenire.
523쪽
cp. Quod si contigerit, ejusmodi legatum incolumem evadere, pote rit peti a principe ejus, ut dedatur, neque hic se liberare poterit, si ad ejus plenam se offerat, quia tum legatus se gessit ut hostem; at hostes non puniuntur a tertio, sed coercentur ab eo, cujus hostes sunt. b Adde quod hic poenarum finis cesset. 69. Hoc vero casu si crimine atroci laeserit privatum, non statim pro hoste principis, ad quem missus est, haberi dedet, sed quemadmodum ipse Mus princeps, si tale quid admitteret, antequam bellum liceret ei decernere, compellandus prius esset de satisfactione spontanea, ita eadem ratione actu ius hic est, ut Princeps, apud quem delictum commisit, eum cum eligio, ad suum principem remittat, & aut deditionem ejusdem, aut paream ab illo demandet. c 7o. Ita tamen, ut Dominus legati electionem habeat. an punire, an dedere velit. Vergeret enim in contemptum Domini. si princeps alter ipsum punire vellet, qui tam diu personam domini sui repraesentat, quamdiu apud alterum est, eam vero deponit demum, si ad principem suum redierit. Quare, cum ob di tam rationem forum delicti commisti hic Io- cum sibi non vindicet, contentus erit privatus iste caesus foro domicilii, vel certe fingendum est, ac si legatus demum post reditum in domicilio delictum commiserit. d) i. Dixi remittendum esse Legatum. Etsi enim etiam Princeps, in cujus territorio peccastum est, possit sontem tenere in vinculis donec alter vel eum avocet ad poenam, vel hunc subditum abdicare se testetur, remis. so tamen non saltem est modus civilior, sed etiam magis alendae paci facere viditur. e 7 r. Ista enim detentio non solum declararet aliquam dissidentiam erga Dominum legati, sed & vergeret in contemtum ipsus principis, cu jus characterem adhuc legatus gerit. Adde, quod rcgularitcr, qui non habet jus puniendi, non habeat etiam jus apprehendendi. s. De Fecunda classe D deliciorum a legatis commissorum ex sui
Principis jussu eaedem definitiones erunt repetendae, quas haltenus recensuimus, quia di hactenus Iogatum consideravimus, ut charallerem principis sui gerentem, nisi forte dicere velis, tum legatum privatum atrociter laedentem ad principem suum imprudenter remitti, quoniam princeps illius, ut delieti consors neque probabiliter puniturus legatum, aut dediturus sit. Ο - q. Er- b) Aliam rationem suppeditat pater s. 169. c pater . isa. d) Ita malo
dicere cum Boino V. Patrem . t 6i. quam asserere eum ejusdem. 36. Legaetum, dolim
524쪽
74. Ergo hic putarem, tamdiu legatum vinculis constringi posse, donec ipsius dominus satis caveat de satisfactione tam ob injuriam a regato, quam a se illatam. s. Communes vero nuncii & qui personam principis non gerunt, ut tubicines, nullam conquerendi caucam habent, si V. g. ob verba contumeliosa jussu domini sui in alterum effusa statim interficiantur. 6. Illud autem absurdum est, quod quidam arbitrantur, g impaneticere legato exequi, quicquid sibi a principe est mandatum, delictum vero soli principi imputandum esse. Nam hoc pacto legato plus liceret in alieno solo, quam ipsi ejus, si adesset, Principi, & contra minus posset in sua ditione princeps, quam in domo sua paterfamilias. 77. Circa ultimam classem, hὶ di si princeps legati inscio legato delictum commiserit in alterum principem, distinguendum erit, quid liceat laese intuitu legati, & quid liceat intuitu principis Ledentis. 78. Intuitu principis laedentis equidem haltenus licebit legatum Iaedere, quatenus mutua delieta non solum in privatorum actionibus, sed etiam in bellis principum compensationi locum faciunt. 79. Sed tamen erit haec licentia imperfecta, quia neutrum reddit securum in conscientia, sed uterque autori juris naturae poenas debet, quemadmodum privati mutuis delictis non possunt compensare poenam a principe inserendam. 8o. Intuitu igitur I si dicendum est, illicitam plane esse rius laesio. nem, quia character principis, quem gerit, privilegium ipsi affert, non adeo invertendus in ejus damnum, & quia alias, accurate loquendo, ne que subditorum peccata principi, nequo principis subditis, si modo caetera sint paria, debent imputari.
8 i. Unde non solum crudelis foret princeps, si legatum innocentem trucidaret eo, quod Dominus legati legatum ea us innocentem interfecerit, sed & eos a crudelitatis nota absolvere nolim, qui tubicines v. g. liteis iras contumeliis plenas, quarum tamen contenta ignorabant, a Terentes, trucidarunt.
8r. Consideravimus, ci) inviolabilitatem legati in ipsus persona. non omittenda etiam illa, quae legato connexa sunt, puta comites & res ejus mobiles. 8a. cimites cl) inviolabiles sunt accessorie dc proinde quatenus Iegato videtur. Itaque si quid gravius deliquerint in privatos, postulari a legato poterit, ut eos dedat. Kkk 1 84. Quod g) Par. I. 31. IT 2.133. li Pal. F. 192. seqq. ubi tamen paulo aliter. ij vide supra g. io. lὶ Grotiua j. 8.
525쪽
444 LIB. III. CAP. X. DE OFFICIIS
84. Quod si dedere nolit, vi non erunt abstrahendi, sed eadem hic erunt adhibenda, quae de delicto ipsius legati diximus. 8s. Sed quid si legatus comites suos ipse punire veliti Praeiudicium est: Λn legatus iurisdictionem habeat in familiam suam φ Quod putamus ex concessione pendere ejus, apud quem agit. 86. A qua itidem pendet, anjus a lisit jugientibus in domum legati Z sm 8 . Res mobiles habentur etiam accessio personae legati. Itaque invito legato pignoris causa aut ad solutio nom debiti capi non possunt, nec per judiciorum ordinem, nec manu regia, quia hoc tenderet in contem- tum domini ejus. in 88. Si quid ergo debiti contraxit, di, ut fit, res soli eo in loco nullas possideat, ipse compellandus erit amice, si detrectet, is qui misit, ita ut
CX tremum usurpentur ea, quae adversus debitores extra territorium positos usurpari solent.
L Latonis justitia etiam circa Afun- spondetur dissentientibur. β. it -I8.ctos se exscrit. F. i. Unde videtur que sepultura a lege diuina universaliartum duxisse obligario ad sepeliendos praecepta est, s. i9. sed repugnat rameumortuos I. a. 3. doctrina da Iure spuI- juri natura . ao..depender ab arbi- rura, quod tamen nec ad jus Geloium trio principis. β. aa. 23. Frusra dissu- voLutarium nee ad jus naturale referri tatur: an jusspumatrae deleatur hostibur potes. β. 4. s. 6. Mortuis alii homines non facinorosisy F. 24. 23. 26. Neque da- sunt obligati. β. 7. Neque debetur s- tur jusa belli cavo ob denegatam sepubpultura mortuorum aliis viventibus f. 8. Iuram. ἔ. aT. 28. 29. seq. Sepuisurae desiniιio. g. 9.iO. M-
. I. ΡI ato justitiae tria statuit genera, primum et rca Deos, alterum circa homines, tertium circa δεν tinctos. Nam & qui sacra secundum Ieges faciunt, sacrarumque rerum curam habent, religiosi in Deos ac pii sunt. Qui vero mutua dc deposita restituunt, justi erga homines sunt.
in Vide disputarionem nostram de jure Asyli Legatorum aedibus competenae.
526쪽
eXequuntur. a)a. Haud dubie vero philosophus iste officium erga mortuos deduxit ex illa opinione, quod putaret, ima; Eominum esse partes divinae esse tiae, easque separatas a corpore de rebus humanis curam habere, quin & virorum honoratiorum animas daemones effici, quorum sepulchra sint colenda & adoranda. b Et notum, a Romanis etiam sepulcra ad res divini juris fuisse relata. i3. Unde non raro lex de sepeliendis mortuis a Gentilibus Lex invi na &-δαιμονων dicitur. Nam& cultum sepulcrorum ab oraculiS repetebant. c 4. Nobis vero iste Ethnicorum nugae seponendae, Sc videndum adeo, an aliunde ossicia erga mortuos deducim t. Plerumque jus sepulturae dicitur esse pars juris Gentium voluntarii. d) Sed jus Gentium voluntarium non agnoscimus. Alii ex praecepto uris nattiratis deficiis humanitatis idem deducunt, ita tamen, ut principaliter illud referant ad capitR iuris naturalis, quod officia hominum in societ regentium dirigat. e s. Sed neque hoc nobis videtur accurate dietum esse, quia nullum est dubium, quin aequaliter ac serie magis homines insocietate civili via ventes sepeliant mortuos, ergo potius debitum sepulturae, si debitum est, sertineret ad praecepta absoluta, & quae in omnibus societatibus sunt obervanda, quam ad Iocietatem gentium in specie.
quomodo ex praecepto de officiis humanitatis deducenda sit conclusio de sepeliendis mortuis, unde nimium quantum hic variare solent, f) aliis
ad humanitatem, aliis ad mansuetudinem, ad misericordiam aliis, item ad religionem, pietatem vel justitiam aliis provocantibus, quibusdam asserentibus hoc officium non tam homini, quis in humanitati, id est, non tam personae, quam naturae humanae praestandum cin. g
quod mortuis ius alii hommes aure naturali non sint obligati. Vel enim spedias cadaver, vel animam separatam. Hoc, ut res inanima, nullius nec juris nec obligationis est capa κ. Animam separatam ratio sibi reli-
527쪽
cta ignorat, sed quicquid hac de re scit, id ex reveIatione habet. D te quidquid scit, unde non curo argumenta scholasticorum , vel revelationem rationi miscentium, vel falsis di ineptis demonstrationibus hac parte utentium.
s. Ergo si quae subest obligatio sepeliendi mortuos, ea talis est in
ordine ad alios homines viventes. Φ 9.. Praesuppono autem, quod sepulturam hic intelligatur asservatio cadaveris numani in peculiaribus locis terrestribus, ita ut idem non reis linquatur pastui avium ferarumque, neque etiam devoretur a viventibus. to. Quo pacto tamen sumitur iterum vel late, quatenus praecedentem corporum concremationem praesupponit, ut apud Romanos, vel si iacte, quatenus eandem excludit, ut apud nos Christianos. it. Quocunque modo sepulturam consideres, non poteris officium illud ex praecepto legis naturatu ossicia hominum inter se dirigentis domonstrare.
ii. Qui enim ideo hoc debitum a natura repetunt, quod hominis compus ex terra ortum habeat ac terrae iterum deleatur, quod Deus Adamo edixit, ch) ii pro laeto non utuntur ratione a natura hominis petita, sed ex revelatione divina, cum homo sibi relictus nesciat, quid DEUS Adamo dixerit, ac, etsi apud Euthnicos similia reperiantur a idteria, jam ali-Quoties monuimus, multa hausisse Gentiles ex conversatione cum Israelitis. 3. Fandem confusionem admittunt iIli, i) qui sepulturam debere mortuis ob spem resurrectionis putarunt. Quanquam & hic nulla subsit necessitas consequentiae. Quid enimi annon putandum est & homines ab anthropophagis devoratos, aut a bestiis dilaceratos resurrecturos
i . Quamvis igitur his simplicius sit, asserere, cum homo caeteris animantibus praestet, indignum visum esse, si ejus corpore alia animanistia pascerentur, quare inventam sepulturam, ut id, quantum possit, caveretur; vel etsi tales abemni injuriae, proteri tamen ac lancinari corpus humanum, quod alienum maxime sit ab hominis dignitate; quo paetosine
528쪽
sane demonstrata videtur esse conclusio haec ex praecepto de praestandis humanitatis ossiciis; tamen nec hae rationes ad probabilitatem, tantum a est, ad demonstrationem sussiciunt.
is. Quae enim de dignitate hominis hic ageruntur, quemadmodum petunt id, quod est in principio, cum jam supra il) in quaestionibus conjugalibus istam methodum demonstrandia dignitate hominis vel pudore desumptam, quatenus non nititur peculiari aliquo juris naturalis praecepto, rejecerimus; ita & multa alia afferri possunt, quae ostendunt, diis snitati illi vel verae vel fime neque per sepulturam consuli. 36. Quid enim an indignius putas, m cadavere humano pasci aves
di quadrupedes, quam si vermes illud devorent aut ignis absumati An indigniores creaturae sunt aves & fere quam vermes, ignis aut terrai An vero soli illi populi dictamen juris naturalis observarunt, qui cadavera condive rei Romani & Christiani non observaruntἶ37. Et mallem audire, si ex dignitate naturae humanae res foret decidenda, quomodo anthropophagis respondere velles, saepe gloriantibus, dc alios populos irridentibus, quod non dignius sepulchrum noverint, quam si mortuos suos in succum & singuinem redigant. Quis vero non commendat fadium Artemesae flig. Porro si sepulturam late & stridie dictam inter se comparare Veis lis, utrum dignius est, cadaver in terra putrestere, quam per ignem redi si in cineres t Sane praestantius clementum ignis a multis statuitur
v. Sed forte lex dies position prirceptum de si peliendis mortuis inculcavit. n De particularibus Ru furensibus sevccrem talibus inquirere hujus loci non est. Universistis nulla extat. Ncque enim ista poenae dictatio, quod Adamus d c beat rc digi in pulverem terrae, unde Ortum sumpsurit, praeceptum sepulturae continet. to. Ruid ergo tandem dicemus' statuimus sepulturam a Gristianis u sitatam Juri naturali non repugnare, Si tud me ab iisdem retineri, quo niam in Plistoria sacra vident, a i timis orbis conditi temporibus homines terrae futila mandatos. o
529쪽
ha LIB. m. CAP. X. DE OFFICIIS CIRCA LEGATOS
ii. Neque tamen alias gentes, quibus alia sepulturae ratio arrisit, in leges divinas universales peccasse. , Ouin & in Republica Christiana ad Principem pertinere, modum& ceremonIas praescribere in sepulturis adhibendas, easque absque pec- afo mutari posse, quod non solum de legibus a principe expresse latis intelligo, sed & de ceremoniis moribus utentium & tacito principis co sensu introductis.1, Ouare sive diurno sive nocturno tempore, sive cum concioni-hus sive alisque iisdem, sive cum comitatu, sive absque eodem cadaver terrae mandetur, legibus quidem divinis adversum aliquid committi dici non poterit, si quis rationibus magis quam ex affectu velit disserere. 1a Unde iam facile patet, multa hic ab iis , qui ius sepulturae ex esse vel naturali vel gentium deducunt, frustra disputari, potissimum an
id sepulturae hostibvi debeatur, oc insigniter facinoro ist
i Ouod hostes attinet, uti bene facit, qui ius sepulturae mandat, ita nullo argumento demonstratum fuit peccasse, qui eos reliquerunt inse-udito, Neqtie testimonia Gentilium hic curamus, quorum falsam hypothesin deteximus initio. p
De sarinorosis statuere principis est, quinam ex iis ad emenda- εἰ reri m aliorum sepultura carere debeant, neque lex divina aut gentium huic potestati refragatur. aut principi in determinatione hubus poenae regulas praescribit. R H Illud vero plane pro iniusto habeo, r si quis ob denegatam se-
-αltorum bello petere velit, etiamsi daremus, ex lege humanitatis
Ieduci δε aliquod sepeliendi ossicium; nam ossicia humanitatis producunt jus imperfectum. . st Ouod autem Iegitur, olim a Graecis nonnunquam bella ex haecausa orta luisse, nobis non obstat,qui non exemplis audicamus, sed ratione. 1ci Ut taceam Graecos ex falsa persuasione, ac si ex lege divina S praecepto religionis jus sepulturae descendat, forte ad id fuisse commotos ψ π st. 6. a. Παιον de jure cient. s. n. a6. seqq. q) ZUL ad Grot.I. 43o. Risis p.93-Grol. ἔ, 4. α I. M 2μad putat Graius s. s. ut fine a. ri
530쪽
DE APPLICΑΤΙΟΝΕ LEGUM DIVINARU Μ,
s. I. DIximus initio. duas partes Iurisprudentiae iudiciaIis esse, leges interpretandi & eas applicandi. De prudentia interpretandἱ hue usque egimus, a restat, ut quaedam dicamus de prudentia applicandi, sed paucis. a. Siquidem interpretatio legum divinarum quidem in muIti. dissert ab interpretatione legum humanarum, b sed applicatio utro. bique est eadem. 3. Sumitur vero applicatio Vel pro habitu -Hectis, vel pro ha
4. Pro habitu intesiemu est prudentia apte et juste accommodandi leges divinas. s. Utrumque requiritur tum in aduocato, tum in judice.
Judicandum est, eruantur omnes circumstantia, etiam minimae, quia minima circumstantia variat ius.