장음표시 사용
331쪽
Dctum a eontrahentibus dissolvitur, sibi invicem promittunt, quod neuter ab altero exigere velit, quod ex pacto ipsi debebat .
Evidens omnino est. qiramdiu tibi si ierit ani- ab altero exigendi , quot ex pacto sibi debetur. mus ab altero exigendi, ut tibi praeitet . ad quod consequenter dum dissolvit . eo ipso sese obii. praestandum tibi oblinatur 3 te velle non post e , gae ad non exigendum . quod ex pacto sibi de- ut 1d id praestandum cibi non sit obligatus . betur. Promissio initur non exigendi. quos ex consequenter te non posse habere animum ipsum Pacho debetur , qui haec obligatio contrahitur . ab oblitatione sua liberandi . Repugnat adeo diuislutioni per se ineis, nee ab radem reparari habere ani nam alterum liberandi ab odiligatione Potest. Poterat idem ostendi ex ipsi proniissWisa de retinera animum ab eo exigendi. ut prae- nis definitione cf. 3ει γ ι sed in re um sitis stet quod ea pacto deciet. Quamobrem qui pa- nisella prolixiores esse nolumus.ctum dissolvera vult , de uere debet animum
si paciscentes pactum dissolauieti, intιν Ie eonveniuην quod neuter ab altero exire. CCV υ - velit, quod ex pacto sibi debebatur. Etenim uterque paciscentium alterum libberat ab obligatione praestandi, quod vi pacti praestare debebat s s. 8ιο adeoque voluntatem suam determinant ad hoe non agendum , consequenter hoc una decernunt g. 97. pari. r. GeoLnat. . Enimvero qui una idem decernunt,
inter se conveniunt i g. 698.ὶ . Quamobrem si paeiscentes pactum di Glvunt, inter se conveniunt, quod neuter ab altero exigere velit, quod ex pacto sibi
debebatur Conventio Me pactum ditatuentium actui . promissionem inesse ostendimus t not. 8 1. , quo dabivi vir , eiaem modo inest , quo ante ut adeo plura eam in rem dici non sit opus.
Pactum pri inum pacto novo contrario a eontrabentibus d Voltuν . Etenim si Veru m eontrahentes pactum, quod iniverunt, iterum dissolvunt, sibi invicem promit- 1,qMopa. tunt, quod neuter ab altero exigere velit , quod ex pacto sibi debebaturr a. 3, & de eo inter se conveniunt g. 8 3.ὶ , consequenter in mutuas promissiones consentiunt ε- ε99. in . Enimvero istiusmodi conventio pactum est. F s. 788. . Damobrem patet, pactum pristinum pacto novo contrario a contranentibus dissolvi.
Atque nune demum intime perspieitur m - pacta distolvendi modo addere nolumus, ne ju-das . quo pactum lemel initum a contrahent - sio simus prolixiores . eam quae de eo dici ad bus dissolvatur , de quod pacti dissislutio noci hae poterant , ex anteriori u ficile deducan- minas , quam pactum n m , quod di luitur tur.
mutua fide nitatui cS- s, sed plura de hoe g. 846. Naturaliter pactum vatit, antequam in scripturam referatur. Pacta enim fiunt pactum mutuo eonsensu paciscentium in eandem vel easdem promissiones s g. 778. . υaleat ,ος inmobrem eum obligatio non contrahatur nisi promittendo s s. 393. p obli. re 'gatio statim adest, quam primum consensus iste suit declaratus , consequenter stripti non alia de caula pactum in scripturam resertur, quam ut in posterum certo constet, de quonam fuerit conventum. Patet itaque naturaliter valere pacta , antequam in scripturam reserantur.
Si seriptura ad pacta eonvalidanda foret opus . tale alienum, nemo non intelligit . In seriptu- pactum nullum consilli e posset . nisi in fieri- ram rediguntur Pacta . ut . quando eontrover
332쪽
probitu non sit dissiciti , aut prorsus impossi- minandae: non vero eo sae. ut valida essielia:
bile, bc ut prae indantur lim de eo. quod dein tur. detur , alias facile oriturae ae subinde non teris
si e venitur inter paciscentes, ne valeat pactum, antequam fueris in scripturam νιIaium σ subscriptum aut etiam figitis munitum, antequam utrumque factum nos et alidum. Etenim pacta mutuo consensu perficiuntur 6. 788. , adeoque a vo. Paciscentium pendet, quando nam consensus ipsorum immotus intelligi ...,.. M , Qu/mobrem cum conveniunt inter se, contensum non ante pro immo to haberi debere, quam ubi pactum fuerit in seripturam relatum & subseri. pium , immo etiam sigillo impressum , nec ante immotus intelligi potest V. z8. . Quoniam itaque consensus non ante adesse intelligitur , quam pactum in scripturam suerit relatum & subscriptum , immo etiam obsignatum , sine eonsentu autem mutuo pactio nulla fieri potest I. tis. ; nee pactum esse pit est validum, antequam in scripturam fuerit relatum, subscriptum, immo etiam sigillo munitum, si inter paciscentes expresse conveniatur, ne ante validum sit. Qit .
Quod si animum id demonstritionem alte das , saei te aniliudvertes conue.,tione Paciseen tium non mutati naturae legem , ut sei licet o ligatio nascatur non ex consensu , sed ex eoninventionis in seripturam relatione . nominum subscriptione & sig, .lorum impressione. Qua
do enim convenitur . ne ante valeat Pactum ,
quam hare fuerint facta ἡ paciscentes saltem nolunt se pro consentientibus haberi . antequam contractui in scripturam relato nomen suum subseripserint . dc sigillum appos erint : unicuiqua autem liberum est, quibus lignis eonsensum suuna indie re. 5e in quodnam tempus eum dis. terre voluerit, reservin libi ad illud usque te Pus libertate animum mutandi . Ceterum ita etiam Pacisci Potetat, ut pactum quidem statim sit validum, nec concedatur ab eodem resilire, ruamdiu in scripturam relatum minime steries ea tamen non ante vim suam exerat, quam iu eripturam faerit relatum, nomina Grint subdi sigillo impressit. Quoniam enim Pro missiones heri postlint in diem; de quo nullumen dubium . nec in dubitationem adduci potet , coaventionibus praefigi posse pro arbitrio Paciascentium terminum a quo . Quemadmodum vero meti in seriptaram rediguntur . ut integra eorum conservetur memoria, id quod inprimit opus est, quando eorum duratio ultra hominiunmemoriam extenditur ι iis nomina Lucribunis tur . ne quis dubitet eam revera sutile contrahentium mentem. quam scriptura exprimit . dentilla apponuntur . ne de veritate subscripti
Iis, obis. Naturaliter bomini competis Ius belli adversus eum, qui pacta non servat . Et-IM Olbia o enim qui pacta non servat, praestare non vulc id, ad quod ipsi praestandum suo rem palest. Consenta obligatur 1. 788. 3ο. . Sed naturaliter homini competit jus belli ad. versus eum, qui praestare non vult id, ad quod praestandum ipsi consensu suo ob Iigatur f. o 8. . Ergo naturaliter homini competit jus belli adversus eum
pM. vi homini competit jus belli adversus Alis, b - , violo ist pactorum justa belli causa est. eum , qui pacta non servat
num iusta leui eaι D. Hoe nimirum bello persequimur id, quod intereth . pacta non fuisse servata ι quod adeo in casu Particulari facile delirmutatur . Et eius
habenda est ratio in deliberationibus d. bello suscipiendo. S. 83 4
333쪽
s. 3IO. Plura de pactis In genere demonstrare nolumus, non modo, quod ex iis in. Cis, histelligantur, quae de promissionibus demonstrata sunt in anterioribus f . 8., o. d. Verum etiam quod, quando de contractibus & pactis gentium sumus aqvri , pactis iis Deile suppleri poterunt, si qua adhue desiderantur generalia , unde particul diaria pendent, cum tune eorum usus statim appareat , iisdem per particularia eamur. lux quaedam affundatur, ut fiant clariora ae facilius comprehendantur, eademque hoe pacto faeilius memoriae infigantur & eadem retineantur. Accedit , quod ita etiam eonsulatur iis, qui artis inveniendi rationem. habent, ut perspiciant, quomodo particularia non tantum ansam praebeant cogitandi de univeriali hus, Verum etiam via haud raro faeiliori ac tutiori ad ea ducante id quod instituto nostro maxime eonvenit, qui, quod jam aliquoties monuimus , satis tamen inculcare non possumus, lectori quoque tacite methodi tam synthetieae , quam analyrieae regulas ae usum insinuare volumus idem cum Seneca statuentes, quod loagum sit iter per praecepta, breve per exempla.
De oleveratione, Iureiurando oe Volo. 8si. Asseverare idem est ae eonscientia sua teste uti veritatis dictorum: ut adeo Asseratis Agmeratio si probatio veritatis dictorum per conscientiam testem . Pa- quid sit. trio sermone dicitur dIe su et Nurun ὁ .
Assevera imis nimirum vera esse, moraliter sei- vel negatur. esse verum. Probandum est, ut da licet. quae diei mus, ne de veritate dictorum sit veritate constet. Alleveratio igitur Probatio est.
dubita adum. Nisi tibi eonstet, quod assirinatur, qua veritas dictoruna evincitur.
g. 811. Iurare dieitur , qui Deum linvoeat testem veritatis dictorum & vindieem mendacii ae perfidiae: ut adeo Iuramentum sit invocatio Dei tanquam testis de veritate dictorum di vindie is mendacii ae perfidiae.
ΕΕ. grat. Testis iudiei iurat se vera di rum de eo, quod ex ipso quaeli utus est. Dixit adeo
e vera dietur uni de eo , quod interrogabuur . Ne rudex vel alius . cujus interest. dubitet. i P. um . eum a iudice interroratu respondit . v ra dixiste , Deum testem invocat , quod habeataniniam dicendi veram . quando Miserrogabitur ι eundem in voeat vindicem mendicu , si animum non habeat . quem se habere dieit . xc perfidiae , ii interrogatus salsum dieat . mutato
animo . Iuramentum adeo de immus in sit nificatu recepto . ut non solum sumiat Deo te, uti veritatis dictorum , verum praeterea demastenda sit poena divina tam mendacii , quam perfidiae. Etsi enim suppimamus Deum per se
elle vindicem tam mendacia. quam perfidiae , sitellis veritatis dictorum invocatus s.lerit ι disserunt tamen adhue a Deo puniri de poenam divinam in se deposcere . queniadnaoduin etiam iii humanis aecidit . ut poenam deposcamus in nos
delictum commis. ros . quamvis per se iudex idem punire soleat . ubi voluerimus eum tanto securiorem esse debere . quod a deli nos ab .stentura simus.
g. 8 3. Si quis dubitet, te moraliter verum loqui, nee boe constare possis ex eo verba suam, veritas dictorum probari nequit, nisi per conscientiam , aut, de quo Quando
334쪽
stem. Etenim fi quis dubitet, num moraliter verum Ioquarἰs , probandum est.
verba tua eum cogitationibus tuis convenire iso. . Quando vero hoe eon. stare nequit ex eo, de quo verba fiunt, cum nemo praetet te s. s. IV,cb. , dc Deum norit cogitationes tuas nai. , nemo et i in Praeter t. dc mum pertree: αm habet verborum tuorum cum cogitationibus tuis eonvenie t. am. Qua inobrem patet, si quis dubitet te moraliter verum loqui , nee hoe constare polim ex eo, de quo verba fiunt veritatem dictorum probaret antet non datur, quam per conleientiam, aut Deum testem.
Quando prinare potes lorice verum esse, quia
dic s. ex eo etiam sonitit, te n oraliter verum Ims . adeoque no DPH eii, ut Veritas mora
iis Probetur: Probatur eoum Per hoe, quos t elee verum lit quoa dicis. 3e lotica veritat tabi sit per sp . Ex ara Si dicis . hoe Mino Mercurium per solein transiturum, di alter dubitet , num moraliter verum loquaris . tu vero ipsi ostandas ephemerides . in quibus Phaenomenon praedicitur ι hoe ipso Patet veritatem loti. cim tibi esse perspectam re te moraliter verum loqui . Enimvero hoe non semper iaceodit . quando vetatas moralis in dubium revocatur .
Ex tr. si testis promittit iudici, se εἰ
nes tibi pro lsitas verum dictatum k ex ipsa re, de qua quae itiones proponuntur , cOC, stare nequit . num tu ad ea respondens verum loq :aris mor liter . In hoe igitur carui te moraliter veruin Iomii probare rum potes nisi Per eon
scientiam . aut Deum testem . Sumtiter si die is tibi esse animum hoc . vel istud satiendi . num revera animum habeas, nemini praeter quam iis, ae Deo consure potest . Quamobrem di aram veritatem nec prob re aliter potes nisi per conscientiam 1ae Deum testem.
i s. 334. Si quis dubitet te moνHiteν verum loqui, rue hoe ipsi eonstare possis ex eo, de quo verba fiunt, oe ejus interfit, ut da veνitate dictorum sit certus ; asseverare hoelisei. Etenim si quis dubitet te moraliter verum loqui, ejus tamen intersit , ut de veritate dictorum certus sit . dictorum veritas probanda est . Ouoniam tamen hoc ipsi constare nequit ex eo, de quo verba fiunt, per sepotb. probatio. ne alia opus esta Enimvero eum in hypothesi propositionis praesentis veritas probari nequeat, nisi per conscientiam, aut Deum testem f. 833.ὶ , verba auistem temeraria non sint, quibus in hoc casu conscientiam testem producis cl-a76.ὶ , ut ab iis sit abstinendum t .arg. quin conscientia teste uti liceat, dubitandum non est . Qitoniam itaque asseveratim est probatio veritatis dicto rum per conscientiam testem 3. 8so. si quis dubitet, te moraliter verum i qui, nee hoe ipsi constare possit ex eo, de quo verba fiunt, ejus tamen inter sit, ut de veritate dictorum sit eertus, asseverare hoc licet.
Diera rsiis a. in hoe ei su etiam Iis itinn en uni ea fameere . ut dubii ntix intersit certum se Deci teste uti . Enimvero patebis deinceps . eiu de veritate dictorum . Immo aliae adhuc Deo teste non esse utendum , in. asseveranti subinde esse possunt rationes . cur ultra allev creditur vel tua non intersit, si non creditur, rinonem non su progredκndum. sonsequenter ut Deo QM uti lieitum sit , non
I. 8ss. Si rua intersit, ve is, eui laqueris, forsan dubii et de veri Me dictoriem , quae eneo, de quo verba fiunt, patere nequit; asse reario tisita . ostenditur eodem seremiao, quo propositionem praecedentem demonstravimus.
Quae ad Propositionem praecedentem annoravimus , ea etiam de Praesenti, mutatis uritandis.
335쪽
f Apureationes remmaνω illicitae sunt. Qui enim temerarie quid asseverat , te AU- ,-.1 merarie loquitur i t. 83t . . Enimvero temerarie nil loquendum i f. 78. . Er--iam .r Eo nee temeratie quid asseverandum, consequen er asseverationes temerariae im is inui . i licitae sunt.
Assev riticiam temerariae sunt. quae nullo E- rationibus temerariis sibi ne ite eivebit, quicon. ne Mat a'6 . t , , seque ii r quin o di, scientiam suam eullos ire voluerit . Ra- ru.i verita, non prioan, a L, is Qu. m. tiones . et .ae ab ris abstinendum esse s a lent . rem cum demot3il iv - mas . cum ad motiva pertineam. in philosophia in quandonam hae promtione sit opus s ab aueve. rati expendenta.
: Paeva a Di dieitur asseverarismi , si asseverans declarM , velle sese ne ἱn m. 'na, serum qui equam sibi eredatur, aut ne habeatur pro viro honesto , vel mali a svera. quidpiam sibi fiat, nisi moraliter verum loquatur. riam adii.
: Quoniam poena adjieitur asseverationi, ut tanto certius asseveranti credatur, otiando i eum morali er verum loqui; si is, eum quo tibi nuotium es , asseverarioai fine M κοα sis poena adjecta habet fidem plenam, ut stille et de voritate dictorum non amplius arvis. dubitet, paenam ad rei non est opus , consequenter fi hoc non obstante asViriatur, id nullo fit fine, adeoque asseveratio ιemeraria est fg a 76. . s. 81y. Asseveratis uada est, quae verbis constat nonnisi certitudinem veritatis dicto. Assevera. rum signifieantibus, absque poena adjecta. Paenalis vero asseveratio est, quae poe- nM nam ad ectam habet. oe pomatis,
Ita nuda asseveratio est . quando dIeis , tum . Certitudo nimirum veritatis dictorum moraliter vetum imai adeo certum esse . quam qui piratur tertitudini rei eajuscunque alterius. certum sit Solem in coelo existe te . vel nunc de qua altera nihil dubii cupereii. Exempla veis lueeres te hic stare ε - , .n loqui ι tibi esse ro poena tri adbverationis putent ex ipsi destri. aloe nomen . vel te H duc manitate constitu- tione Poenae asseverationi adsectae c6.8sr. .
Si is, qui asseverat, paeaam asseverationi a Pisit; se ipsum vivat ad DL Obligatioso non asseverandum. Etenim qui p*nam asseverationi adjieit, is declarat, quod ησmm Gnolit in posterum quiequam sibi credi, aut quod nolit pro viro honesto habe. inmerari ri, si salso asseveret s&8374 , Me Nue indicat hane este rationem , cur falso' Hes quid asseverare nolit i s. s&- , consequenter cum a s Ieserando motivum aliquod connectit, ne falso quid asseveret f. s. ra7. Wh. . Quoniam itaque seipsum obligat ad salsum non asseverandum, qui motivum aliquod eum hae actio. . ne eonnectit i ii 8. θνι. 1.1 . 'ν β. univ. et, si is, qui quid asseverat, poenam asseverationi adjicit, seipsum obligat ad salso non asseverandum.
336쪽
in , . sub pinna asseverat, seipsum obligat ad salsum non asse.
.η,ει Verandum t3. 86o. , e X Obligatione autem passiva, quae ex activa resultat Lia Ahi . . H8 ρσrt. r. rau. pract. uni P. ἰ jus alteri nascitur . in cujus gratiam temet inludi j m Bori obligasti, si pinna in eius arbitrium collata sq. r. Iurinat.); qui sub pae. sis, . quid Meverat, in alterum transfert jus poenam in ejus arbitrium eo tam a io exigeudi, nisi moraliter verum loquatuν. Immo fiuit hoc ex ipsa definitione me. nae asseverationi adjectae collata cum definitione juris g. r16. pari. r. Phil. 'amuniv. . Nisi enim hoe ius in alterum transferres pue- eam ad 2nimi tui sensa alteri patenetenda obnam exigendi . nisi moraliter vetum loquaris . lixeris c*.8s3- 8s - . Et si vel maxime inania inania vel ira proferre . dum poenam Promissio- Proserres , adversus te tamen habetiit Pro veni adjieis is . 8εν. . Quod facere non licet . ro, quod dicis ir. ν.
s. 862. cis iis Leuando nude asseveranti creditur, asseveratis ρ alis illis ita est. Etenim si is,as ejatio eum quo tibi res est , asseverat joni absque poena adsecta habet fidem plenam, poenalis ia consequenter si nude a me veranti Vedit I. 339. , poena temerarie adjieitur S.Iisita. 818. , adeoque poenalis asseveratio temeraria est f. 8s9. . Enimvero asseveratio temeraria omnis illicita est i s. 836. . Ergo etiam asseveratio poenalis illi ebla est, quando nude asseveranti credi rur.
Equidem non ignoro . vallo de iis . quae ha- me Permovere potuit . ut ea omitterem , et aectenus dicti sunt, pirum cogitare homines. im . ad intimiorem ruris naturae cognitionem siciuat. mo facile piae viseo fore haud nauco, , qui ni. Praesei tun cum per ea rectius pateat iuris ια-mium in censetid a moraba, r gorem accas a iura turae cum doctrina Christi contias . sunt ι noa tamen sussiciens haec ratio est . quae
Imprreatio vel alteri mala eveniant, vel etiam evenissent. Unde Impreeatis est signifiea- quid sis. tio voluntatis nostrae de malis , quos nobis , vel aliis evenire , vel evenisse
cupimus Verbum impreeari plerumque in malo , fu, mala aeeipitur sienificatione . Mila ses impr
inde tamen in botio etiam tum itur signilicatu . exra , vel etiam alii idem sitnificat. quod diris Quini lem ne significatui ejus dei i vim nfera- se vel alios devovere . subindet etiam dicitur mus , quid sit inala imprecari hic dclinare v - aule sibi vel aliis precati . luimus. Ait imprecatio subitantivum seniper in
s. 8M. iu oti,ia. Quoniam poenam asseverationi adjieit, qui declarat, velle sese, ut man quid Itib να- sibi eveniat, nisi moraii Ier Verum loquatur ij. 817. , mala autem sibi impro,nig, e ij.. catur qui verbis deci rat velle sese , ut sibi mali quid eveniat h. 8ει. 3; quin, qtitari asseverando deelaror velle sese, ut mali quia sibi eveniat, ns sedium dieas, sub pae
severetur . na imprecationis asseverat. . Poena impreeationis semper respicit Personam i nquam seipsum consideret O. 6so. μώ. em inevetiatu vel eor M . quo nut . ut to νιν. . Velata liberor, vel amicura intimum.
337쪽
Eum execrari diei mus , eui majora mala imprecamur. Unde Execratio est FHeiatis majorum malorum optatio, veluti interitus, amistionis fortunarum secundarum, permansionis in adversis sine ullo remedio jacturae salutis aeternae . .
Differunt mala tradu, ut alia aliis sint imis.
ra. Ut adeo eaeeerationem ab imprecatione distintueremus, illam ad mala majora restringere
libuit . . Lavina execrationem vocat l. o. e. s. ne quis eum urbe . tecto , inensa , late recineis
rei, qui victus ieie exeessisset i id quos desini.
ticiat nostrae congruit. Nolumus tamen cum aliquo contendere , num apud auctores probatae Latinitatis differentia inter in precationem de execrationem, quam assignamus . contanter Observetur et neque enim nobis vacat loca omnia auctoruin, in quibus vocabula occurrunt, evolvere di ex contexta eorum significatum ergere.& quos inconstantiae loquendi tribuendum . ab
eo separare, quod ad significatum proprium Nertinet , quamvis Optaretinis , istiusmodi proitare opus . Tnesauri linguae latinae magnificum titu lum omni jure tuiturum di nobis legem . qua recedere in desiuiendo nefas duceremus . imPositurum. Cum non Probatam Latinitatem . selrerum veritatem docere intendamus . quod PO. sterius absque fixo & determinato vocabulorum significitu fieri nequit 1. 343.i44. Disc. νηει- , inlli tuto nostro abunde sume it . si vocabulis in eo utamur significatu . quem iisdem ia definitionibus nomi libus tribuimus.
. 866. Quoniam sub poena imprecationis asseverat , qui a me verando deelarat velle iamia sese, ut mali quid sibi eveniat, nisi verum dicat 6.86 . 3, adeoque mala sibi affrenatio imprecatur ij. 863., qui vero majora mala sibi imprecatur , se ipsum execratur fias pae. b. 863. ; qui asseverando mala majora si imprecatur, vel suis , nisi verum di-na execra.
eat, sub poena execrationis asseverat. ιiο is.
' si vi alter mala imρνeeatur, eum odit, ex si hoc facit propter offensam alterius, Cur aliis cupiditata vindictae flagrat. Etenim qui alteri mala imprecatur, verbis declarat, velle sese, ut alteri mala eveniant f. 86I. , adeoque mala alterius sibi reprae- .sentat tanquam sibi bona D 9 a. 'reb. empiri , consequenter voluptatem ex iis percipit g. 338. Ῥcb. empir. , adeoque voluptatem percipit ex alterius taedio s. 169. PDeo. empir. . Enimvero qui voluptatem percipit ex alterius taedio , eum odit Poeb. empir. . Ergo qui alteri mala imprecatur, eum odit. Ostenditur etiam hoc modo. Qui alteri mala imprecatur verbis deelarat vel in Ie sese, ut alteri mala eveniant i 863. , adeoque appetit taedium alterius 6.169. PDe, empir. . Sed qui taedium alterius appetit, eum odit g. 669. 'rob. empir. . Ergo qui alteri mala imprecatur, eum odit. Ruod erat unum. Qui alteri mala impreeatur, esus taedium appetit per demonstrata. Quod si erso male eidem imprecetur, quia ipsum ostendit, taedium ostendentis appetit. nimvero qui taedium offendentis appetit, cupiditate vindictae flagrat i. ν r. pari. r.Iur. nat. . Ergo qui alteri mala imprecatur Propter Offensam alterius, eupiditate vindictae flagrat.
Parum refert, utrum impreeitio sit eonditio: rum declaras , eonsequenter animus tuus jam ruta , an pura . Si enim sub conditione alteri inclinat in odium , vel vindictam adversus itimale impreceris te eum odio Prosecuturum, vel rerum. animum tuum vindieta dversus eum exarsu-
Mala alteri impνreari illieitum est. Etenim qui mala alteri imprecatur , eum pinari uia. odit . & si hoc ne it propter offensam alterius , cupiditate vindictae flagrat A.
338쪽
l. 867. . Sed nemInem odisse s s. 6a . pari. r.Iur. nat. , & animum ab omni vindictae eupiditate alienum habere debemus I.Jumnat. . Ergo nemo alteri mala imprecari debet, consequenter mala alteri imprecari illicitum est.
Quod si imprecationem tribuis irae . qux in iis dit νεν . r. Iur. p. r sit ita quod examus excande it adversus euiu, qui te OGndit. cusatius peccet , qua Per naturam La ira n Pro Non excusatur imprecatio, eum nec ei ira rei li- nus eii . de quem , quam priinum ad se redieceat . qui nos offendit. Propterea quod osten- animus, imprccationi P nitet.
As execr- Quoniam Impreeatio omnis illi elia est, qua aliis male preeamur g. 86L ερρου se execramur vero eum , cui majora mala imprecamur g. z61. execratio quo--m riaci vi aliorum illiesta est .
V erari debet. Quoniam nemo hominum impatiens esse debet g. 39s. pari. r. Iumis autem impatientem se probat, qui impatientia sibi mala imprecatur, ,-- ί. aut seipsum exeeratur nemo impatientia sibi mala imprecari , aut seipsum γ' execrari debet. Luod erat unum. Quando quid asseveramus, conscientiam testem appellamus, quod vera dieamus t . eonsequenter si asseverandi causa mala nobis imprecamur , vel nos metipsos execramur, id non alio sit fine, quam ne alter dubitet, nos vera loqui. Enimvero si asseverationi nudae non creditur, f. 819. , poena eidem adjici potest . 837. , quando interest tui , vel alterius ut tibi eredatur , sq. 86s. 8ss. . Ergo non opus est , ut tibi ipsi mala impreceris , vel te ipsum execruris, consequenter imprecatio & exeeratio pro temeraria habenda g. 276. . Ruoni in itaque temerarie nihil loquendum sq. 173. , nec asseverandi causa sibi mala imprecari aut seipsum execrari quis debet,
- Impatienti homines duci ad nisi e sibimetipsi,
precandum , hel se ipsos execrandos ex Perientia obvia loquitur, ut adeo brevitatis x ratia id demonstrare noluerimus , etsi ex notione imγω tientiae 6c appetitus sicile demonstrari poterat. Si quis aiseveranti et edere noluerit , ii poena adjiciatur . vix imprecationibus aut e ecration I.
bus adduci se patietur . ut fidem habeat dictis . cum mera in apsius potetatem conseratur , cui non subjieiuntur mali ; quae isseverana sibi ita
precatur . Urgebit adeo iuramentum . de quo mox dicemus . nisi execrationem aut impreca. tionem pro iuramento habeat , quod tamen ab eadem dister te mox patebit. Quamvis enim vulgo multae execrationum sormulae pro formulis jurandi habeantur . non tamen veritati consen,
1. Qui iurat, pro certo habere debet, Deum existere, nosse baminum euitationes externas, ae punire mendacia, perfidiam ω blalphemiam. Etenim qui iuris M., rat, testem invocat de veritate dictorum s S. 8sa. . Enimvero qui prori hisῖ certo Deum existere, nec eum testem invocare potest . Ergo quisis pro certo habere debet Deum existere. Quod erat primum. .. v. Porro qui jurat, vult ut Deus sit testis, se vera dicere , seu moraliter verum loqui, consequenter verba cum cogitationibus suis convenire I. xso. . Pro eerto igitur habere debet, Deum nosse tam coeitationes suas, quam verba, quae ore profert, consequenter actiones externas. ωod erat secundum. Denique qui jurat, Deum invocat tanquam vindie em mendacii , perfidia: dc
obseurationis floriae suae is, 3sa. , qui actus malitiosus eorum it titur , niti vera
339쪽
De . severatιone , Iurejurando er Uoto. 3 I. dieat, qui iurat, quemadmodum mox ostendetur g. 87a. . Quamobrem qui
iurat nosse quoque debet, Deum esse vindicem mendacii , perfidiae ac obscurationis gloriae ipsius, seu actus hoste vitiosos punire. Puod erat tertium.
Verum est . Deum existere t . 69. iis p. a. rationem eloriae ipsi as Iezὸ naturali prohibet Theol. .aι. Ee 6 xi. Theol nae. . eogitationes c*-ris . pari. t.Iών. nae . Nihil adeo in dea
ac verba , quae ore proseruntur . cognoscere finitione juramenti supponitur, quod non pos stare. I. TMol. nae , actiones nu- sit haberi pro vero. Et quoniam quilibet Deum Ias . seu legi naturae naversis tue. is t. pari. t. agnoscere tas. pari. . Iur natur. & opedPερι practum v. , punire ν. 3os sos. pari. i. rani dare debet. ut certa sit Dei, quam habet, Phil. praes. uuiυ. nee minus certum est , men . cognitio c* t M. pari. t Iur. . t. jurante
dacium perfidiam cs, 24 ὶ dc obscu- nihil exititur, nisi quod ossieti ipsius est
Si iurana moraliteν falsum loquitur, mentitur, per ur es er gloriam divinam Actus mi. obseurat. Qui jurat, Deum testem invocat de veritate dictorum S. 8sa. , con-litiosi qui- sequenter cum hoc sacere nequeat, nisi quando alterius , cui jurat , interest nam insint nosse, quod moraliter verum loquatur f. 333. , si jurans moraliter salsum lo. ναν--oquitur, falsum utique loquitur, quando alteri sus est ad animi jurantis sensa falio. Cognoscendum, consequenter hie ad eadem ipsi significanda obligatur g. 16o. . Enimvero mentitur, qui moraliter salsum loquitur , quando alteri animi sui sensa indicare tenetur I. aga. . Mentitur itaque jurans, si falsum loquitur. Quod erat primum. Qui jurat. Deum testem Invocat ac vindie em menda elissa. , eonsequen. ter non modo verbis declarat, se vera dicere, verum etiam a Deo vult puniri, nisi verum dieae, adeoque ad dicendum verum se obligat g. ara. p. r. PHLpract. univ. . Quod si ergo hoc non obstante moraliter salsum loquatur, contrarium ejus facit, quod se iacturum dixit , & ad quod laetendum fidem suam adstrinxit . 718. . Quoniam itaque perfidus est , qui contrarium ejus facit, ad quod sdem suam adstringit f. 776. , si jurans moraliter falsum loquitur,
perfidus est. Quod erat secundum. Denique qui iurat Deum invocat tanquam testem de veritate Victorum de vindicem actionum malarum, seu lege naturali prohibitarum fg. 8sa. ὶ , consequenter jurejurando testari debet, se pro certo habere, quod Deus non minus cogitationes suas, quam verba, quae ore profert, norit, quodque mendacii vin dex sit futurus sq. a 3I. 939. pari. r. Theol. nat. 3 3. 3o8. p. r. Phil. yract. univ. . Enimvero s jurans moraliter salsum loquitur, ipso facto negat, Deo competere haec attributa. Dei igitur gloriam obscurat s. I I33. pari. I. Iar. nat. γ. Goderat tertium. Nostrum iam non est omnem turpitudinem iuramenti salsi demonstrare . quoniam Phoe pertinet ad Plutosophiam moralem.
jurare nequit. Quod erat primum. ω jurare pos De ista negat, Deum curare res humanas Fay. pari. 2. T/eOL nat. in , & tob bini. Iit obligationem divinam non committendi actiones legi naturae di fibrmes s. 339. pari. a. TheoLnat. , immo casui tribuens, quae providentiae divinae tribuenda erant S. 13s. pari. a. Theoc nat. , Deum punire actiones hominum malas non admittit ib. Os. 3o8. Part. I. Phil. ρυθ univ. . Enimvero . qui ita sentit . Deum testem veritatis dictorum & vindicem mendacii ae perfidiae invocare nouit. Quonimn itaque non jurat, qui Deum testem veritatis dictorum & vin.
340쪽
3o2 . Pars ΠL Cap. R. dieem mendae ii ae perfidiae non invocat ,8sa. ; De ista iurare nequit .
Noli loquimur de astus externi pinssoilitate physica ι ecquis enim dubitet atheum & Dei, stam verba jurantis recitare poste 3 S. rmo nobis est de jurimenti veri possibilitate. ubi ad actum
externum accedere quoque pratest internus. Ju. timentum athei ae Delitae actus temerarius est,
qui nulli aequiparandus . Neque enim atheus , vel Dei sta ideo permovebitur ad dicendum verum, quia jurat se verum dicere velle, nisi absque iuramen in verum dicere velit . Ab Atheo l. itur di Dei sti frustii exigitur juramentum , cum, ubi iuraverint . perinde sit. ae si non Μ.rassent. Patet itaque allieismo dc Deismo omnem tolli juramentorum usum.
An νu absis Si quis non putans se asseverare aut jurare verba asseverantis aut jurantis pro. ω νι ι Ira fert , nil asseverat , aut non jurat. Etenim si quis non putans se asseverare, ver-stere sis iv. ba asseverantis profert, is non novit verbis hisce quid asseverari , aut de asse rare. Verando saltem non cogitat, consequenter nec animum a me verandi habet. Enimvero qui animum alleverandi non habet, si verbis, quae profert, hune si-rnificatum tribuimus; erit is utique a mente loquentis alienus , consequenter ideo, quod verba asseverantis ore protulit, diei nequit ipsum asseverasse, quod vera loquatur. Patet itaque eum nil asseverare, qui non putans se asseverare verba asseverantis proser P.
De eo, qui non putans jurare verba iurantis proseri, eodem modo intelligitur, quod non juret.
Nimirum prava emisuetudine invalescere possunt formulae , quae jurantis animum ex Primunt . sine animo tamen jurandi adhibera soluae . Ab. sit itaque, ut iisdem imbuas sensun . qui jurantis menti convenit . ab eorum mente . qvi iliadem erebro utuntur . Prorsus alienum . utpote ipsis te notum. Aeeipiuntur istiusmodi formulae loquendi saltem Dro sormulis alleverandi . ut
nullus iisdem sit nitiems specialis constet ι im, mo subinde adjiciuntur dictis absque animo tu
severandi tanquam liqtae Imrmationis . aut ne rationis certae loquenti . Hi ne & contingit. ut,
si juramentum exprobres istiusmodi sirmulas utentibus. iidem regerant , se ntan airare . sed Verba, quae Proserunt, esse tantum o m 9um quendam loquend i affirmantium , vel negantium, seu aliquid allerentium.
su Lis iuro'tis pr.iata ab eo, qui non putat se jurare, temeraria sunt . Etenim qui verba jurantis profert, dum se jurare non putat, verba ista profert absquo ullo fine, tandens quasi sine mente sonos, quae patebat absque hisce per verb3 alia. Ast verba nullo fine prolata temeraria sunt Ergo verba jurad' is prolata ab eo, qui non putat se jurare, temeraria sunt.
a. talia Verba durantIs proferre non licet, fi a non νutante Iurare proferantur . Verba proferre δε- enim prolata ab eo, qui non putat se jurare, temeraria sunt s. 37s. . Sed M. verba temeraria proferre non licet a 78. . Ergo nee verba iurantis proferre. licet, si non putes te.jurare, dum ea profers.
Quamvis adeo a juramento temerario absol. Imus eum. qui non Putans se aurare verba n. rantis profert s non tamen ideo lieitum statuimus , ut lingua jurans mente nihil jures . m. mnamus enim hane loquendi temeritatem tanto maris detestandam . quanto certius aliis da.
cur scandalum, de qui pravim banc cunis uddinem imitatur . ipse suspieioriem l itam asum
in nr ndo incurrit . Clute nimirum loques diim est di eircumspecte . nee utendum 'stquendi formulis. quas ipsimet non intellitim , cum tamen ex iis de animi nostri sensis debeat alter.