장음표시 사용
341쪽
De Asseveratisne, Iureiurando o Volo. 3o3
g. 87 Si quis jurare debet, vel jurare videri vuli, verba Iurantia profere , an ma non jurandi, pro durante habetur. Etenim si quis jurare debet , vel jurare videri q,is tot it vult, ad verum dicendum obligatur : id quod ipsa definitione iurisiurandi 'cile perspicitur f. 8sa. . Enimvero quando quis ad verum dicendum obligatur, quod sufficienter indieat, id adversus ipsum pro vero habetur g. 427. 3. Quamobrem si verba jurantia profert, quod iurat, adversus ipsum pro vero habetur. Λtque adeo patet, si, quis jurare debet, vel iurare videri vuIt , verba jurantia profert, animo non jurandi, pro jurante habetur.
Ex er. Testis jurare debet. quod vera dicere vis. Non nostri eausa juratur, sed alteria f. ccii . velit judiei. Queiodsi is socinulan iuramenti re- juratur . dc eujut interest ut de veritate dicto- citet . pro rurante Aabetur . si vel maxime ipsi rum iit certus. Non igitur tam a te . quam absit animus non jurandi . Qiae enim a te profe- . altero pendet, num verba , quae te Proserun-runtur verba. quando serio a tendum , non jq- tur, iuramentum revera exprimere debeant, an eandum, ea Pro juramento accipit alter deaeci pro verbis ad alteri imponendum compositis M. Fere debet, mi juras, ne etae tu aliter ea accipi bcri debeant.
Iuramentum requisit animum deliberatum. Homo enim nil agere debet absque Aviisis animo deliberato I9o. . Ergo nec iurare debet absque animo deliberato, Consequenter juramentum animum deliberatum requirit.
Abest hie animus in iii, qui non putant esse Henta apparentia gys. . eum sicile intelli.
urare Verba latantium proferunt S l. . titur , temeritaten omnem in agendo ex des
immo inde est , quod temeraria si t ista Iura, ctu animi deliberati oriri L s. 38 . I 6. .
f. 879- mi Di jurari patitti ν, animo delibreato Juramentum ab aBero exigere debet. ostenditur eodem prorsus modo , quo propositionem Praecedentem demonstra- νὰmεnii M.
Vimus . actione I .. Iuramentum alteri deserre . vel id ab eo eri . licitudo animi esse debre 4n juramento deserenis gere non minus rei talosvines . quam idem prae- do, seu exigendo. quam in eodem Praestando rnare r quemadmodum suo loco in Philosophia quae absque animo delibetato concipi nequitaiorali ostendetur. Qua millem non minor sol- L 3.
. 88 Iuraηr iurejurando se obligat ad direndam verum Vult enim Deum esse vim obiuriis dicem mendae ii atque perfidiae sq. 8sa. , adeoque poenam divinam in se depo' .ae uram. se it, siquidem moraliter falsum loquatur Deum testem invocans g. et t. Θ f. re nata. aga. , ct si contrarium facit ejus, quod se acturum dicit c g. 766. . Quod,si ergo pro certo habet Deum exiliere, nosse cogitationes suas & actus externos Gmnes ae mendacium & perfidiam, itemque obseurationem gloriae suae , quae committitur, si jurans moraliter salsum loquatur, punire 6.87i. , metus poenae divinae, quam in se deposcit, siquidem moraliter falsum loquatur . tur l. 18s. pari. r. Mil. mact. univ. er S. 8a . rer h. e tr. , conlequenter motivum falsum non loquendi, adeoque verum dicendi per juramentum connectis ur g. Em. reh. empir. , cum eo quod juramus. Quoniam itaque se obligat ad agendum, qui cum eo motivum quoddam eonnectit, quod agendum S.Ii3.part. DEALPract. univ. in . Iurans iure urando se obligat ad dicendum verum. osten-
342쪽
ostenditur etiam hoe modo. Iurans poenam d vinam In se ire post It , quant
metuendam pro certo habet , siquidem moraliter falsu in Iloquatur per demonstrata. Enimvero poenis homines obligantur ad actiones tam committendas se quam mittendas .aa8.part. Ergo iurans iuramento se obligat ad dieendum verum is
Demonstratio prior igem insere ex prineipiis haud tiro opus est illa analyss demonstratio
remotis, quod ex proximo insertur in altera : num in sua principia . de qua diximus a liba id quod in moralitas subind)e utiliter fieri alias L . 991- . ne evidentia ob seetur . sino me iam monuisse memni . sane in moralibus qua non expellandus est allentis firmus.
. 88I,V mu Iurans fidem suam adstringit ei, eui jurat, de veritate dictorum. Etenim iurans νη- mrι. jurejurando se obligat ad dicentiam verum I. 88o.ὶ , consequenter ad servandam fidem, quam dat, quod moraliter verum iam loqui velit , dum loquituris. 718. . Quamobrem cum fidem suam alteri adstringat, qui se obligat ad fidem servandam s.cit. ἱ jurans fidem suam adstringit ei, cui iurat , de veri. tale dictorum.
Nimirum qui vult alterum sibi iurare, is da..itat de veritate dictorum , seu quos is mora.
liter verum loquatur: alias enim juramento non erat opus . Quamobrem vult ut alter sese obis liget ad dieendum verum, adeoque veri dicen
di neeessit item mora Vii, imponat ib. iit. . . PAιι. rae .unιν. 3: quod quomodo fiat, ex demonstratione propositionis praede deniis liquet S. 8So. . vult adeo ut fidem datam de dicto. xum veritate sibi adstringat os .rs 8. . Atque hine apparet . fieri non posse , ut quis vel b jurantis proserat absque animo jurandi . ubi alter credere non vult nisi jurato , sive jurans se. f. sponte sua offerat ad iurandum . sive alter cuius interesst ut de dictorum veritate certus sir. ho ab eodem requisiverit . Immo hine etiam eluiscet . cur jurans non modo Deum invocate ded at tanquam testem 'eritatis dictorum , verum etiam tanquam vindicem mendacii se perfidi αin vero non dicendo adni illae L h. 8sa. . Etenim tanquam testem Deum invocare debet j rans , ut probet dictorum veritatem , invocare
debet tanquam vindieem mendae ii & perfidiae . ut probationi fides haberi possit . nee probatio
ante in dubium revocari', quam contrarium rue
cu-- Jμrμην probe perpendere debet, quaenam diear, num ea sit animi sui sententiae . tam do rvam Verba significant , Θ num ad bane alteri patefaciendam sub poena aiυinamen- ι iis . acii ac perfidiae in vero non die endo admissae se obligare velis. Etenim jurans ha- n. bere debet animum deliberatum g. 878. . Quamobrem cum animo deliberato non fiat, nisi quod ante probe expensum, num potius fieri , quam non fieri debeat. & quomodo fieri debeat, antequam fiat S. 387.ὶ jurans autem Deum tanquam testem invocat de veritate dictorum & vindicem mendacii & perfi- diae in vero non dieendo committendae 6. 8sa.) , dc jureiurando se obliget ad verum dicendum l. 88αγή. jurans, antequam juret , probe Perpendere deinbet, quaenam dicat, dc num ea sit animi sui sententia, quae verbis significaturae ad eam patefaciendam alteri sese obligare velit sub poena divina. mendae liae perfidiae in vero non dicendo admissae
S. 883. o..is,m mi ab altero sibi jurari vult proba perpendere debet, num jurans eae expenderim, is dindis quin ira perpendenda sunt, num veritates de Doo ipsi fine perspectae , quas μωoi, Di ac certo bisere debet qui jurat. Etenim qui ab altero sibi jurari patitur, nonnisi a m Mi animo deliberato juramentum ab eo exigere debet f. 37s. . Quamobrem cum
animo deliberato non fiat, nisi ante probe expendatur, num . quid fieri, an nora
343쪽
De o seinratione, Iureiurando 'ta. 3os pendenda sint nonnulla, antequam juret cf. 88a. , & ut jurare possit . eertis
de Deo veritates non modo perspectas habere , verum etiam de iis certus esse debeat i g. 37I. , consequenter is, cui juratur, certus esse nequeat de oblis tione jurantis, ad dieendum verum L88o. ), qua fidem suam eidem adstrin. git i f. 88t. , nisi de utroque sibi eonstet; evidens omnino est , quod is, qui ab altero sibi jurari vult , probe perpendere debeat . num iurans ea expenderit,
quae ipsi perpendenda sunt, & num veritates de Deo ipsi sint perspectae , quas Pro certo habere debet, qui jurat.
Qui sibi iurari patitur, is aliud intendere nequit , quam quod juramento obtineri potest . nimirum ut jurans sese obliget ad dicendum verum & de dictorum veritate fidem suam adfringat, quia dicerat . vel etiam dictorum veritatem asseveranti eredere non vult . Oaliga-Riis alterius efficax esse nequit, nisi credat Deum di velle, di posse punire mendacium , ae Perfidiam in non dieendo vero admistim. Qia mobrem nec elle est . ut noras veritates eas esse juranti perspectas , quae pro certo habere debet . nec eum de iis dubitare L 3. 8 ι . . Enimvero quoniam jurans sese non oblitatum elle Putat
rejurando . nisi ad significandum animi sui
Iententiam, di ubi sibi conscius est, sese tibi ad hoe oblitare voluisse . si eertus esse volueris doei scacia juramenti, tibi quoque constare debet. Quidnam verbis suis significaverit . di quod fuerit voluntas sese tibi ad hare significanda sub Poena divina mendae ii ae per satae oblitindi . Patet itaque tibi quoque perpendendum esse . num jurans probe Perpenderit . quae ipsi per Pendenda sunt. antequam Iuret. Alia ititur est ratio, quod is , cui juratur, certus esse debeat de animo deliberato jurantis . quam quod Pro Amissario non si attendum sit de deliberato anicmo Promissoris cli. 414 ὶ . neque a Promissaria ad eum, cui iuratur, ob divellitatem rationis . valet consequentu.
Iuramentum eoηtinet pactum de vero disendo . Etenim iurans sese obligat ad Iuram-- verum alteri dicendum I. 8go. , consequenter in eum transfert jus a 1e exi-νμmgendi ut verum dieat f. 33. pari. I. Iur. nat. , & qui sibi jurari patitur, is vult alterum sese ad die dum verum obligare, eum nude dicenti aut dictorum ve- Titatem asseveranti credere nolit, vel jurans velit, ut tanto magis sibi habea tur fides. Conveniunt itaque inter se in eandem promissionem de vero dicendo factam s s. . Enimvero conventio duorum in reandem promissi nem pactum est f. 783. . Patet igitur juramentum pactum continere de vero dicendo.
Quamobrem eum pacto produeatur obligatio sq. 739. , iuramentum Vero eoa Diama. tineat paetum de vero dicendo g. 884. ; jurans alteri , cui jurat , sese obligat
Hate obligatio probe distintuenda est ab ea οῦ idem . nimirum ut venam dieat: non tamen vio-ras
de qua diximus ante c . zgo I. Etenim illa re- latae idem est effectus . oaligatio enim , quae spic t ipsam personam rarantis . Me vero per- jarantis personam respicit . reatu in Poenae aia 'sonam ejus, cui iuratur. Nimirum jatans se ip- tera vero, quae personam ejus respicit . cui tu sum obligat deposcendo. in se Poenam divinam r tur, iniuriam parit. Quamobrem Patet . non
mendae ii ae perfidiae ι idem vero sese tibi obli- inani saeuilitate nasce obligationes la i ramentis at ex Paeto, quae servanda sunt vi Ieeis nitu- distingui. xalis Utraque coligatio tendit ad
Iuror per falsos Deos se obligat, si eas pro vero Dιo habet , iisque tribuit ea, An 'LLquae de vero Deo pro certo habere debet jurans Etenim si salsos Ueos pro vero μ tu, habet, iisque tribuit ea, quae de vero Deo pro certo h bet omnino agnoscit rare sera . existe,
344쪽
εκ istere Deum, eum nosse cogitat Iones & actus externos hominum, ae puniris mendacium, persidiam & obscurationem gloriae suae b. 83r. , adeoque eos tan quam tellas de veritate dictorum ae tanquam vindie es perfidiae ae mendacii invocare, conlequenter jurare potest g. 811. . Quamobrem cum ex hae juramenti notione sequatur, quod jurans se ipsum obliget ad dicendum verum g.
Iro. . & ad idem sese alteri quoque obliget tu. 881. ; jurans per falsos Deosia obligat, si eos pro vero Deo habet, iisque tribuit ea, quae de vero Deo pro
certo habere debet.' Gror us de I B. & P. tib a. e. t 3 f. . hanc rationem reddit, quod , Deus verus , si pejeratiuai sit . in sini injuriam id factum interpre.
tetur , dubio procul ea de eauia . quam alli atGroa ovius in notis , quod Per salios Deos M. rantiunt ii endacium & perfidiam Deus punive-vit, veruti ec Xersem apud Ium uiam lib. t. c. s. oc lib. 1. e. l . Enunvero Deus punit mendacium de perfidiam eriam eorum, Qu non jurarunt, ut adeo inde interri non posse videi. ur , Deum verum iuramentum per salsos Dei, Praestitum tanquam per se praestitum agnoscere. praesert in eum dentur rationes eontemtus salso. tum Deorum di spei condonationis poenae, qua in vero Deo locum non halbent. Mitim ego dicere . quod Per taubs Deos iurans Per verum Deum jur ille intelligatur , quatenus u repraesentaneut sub idea veri Dei . ipiis attribuendo non irili ea, qiis vero Deo eo petunt, cum ceteroruin de ipiis errorum non habeatur ratio .& intentio aurantis non sit jurare pet Deos talsos , sed per I eum verum , tinnio ab ipsis per
Deum verum iactam acciPiatur .
g. 8: I. An ν fol. Pui falsos Deo pro Deo vero non habet, nee per eos jurare potes . Etenim qui
Iο1Deο0u. fallos Deos pro vero Deo non habet, nec iis tribuit , quae iurans pro certo na- eare possit , bere debet, scilicet quod existant, quod norint hominum eogitationes & actus sui pro υ - externos, quod puniant mendacium re perii diam i . 8 r. in , quin potius haecro Deo res omnia negat & pro fallo habet. Quamobrem nee falsos Deos cum aliquo eme- non habet .ctu in voeare potest tanquam testes veritatis dictorum dc vindices mendacii aererfidiae, adeoque per eos iurare non potest S. 832. .
Actus omnino seret frustraneus, cum per eum eludere posset . Quodsi vero eonfido eum id
nee se ad dicendum verum, nec eodem se alte- non facturum, standum rit asseveratione. Pro .ri as ident Ooligaret jurans fundamento cessante sertini metrali, quae nujoris et sicaciae erit lilius. ligaraonis . Prouti ex demoni irationibus ante. modi juramento =. Is .ὶ . Perinde nimirum rioribus intellititur. Ridiculum adeo tot et exi- eli in praesenti ac si ab atheo juramentum e 4-xete Iura inentum Per eos , quos verum Deum aere velles. non agnoscit Iurans, cum Idem Pro arbitrio suo
ri , aeui falsos Deor pro vero Deo habet , sed π:gat Deos curare res humanas, is
ita DC incndacii sc perfidia , per eos jurare nequit . Etenim si quis falsos
inari ,,--h beta Jed negλι Deum curare res humanas & vindieem' esse mendacii ae perfidiae, is Deitiae aequiparandus cs. say. pari. a. eol. nat. α' Quamobrem cum De ista jurare nequeat th. 873. nec per salsos Deos jurare potest, qui eos pro vero quidem Deo habet , sed eos curare res humanas ecvindie es esse mendacii ac perfidiae negat. g. 839. - . . Verbis quibuscunque jurari potes , modo iisdem tribuatuν fiant Palus, qui vi δε-
finitionis juramento convexit. Etenim voeabula sunt signa nostrarum perceptio
. 'I cogitationum ib. a Ir. PDcb. empir. , quibus signifieatus pro arbitrio tribui potest ib. ara. Wreb. empiri . Quod si ergo verbis quibuscunque eum tribuis signifieatum, qui juramento convenit vi definitionis; iisdem significatur , quoaii idem usus Deum invocet tanquam testem veritatis dictorum de tanquam vi
345쪽
dieem mendacii ae perfidiae F. 8sa. . Patet itaque verbis suibuscunque jurari posse, modo iisdem tribuatur signi ficatus, qui vi definitionis 3 uramento eonvenit.
Sane si quis dieit: iura . te verum dicturum,
vel verum esse , quod die is , di tu respondes :,uros quin hoe verbo sit nisea veris, quae indeis finitione iuramenti erantinentur, adeoque Perinde sit . ac si dicax r Deum invoco tanquam te stem veritatis dictorum . vel dicendorum . ee anquam mendacii ae perfidiae , siquidem vera
non sint , quae dixi . vel dictis spem. εe jurejurando filem datam fallam. si quidem tibi conis niterit . vocabulo iuro haee significari , nemo dubitare potest . nisi qui neeare ausit, te fitu.
ram hane triantulum vocando non idem dicere . ac si dieram , eam habere tria Ialeta. voeabula enim etiam eo fine Inventa sunt, ut unci
indieari possit . quod multis erat efferendum . Ut voeabulum iuro eum habeat sit nificatum . qui definitione juramenti eoatinetur . ab acti. ettio hominum est , qui hune si ni Matum voeabulo alia cuicunque tribuere potuisse ae . si ipsis ita visum suillet: quidni iritur somnulis loquen. di quibuscunque eu .idem significat uni tribuere
poterunt. ut iisdem idem sitnificetur, quod voeabulo juro Solenne erat veteribus non modo Pagan 1 . verum etiam Iudaeis iurare per res
Quascunque. Plerumgue Per eas, quia sidi cha sis mas habebant . vel etiam Per Pe 3 sonas qui
scunque. Ita constat eos aurasse Per silem. terram , coelum , principem . saluten liherorum . eaput , animam suam ι Gettia apud Martialem lib. g. epigr. 11. jurat per uniones , quis libie harissilius rebus aliis omnibus anteponebat. josphas Genes. XLII. s. iurat per Pharaonem . David r. Sam. XX. 3 Per animam Ionathai mamici intimi . I x o socrateι Per eanem . Petaniarem de plantaum s Zeno per ea parim iura. bat . Gratim de I. B. dc P. lib. 1. e. 3 f. at. juramentis histe hune tribuit sensum . quod ja-rantes res Istas, Per quas iurabant, vel sibi noxias impiecati fuerint . vel in iis puniri voluerint . Nobis perinde est , quaenam mens fuerie per res quascunque jurantibus , qui non de factis hominum , quorum memoria extat , iusi. eiam inter Ponere nostrum intendimus . sed de actuum moralitate , quam dasnit lex naturae . in genere alere instituimus. Nostrum igitur e demonstrare . quo sensu formulae istiusmodi proeiuramento licito haberi possint , quo autem ia-rx menti nomen non tuentur . ec guo Pro illicito rutamento habendae fiat.
f. 832. Si quir jurat per res quascunque, de quarum exsemia nemo dub tare potest, UeI - . . quas fibi elarissimas esse eo stat , υeritatem dictoeum exi entiae illa νtim vel pretio 'in quo eas habet, eo arando quoad certitudinem , vocabulo vero juro eum tribait
significatum, qui vi adfinitionis juramensi eidem competit , ju-αικιum Ῥιν res ε' quascunque inquimuet juramento per Deum. Etenim si jurans per res que, de quarum existentia nemo dubitare potest, vel quas sibi charissinias iu --.eonstat , veritatem dictorum existentiae illarum vel pretio, in quo eas habet D is, .eomparat quoad certitudinem; is omnino significat , adeo certum esse , quod moraliter verum loqui velit, quam certum est res illas existere , vel sibi elitiristimas esse, consequenter hactenus verba ejus pro verbis asseverantis aeeiri post unt ιε. 8 si . . Quodsi vero dieit: per res istas luro, di vocabulo iuro eum tribuit significatum, qui vi definitionis juramenti eidem compeiit ,' is omnino verbis hisce, juro per hanc rem . signincat, se invocare Deum tanquam testem ,
quod moraliter verum dicat, cum adeo asseveranter dixit te moraliter verum
loqui velle, di tanquam vindicem mendacii ac perfidiae , s qu dem moraliter verum non loquatur, quod se sacere velle adeo alleveranter clixi. I. 8sa . Quoniam itaque verbis quibuscunque iurari potest, modo itidem tribu Mur si-Pifieatus, qui vi definitionis eidem eonvenit i f. 339. ,' quin in hypothesi pro positionis praetentis Iuramentum per aes quascunque aequi Polleat juramento per Deum dubitari nequit.
Ex. tr. si quis jurat per solem. quem Deum dicem tanti mendacii ae tantae pei fidiae ι nemo
esse non putat . si eitim putaret , Per salsuin dubitare Potest . verba jurantis verum esse tutavi omnino Deum iurare dicendus eiij de vocabu- mentuli dc per soleni Dctuna aequi pollet e lata. M. iuro per solem, hoc sit niseare vult. se ve- mento per Deum facto. Nonne enim ita eo l. xam dieere adeo certum ise , quam quod sol vete licet soli mi, m jurandi: Ego taro. me -- coelo existae, seque Drum invocare tanquam rum dicere velle , vel dixisse . adeo certum es. estem. quod eicit deo velum .elle, quam cer . se, quam certum est exiliete solen, . di nisi sit. antri sit existere solem di nisi sit, tanquam via. Deum mendaciuru metua ac misidiana metin
346쪽
vindicare debere . Ouod si iuramentum Gestia per uniones sibi carimnus eodein modo interis preteris, quod ipsam verum dieere tam certum esse affirmare voluerit, quam quod uniones sibi sint eatissimae . ae hoe ita sese habere . D. um tanquam testem . de . nisi ita sese ii beat . tanquam vindieem mendaeti ae perfidiae in voeayerit ε juramentum per uniones factum omnino aequi pollebit iuramento per Deum facto : unio. num enim pretium . quod iisdem statuitur. deis monstrat saltem certitudinem veritatis dicto. Tum, quae ei, eui juritur, esse debet. n hii v rci immutat in ipsa rura menti forma , quod lo tum per vocabulum iuro subsistit . quippe cui suus com tit significatus independenter a vocabulo unionum, nee quicquam immutatur hoc in eo, quem diximus, sensu adjecto. Nemo non videt , quae de sole de unionibus dixitnus . e de re quacunque alia. euius existentia. vel Pr tiunt , quod eidem statvimus , extra dubit ii nem Ponitur . eodem modo latellio.
83I sis, δε dicat, se tam certo verum dicere velle, quam eertum sit νem quamean. ,--, eAsere, Vel sibi carissimam es , is tantummodo asseverat, se verum ieere deI. ., otiam te, Dr t. Etenim si dicis, tam certum eue, quod tibi sit animus v e. - his, rum dicendi, quam certum si rem quandam existere, vel tibi earissimam e Gjuotiis. se; ex Verbis tuis aliud colligi nequit, quam quod velis alterum certum esse de veritate dictorum tuorum, cumque hisce verbis utaris, ne alter dubitet de eorum veritate, seu ut per ea omnem dubitationem removeas , nonnisi ast verandi tibi animus sit Μinime igitur inde colligi potest , te Deum invocare tanquam testem veritatis dictorum & tanquam vindicem mendaeti ae perfidiae, consequenter te jurare g. 833. . Quoniam igitur contra te, quando ad verum dicendum obligaris, pro vero haberi nequit, inisi quod sussieienter indieas S. 17. . si dicis te tam certo verum dicere velle, quam certum di. rem quamcunque existere, vel tibi carissimam esse , tantummodo ameveras te verum dicere velle, non vero juras.
Ex. gr. Quando dicis e verum esse . quod dico , adeo certum eii , qua in quod sol ex istae .
ti a r non juras . sed tantaminodo alleveras te moraliter verum ii,qui. Imitio nec dici P tes . te jurare, si dicas: verum esse . quod dico, adeo certum est , quam quod Deus existit.
et vivit , pittio idioniate i ira id ais
Juramentum non subii Ilit sine animo jurandi . si quis 'et verba iurantis profert 9. 334. , multo minus itaque durare intelligitur , cuius veroa nihil lignificant . quod in definitione iuramenti conti laetar , aut ac idem requiritur . nisi animus iarindi accedit . qui absque ulla ratione praesumi non potest . nisi omnem asse. verationem pro Dramento haberi coneedatur . si alteri visuin suerit: quos quam si absonum . nemo non intelligit.
3ώ - , I Iuramentum alteri deferre dicitur, qui lassi eienter sgnifieat vel Ie sese, ut ia-ὰhiatis quid ret. Iuramenti adeo aetatio est actus , quo lassicienter signifieatur nos velle, sit . ut alter iuret...' et iuramentsm tibi risertur, o tu dicis, ram eerto verum te dierest veID. . m. ia, qu- certum /ν rem quamcuηqηe eAsere , πιι tibi earissimam esse ; utioue jara . . . . Etenim si juramentum tibi desertur, deserens vult ut jures sq. 8sa.). Quam , u8., is, , brem si respondens non neges te iurare Velle, quod tam certum se te verum θώ-, indicere, quam quod res ista e X istat, vel tibi carissima sit , ut hae ratione d
D iam . qui claretur, iuramento non eme opus. sed nude asseris, te verum diecte velle tam se jura. eert uiri esse, quam certum sit rem quamcunque existere , vel tibi earissimam Loo ajΔι. esse, te jurare velle tacite consenti cf. 66ς ρηι. a. Ni pract. unio. . Quamobrem
347쪽
De Asseverat Ane, IureIurando Volo. gost brem eum verbis quibuscunque jurari possit, modo iisdem tribuatur signifieatus, qui vi definitionis juramento convenit tu. 889. , quin iures, si juramento tibi delato dicis, tam certo verum esse, quia verum dicere velis, quam certum sit rem quamcunque existere, vel tibi carissimam esse, dubitandum non est .
Ex.tr. Si quis desideret ut jures , verum se, quod dicis, is utique vult ut Probes verita. tem dictorum per Deum tetiem ae vindicem me. Hacit di perfidiae, nisi verum dieas laconsequenter ut te ipsi obliges ad dicendum veritum H dc te ipsum ad idem sub poemdivina mendacii , de Perfidiae s. sto. 8s1. .mamobrem si respondes . quam certum est
Deum existere, aut vivere, tam certum quoque esse quod verum sit hoc , quod dicis ι is non liter acci Pit verba tua . quam tanquam sorma.
um iuramenti , & te auimum jurandi habere . ex iis eoi figit , siquidem in iii aequiescit . nec
aliis vel bis sibi furari vult. eum non aliter praesumere Possit, quam te animum jurandilia re. Verba adeo tuis trabuit significatum iuranteiiti, R ia quoque eundem lix tribuere contra te Pro vero habetur . uim te Proserentem vel, , quae pro formula iuramenti lubeti postant . si in hoc eonveneritis ij. 19.ὶ: id quod a vobis fictum intelligitur , quia aurare iustiis haec verba pro sera. R dem modo te jurare in hoe eas a patet . si dicis , quae a te dicuntur tam cet to vera es te, quam certum est solem ea istere L 3. 8so. . i
Sa quis , Inramento sibi non delato, dicat Deum esse ustem suum, quod moraliter An D,
verum loquatur ; is non jurat. Etenim quod moraliter verum loquatur , probat vocatio ad per Deum testem, sed eum non invocat tanquam vindicem mendacii ac persi- Deum tandiae , nisi verum loquatur , cum iuramento non delato per ispotb. nulla adsit quam testem ratio, eur verba tua ad thunc sensum extendi debeant q. 8ρ a. huj. oeontoL . Enim vero qui Deum tantummodo testem esse suum ait , quod morais tum , liter verum loquatur , non vero simul eundem invocat , tanquam vindicem
mendaeii ac perfidiae, si verum non loquatur, is non jurat-8sa. . Ergo si quis iurimento sibi non delato dicit, Deum esse testem suum, quod moraliter
verum loquatur, is non jurat. Nimirum si dicis: Deus testis meus est. quod
Titium non oderim . non aliud sitnificare vis quam hoe , quod dicis . esse eertissimum . non vero animum habes jurandi. Nee ulla est ratio, cur Pro juramento hoc haueri possit ab eo, euihoe dicis. Quoa st quaesiveras: inid ergo sit .
si jurianentuin non sit eco respondeo, este as. severationem summam. Prou 1a enim ad eon. selentum tuam Deo omniscio perspectam, adeoque veritatem dictorum probas per conscire iram
testem, eti as icilis quoque esse teIi ipse Deus. qui tu tima hominum scrutatur. Erat 3gitur u l-que asseveratio . eaque summa a tu testimonium conscientiae malus ene nequeat .
Quam quod ne a Deo quidem in dubium vocati Isit.
. DI. Si quis juramento sibi delato dicit , Deum esse testem suum, quod moraliter verum sis d.
tiquatur; is jurat. Quoniam enim juramentum tibi desertur, tu non negans te-mba, Deus jurare velle, sed respondens verbis, quae juramento insunt ij. 3si. ; idem ae-s ,.siiceptare intelligeris g. a. . Quamobrem cum animum jurandi te habere rectem vi . mala matur, nec hisce verbis jurari repugnet b. 889. si juramento tibi delato, dieis, Deum esse instem tuum, quod moraliter verum loquaris, utique juras . . D-Nimirum si ad Deum tanquam testem Provocas . hoe fieri potest vel animo jurandi . velania is non jarandi . sed ait verandi . In ea sa
utiori verbis tribuendus et significatus juramen i , a Patieriori autem lignificitus alleveratio. nis . Utrum animum aurandi habe s , nec ne ,
gratis sumi nequit . sed ex circumluntiis colli. xitur. Si tibi ae fertur raramentum sormula non Praest Pta, sed in albitrio tuo relicta , quando non negans te jurare velle aia . Deum esse te. stem tuum . trane jurandi formalam elegille videris . Nulli sane duramentam tibi deieranismpro juramento habere verba ilia, quia te iurare volens in iis acquiescit . Quod fi ergo tu projarimento eadem haberi nolles, hoc utique ita dicantum erat . Te itaque ut sic pro vero M
348쪽
, o bra. In formula iuramentῖ non debet eerta quaedam poena men ess ae perfidia re, tum sit pae. νalis in specie exprimi r a Christianis ramen jurari potest sub paena damnationis nam re o. aeternae. Etenim pinnae temporales vl ne Xus rerum nominibus accidunt ij. 3og.νatem praeis pari. I. Phil. pract. univ. . Quamobrem si jurans in λrmula juramenti certam 'ibia quandam poenam temporalem mendacii ac perfidiae exprimit, eum ignoret, rome. quaenam in remm nexu contineatur , vult ut Deus eundem in gratiam sui mutet . Quamobrem cum hic rerum nexus sapientia ae bonitate divina si e constitutus f. pari. r. Tbeol. natu . ; idem vult ut Deus agat , quod sapientiae ac bonitati ipsius raram convenit, consequenter quod ipsum minime decet is paνt. I. TMOl. nat. γ, adeoque non velit, quod ipse vult i S. pari. r. Theol. xat. , sed quod homo fieri vult. Enimvero cum voluntas Dei h mini loeo propriae voluntatis esse debeat s. 97ι. parti t. Theol. nat. 3; hoc velle minime licet. Patet itaque in Drmula juramenti certam qua ndam poenam tem poralem mendacii ae perfidiae in specie exprimi non debere. 2uod erat unum. Christiani credunt, Deum mendaces ac p erfidos post hanc vitam poenis aeter . c nis ameere. Quamobrem deposcens jurejurando in se poenam damnationis aeteris' nae, nisi moraliter verum loquatur, nori vult nisi ut Deus agat voluntati suae convenienter, consequenter cemat ratio, cur poena quaedam temporalis in specie, adeoque poena damnationis aeternae in se deposci minime possit. Patet itaque Christianum sub pc a d innationis aeternae jurare Posse. Ruod eraι alterum. in se deposcat iurans. Quod si ereo hoe neue
juramenti equidem emeaeiae nihil detrahit. eum metus poenae subsiliat ε atramen precat pari. I. Phil. μ ..ui-ὶ . Salva ramen veru in te . ubi quis fuerit hebetior , quam ut eandem capiat . itante et rore insermari γ.est . quoanoa rieme poenam ter tam temporalem exprimere in sormula jurandi . quia se ilicet voluntati divinae relinquendum . quid sipientiae suae conis venire judicet Poen1m mendae ii ae periurii temporalem exactatus. Sed de hisee disertius dieeatur in Philosophia motali , quando de Veraei
Sι quis peν res alia/, quam per 'um juraην, eas Isis noxias imprecaetur , vetcαο μ. in iis panirῆ ripascis , Iuramentum illicitum est. Etenim si quis per alias res, D pG υ quam per Deum jurans eas sibi noxias impreeatur, vol in iis puniri deposcit; alios, quκmis in formula juramenti poenam certam temporalem in speeie exprimit, quod Dei m 1με - per se patet. Sed in formula juramenti non debet certa quaedam poena tempore nou ιε' talis mendaei, ac perfidiae in specie exprimi 6.8ς6. . Hircitum adeo juramentum est, si quis per res alias, quam per Deum jurans eas sibi noxias imprecatur , ve, in iis puniri deposcit .
Quae paulo ante de juramento certim quinis in iis puniri deposeat s emeaeiae tamen jura da in pora a in teinporale: in specie eontinente menti nihil detrahitur : manet salva tam oblianitorata sunt indit.6.S96 3 . ea etiam intelli- titio. Qua se ipsum sibi l*.gro. . huis qua se tenda sunt de iuramentis per res alias . quam alteri . cui jurat. adstrinxit ad dicendum veru rer inii in sectis in sensu. quem exprimit hypo- In mo si calso juret . metuensa quo- Propositionis praesentis. Peccat , qui per que ipsi est mena mendacii . perfidiae ac obscu- eat ita iurat, ut eas sivi noxias imprecerar, vel rationis glomae divi quae Deo visa fuerit. Si quis veritatem determinatam contingen. sum . quam ea habent i l , non agnoseu, nee mlomodo Deiri Per nexum rerum cinania cubernet in hoc universo c . N . s t. Theotinae. , perspieit . sed quia rebus in hoc universo ita movidet, ae si ad ea, quae fiunt , attentus hodse demum deeerneret . quid facere aut Itermittere velit p. . Theoι. t. , eum qum e falso jurantis poenim . quam in se deposcu. decernere posse a utatur s is pinnam
hanc in nexu rerum tontentam Sc eidem conis venienter ab aeterno jam definitam non agno scit, coii sequenter voluntati tivinae non adver
sari putat , quod Poestam certam temporalem
349쪽
Iuraηι sibi mala imprecari er se ipsum exeerari minime debet; sed poenam men impro-
acii, perfidiae es obscurationis gloriae divinae a Deo deerelam in se deposeis. Et- ω ionei enim qui sibi mala impreeatur, is declarat velle sese, ut certa quaedam mala exς Misent sibi eveniant g. 863. , & si seipsum execratur, mala haec majora sunt s. 861A. nen φFormulae igitur iuramenti inserit poenas temporales eetias in speeie & iisdem aequiparat aeternas post hanc vitam, si eas vel specifice aeterminat pro suo M. bitratu, vel eas tanquam voluntate sua determinandas spectat s q. a 8s. Part. r. FH .mact uniυ. . Enimvero illicitum est juramentum , si in formula iurandi
exprimitur certa quaedam poena tem Poralis c s. 896. , consequenter etiam aeterisna speeifice pro suo arbitratu dererminata , aut in genere tanquam a suo arbitrio pendens spectata. Quamobrem iurans sibi mala imprecari & seipsum execrari minime debet. Quod erat unum .
Uerum enimvero qui jurat, agnoscere debet ac pro certo habere, Deum punire menda elum, perfidiam & obscurationem gloriae suae ig. 87ι. . Quamobrem ubi eum invocat tanquam vindicem mendacii , perfidiae & obscurationis gloriae suae s . 8sa. 87a. ; tantummodo declarat , se panam mendacii , perfidiae &obseurationis gloriae divinae a Deo decretam mereri ae subire velle , siquidem falsum dieat . Iurans itaque poenam mendacii, perfidiae & obscurationis gloriae divinae a Deo deereram in se deposcit. Ruod erat alterum.
Iuranientum adeo ab imprecatione & execra- s. nti quoad Poenas aeternas continentur. Nimi. tione distingui liquet. di seriptura etiam in ab- rum at ud est habere an inium se submittendi neeatione Pristi a Petro facta distinguit Matth. Pinnae divinae , siquidem verum nodi dicatur . XXV. 14. Cum antea asseruerimus . Christia- aliud vero eli sibimet ipsi deeernere sub hae eonnum sub poena damnationis aeternae rurare polle ditione Menam ejusque executionem Deo dein L 196. . non autem majus malum damnatione mandare , quasi Deus non haberet jus punienia 'aeterna homini obtingere misit s execrationem di . nisi a jurante in ipsum fuerit collatum . 'sui omnium maximam in iuramento admittere Declarat itaque jurans. Deum inenaaciunt. cvidemur th. 16s . Quamobrem f.rsitan erunt, fidiant ae obscurationem nominis sui puniturum qui a maiori d minus argumentaturi conten- juste . ut nulla sibi sit conquerendi exuta . si . dent, licitas quoque esse debere exeerationes sui quidem P nam incurrat . Haee probe notanda minores . adeoque etiam lisitum esse sibi mala sunt, ut intimius Perspiciatur. juramentum ni imprecati L S. Sos. 263. . siquidem liceat se hil eontinere. quoa ossieto euidam erra Deum omnium maxime execrari . Enimvero hi non vel erga seipsum repugnet, mido idem per ver attendunt ad ea animum , quae tam in demon se non interpretemur et id quod inprimis ad stratione de illicito juramento Poenam certaim tranquillandam eonscientiam eorum faeit . qui temporalem in specie eontinente dc Iuramento cum a jura nento non satis intellecto abhorreant Iicito Christianorum sub poena dimaationis a. ad aurandum tamen eompelluarer . Sed de tali
ternae S. 896, γ, quam in dearunstratione Prae, bar disertius dicere non est ita ilia loe, .
Si premissu is vero dicendo datis dexteris vise Iurisjurandi facta pro Iuramento Q - accipi Aebet , ita promittens jurat ; fi vero pro mρdo a fringendi Mem stiam alie- ''mus ri , non jurat , taηιummodo haec promisso . asseveratio est . Etenim fi promisito 4ς i de vero dicendo datis dexteris vice iurisiurandi saeta pro iuramento accipi de bet ; eidem tri uitur significatus iuramenti. Enimvero verbis quibuscunque vadeoque etiam signis aliis, quae voeabulis aequi pollent , iurari potest , modo iisdem tribuatur signifieatus, qui vi definitionis iuramento convenit s. 889. . ' 'Ruare si promissio de vero dicendo datis dexteris vice iurisiurandi facta pio juramento accipi debet, quin ita promittens iuras Ie intelligatur , dubita adum
Enimvero si promissio eadem tantummodo haberi debet pro modo adstriniagendi fidem suam alteri, cum hoc nuda promissione obtineatur g. 76o. projusamento non accipitur, adeoque nec eidem tribuitur signi Maius, qui vi definiti
350쪽
finitionis iuramento eonvenit. Quamobrem nee ita promittens iurasse intellititur cf. 3 s. erat secundum. Denique si quis velit, ut vice iurisiurandi datis dexteris promissio fiat de vero dieendo, is de veritate dictorum absque istius rodi promissione dubitat f. i . parto. Theol. nat γ. Enimvero si quis dubitat de veritate dictorum. ea probari nequit nisi per conscientiam, aut Deum testem g. 8sι in. Quamobrem eum promis Ito de vero dieendo datis dexteris iacta accipi non debeat pro iura. mento μν hvol. adeoque probatio veritatis dictorum non desideretur per Deum testem s. 3 sata . restat ut istiusmodi promissio habeatur pro probatione peteonscientiam testem lacta. Ast probatio per eon χἰentiam testem facta assevera. tio est Quamobrem si promissio de vero dicendo datis dexteris secti uice iurisiurandi tantummodo accipiatur pro modo adstringendi fidem suam; ex pro asseveratione habenda. Ruod erat tertium
Fidem datis dexteris adstrinxere non solam hodie apud nos receptum est ι sed de olim apus omnes quasi tentes receptum Misse eonstat. Ια- primis apud Persis semissimum hoe fuit fidei
vineulum. Unde Dio us l. 6. e 43. dextra , inquit . eertissim fidei apud Persas arulla est rid quod 3c Iosepώuι Antiq. Iul. lib. I 8 e. 11. de Parthis resert . Quos vero etiam vetere Promissionem dira dextera factam Pro duranien-- aeeipi voluerint, ex iis liquet. quae de Creo foedus cum inrcaniis iaciente narrat Xenophon Diectant enim inrcanis iaωνum: obsides 'I-rum hine prosecti . hae nocte vobis adducere volumus: Tu modo a testilusi fidem nosis da. to . dextramq- iuuιte, ut . quae abs te acce in rimus . ad aliox etiam afferamus . Promissionisadeci dira dextera factae tanta olim fuit amamultan tentes religio, quanta iuramenti esse ρο-
test di id quod inde erat. quod adeo detestabilis habebatur . qui fidem data dextera adat immullie, quam qui peieravit.
Iurameπ- IMamentum assertoνtum est , quod praestatur de veritate dictorum , quibus ali ora Pras quid nude amrmatur, vel negatur. Ast promissorium vocatur, quod praestatutveritate dictorum, quibus aliquid promittitur.
Ita si juro . me hoe non fecisse . vel nihil rum . iuramentum promissorium est . Nimiruna mihi eoniti re de faeto quodam alterius . vel au qui iurato promittit , per Deum testem probatterum ea fecisse , quae dico ι jaramentum asser. se morialter verum loqui . dam pronautit. torium est . Ast u luro me tibi hoc praestita-
--jurato promittit , per Deum testem aec viηHeem mali probat , sibi se ant-Iκη -'υ praestania, quae se praestiturum dicit , vel non faciendi , quod se non p φροί- facturum dicit. Etenim qui jurat, is per Deum testem probat se verum diceres & in voeat tanquam vindicem mendacii ae perfidiae, nisi verum dieat 6.8sa. 8s l. . Enimvero qui alteri promittit, se quid ipsi praestiturum esse s β.361. oc in hoe proposito se perseveraturum declarat i . 366. . Ruamobrem qui iurato promittit, per Deum testem ae vindicem mali probat sies esse animum haee ipsi praestandi, quae se praestiturum dieit , vel , si promissio sit rei negativae , se habere animum non faciendi, quod se non iacturum dieit.
Qui alteri quid promittit . eidem verbit deis
elarat , cuinam sit an inrus ejus in praesecti de suturo quoad certas Praestationes . Quod si erro alter dubitet de veritate dictorum . ae ideo de ea eertus fieri velit ι ejus potissmum interest nosse . quod habeat animum in hae voluntate persistendi. quem in praesenti deesarat, de eer.
tum esse . ne eunde ri in Posterum mutet . Qiici
niim ituur hoc probari nequit, mii Per Deua testem gs . . nee probatio hiberi possit
pro certa , ni ix necessitatem quandam animum non mutandi sibi imponat promitae . id quos sit Deum invocando tanquam vindicem mendae ii ae p. fidiae g 1go ει. - e g. rig. pare. . Philaopb-ι juramentum prominsorium potissimuri respicit animum praestandi id, quod se piaelliturum dicit promistor.