장음표시 사용
71쪽
in tripla , & piri sectindi ad petitem teri:am pia est . oriuntur adeo ex hae divisione ενῆα:in ratione dupla . Totum divisum revera est dominia , adeoque tot , quot sunt partes sepa- in tres partes . quarum Prima ad secundam in ratae in dominu pariiculatia deductae. ratione sesquialtera, secunda ad tertiam in duc rudo ex Si res communis dividitur inter eos , . qui funt in communione positiva , et pru-eommuuim res dominium acquirunt in eadem parte conjunctim ἰ communio positiva , quis ne tositiva ante erat , interis et nova oritur quoad plures dominium in eadem parte obtinenaasia nasemus . Etenim si res communis dividitur inter eos , qui sunt in communio -- ne positiva quamv4s plures dominium aequirant conjunctim in eadem parte, non tamen omnes conjunctim don inium retinent in re tota . Qii amobrem eum eommunio postiva non subsistat . nisi omnes conjunistim in re tota in-di. ita dominium retineant, quod ante habuerant i g. Ias. pari. 2. Iur. nat. ', communio positiva, quae ante erat, interit, etiam quando res eommunis divi
ditur, & plures dominium conjunctim acqui tunt in eadem parte . God Mat
Quoniam tamen plures in eadem parte conjunctim dominium aequirunt , per bubibesia, & haec quoad ipsos spectatur tanquam res indivisa, quod per se patet , ubi vero plures conjunctim dominium habent in re indivisa , eommunio,
positiva est t. f. ras. pari. a. Iurinat. s. ideo patet, communionem positivam n vim oriri quoad plures dominium in eadem parte obtinentes. Quod erat alterum
Communicinem novam, quae oritur . non esse eandem cum vetere, facile patet ex objecto , quod cum antea est et res tota. nune est nonniti pars quaedam . ejus mutato lutem obae to , mutitur etiam con niunio, seu non eadem Per.
sistit . Finti etiam potest . ut pars una m neat his . alia aliis communis , consequenter ut loco communionis unius oriantur plutes juxta dominia se pirata . sed de liis dileri ius diei non est opus. Suisicit ostendisse , divisione rei coni munis se.nper interire communionem , quis an eetat , sive deinceps oriantur dominia Plura separata, sive communion ex novae inde restillent Plura autem loco unius oriri domi nix , etiam ii plures prodeant facti divisione eon munione PPalam est . cum tot etiam sint dominia dive in quot eommuniones positivae diversae existunetb. 26. part a r. vae. . Non ine attenduntur perstitiae, eum dominium in eadem re unum idemque sit , cuicunque Personae tandem com-Petat, nee Per hoc mutetur ias, quod transeavex persona una in klim, aut ex una in plare de contra. 134.
a eomma mone positiva receditur L res pro rata rividenda inιer μι- , συν-hiυid η- in o em sunt. Qui libet enim, qui in communione positiva est , pro parte res δι commu- communis dominus est Ia7. pari. a. Iur. nat. , consenuenter ubi res dividitur, eam unusquisque accipere debet Partem , pro qua dominus est . Quoniam. itaque res pro rata dividitur inter eos, qui in eadem communione sunt , si is ea dividitur ratione, quam habent ad se invicem partes, pro quibus illi domini lanta, quando a communione Primaeva receditur, res pro rata inter eos dividenda, qui Hi eadem sunt.
Nimirum si sintuli sierine dominus pro pariste aeq li , veluti si tres tuerint pro parte teristia, ut uni tantundem j tris in re indivisa eomia Petat , quemadmodum alteri ι res dividitur in tres partes aequales dc unicuique cedit pars te tia . ita ut ratu dominium unicuique competat in parte tertia a toto distincta separatum. Godsi vero unas fuerit Pro tribus . alter Pro duabus partibus rei indivisae dominus res divide
da est In duas partes inaequa Ies , quae sunt i ter se ut ad E. vel , quod perinde est . iaquinque P rtes aequales , quarum tres consti tuunt Partem maiorem. duae reliquae minorem. Quoniam totum quodcunque qua totum reprae
sentati poleti per lineam remm , divisio ita
easu quocunque Procedit per Problema , qu recta data dividi iubetur in partes numero datas, quae sunt ad se in viceni in ratione data ἀ
72쪽
en m qui sunt in communione positiva eonjunctim dominus su fit
Juν. nat. . Lucrum igitur & damnum eorum commune eli oc utrumquectatur tanquam res communis inter eos, qui in communione p0Πriva sunt, di-- h, is videnda . Enimvero si res communis dividitur inter eos , qui sunt in . nione positiva , communio postiva interie ib. I 3r, , Consequenter ab ea rece-. i. ditur , eaque de causa res communis pro rata inter illos dividitur sq. 134. . Ergo qui sunt i a communione positiva lucrum & damnum pro rata partici
ostenditur etiam hoc modo. In communione positiva Plures coniunctim in re 1ndivisa dominium pro rata s . n. r. , habent , consequenter etiam jus ad lucrum unicuique pro rata esse debet . Lucrum igitur , quando inter ipsos dividendum, pro rata participant. Quod er i u um . . . Enimvero cum damnum ex re proveniens ferre debeat rei dominus , quod per se patet, quilibet autem in communione positiva pro parte dominus sic s. I 17. ρart. 1.Iuν. nat j; quilibet etiam pro ea parte damnum serre debet, pro qua dominus est. Qui ergo in communione positiva sunt damnum pro rata participant . erat inerum. Patet adeo damnum & Iuerum inter eos 4M enim damnum in jactura rei eonsisti evidi, cui sunt in communione positiva per reis pari. x tauri t. res negativa est umilis na- tuum societatis , inserendo nimirum. r ut sum. meris negati via . Quemadredum itaque acima Partium ad Partem quamlibet. pro qua quis vandos conceptus universiaes numera negatIVI dominus est . ita luctum vel damnum eommune seu quantitates negativae in Matnesi tractantur ad Partem unicuique eompetentem. In demonis tanquam numerI, ita etiam res negativae Innax stratione priori lupposuimus dampum spectiti rerum haberi possunt in Mota ubus quae sunt debere tanquam rem iis . qui in communione verarum rerum . Perinde ac numera negatιν Positiva tant , Pro rata communeiu . Quo nisai. verorum numerorum desectus.. f. IG hi si utilitas ex re percipienaea no fuerit magniturini paratum proportionalis ;cujus pars praegravat , tenetur alteri ad aliud praefandum , quod aequiuatit et , quod deest. Qui enim sunt in communione positiva , lucrum 6 damnum pro mi participant s f. tu . . Quoniam itaque quavis facta divisione eam adhuc per- - , cipere debet utilitatem, quam ex re indivisa communi percipiebat , ne alter locupletior fiat cum ipsius damno i I. 383. par t. a. Iur. nat si utilitas ex repereipienda non fuerit magnitudini partium proportionalis , consequenter par unius praegravet, is, cujus pars praegravat, utique tantundem alteri restituere tenetur, in quantum locupletior factus 186. pari. 2.Jur. nat. , adeoque alte. ri tenetur ad aliud praestandum, quod aequivalet et , quod deest.
In communione positiva jus in re eommune est g. 116. p rt. x ,-. Οι . Quamobrem eum res dominici subjicialitur Propter usun , quea habere possunt xx l. pari. I. Iων narὶ ι si qui pro aequali Parte domini sunt . eandem quoque ex re indivisa nerei pere debent utilitatem . Rata ititur eorum . qui sunt in communione positiva, minime aestinianda ex magnitudine Partium rei communis , sed ex utilitate . quae e re communi percipitur . Facta divisi
ne nullius conditio fieri debet deterior . quam erat in conuuuuione, nec alte itur conditio Perhoe fieri debeε melior . quod tu sit deterior . id enim omnino perinde est ac si alter fieret
loeupletior ex re tui c=.s 84 pare. 1 Iur. nat. . Ceterum eum nondum egerimus de pretio rerum . nee de pecunia , eo uni Pretii rerum Omnium mensura . promtitionem Praesentemncinnisi terminis generalidus enunciare licuit . Hisce perspectis quod Propositione praesente Praecipitur . ex eo etiam sequitur , quod nemo dolo vel eulpa sua efficere debent. ut alter minus habeat, cuam habere debet L q. m. para. Iur. nat. . Habet enim omnino minus . quam Moc
73쪽
- . veIati in exemplo dato ei .. quem sora deos ni verit. Atque adeo intellieitur absque eessiqne iuris negotiam de communi dividundo exiis eum lubere non posse . se ira quos tessio per. sonat ineerte taetenda faeilius persuadeatur iis . qui sus suum eertae eedere nolunt . Propterea quod alii adhaeret spes tem aequirendi , conse
quenter iure suo non eedensi , ut adeo eerim2nem iuris in eventum dubium collocans eodemeedere sibi non videatur . de invitus eadem cedere malit . qui sua sponte cedere non vult . Ea eth quamvis non una de eausa plurimorum indoles, ut nolentes trahi, quam volentes duet
actus domi. in eadem sunt. In communione enim positiva omnes conjunctim, qui in eadem nrν 'IMira sunt, dominus rei sunt communi S f. I 27. pari. B. Iua. nat. in , consequenter voli rur omnium tiones omnium simul constituunt actum voluntatis domini: quod eum fieri mi-cος πώ /nnini e possis, nisi omnes conjunct4m idem Velint, eadem vero volsantes consentiant inter se s h. 618. pari. I. Phil. pract. univ. consensus omnium in commu-
inerositiva constituit actum voluntatis domini. Quoniam itaque per naturam dominii nullus dominii actus validus absque voluntate domini sq. rI8. Iao. p. 2. Iur. nat.); in communione positiva nullus actus dominii validus absque consensu Omnium, qui in eadem sunt.
Quicquia igitur xxitur in xJ ministritione rei ne omnium eonsensu . Prineipium hoe Rerum tomiiiiiiiis omnium eo sensu fieri d: bet . Ita si dissimum est. eum actus dominii sint longe plu- domus scarit communis . non poterit locari si, timi, ad quos applieari debet. g. I MAlimatis rei commu- Quoniam dominus seu qui plenum dominium habet , rem alienare poteste is σbsque g. 663.part. a. Iur. nati , adeoque alienatio actus dominii est, nullus vero actus omn/μm dominii in communione positiva validus absque eonsensu omnium , qui in ea- 'I sunt sq. t t. ; alienatio quMue rei communis valida non es absque confeπ- missime V su omnium eorum, qui in communione positiva sunt, sex, nemo , qui in communi δε ne positiva es, rem communem absque consensu eorum , qui in eadem sunt, alienare potes.
Ita domus communis a te solo , inconsultis ceteris ae invitu, sienari non Potest.. f. 143.
η' m Quilibet, qui in eommunione pasitiva est, latam suam in alium transferre potes p μφ Quilibet enim, qui in communione posui va est, pro parte dominus est g. ra Am nat. , adeoque pro rata jus in eadem habet. Quoniam itaque ad ' antee voluntate pendet, utrum dominium vel jus suum in alium trans ',..ita ferre velit, nec ne, di in quem. transferre velit g. 1a. quilibet, qui in eom- munione postiva est, ius quod in re communi habet, ade ue ratam suam in
alium transferre potest. Ex tr si saeris Pro quinta parte dominas re potes , ut ipse sat pro parte quinta domia
Si qui in eommunione positiva est ratam suam in alium ν ansfert, Jur, quod λα-bet in re indivi a , non υero in ea parre, pro qua dominus est, a Toso sep rata ae minium transferι. Etenim quamdiu communio positiva subiistit , tamdiu unus- qui ite, qui in eadem est, nonnisi jus in re indidita habet, minime vero dominium iu Parte v. . gr. Lertia a toto separata, ubi pro parte tertia fuerit domi nus
74쪽
De modo aequirenvi deAvatis in genere. η' minus I. . Quoniam itaque nemo in alterum trans serre potest ius, nisi quod ha ti, quod per se patet si qui in communione positiva est ratam suam in alium. transfert , ius quod in re indivisa habet, non
vero in ea parte, pro qua dominus est, a toto separata dominium transfert. Duo di.etsi esse iura dominium eommune in
re indivisa pro parte . r. tertia di dominium separmum in Parte tertia , aut Potias ri , quae ante suerat pars tertia alterius . nemo non admittere tenetur . Qi i ta comminio . Positiva est , ei ius primum competit . non alte um S. 6. Pot. v. I-.nat. , alteruna enim deismum aeqairitur fiet, divisione cf. 131 IMiliti,r primum . quod acta li et . non ver quod Metilitare debebit transferte Potest.
Quoniam rem alienat qui dominium eius in alium transfert g. 662. pari. a. o , E. Iur. nat. ; si quis pro quarta parte fuerit dominu , partem quartam a re separa- ali natio tam alienare nequit absque eonsensu ceteroram . I a. 43. J. Idem eodem modo pistis in intelligitur de parte qualibet alia 4 communis
υalida . Si pars v gr. quxrta rei alienanda ab eo . rui Pro Parte quarta dolii inus est , neeesse OlmI1nci est . ut pars ilia ante a tota re separetur . at que eidem assignetur. r id quot sine consensu omnium heri nequit. In hoe enim exsu perin. de eli se ii res con inunis divideretur, unus in parte stoi debita domi mum separat uni acquire. xet , ceteri vero in altera ranu is in re indivisa dominium coniunctim-eomna alie A.
Iienatio igitur Pittas facta ab eo , qui Pro Parte dominus e . non sit iure alienamis, sed ju.
re omnium . qui in communione sunt Be con janctim in alienationem eoii sentiunt. Est nimiis rum adtus dominii. cρ. 66s..part. 1.Iurauat.ὶ , quod eum oninibus sit commune ibis i 16. pari. v. fur. t. , alienatio valida esse nequit absque consensu omnium c ,. 44. . de omnium jure eo inmuni fit, qui non minus rem totam, quam partem ejus quamlibet alienare Posiant, quando
omnibus con unctim visum suem. g. I L. Natuνae Gminii repugnat, ut quis invitus nurneat in e-munione positiva. Et, enim in comin unione positiva nullus actus dominii validus absque eonsensiat omnium, qui sunt in eadem l . I I. , consequenter qui pro quinta parte do minus est, non potest de quinta rei parte inconsultis ae invitis .eeteris disponere pro arbitrio suo. Quoniam itaque dominium est jus disponendi de re sua pro arbitrio suo 6.ri 8. . natura: dominii repugnat, ut quis aliis inconsultis ae invitis de ea disponere minime possit , consequenter eidemque repugnat, ut quis invitus in communione positiva maneat.
Quam tu una omnium est voluntax, adeoque plenissimus consentus . eommunio in sitiva nil Ilaiat. quod sit dominii naturae ad vel sumi qui enim Pro Quinta Parte dominus eli., dunt con- . sentit ut hoc modo dis natur de re tota . de .Quinta parte sibi debita pro arbitrio suo dispo. nit . Quamdiu autem de parae sibi debita non aliter dii aeta vult . uuam consensu omirum de re tota disponitur ι volem non invitus ineon munione metitet; ast ubi aliter disponere vult. i,ec ceteri consentire volunt . tum invitus mainnet in communione . n. si divisione donMnium separatum in ea Parte acquirat. P ci qua dominus et . Atqae tum Parum conventa domi mo . ut quis non pro arbitrio suo de quinta rei Parin
te dis aere possit, Pro qua domin a est
Quoniam naturae dominii repugnat, ut quis inultus maneat in communione P a quis ea. l . η pularis adsit obligatio, ae commuηio tollatur, seu nisi prohibitum at possit. Meyt, ne tollatur, ab M, qui prohibendi ius habet . nemo cogi potest M invitus ma- in rammu .
aeat in communioae .positiva. niose positi.
75쪽
Ex eommunion s post ivae notione minime fuit . eam non posse tollι cli Iasi, pari. 2.Iur. nato . Nemo eorum, qui in communione est. adeo alterum cogendi jus habet , ut in eadem nunext. Adve satur hoc libertati niturali pari. 1. Iurinat. . Quod si ergo a communione sitiva reeedi minime possit , sintularis adeste debet oblitatio . vi evius in eo Permanere te. nentur, qui ruri suo renune a re nolunt. Quoianiam a domini uniee voluntate pendet, quomodo dominium in alios transferre velit eccur dubitandum est fieri posse, ut quis dominium sublete communionis nunentis in aliquos conjuncti in eonserat Vulgo simpliciter diei iur. neminem eoni posse. ut invitus maneat in comis munione, ec, dum ratio reddirur, recensenuit
multa incommoda , quae in eadem ex dissensa
eorum consequuntar , qui rem cominaiiem habent . veluti quod communio sit mater discor diarum . quod domin vim separatum in mere fit utilius dominio eommuni Pro parte in re inst- visa & quae sunt litiae gemina . Emmvero s1
quid tibi utile est, non ideo rix ad id habes .
quia utile ort. v . Sed ,ira primitiva ex obligatione aliqua primi. eius oriuntur f. 4 4 Hrt 2-Iur. natist, derivativa autem fluunt ex oblitationibus Κ rufi , aliis se prioribus i f. 46. Part. Iu . ..e. . Ita tiones igitur , quas diximus . motiva auaedam sunt . ear quis a communioae recedere malit . quam in eadem Permanete . non vero jus dant ab eadem recedendi .
CAPUT 1 LDe Obligationem circa Semonem
mente resuscitatur , quam cum vocabulo saepius una percepimus a 73. PBeb. eminin; qui ab aliis vult intelligi , vocabulis eas tribuere debet notiones, quibus res repraesentantur iis in communi sermone 4n digitatae . Enim gero qui Vocabulis eas tribuit notiones, quibus res repraesentantur iis in communi seris
mone indigitatae, iisdem utitur prout fert ulus loquendi g. r39. Lot. 7 . Quamobrem qui ab aliis vult intellisi , vocabulis uti debet , prout seri usus d
Eeee tibi neeessitatem phylleain modi loquendi , mi ab aliis intelligi volueris . Cave autem ne eam contiandas cum neeellitata morali . seu obligatione Plia. pract. unavers. . Neque enim sequitar, si vis intelligi, hoe -- do loquendum . ergo natura obligaris ad hoe modo loquendum . nisi praesuppon s te oblitari ad iis loquendum . ut ab altero intelligaris rqualis oblitatio in omni casu non adest . Seeus adeo faeiens parum sapienter ac imprudenter axis F. 6ν g. PIHRrat. &6.1 6. I.Iur uat. . sed nil ne is quod ei eontra jus Persectum ratis aerius pari. - . An.
tequam igitur eonstet te a mini intusu Ioque di recedere non debere vi leeis naturalis, evincendum 'innino est te ad ita loquendum obli latum esse. ut ab altero intelligaris. Sant equiridem qui ut obἰigitionein vocabulis utendi in fani hcatu recepto tueantur . Pactuna tacitum hominum comminiscuntur de vocabulis non aliter . quam in communiter recepto significatu utendis . Sed tum Pactum tacitum niti debeat voluntate praesumta, num propositio praesen sit sui sie iens ratio eam Praesumendi non immerito dubitatur u
F. --. Quoniam qui ab aliis vult intelligi, vocabulis uti debet, prout fert usus 4 rum sit, inquendi i f. IA . ἰ qui ad mentem suam alteri signifieandam obligatur voeabulis vitiplinis obser. delea ta eo Agnificatu , qtiem fert usus I enia
missem vi. Nimirum tunc va et regula eommunis et Qui tur . Unde vero sit Aligatio ad mentem sui stim Gare. inrigatur , re etiam Obligatur ad usum alteri significandam , suo pitebit loco . nedue mediorum, sine quibus finem consequi non d4- enim una ejus eademque ea usa semper est. S. 3I
76쪽
ν D. Obl aikne e rea sermonem,
Veritas nωralis est eonven7entia verborum eum cogitationibus . Ut adeo ve. Veritur m runs .eat, qui ea cogitat, σuae se cinitare dicit, veluti quod judicet Me esse ve ratis quiarum, quod pro vero a se haberi ait; quod velis, quod se velis, nolit revera, quod sis. se nolle dicit . ,
Non eonfundenda est veritas Iotiex eum veritate morali. Logiee enim verum, si quod affirmas suerit . quod neeis non fuerit sos. Lex. s at mori liter verum eii . si dicas hanc esse mentem tuam, Jc ea mens tua sit, non at.
erata veritate logiea, ubi de judiciis serino fuerit . Veritati morali inest veritas lorica . quatenus id in mente tua est , quod verba sigmfi- eant. adeoque quod moraliter verum est subsective verum est etiam lorice. licet objective falsum esse Pisiit, ubi lotice consideratur.
III. Si quod esse putas esse dicis, eum non sit eontra , moraliser verum sequeris. Qua Etenim si esse vel non esse dieis quod esse vel non esse putas, etiam si in ea su priori non fit, in posterioli siti verba tua cum cogitationibus tuis conve-ve mniunt, hoc est, quod significant, illud est. Enimvero ii verba tua cogitationi- , πινbus tuis conveniunt, moraliter verum loqueris i S. Iso. '. Ergo moraliter ve-q-
rum loqueris, si quod ella putas esse dicis, cum non sit & eontra. Dm ω
Ex. gr. Si quis ex te quaerit, num Maevius fit domi. e. dum putas eum esse domi, eum non fit , respondes quod sit s moraliter verum di- Is . Ex adverso si putas eum non esse domi . cum si . nilaesitus respondens . quod non sit . mori liter verum dieis. Ast in utroque ea su lori-ee salsum est . quod dieis. Patet adeo quomodo dieendo ullum loquamur verum.
is x Falsitas moralis est Siseonvenientia verborum eum cog7tationibuς nostris. Falsiua Falsam adeo loquitur, qui aliter cogitat, quam fe euitare dicit , veluti si dicathoe esse falsum, quod pro vero habet, vel si iudicet esse verum, quod pro sal quid fit. so a se haberi ait, si velit, quod se nolle, vel nolit, quod se velle affirmat.
opponitur D lsitas moralia lilsitati ,
quae est diston venientia verborum tum rebustos. I. g. γ ν Nimirum veritas di Risitas mo. ratis atque lotica non idem habent obiectum emoralis versetur ei rea eogitationes . seu actuam ernos animae, quorum tibi eonscius es t xl. Hyeh. empιν. . loeti ea autem e rea res. quas C.-enoscimus . Si de veritate vel Alsitate morali Drmo fuerit . id tantummodo quaeritur utrum ea cogites, nec ne . quae verba tua lignificant .
v. gr. si ex te quaeritur, num Titius sit donii, Ze tu respondes : Titius est domi, num tu putes eum esse domi . Ast si de veritate vel salii-tate logica quaestio est, tum quaeritur . num sit quod elle aifirmatae . vel non sit . quod esse negatur . veluti eum tu dieis: Titius eii domi . num re .era sit domi. an non sit. D. irerentiain veritatis moralis a veritate lorica &salsitatis moralis a salsitate lorica probe perspicere plurimum resert et multa enim hine pendent in m ratibus, quae alias non sat intellicuntur, quem admodum suo loco elantabit.
g. I I. Si ρηοδ esse tutas non esse dicis, eum non fit, Θ contra, moraliter falsum Aqueis vis. Etenim si quod esse putas non esse dicis, cogitationes tuae ae verba tua inter se non conveniunt, licet non si, quod non esse dicis . Similiter si non esse putas, esse die is, eogitationes tuae cum verbis tuis minime conveniunt, quamvis sit, quod esse dkis. Quoniam itaque moraliter salsum loque. rib, quando eos itationes tuae ae verba tua inter se non conveniunt I. Isa. ἐ
77쪽
s 2 Para III. Cap. II. falsum moraliter loqueris, si quod esse putas non esse dieis , etiamsi non sit, vel quod non esse putas esse dieis, quamvis revera sit.
Ex.cr. Quaero ex te . num Titius sit domi . non sit domi . morariter den io sillam Ioque tu putas euili non esse doint . rela rides , ris . eum aliud loquaris, aliud cogites . adeoque suod fit domi, etiam si hie domi sit. mo aliter verba tua no a conveniant eum eonitationi, rsiliam loqueri , neque enim verba tua signifi- tuis. In uir iuust ea sit lorice tanten verum eit . eant quod colitis. Stini ἰ iter si tu Pittis Titi una quod dicis . Atque adeo patet . quomodo di
asse domi , mi non est.. dc respondes, quod cendo verum moraliter salsum Ioqui possimo, . Isq. Veriloquium est sermo moraliter verus. Moraliter verum est, si verba. quae proseis . quando tibi est anἰmux hoe sitiendi, si dicas .animi tui sensi exprimiit c g. iso. . Hi ne ve- Titium primum strinxi se xladium . ubi Me abri loqui itin est . si dicas te hoc sicere velle . ipso s.ctani elle Putas.
g. Is s. Qitoniam veriloquium est sermo moraliter verus rs . , moraliter vero verum esse potest, quod logice salsum est I. Is r. veriloquium aon supponit veritatem logicam, nec per ipsum veritas logica probatur.
Nimirum moraliter verum loqui potest . qui xlterum . moraliter verum Ioqui . non tameta dixit salsum L . isi . . Qiumvis adeo eertus sis hine colligere Potes . quod hoc sit verum.
F. II6. FaGDquium est sermo moraliter falsus.
Moraliter salsum est, si verbi , quae prosers , ubi hoe ab ipso factum non esse putas, aut nunt snt a mente tua aliena s. is x. . Hinc silsi. sactum sit. it notis. Qui enim aifirmae . se nos- loquium est, si dicas te hoc facere velle, quan- se cietur quod aissi inrit: qui ignorantism eon. do tibi est animus non faciendi. vel te hoe sa- sitetur , nec affirmare , nec negare audet . seaeere nolle . quindo. tibi est inimus. saetendi , ndie iam suspendit. item si dicis Titium Primum strinxisse gladium,f. Is Quoniam falsiloquium est sermo moraliter falsus g. rss. , moraliter Ierofalsum esse potest, quod logice verum est g. is3.ὶ , DI loquium non sunoxie falsis atem logicam nee per ipsum probatur falsitas logica .
Nimirum moraliter salsum loqui potest . qui certus sis iterum moraliter salsum dicere, non dieit lotice verum S. is3 . Quamvis adeo tamen hine colligere ditar, quod sit salsum .
f. II 8. Veriloquium actio externa Deera est:falsoquium simulata. Veriloquium est sei mo moraliter verus g. Is . . Quamobrem cum serino actio externa sit pari. I. Theol. nat. , idemque moraliter verum est, si verba cum cogitationibus nostris consentiunt sq. Iso. , quas esse actiones. internas constat g. 167. ρart. r. Theol. nat. , sincera autem sit actio externa , quae cum interna consentit g. 7 . pari. a. Phil. pract. univ. i veriloquium actio externa sincera est. Quod
78쪽
De OMUatisne e rea sermonem. Similiter salsiloquium est sermo moraliter fit Isus I. Is s. Quamobrem eum sermo sit actio externa .s67.part. I. TMM. nan , idemque moraliter fallas sit, si verba eum cogitationibus nostris, actibus internis sq. 67. pari. I. THOL nat. , minime conveniunt, seu ab iisdem dissentiunt s l. isa. , simulata autem sit actio externa, quae ab interna dissentit .7IO. pari. a. Phil. mar unis. ; falsit
quium actio simulata est. erat alterum.
si verba eum cogitationibus nobis eonum eoritationibus nostris non conveniunt eas ἰniunt, eas. quas habemus, cogitationes tignificant, quas haciemus cogitationes non significant , ses deoque isdem minime contrariantur . conse- Potius contrarias, adeoque ab iisdem dissent initquenter eam iisdem consentiunt cf. γ v. cs .r 6. pari. L. Phιι. pract. ων iv. . Ex adverso si verba eum
siam nis turali , obligationi cuidam , qua alteri in singulari tenetur . sasii fieri quit. officio enim jure naturali satisfacere tenetur s. aa4. 1 a. parti .PώiLρνact . et 'univ. , ct quoniam obligationi contractae, qua alteri ita singulari teneris, simi- α. e liter satis laetendum, nisi is te ab ea liberare velit b. a 36. pari. t. PhiL Δ univ. , quod hic non fieri supponitur , obligationi quoque contractae, qua alte-''' 'ri in fingatari tenemur, satis sacere debemus. Quod si ergo alterutri harum satisfieri nequit, nisi animi nostri sensa alteri significemus , quin ad eadem ipsi signifieanda obligemur dubitandum non est..
Ut liberiis naturalis Mrmittendum unicuseque . num animi sat senis nobis significare vetit , an nolit 6. pare. t Jur. nat. . Quo. niam txmen libertas non tollit obligationem na- ruralem l 9 P. t. Iur. ων. . consequentervi ejusdem rabi non licet omittere . quod est ossicii tui erga alios c, xxx. paνt. r. Phιι. pra λιμιν. ι nee animi tui sensa celare alterum licet , quando hoc fieret eum negleM ossicii tui erra ipsum . modsi licto quodam tuo oblitationem eontraxisti , qua alteri in sineulari tonerar, sponte libertati naturali quoad ea rena elasti, quae illa exigit et id quod unumque mutae Beere posse . ipta libertas naturalis insinuatcg. i . Quod si ergo ea exitit, ut an in i tui sensa alteri significes . hoe utique iacienduin a nee ius te defendit libertatis naturalis, ubi hoc
Quoniam ad omia erga alios, quae sunt ossieta humanitatis 6s s. parr. r. mm νη αIών. xat. , alteri imperfecte tantummodo obligamur 61 9. pari. I. Iur. nat. , op mlειν adeoque alteri acl ea non nisi jus imperfectum eompetit f. pari. r. Pbit. Pract. uni γ; jus vero, quod respondet obligationi, qua alteri in singulari tenemur, per selium est O,. 9o8. pari. r. Iur. nat. , homo vero alteri obligatur acta nimi sui sensa significanda, quando sine hoc ovicio cuidam naturali, vel 'obligationi cuidam conιractae , qua alteri in singulari tenetur , satisfieri nequiv
is. . homo obligatur ad animi fui sensa alteri δεηimanda , quando ipsi jus
imperfectum, vel perfectum ad hoc competit.
P tet adeo neminem a te exigere posse , ut eienter indicare nolueris . si nullo jure hoe animi tui selisi eidem ita disices . nisi jus mini- praetelidit. libertati tuae relicta iii est . quid Ἀ-muin iniperiectum ipsi competat ad notitiam eere vel ir . immo quod hoe Praetendit juri li- cogitationum tuarum . quo vi alato jasta demum bertatis adversatur, ita ut tibi sit de eo eonque
ipsi conquerendi causa est . quod eas sibi sum. tendi causa susu161. Ad veriloquium obligamur, quando alteri ad animi nostri sensa indieanda Obluamur sive perfecte, sive imperfecte. Quando enim alteri obligamur ad animi nostri hyq sensa
79쪽
. nam sensa indicanda . necesse est ut verba, quae facimus, adhibeantur, quibus audia νaii praecia tis intelligitur, quae animo nostro sententia sedeat, consequenter ut verba cum I m . eogitationibus nisstris conveniant. Quamobrem cum veritas moralis in convenientia verborum cum cogitationibu& nostris consistat S. rso. , sermo, qui ea ulis constat, moraliter verus esse debet. Enimvero sermo moraliter verus umri loquium est 6. is . . Ad veriloquium adeo obligamur, quando alteri ad antismi nostri sensa indicanda obligamur sive persecte, sive imperfecte iavide u iam . quando veriloquium sit iste animi nostri sensa indicanda oblitimur . vel naturali praeceptum. b. t 64. νονι i. PHι. νrari. quando lex naturae praecipit ut hoc iaciamus iauniti. . Omnis enim obligatio vel naturalis est, vel quando ea Iubet, ut ligitiona sponte in vel a naturali vim uiam iubet. Unde alteri ad tractae satissa L.
16 Id. ιδ,.. Ruoniam ad animi sensa alteri indieanda obligamur, quando sine hoe ossi ei, νita, cuidam naturali, vel obligationi cuidam contractae, qua alteri in singulari t ditis, . nemur, satisfieri nequit , seu quando alteri ius ad hoe competit, ut ipsi animi nostri sententiam dicamus g. I . , ad veriloquium vero Obligamur, quando alteri ad animi nostri sensa indieanda sive perfecte , sive imperfecte obligamur cf. t 6to. ad verisquium obligamur, quando fine eo oscio euidam naturaii, vel obtigationi euidam contra Le, qua alteri in singulari tenemur , satisfieri nequit, seu quando i jς imperfectum, vel gerfectum ad hoc competit , ut animi nostri sensa eidem aperiamus.
Vi huius prineipii in quoeunque eisu dato sionis , hoe peccariam eommissionis est c . x
semper dijudieare licebit , utrum veriloquium pari. i. HI. ρν-. uniυ. . Ut adeo cIarius aPasit praeeeptum. nee ne, ita ut nee sine Peccato Pareat Prec tum eonan .issionis legi naturae. quae omitti , nee falsiloquium eidem substitui possit veriloquium ut et i a casu Propositionis prae S. para. l. Phiι. - ,-iν. : qui enim sentis, adversari . sequentem adsere lubet prooVerum dieere tenetur . nee veritatem celare , positione
nec falsum dicere debet. Is ad Meeatum omis. f. I 63 ηδε Quoniam qui hoe faciendum obligatur ad eontrarium non faciendum simul animi Di obligatur g. 7a1. parι. r.Iur. naia , ad veriloquium autem, consequenter ad ve- senis vin Fum mor iter dicendum s. . 21 . , obligatur, qui sine veriloquio Ossicio mai- sint tala..dam naturali, vel obligationi contractae, qua alteri in singulari tenetur , sati M. fiseere nequit, seu qui verum non dicendo faceret hoe contra ius vel per feetrum vel imperfectum alterius ..i6a.); veritatem, consequenter animi fui se a t ryo. , alterum celare non debet, qwando oscium aliquod eννα alium, seu obligatio contracta , qua alteri in singulari taneιur, exigis, ut verum loquatuν, seu animi sui sensa indicet , atir si alteri cuidam jus De perfectum , fide imperfectum ad Boc es , ut ve xum loquasvν, seu animi sui sensa laedicetia. M verum non dicit . quando dicere debet . obligamur peetitum omissionis est. Constat it sed celat, is utique omittit . qu id sacere debe- que preeituita lioc Οιriissionis rePugnare legi nabat Ἀ-24. νἀνι. ι Pει I. praa. uni υers. . atque turae, qua ad veriloquium oblιgimur. adeo celare veritatem . quando ad verit matura
g. Ιε Quia, do mando ad veriloquium obligamur, a falsiisquis abstinere debemus , seu DIIU DIFιορω quium illicitum est . Quando enim ad veriloquium obligamur, cum veriloquium,m probis sermo sit moraliter verus q. is , verba nostra eum cogitationibus nostris ιιιμαι. convenire debent cf. iro. , consequenter cum lux praeceptiva sit si in ut protri
80쪽
De obi atisne eἰrea sera nem. bitiva eontrarἱἰ th. 72 a pari. . Igr. παρ. , prohibitum est ut 4 verbis. quae a e gitationibus nostris dissentiunt, a decreave ab iis abstinendum t. Phil. mari uniυ. . Enimvero sermo, qui constat ex verbis a cogitation, bus nostris dissentientibus, moraliter falsus sq. rsa. , adeoque falsiloquium est Lis L .f A faIsiloquio igitur abstinere debemus, quando ad veriloquium obligamur, in sequenter falsiloquium illieitum est l. 37o. pari. I. Hu. pract. um P. .
Contradictoria sunt verum loqui se verum quium in ieitum esse. Ex. r. si tibi animus noni non loqui. Sed qui sit sitio loquitur non loqui. in mutuo mihi dandi pecuatam. R eum neceiatur veram aso. 3s x. . Ergo qui oblitatur is sit 't mihi dicas , num mutuo dare velis .i ad loquendum verum . et Permissum non est non liceti dicere M 'ectis fidem tuam aestit loqui Lisum . Manifestam itaque est in eo ea. aere, quod dare velis. su . quo ad veriloquium obliquamur , salsilo.
unon lam ad veriloquium obligamur, quando sine eo ometo euidam erga assos M's .m . vel obligationi cuidam eontractae, qua alteri in singulari tenemur, satisfieri ne-Π- 'pe . quit, seu quando alteri ius est ad animi nostri sensa cognoscenda sive pers si'. cium sive .imperfectum s . rda. .. a falsiloquio autem abstinere debemus , quando ad veriloquium obligamur g. 16 . ; sal loquium illicitum est, seu ab eo abissunere debemus, quando Da veriuqino ineio cuidam resa alios , vel obligationi contractae, qua alteri in singulari tenemur, fatisfieri neetuli, seu quando alteri Dis
sive i effectum, fide prese tum est ad animi nostri sensa eognoscenda.
Iεε. Quoniam salsit uium repugnat ometo euidam erga Hios, vel obligationi eo deum tractae, qua alteri in singulari tenemur, si sine veriloquio neutri satisfieri pos-f qq i- sit, quando autem satisfieri nequit sine veriloquio, falsiloquium illicitum est, ' re ab eo abstinere debeamus cf. Iε s. ; falsiloquium, quod repagnat ineio cuidam 'erga alios, vel obligationi contractae, qua alteri ia singulaνi tenemur . illicitum est '
o ab eo abstinendum. Et eodem modo patet , fa loquium i licitim esse , quod es contra jus με perfectum, sive imperfectum alterius.
Atque adeo patet. salsile quium in se non es. autem repugnat ossieto persecto . aut oblitati : se illicitum. sed illicitum einei repugnantia eum ni , qua alteri in singulari teneris . eum iure ossicio erga alios . . vel obligatione , qua alteri areriecto adierius pugnat . Falsiloquio itaque in teneris in singulati . ut . si mavis . eum jure se non ineli moralis quaedam tui Pitudo , sed sue perfecto . sive imperfecto alterius et quando eam trahit ab actu n Oraiitae turpi . qai elae
. enim repugnae ossicio ergx alios imperfecto . accedit. . eum Iare alterius unperfecto manat . quando .
. I 67. Si veriloquium punar eum incio aliquo erga alios , vel abligatione tanteactis, Quando/qua alteνi in fingulari tenemstr, ιος est, si vera ricendo contra incium vel obli- veritas νε gationem compactam, qua alteri in fluuia νi tene-ur, agamus p a veriIoquio ab i. tice. nere debemus, seu Qeritas reticen a. I em etiam valet , fi veriloquium est eontra veriloqui. Dia alterius sive perfectum, sive imperfectum. Curri enim obligatio sit necessitas rem ruuia agendi moralis i. P.M . pract. Maiv. , nemo non concedere tenetur, tum . quod ossicio non minus tanquam actioni, ad quam omittendam obligamur c s. 22 .part. r. Phil. practis uniυ. in , quam obligationi contractae, qua alteri in sing Iari tenemur, si satisfaciendum 4. O .part. r. nu. mayum B. , consequenter
quod omittendum sit, qui equid contra ossicium istud , vel obligationem istam
est . 721. pari. r. Iur. nat. . Quod si ergo veriloquium pugnat cum ossicio ali- quo erga alios vel obligatione contracta, qua alteri in singulari tenemur, seu, quod