장음표시 사용
101쪽
dilectum sibi in molare iuberet . Impossibile au.
tem est . ut Deus mentiatur sinii liter Silomollio meretricum diremis rus dixit . se velle im antem vivum dist dicare di unicuique da. re partem dimidiam . cum nihil naxnus in submo baberet, quam interficere infantem innocentem . Non tamen ideo mentitus est . N.mirum in utroque casu sali loquiam non Purnat comoblitatione animi sui lenia indieandi et . ad quem verba sebant . in leunque mendacium ab minantur, id ipsum tanquam rem in se tarpen, conelerant i vero ad mendisium non requia
ii veris nisi verborum a Gaitationibus seu animi
tui sensis disci ci an tum , nulla inde turpitudo intrinseca agnoscura qua in Propatulo est , ubi patra cum obligatione . qua et , eui loque. ris, teneris superaccedit, Atque adeci facile patet . ut mandacium in se speciatum in t tari pocit. iplam absque hae pugna eouei Pi non.dein
dere. Ubi vero hoc Pacto conciPitur, tanquam vitium virtuti, nimirum veracitati, OPPonitur',
1 .c., A is,i 2M -, eri moraliter falsum loqui non litet . Etenim qui taeere po-rae es , Obligatur ad animi sui sensa alter, significanda , alias enim moraliteris, salsu verum loqui teneretur i g. rso. - Quamobrem libertati ipsius relictum est , ,evi istis, utrum animi sui sensa tacendo Oeeultare, an loquendoe alteri eadem manifesta- velit 6 rss. pan. I. Iuri an , nullum vero ipsi jus est verbis suis inducendi alterum, ut sibν concipiat mentem ati ea, quam habet , prorsus diversam , eonsequenter moraliter salsum loquendi s. asa. . Quoniam itaque id facere non lieet, ad quoiu nobis ius nullum est se reto. pari. Iia Phil. pract. univ. . nec ei, qui tacere potest, moralitet salsum loqui licet cl
Ex- gr. si Titius ex te non quaerit, num pro- urteat rado , cur te non prosectarum esse ad se hi lux sis ad nundinis , nec tia obliorix ad nundinas di eas, ubi prediciscendi animaru ha significandum ipsi, quid apud animum inum sitis best nee tibi licet dicere ultro. quod prosectu ueris: tacere Potes . ubi volueris . ne proposi- rus noci sis , ut Titius sibi concipiat inentemium tuum eidem innotescat . Nulis 1gitur cum in ea. Quam haris, da versam.
ν morati. Meere nou vult, eum possis , D aal amoriatur verunt loquenda- -gatur. rer Nem' Etenim qui taeere potest, ei moraliter salsum loqui non licet is. ετε. in . Quod isy ι te e ' si tacere non vult, cum possit, necesse est ut moraliter verum loquatur, μ',' si adeoque ad moraliter verum loquendum obligatur fia II 8. 1. Phil praα
Nimirum quemadmodum in demonstrations alteri signi are volueria . Quamobrem si tua Propolitionis Praecesentis 3am ostendimus, qMn. sponte te offera ad Posterius iaciendum. ultri, do alteri ad animi tui selisa simi scanda. non ad moraliter verum loquendum te alteri obli- oblitaris , adeoque tacere potes, libertati tuae eis: id quod ex doctrina depictis lasetius elaxesi tam est, utrum tacere , an animi tui sensa lius elucescet.
g. I S. An falsilo. Si quis moraliter falsum loquitur, eum tacere posset; fal oquium mendacium ess. quiam νμm Qni enim tacere non vult cum posset, is ad moraliter verum loquendum s s. Iis me a. 183. , consequenter ad animi sui sensa ei, cui loquitur, signifieanda obligatur μ - Miso. . Est autem falsiloquium mendacium, quando ad animi tui sensa ei, cui loqueris, significanda, obligaris c f. t 8a. . Quamobrem si quis moraliter falsum loquitur, cum tacere posset, falsiloquium mendacium est.
Cur moraliter salsum loqui, quam taeere main per eandem esse experientia probat. Pro diver-lis . in essu quovis Particulari ratio Quaedam siti te autem rationis turpitudo mendacii nunc adsit necelle eit s. o. Oorol. . quam noli sena- nazior eu. Poteii, iiu ac miIor. facile ali nund
102쪽
vl ptineipiorum moralium ratione in casu et alum minime excusat: quin potius qui sillam
dito data. Fieri etiam pote ii , ue quis non in- -raliter loquitur duplici modo Mec e . tam cendo alat eontra ossicium quoddam erga se quia non tacet, cum racere deberet . uim quia
ipsum, vel etiam erga alium quendam , ab eo , falsum loquitur . Quando falsiloquium erat illi. eui loquitur . di velintn. Enimmo hoc salsilo. cituna. s. III.
Mentiri dieitur , ses moraIlter falsum loquitur , Mando ad verum loquen- dum, seu alteri animi sui sensa sigrai Mandum obligatur.
G.uivi Noct. Attie. lib. t. eap. i. distinguit si mendiei fidem hibeas tanquam verum narret. inter mentiri di mendacium dicere . - - qaod in ipso aedivit . M. nollem ero menda alitur , inquit , ipsa non fallitur . sad alterum cium appellare sermo aem logico falsum . qui fallere conatur: nui mendacium dicit. ipse sal - subjactive sirectatus ne quidem Alsiloquii nomen litur . 'Unde facile patet . quod mentiri ipsi meretur cf. s6. . quamvis si verba fatis era flem sit se moraliter salsuin dieere . seu verba plicentur . nullum hinc metuendum sit veritati proferre ab animi sui sententia disere mix, praejudiciam. Ceterum quoi urendacium dicens fine ut alter inde concipiat mentem loquentis non mentiatiar . etiamsi omne falsiloqui imi Pr ab ea . quam habet . diversam ι mendacium au- mendaeio habeas. in significata Ginu. ex sine teni dicere non aliud signifieet quam dicererem rioribus patet cf. Ist . . falsam , quam loquens pam esse veram, veluti S. I 38.
Mentiri nunquam licet . Etenim qui mentitur. salsum moraliter loquitur, An nuη. ruando ad animi sui sensa significanda obligatur s*.i 87. . Enimvero eum men-mmacium omne sit illicitum f. t 83. , nunquam moraliter salsum loqui lie et sit lici quando ad animi nostri sensa alteri significanda sumus obligati ig. x gr. . Men Don. . tiri igitur nunquam licet.
Vulgo mentiri. mentietum dieare de menda. dicere ad mendae iam reserat ut eum Ginis . le elum loqui Pro synonymia habentur. Quamob. -hine mendacium dicere di meatiti a se in vie irem nulla adest urgeas ratio .ut lorice falsum distinarantur. i 89.
Si texba Ioquentis Explieem admittunt significatum , quorum aher a mente ipsius suando diserepa ι, alter eum eadem convenit, et in signifieatu posteriori ea adhibet loquens s -rba equi. moraliter falsum non dicit, sed verum dicit. Etenim qui verba ore fundit, quae vora nomcum cogitationibus ipsius conveniunt, seu eam , quam loquens habet , men- mitem significant, moraliter verum loquitur g. Iso. . Quamobrem cum talia quium . sint verba loquentis in hypothesi propositionis praesentis de ipse iisdem utatur in eo signifieatu, qui cogitationibus ipsius convenit; quin moraliter verum I quatur dubitandum non est . aeuod erat unum. Similiter cui verba ore fundit, quae a cogitationibus suis minime diserepant, i moraliter falsum minime loquitur s. rsa. ὶ . Ruoniam itaque loquens verbis utitur in eo signifieatu, quo a cogitationibus suis non discrepant per sepoth. in hypothesi quoque propositionis praesentis moraliter salsum non loquitur . 2Fod. erat alterum. Fieri potest, ut quis ineaurus ambigue loqM- tur non advertens. quod verba etiam alium lubere possint siemficatum e mi sunt vero etiam subesse rationes , cur ita loqui malit. Quamob rem si de moralitate sermonis istiusmodi mi- tum serendum , casus .hi Pine a se invicem
'sunt distinauendi . Cavendum itaque . ne Alsia
loquii. multo minus mendacii redarguamus t 3uentem . si verba ambigua eum admittunt sen a m. qui a mente loquentis diserepare aliunde intelligitur, sit ira quod nos ea ira interpretati
103쪽
I tui. AmHuve laqui dicitur, qui utitur verbis, quae ex communi usu loquendi plu.
in I res admittunt significatus. 'gyendo quid' Ambleuim in loquendo oritur vel ex voea- complexione . non una de causa . sed de hsa - talis sintulis . vel μ verborum siuorundam alibi rectius diritat .
6 Amἴquitas Quoniam ambigue loquitur, qui utitur verbis ex communi loquendi usu pl in u)tiendores significatus admittentibus s. ryo. , si quis vero verbis dupli e em significa. qici mo mistum admittentibus eum tribuit, qui cum mente sua convenit, moraliter salsum D sis sita. non dieit, sed verum S.I8'. ambigue loquera non ideo falsum mor Iiter loquia qui m. tur, quod ex ejus verbis colligi possi mear ab ea , quam babet aliena , ubi ipse ijd em tribuit flammatum a mente sua non discreFantem, sed veram purus misam teν isquituria
Nemo non admittere tenente , ii ve ira Io. terant, eommuni Ioquendi usu utrumque quemis plures admittunt signifiextus . in eo si- liter probante . si hoc permissum esse non de-enificatu eadem aeeipienda esse . quem non in- bet, singularis adsit neeelle est ratio. eur liber. vito eommani usu iisdem tribuit loquens. Cum tis ejus restringatur 'd hane potius , quam xl. enim plures habere pollini significatus. liberta. terum eligendum. Haee vero ratio non alia es. ei ipsius relictum est . in quonam ea aceipere se Potest . quam ius quoidam tuam p. t. velit s. 136. Part. i. Iur. nat. . neque in se νων. . quod quale esse possit inquire quicqaam vitii liabet quod in hoe potius iisdem dum . . utatur , Suam In alio, quem etiam habere I
suis , Si qui alteri animi sui sensa significare voluerit , umbigue laqu tur ; Impruden
ambi risitat est. Etenim qui ambigue loquitur, verbis utitur, quae ex communi usu loque n. in Aq, endo di plures admittunt significatus 3. I9o. , consequenter cum non nisi unus ex D in ργα priinat mentem loquentis, fieri omnino Potest, ut ex iis alter, ad quem verba. fiunt, 'ipiat mentem ab ea, quam loquens habet, prorsus diversam , ademque doq. iacis animus eidem non innotescat ρ. II9. Log. . Loquens adeo, dum utitur u bis ambi quis alteri animi sui sensa signi licaturus, facit quod vi circumstantiarum praesentium non facere debebat . Quamobrem eum imprudens sit, qui facit, quod vi circumstantiarum praesentium sacere non debebat 776. pari. i. Phil. pra I. uniν. ; si ambigue loquitur , qui alteri animi sui sensa significare voluerit,' imprudens est.
Eisi adeo non salsiloquii . mulio minus men- tamen ideo probanda est ambituitas in loque Heli redartui possit qui ambigue loquitur, non do. . I92.
Dis db O Ruoniam imprudens est, qui alteri animi sui sensa signis eaturiis ambigue Ici.
e μου qiii iur l. ryr. 3, actio autem imprudentis cui Pola est 777. pari. I. Phil. praes. miranda. univ. : ambiguitas in loquendo culposa est, quando alteri animi tui s. a significa- νε tis. Cumque culpam quamlibet vitare debeamus sq. 29 .part. r. Jur. nai. gambiguitas etiam in loqvenaeo Pitanaea s, quanso animi tui Iensa osteri significare vis .
δε-que adeo videmus Peccari adversas naturae notari velimus ne . dum 1:iendacium ab ainbi. lex iii . si ambigue loquamur . v I ait ri Anami xii e lcquente temtavelims . videamur omnem ain. notat sensa significare voluerimus . Hoc Pro e bigue loquendi licciuiam a mittere.
104쪽
aM Dquentis verba alter accepturus si in signi atu a mente Da diserepante , aut ambiguitas minimum veretur, ne boc μις ab ambiguitate in Io Mndo abstinere debet er ambi- inguitas in loquendo mendacio agaipallet, si ea intentione ambigua loquatur . ut alteν illisita Ermentem fuam eoneipiat aliam, quam habet. Quodsi enim alteri sensa significare teneris re praevides, quod ambigue loquentis verba alter accepturus sit in si- aequip/heat. gnifieatu a mente tua discrepante, hoc tamen non obstante ambigue loquaris; necesse omnino est, ut. velis, alterum ex verbis tuis concipere mentem ab ea, uam habes, prorsus divellam, ac ea de causa ambifue loquaris, ut hoc fiat. erinde igitur est, ae si sciens ac volens utaris verbis a mente tua discrepantibus. Enimvero qui sciens ac volens utitur verbis a mente sua diserepantibus ,
moraliter falsum Iosuitur rsa. , dc quando moraliter falsum loquitur, si ad animi sui sensa indieanda alteri obligatur, falsiloquium mendacium est i f. ira. . Quamobrem ambiguitas in loquendo mendacio aequi pollet , si alteri ad animi tui sensa significanda obligatus utaris verbis ambiguis, etiam si praevideas eum verba tua in signifieatu a mente tua discrepante accepturum esse, ac ea intentione ambigue doquaris, ut hoc faciat. Quod erat primum Est vero menda elum omne illicitum ib. t 83. , adeoque ab eo abstinendum c . II pol. I. I.mact. unis. . Quoniam itaque ambiguitas in loquendo mendaeio mul pollet, quando alteri ia animi tui sensa obligatus ambigue loqueris, etiamsi praevideas, eum verba tua in signifieatu a mente tua discredante acedi Diurum esse per demonstrata, ipsa etiam in loquendo ambiguitra illieita est ianoe casu & ab ea abstinendum. Quod erat secundum. . Quodsi vereris, ne alter verba tua in si3nificatu a mente tua diserepante a cipiat , hoc tamen non obstante hoe facis, neeesse est ut habeas animum m iter falsum loquendi s . t set. . Quoniam itaque ad seri loquium obligamur. qnando alteri ad animi nostri sensa significanda obligamursu. Is r. . consequenter a falsiloquio abstinere debemus t . t 64. ; a volitione quoque moraliter tal- sum. loquendi consequenter ab eo actu, quem includit in hypothesi proposi.tionis praesentis, abstinendum. Quamobrem patet ab ambiguitate in loquendoeabstinendum esse, ubi ambigue loquens obligatus est ad animi sui alteri
significandum, verendum autem, ne verba ambigua aeeipiantur in se: sit a mente loquentis disererante ab eo, cui is loquitur. Quod eνat teratum. I. Quodsi in eo eas u , ubi verendum, ne is, cui loqueris , verba ambigua Meimat in significatu a mente tua discrepante , ea intentione ambigue loquaris,
ne hoe fiat, eum in hypothesi propostionis praesentis salsiloquium mendaciumst f. Iga. ; quin habeas animum mentiendi dubitandum non est. Patet ieiutur, eum actus mentiendi voluntatem involyens mendacio aequi polleat , ambi- itatem in loquendo aequi pollere mendacio, quando quis ambigue loquitur ea antentione. ut alter inde eo ipiat mentem ab ea, quam habet, diversam, ubi 'ad animi sti sensa eidem signifieanda obligatur. Ruod erat quartum.
di in easa proposition m praesentis , unus idem. que est . mi in mendac o adesi statinus mea liendi . idem etiam adest in casa Propositisaia /praesentis . Umea tae differentia intereiate . quod in exsa posteriori P seras verba ambigua
minime ambiguis, ut mendacium excusare di te. ubi necesse fiterit. contra ejus in putationem de sendere possis. Praeterea hoc considerari meretur , quod . quando praevidea stiterum . eui l queris, verba a aratrua in significatu a mente tua discrepante accepturum . a imum ad mentien
Vitrum inhaeret animo . non actui externo . Qui quod uitiosus fit xb animo faeientis habet . Quamobrem discrepantia verborein ab animiten in in spectiis nihil vitii habet . sed eum deismum vitioli intelligitur . quandos rutur tan
nuam dependeno a libera voluntate loquentis .eai sciliret vult uti verbis . ex quovis alter mentem suam militere nequit . eui tamen eandem
Pateticere debebat. Quodsi adeo spectes fini imioquentis . qui ad me daeium requirime , Maum, eui adesse sapponitur ambiguitati loqaenin
105쪽
esse proniorem ἰ quam ubi tantummodo eus sueris . vel xliunti ineommoda eὰ mentique reti sunt . ne id sat , nisi forsan tibi valde eio redandatura evitare studeas. metuas ab eo , cui loqueris . si quidem menei-
Aliis, eissus SI quia alteri mi Mimi fui sensa significandum non obligatur, cumque taeerest . ambiguita. set, ambigue sequitur, quia praevidet, eum verba ambigua in signifieatu a memeris in D. sua discrepante accepturum esse , aut sitiem probabile ipsi videtur, quod bae sis fuissu do AG turam; ambigvisas in loquendo mendacio aequistollet, adeoque ab ea abstiκendum . ειω . Si quis enim praevidet, eum, cui loquitur, verba sua in signi si ea tu a mente sua discrepante aecepturum esse, aut saltem probabile ipsi videtur , quod hoe futurum sit, & ideo ambigue loquitur; perinde est ae si sciens & volens moraliter salsum loqueretur , .rsa. 3. Quare cum hoe faciat, cum tacere posset alteri ad animi sui sensa signifieandum non obligatus; perinde omnino est , aes seiens & volens moraliter falsum loquatur, cum tacere possit. Qitoniam ita, que salsiloquium mendacium est, si quis moraliter salsum loquitur, cum taeere possiet g. 386. I ambiguitas in loquendo mendae io aequi pollet, si quis alteri ad animi sui sensa significandum non obligatur, cumque tacere posset , ambigue loquitur; quia praevidet eum verba ambigua in signifieatu a mente sua diser pante accepturum e Te, aut probabile saltem ipsi videtur , quod hoe fit latum Est .ero mendaeium omne illi eῖtiim s. et 83. in , adeoque ab 'eo abstinendum f. Io. Varr. r. PMI. pract. univ. . Quamobrem cum ambiguitas in loquendo in hypothesi propositionis praesentis mendacium sit peν demstes rata, in hae quoque hypothesi ab ambiguitate in loquendo abstinendum. God erat alterum.
Posterilis et um inserri poterat ex eo . quod adeo . eum antea non obligariu esset . ta- ei sellam moraliter loqui non liceat. qui taee. cendo eontrahat obligationem alteri animi tui potest i8αὶ . Et tota Propositio praesens sensi significandi. Ceterum uuae ad Propositi reduci poterat ad praecedentem . quatenus qui nem praecedentem annotavimM . aae Praesentem tacere non vult , cum Posset, ad moraliter ve- quoque trahenda sunt
rum loquendum alteri obligatur cf. 18so , ut
cuando Si quis veνbis ambiguis utitur eo Dr, ut atire inde eonei σε mentem - eo , ambiguitas quam babet, di*ersam ambiguitas in loquendo pro falarigmo habenda . Etenim in loquendoquii verbis ambiguis utitur eo fine . ut alter inde concipiat: mentem ab ea, professii quam habet, diversam; verbis istis uti dicendus est in eo signifieatu , qui a uio haben. mente sua discrepat, cum quoad intentionem loquentis, retrinae sit , ae si ea significatum alium non haberent. Quoniam itaque moraliter falsum loquitur. qui verbis utitur a mente sua discrepantibus rsa. γ . Meoque sermo ipsius falsiloquium est f. ts6.3; ambiguitas etiam in loquenta pro falsiloquio habenda, si quis verbis ambiguis utitur eo fine, ut alter inde concipiat mentem ab ea, quam habet, diversam.
Verbis utimur tanqliam sienis , quibus ei ἰ εb ea: quam habet. diversam. Non lassicie noruem loquimur, indieare volumus . quod cogita- se, quod verba tua etiam habere possint siturimus. Godsi adeo alteri loquimur, vel bis eum ea tum eum mente tua convenientem , cum no exibuimus signi Matum . in quo ea ab ipso sumi lis ut alter . eui loqueris . eum significitum ver volumus, eonsequenter id sienificare ipsi volu- bis tuis tribuat . alias iisdem non usurus. sinat. nus , qti 14 ut ex verbis nostris colligat inten. dem tibi de eo certo constarer . Intentio tua εdimus . Nemo te itur in dubium voeare potest . dum ambitue loqueris . haec est . ut alter, eat verba ambitua sumi a loquente in eo significi- loqueris . ex verbis tuis concipiat mentem abra, qui ab eadem diserepete, quando eo fine amis ea , quam habes , diversam et qui moralirer ist-bigue loquitot, ut alter inde concipiat mentem sum loquitur , villi itidem ut De saeiax alto
106쪽
arui intentio nia in hyp non ad neutra tin eoenoseitivan sed sdinesi propositionis praesentis ridem est eum in- luntatem , queaud modum ex ipsis definitioni. Matione moralitet taliam loquentis. In veeit1- b.u facile intellia it g. ito. ita. . M autem di falsitare morali verba reseruntue
Si quis praeviari, alierum verba ambigua in significatu a mente ipsius discrepan- Quandore aceepturum ambigua loquens animi sui se a aissmutat. Quodsi esum praevidesambigMitas alterum verba ambigua in significatu a mente tua discrepante accepturum eDru loquendo se . ubi ambigue loqueris, verba ambigua in causa sunt , ne alteri animi tui saeiar MLenta innotescant. eon uenter iisdem haee occultas. Quamobrem cum animi iss/- - . cui sensa dissimulet, qui ea quomodocunque occultat .rra. N. a. abit. pract. nimiunidi ; si praevidens alterum verba ambigua in significatu a mente tua diseros M a Pante aeeepturum ambigue loqueris, animi tui se n.a dissimulas . . .
Nimirum qui ambitue loquitur. quando prae- ciat, consequenter Uimi sui sensi Meuitate et videt , alteram verta ambitua in significata a adeoque disti inulare vult. Quolsi vellet ex ati mente ipsius distrepante aecepturuin ι is utime rari inotescere. ambigue non loqueretur. ambituitate ita loquendo intendit . ut hoe α-
' Quoniam ambigue Ioquens, qui praevidet, alterum verba ambigua in sini fi-Paam . Gaatu a mente sua discrepante aeeepturum, animi sui sensa dissimulat L i s. Im etiamsi suotiescunque animi suῖ sensa dissimulare siret, ambiguitar quoque iiά inquendo sieseis odiarur,sa est, etiamsi praeviriamur, utieram Oeνba nostra tu significata a meme stoea dueeui usui.
Hllitur omnino; qui ex ve)bis nostris Glii. Inti adversus hoe eone uel tu . quoa te in
' si ver Io Eum 6 euat o elo .eaidam erga alios vel obligationi eontra . , qua Hem De . Iuri in Angulari teneris, es tu praevides alterum verba ambiguis in ea . significaιώς βώμ -cepturum, qui a meate aesa diserepat . ambigue tiqui siera Etenim verit, quium repugnati Scio euadam ema alios aut obligationi eonteactaei qua , alteri in s n Eulari teneris, veritatem dissimulare lieet S. et 7Y. . Quotiescunque Res mi sui senta dissimulare licet, ambiguitets in loquendo etiani lielta est , qua vis praevideamus, alterum verba in signi sica tu a mente . nostra. discrepan iaccepturum is 3s 7. , Riamobrem sit .verils uium opugnat ossi eis cuidam rasa alios vel obligallani contractae, va alteri in lingulari teneris ἡ ambiguitas in loquendo licita est, etiamsi praevideas alterum verba ambigua in significatu amente nostra disei epante aeceptuarum: . . .
Si veritiquium L e πινa Bis imperfectum vel ,rfectum aliartuae, tu praevideo pistare alterum verba ambigua is Roseatu AE mente eua distrepora accepturum , ambigue. Ioqui licet. Etenim eum veritatem dissimulare liceat , quando veriloquium est contra jus imperfectum, vel persectum alterius F. ira. ); propositio praesens eodem modo demonstratur, quo praecedens g. 198. .
107쪽
De verit in promisitionis praeeedentis Se prae- ea su proposse ionis utri ulaue thirum e . sentis dubitare nequit . qui vel obiter animum nee ambituitas in loquenno in se spectata illiei. ad eani advertit . Anibi auitas in loquendo meis in ι ambigue Imai licere in casa tuo nemo da4dium est animi sui sensa dissimulandi f. t J. bitabit. Quamobrem eum animi sui sensa dissimulate in
coiis verum dire o contra o rium re a te ipsum uis, Θ praevides auream verba. Ais. ambigua in significatu a mente tua iscrepante accepturum , ambigue loqui licer . Quoniam animi tui sensa dissimulare licet . si verum dieendo eontra offetum erga te ipsum agis S. Iro. ἰ propositio praesens eodem modo demonstratur.
quo anterior . I98. . . Relegenda hie sunt, quae supra annotavimus de disiunulaticiae veri in casu propositionis prae
sentis. s. X Iac is falsoquio Orficio cuidam erga te ipsum, vel erga alis aut obligationi est. Hiis. -eontractae, qua σsteri in finguiari tesoris, satisfieri nequit, vel f sum ποη dAeendo violatuν jus quoddam sie perfectum, sive imperfectum alterius ; ambiguitas in Iosuendo litata, ubi praevides, alterum verba ambigua in significatu a mente tua disermante Meeptarum. Etenim in hypothesi propositionis praesentis salsiloquium licitum est i . ira. . Enimvero si quis praevidet alterum verba ambi sua in si-nifieatu a mente sua diserepante aecepturum, ac ideo ambigue loquitur ἔ ainiguitas in loquendo pro salsiloquio habetur l . rys. . Λmbiguitas igitur in loquendo Ite ita est, ubi praevides alterum verba in signifieatu a mente tua diser pante aecepturum , si sine salsiloquio ossieto cuidam erga teipsum, vel erga alios aut obligationi cuidam contractae, qua alteri in singulari teneris , satisfieri nequit, vel falsum non die endo violatur jus quoddam sive persectum , sive imperfectum alterius. Erunt set san qui sibi persuadebunt proposit,inem praesentem eum duabus Praeeedentibus coincidere. adeoque praeter necessitatem Prom. sitionum numeram augeri . Propterea quod veriloquium ossicio vel ovi irationi euidam con- Iactrae repagmt , aut contra ius alterius est .
-ndo sine falsiloquio isti satisfieri nequit, vel
ralsum non dicendo hoe violatur . Enimvero si vel maxime uterque easus semper una existeret. Ita ut unus sisque altero nunquam dari posset ι non tamen ideo superfluum serra demonstrare, quod in utroque a-guitas in loquendo licitant. Proeterea quod pro diverarete eireumstantiarum . ita quibus constituirur agens . nune attentio trahitur in reputriantiam veriloquii eum D io, vel oblititione contraeti. qua alteri in singulari Iteneris, aut eum jure quodam alterius nune in nexum necessarium falsiloquii eum ossi. cio aut obligatione illa , quatenus eidem satis
faciendum . aut omissi sitsiloquii eum violati na ruris alterius . Ad utrumque igitur ealam sum parari euade a re, necella est ut in uir
que etiam demonstretur . quidnam obtin/ae ἔetiamsi sit idem . Neque vero verum ea unum idemque esse . num veriloquium dicatur tu gnare me io . oblisationi contractae aut Iati cuidam alterius, an vero sumatur , cne situlo amici omio vel oblitationi satisfieri non posse, aut salsam non dicendo violari jus alterius .
Eisi enim verum sit . si sine silsiloquio ossieto
vel oblitationi sit iussi nequit. aut salsum non dieendo violatur jus alterius . veriloquium re pugnare ossicio . vel oblitationi , aut ruri mudam alterius ι non tamen propolitionem eo vertere licet asserendo i si veriloquium rese gnat ossicio vel oblieationi tuae . aut juri cuidam alterius . siae Alsiloquio iiii satisfieri nequit. de filiam non dieendo jus hujus .iolatae. Neque enim semper necesse est . ut salsam lmquaris ἐν saepe sume it, ut taeeis , vel ut verita intem alio quocunque modo dissimules . Qiae et iam ratio est , cur non ex iisdem PrinciPlix
ostenderimus . ambituitatem in Im o esse Iicitam in utroque casu. s. a M
108쪽
ia..o alteri ad animi tui sensa significanda non obligaris , Θ eum tacere με a.
δειαν minoideas fore, ut alter anceps haereat, quemnam significatum verbis ambi. rara tribuere debeat; ambiguitas is loquenda heita est . Quodsi enim alteri ad ani mi tui sensa signifieancis non obligaris, libertati tuae relictum est , num e dem ipsi signifieare velis, an nolis Irg art. r. Phic pract. univ. σι r16. partis 1. r. vat. . Quodsi ergo nolis alteri animi tui sensa unificare , ubi praevides eum lare ancipitem , quemnam verbis ambituis significitum tribuere debeat εverbis ambiguis impedis, quo minus ea ipsi innotescant. Quamobrem cum tibi taeendum non sit, peν ωροι,. ambigue loqui licet, ubi praevides, fore, ut alteraneeps haereat, quemnam significatum ver sis ambiguis tribuere debeat.
Qioniam ambisue laqui neet, eum taeere non detur, quando alteri ad animi tui sensa sisnifieanda non obligatus praevides sore , ut is anceps haereat, quemnam significatum verbis ambiguis tribuere debeat έ s. acia. , temerarieri' Tautem interroganti ad animi tui sensa signifieanda minime obligaris; temeritarem in iuuνrogando seu temerariam in laterrogando curiosatem ambigua responsione redarguere lices. Casus hie speculis est theorematia praeeden. Ium ipsi incaute rus . cf. 26s. para. . PHLeti et neque enim semper ten erarie . hoe est . si. Waa. univ. , consequenter nec tu obliteris iane ulla ratione inquirit in mentem alterius , imi tui senta eidem indieanda . Casum ad eam subinde pereotanti utile esse possit. M ipsi specialem sub tenerali insue eorinarii subsumide m nte rua certo constet, aut ut noti . quid non laeOnsultiun nobis visum. Ob ej in praRiconiecturis tuta lavsit . etsi ex sola uuii iste mi. utilitatem. 2 4.
Si ambiguitas in L sexdo medium est consequendi finem, ad quem eonsequen m ire
Gligasti fumum, eadem uti licet. Etenim ii obligati sumus ad finem eonsequenis dum is jus naturae etiam nobis dat jus ad media, quae ad finem consequendum tactu mi s. v pari. I. FbiI. pract. iv. . nisi ea in se illicita sint s. t m. part. i. Phu. pract. univ. . Quoniam itaque ambiguitas in loquendo in se illieita non est, ut pote licita in ea su non uno I97.er seqq. t, si ambiguitas in loque do medium est consequendi finem , ad quem consequendum obligati sumus, eadem uti licet.
Si .mbituitas ta Imaendo in se illieita esset, vel tarphadine inficitur per determinxtioin Manee ea uti liueret ranquam medio consequendi ei dentales. quae accedunt ι ideo nil obstat . quo finem honestum: n que enim laetenda mala sunt, minus eadem utamur . quando mediam est si, ut tam inde eveniant. Enimvero quont m ea- nem honestam consequendi.
Oniam ambigue loqui I ieet, quando ambiguitas in loquendo est medium Cφιθι. consequendi finem, ad quem consequendum obligati sumus t f. ao . , ad ema elatis. diendum vero alios obligati sumus s s. sos. pari. r.Iur. nati ν ι ν ambiguitat in Ioquendo facis ad erudiendum alios, ambiguι loqui licet. Pinta a
109쪽
7o . Pars m. Cap. II. Potest et i m diri oblita tio speetalis eum et v. ad obligationem generalem . Nam si in tenere ὀiendi , qui eurae nostrae committus est . qtiae licitum est ambigue loqui , quando ambiguitas feneiales includit, qualis est praeceptoris . qui in loquendo sacri ad erudiendum alios έ multo ad erudiendum diseipulum oblitatur . 'ucidii magis licita intelligitur . i. sintularii adest ob . . .eego is utatur verbis ambiguis erudiendi disci- ligatio alterum erudiendi . Ipsum Chelmim e pulf eansa , vi eorollarii praesentis id licitum sne ambitue locutum constat Ioann. XII et a Melligitur , inui in demonstrando provoceim Lue. XXII 3o. . . o. -
sμ δε ε Quoniam ad alios erudiendos Deli ambiguitas in Iosuendo, fi rudiendorum ex G tW eitet attentionem ad ea, quae dicturus es , vel solertiam inquirendi is veritatem, eum ambigue loqui lictat , si ambiguitas. in loquendo facit ad erudiendum alios , . g. aos. etiam tum ambigue loqui licet.
Re quis existi stiet . quasi ambiguitas in lo- tertim spectat eundem Mientioni adsuefacere'. quendo iacere non possit ad alias eludienZos . Eadem tenenda sunt de solertia in veritatem torolliri viri praesens addere libuit: quo ipso si- inquirendi, quae pendet a cupiditate verba am--l docemur, ambituitate in loquendo iatine. bigua intelligendi . Aecedit quod veritas Meri , quae absque ea consequi non dabatur. Ne . verba ambigua insinuata animis hominum rania . . que enim sine sufficiente attentione veritas sa- dem haud raro ipsis commendet. quatenus non tu per spieitur, etsi verba perspicuis exPlicetur, sine interito proferuntur . eum ilias vinium tua de attentioni ad laeseri ad persectionem inteue- aspernaremur. aut non uragni laceren i . ' Oiu steti . consequenter ic ad erudiendum au V. n.
Amis iis Anegoria est sermo constans vocabulis. quae a signifieatu proprio ad aliud uia m. quiddam significandum transseruntur propter rerum similitudinem. t
Hine Cirreo lib. 3. de Orat. e. i. de xlleto. νereipiendum, ut intellitatur, quid loquens si xiis et sumta re . inquit . simili, verba eius rei bi velit . Agitur de alletoriis in Rhetoetea propria deinceps in rem aliam transferuntur . tanquam ornamento orationis. Hic eam defini4 similitudo ista saeti ad significatum allegoricum nire lubet, ut sequentia penitus intelligantur. g. AD 3.
. Cuν ad Quoniam in allegoriis verba a significatu proprio, quem habent, ad res alias em ex iasignificandas transferuntur propter similitudinem, quam hae cum ' istis habent. andax in quas ex communi loquendi usu denotant f s. praee. Sis. 139. a Q. , rerum autem genium m similitudines observare ingenii est λεγε. reb. empira ad allegoriat excutis quiratur. tandas ingenium resutritur.
Inde est, quod alleloriae Plaeeant , tantoque & pro intentorum diversitatu huis NMωat GPlaceant auxit . quo fuerint migis ingeniosae , xis, quam isti.
s. aos. ' , . Ruid se Allegoria obsturtor , eujus signi sicatum . nonnisi divinando assequi datur, anuma. AEnigma appellari solet. Potest etiam definiri , quod sit allegoria , in quibus improprius verborum fgnificatus ambiguus videtur.
. , , i De aeniem te quidem eonsut ἰ quod verba quaenam sint tes istae, ad quas denotandas transcesis aecipi ὀebeant in significatu improprio . a terri debeant, verbxi qua impropria cbi cura tantrebiis, quas significant, ea transferendo ad de g. So si . . Hinc et ii in aeniciliata ad dia notandas alius . mahd ni Euni illis siniti nidi. vinandum proponi solent i Habent quoque si nem habeates . sed csim non fixi Urireat. balae luad talo aliquid ani diu iei, quales sumta
110쪽
AEnigmata faciunt ad exercendum ingenium . Sunt enim at Iegoriae si .ao9. 3 . AEnsem Quamobrem eum allegoria constet voeabulis, quae a fignificatu proprio ad aliud tu mquid signifieandum transferuntur propter rerum similitudinem I. ao7. in; qui aenigma interpretari voluerit, significatum improprium observaturus , in observandis similitudinibus rerum exereitatus e di debet, aut si mavis , pronus ad observandas rerum similitudines. Et quoniam allegoria obscurior est , ita ut signifieatus verborum improprius ambiguus sit, nee eum nisi divinando a meqtii detur EM. ; ideo necesse est, ut aenigma interpretaturus in discernendis sit milibus, consequenter iis, quae in duabus rebus eadem sunt f. rys. Ontol. , sit satis acutus cs. Da. Pseeb. e tr. . Enimvero facilitas observandi rerum similitudinem ingenium est q. 76. 'reh. empi . , idque tanto majus, quo majore acumine juvatur g. 33 a. Poeb. emi,. . Quamobrem patet, aenigmatum interpretatione exerceri ingenium , consequenter aenigmata ad exercendum ingenium faciunt.
lt Siquidem ex institiito de aenignistitvitateremus, exereendum. sed pro praesenti instituto usus Plures illor usas commemorari poterant i hie su: ficit , nee uberius eundem exponi neces. imino multo etiam adhue evidentius doeeti m. se est . ubi tantummodo de moralitate aenisnu terat . Quomodo aenigmata faciant ad ingenium t m in genere statuend- .f. Ira
AEnigmata in se spectata licita sunt. Faeiunt enim ad exerrendum ingenium . . ' is se
g. aro. . Quamobrem cum ad ingenium perficiendum obligemur S. Asa. paro et M Iur. nari , etiam ad alienum f. 6s8.part. l.Iur. nat. , consequenter lex natu
rae nobis dat jus ad ea, quae ad ingenium perficiendum faciunt s3. Is s. pari. r. Pbαpract. univ. in , eadem etiam ad aenigmata nobis jus dat, consequenter aenigmata in se spectata licita sunt.
AEn gmata semper eum hibent usum . quem ex eausis aliis illieita fieri pqisne . Exemplo iisdem limpliciter vindieavimus in propositi esto , si quis aenigmata Proponit, quod vocabu- ne praecedente. eumque necessirio. Atque adeo lis Offertur, quae res obicinnas tignificare vidcnusus iste suffieit ad ostendendum . quod in se tur . ut Placeant illis , qui rebus obscoenis despectata lieiti sint. Quamvis vero in se spectι- lectantur et suo enini loco ostendems . delectata licita sint ι non tamen ideo negatur . Quos tionein istiusmodi illicitam esse. g. a.
Enigmata is vivalent sermoni ambiguo. Etenim de aenigmatibus constat, quod Au anis. verba non aecipienda sint in significatu proprio, sed quod transferenda sint ad mala resosis nificand/s res alias .ao7.ao9. , conlinquenter quod in sensu improprio ac re-a adcipi debeant verba . Iq6. Lo . . Quamobrem cum significatus verborum i m. proprius sit ambiguus .aos. γ, qui aenigmatiee loquitur , ambigue loquitur,tem consequenter aenigmata sermoni ambiguo aequivalent. quo Oa Inde est ; quod Graiius de I. B. & P. tib 3. tiones reserat, quatenus scilicet sabulae aenigma-
e. t. f. io. n x. Fabalas Christi, quae parabola. ra continent carol. 6 1o9. . rum nomine vulto veniunt , ad ambjtora loca,