장음표시 사용
411쪽
Α TIT. E DivER REG. IvR ANTI . u. itur ex edicto Surdus, mutus, fatuus, prodigus, aut alias debilis priuilegium non habet ex edicto At aequissimum est quod desiderant
priuilegium dati . . id igitur fieta Paulus ait,prodigum etiam ct o PVLI
mnes omnino qui scilicci in eadem causa sint', licet eorum in edicto se r. non fiat mentio, in bonis curatoris deercto priuilegium, si secuturos . I, Π.: Idem de bono tu possessionibus quae dantur ex decreto, dcfici cntibus Lab iis. edicti verbis, diei potest . Idem in li e species Praetor ed:cto suo vo Viit vim luit cos qui iudieium p.rtris rescindunt per eon tr. taburis bonorum fi f. possessionein, ex iudicio eius legata praestare libcris i. irentib2ls et 'μ' qinbusdam alii spei lonis idit. heredit. ite ab herede instituto . : id dita ἡ.
igitur fiet, si testator, cui iis de bonis quaeritur,s it re, aut extranio..iut posses
deinde aliquid praelegit: cru, sic ut tam ex institutione, quam ex leg. ita μι 'vist,to , aut ex ab erutro plus semisse pater acceperit. Ex ei bis dii et cma ea, et iucipatus citante dixi .iccipi. bonorum posscssione contra tabulasti sp st.beris S parentibus h g t. praest ire iubetur: pio patie Dei tauris dubitatio , ita cnim ius cotistitutum, it .i edicium conceptum est Ucrumtamen reprehcissionem habet: aequum enim est ut virilem certe portio anem auterat ex palernis bonis emanci p.rtus, quem praetor inter suos vocat. AEquitatem desideri De mancip.iti mor .itur non natur .ilis ratio, quet
pro iplo ficit, velum iuris dubitatio. Liam ob rem iusto decreto ita temperari debebunti xt ait Iulianus yst hereditatis putem emancipatu si aestet ex D. Pisconstitutiones , itane pater scriptus heres am l. d. qu. plius quam emancipitus habeat sed ampliore quidem uam virili in Miliom.
portione hereditatis d. ita , vique ad virilem tueatur In minos In au dum . . . d.
te meatenus actio ei tribuatur, quatenus est institi tus , de legato iς prηst. rum modus te inperetur inquit Iulianus it nihil plus ex leg itis ad ali Lest, a Uem perueniat, quani apud emancipatum bonorum posscssionis no eum smine remansurum est . Qusd Uin liberis verum est, ut instituto e sine . . red licui tam ex liberis quam ex parentibus si legatum quo Fied .utio seleg. st utrunque eonseruetur led sic , ne amplius in vitoque quam viri hIl i; . Iem habeat, ut S Vlpianus monet. Qua in re temperand. decret, si xim s ex iusto, de cognitione piae toris opus erit, quem .admodum Paulus et e l ., x ganter hae regula nostra definiuit evi locus esse potest in omnibus i o in se tu ope iuris nostra potibus . Bene autem addidit aruitatem desideris do. VSecus enim dicendum videretur, si neque iure ullo, nec aequitate tale quir here.
desidelium admitteretur Equitas igitur desiderij ficit, ut decie tum D . . n.
a praetore interponatur ad tollenda nγ moram, quae ix natur .ili ratio tis in Tne, aut iuris dubitatione profici se itur unde si eruus subeonditione: a 4. . heres institutus sit aut dubium fit an is heres liberque suturus sit in . ni tutione forsit .in collata in alterius fictum, aut quendam casuim ας Paulus attriae Pomponius non me iniquum sei ibunt , postulantibus instu &J. creditoribus ita deterni atque constitui a praetore , ut si intr:i certum Iet: 'tempus is heres non extiterit perinde Omnia obteruentur ac si is he possuti. r. res institutus non esset ' quantum ad bona scilicet, non quantum ad s.. 4 ia libertatem , Quae a praetore conseruanda cst: aeterum bona defuncti
412쪽
38Σ FARRIO C. COMMENT. post id tempus Lereditoribus possideri, interim quae urgebunt pera . . item euratore distrahi iussurum'. Ait lex, AENEITAT M. Si e vulgo Isis I a. L gitur Florentiae vero aequitate quod fortasse magis probandum est, i. si ion ut non modo apud imperatores F, a quibus restitutio longis apertiique . . . i' frustrationibus remorata, id est retard.ita dicitur, sed de in iuriseon-
iud sultorum libris monitur, significet retaraatur quem id modum interpretantur accepit idem Paulus pro exponuntur, in l. I 2. s. Equitas de
Lin i δ' siderii sic aecipitur, ut aequitas de sentionis apud Papini .mum : aequi- . ., ἡ . a spetitionis apud Alexandrum Imperatorem . Desiderium vero proa ' ea precibus, ut saepe alibi, non apud iuris auctores tantum , sed is apud obseq. pii Suetonium ct Symmachum, talisan inradu ei terunt. Quadn signiti- p f' eatione Plinius quoque usus cst eo verbo: Videmust inquit ut pro
seritare. ἔ uinci trum delideriis, ut singularum citam ciuitatum prae udus occur-
...p in uua in adeundo diuticultas,nulla in respondendo mora.Caeterum Hii g. in ii haec citro uis modo legas, erit huius loci lementia . quoties aut pro-k-:ή pter arci litatem, nil propterius naturale, gentium, ei uile,aliqua dubi- I ... .uio incidit, quae iudicem remorari polsit, iustis decretis res tempe-gyiiς ira randa est: vi Seuerus Imperator feeit in eius pacti Sion uentionis dotalis interpretationes, quam Vlpia us retulit in l. cum pater xl. s. de paci do t. quam Paulus in i cum querebatur 4 o. s.de verborum significatione ut idem Seuerus se Antoninus Impp. fecere in specie, quam lubileiam Mater testamento filios duos heredes instituit, tertiusu seepit post testamentum, sed ita ut in puerperio vita decederet:posthum huius a matre praeteriti qui pro exheredato est 'ueri nolebat pater de in ossiciolo rerutris testamento. Equum videbatur desiderare: quia iure meritoque exheredari non potuit is qui, eum adhue infinscsset ingratus intelligi non poterat, ut apud Iustinianiana S legrinus: fidi a ' quamobrem C.Tectium infantem a patre exheredatum Pctronia ma-C.de inoff. tres quam Tectius, quoad vixit, in matrimonio habuer.it natum Au- ' gustus in bona paterna ire deereto suo iussit patris patriae animo vlus quoniam Tectius in proprio iure pro ereato filio, summa cum iniquitate paternum nomen abrogauerat, ut Valerius scribit h. bicrito h 7 h 7 igitur in speeie superius proposita pater nomine filij utpote non iustis rationibus neglectio de inoficioso querelam agere posse videbatur. Verumtamen Imperatores mouit in contrarium repentini casu, qu din puerperio mater decellisset iniquitas quam ex eo niectura materna pietatis emendandam esse natur. lis ratio uadebat quare dc negrunt quidem in os scio si testamenti querelam quia inopinato casu op pressa mater id testamentum immutare non potuerat δε quae duos h-lios heredes scripserat tertium quoque institutura esse , si comat testamenti mutandi ficultatem tiabuisset, intelligeb.itur. At, quia nihilhuie filio praeter maternum fictum imputari poterat, perinde virilem portionem tribuendam esse eensuerunt , ae si omnes filios heredes i. s. i. instituisset Rem girurit temperarunt, in filius hic qui praeterit L sa matre atque adeo exheredatus videri poterat, virilem portionem auferret,nec tamen ideo testam emum per querelam inofficiosi concute-
413쪽
A TIT. DE IvER REG. I R. ANTI 383retur,sed desunctae nia tris voluntas quoad eius fieri potuit conseruaretur. Atq; hoc quidem, si quod aliud, iustum Imperatoiu decretum fuit Addam tertium quod Antonino Pio Imp. tribuitur. Huius temporibus fictum est S.CTertylitanum. cxqilo vocatur mater ad legitima sue eessionem intestati fib4,qui nec fratre nec patre habci,nce suos heredes quive suoru loco sunt id est illium, filiam, nepote, neptem vel in pyσς'
familia retentos, vel emaci patos quippe quibus d itur, Unde liberato sti. de s C.
possess. quae praesertur bo posscitioni, qua ex Hipite Vnde legitimi pr tu. tor matri ecterasq, succello cibus pollicetur. Sca xcii soro testinciae tari,a .Qve mater in virilem admittetur rure lagitimi: quae olim ex edicto prae 4 toris non admittebatur,nili post lcgitimos ex pite unde crin .ni qua esui
de redisseruimus alio loco iubtilitis. At qui duc filiis in adoptionem sedi q'io datis existimabimus ti lim ab iis excludi defuncti mitre,. in potitis illis iras.
las films, si praeteriti fuerint,petunt': neq; ab test ito ex capite unde si dii noliberi, qui sunt in adoptiua farnilia,n iturali patii succedun. sed neque in dos .io. ut legitimi de agnat R. n.im qui sui non sunt sine dubio non lunt agesiti Verumtame ex capite unde eo gnati admittuntur . Rursum petiniquit ' 'videtur matrem qua propter S C. tilio succedit iure legitimi praeferriti l . y filio nuturali, sed in adoptiua L milia constituto. Et tamd prius ex ea Hii, quipite via delegitimi exrio mater vocatur qua unde cognatii ex quo fi in eiur,liu in idoptione d .itum admitti diximus9defertur bonorii intestati pos 27...t visessio. M ignei utrinq; sunt angustiae. Pro matre, iuris ciuilis ratio: pro fi pi ho aequitas naturalis ficit. Verum enim uero tota h.inc te iusto Antonini Pi decreto temperarari scit iurisconsulti sol,lerq; exinde eoena Li j j-ti simul in viriles defuncto sueced inr. Eius enim haec ver b. sunt', Sed ii uiri et si quis decessisset relicta tilia ide est in filio quam in adoptione legiti v de in i me dederat ,relicta iratre: Diuus Pius decreuit cessirc S.C.Teitylli , z. e nu, ct simul esse admittendas ad bonorupossessione unde proximi co die ἡrb-- gnati, m .itte ct filia.Sed ex in Hie specie:culieres institutus eisci filius, e 't. c. ωh.iberet prirem sui iosum,in cuius erat potestare: interponere e sua nil igitur. bc ne uolentia idem Imp. Pius releripsit: viri filius sim . adiecit perinde ' ' habeatur atq; si pater sim adiit et . permisitq, et xl et uos heredit. trios M. , li- manumitter idq; Maelianus prodidit Ante hane constitutione ma Ιἰgna exotiebatur iniquitas ob rigore iuris ei uilis .ma quia furor nouo l. s. ad Ter-lit patria potest.ite, qui in iliena est potest .rie,non potest inuitu here a. 4ri s. ditati atq; adeo aeri alieno fortasse patrem obligire , t ed ullam pie rem de iacedere oportet eius qui Hibet in potestate surioli aure nulla voluntas '' . I. e vi Asie unus docet M ideo quemadmoduseruus', ita filius quoq; aliena. in adire hereditatem non poter.it. Retio iniquum er.it, Ob moibum de se sq. u rorem patris, filiu hereditatis commodo privari. Obviam itum est huic mihi bona. iniquitati rescripto P .imperatoris,quod recitauimus cum hoc tamen ba: rtem peramento,ut sine iussu patris furiosi recte filius fim. ade.re, sibique, qui De
aequirat: vicissim ex aditione fili non obligetur patet furiosus sex IV 'cius indemnitati ea utum sit , perinde atque si filius emancipatus seruum.
414쪽
esset: quo e r suis eommodumis onus h reditatis ad eum pertineret. Possem de aliud exemplum proponere non ineptum rei iusto imperatoris deercto temperatae, quod Paulus imperialium sententiarum iteat .vla.z.ὸ cognition bus prOl.itarum liue decretorum lib. t. edidit sed vereoru ς 'i' ut copia lecto cis animum obruat potius quam a/iuuet. Ait lex, D ui TATIO iva Is, cuius plerunque iuris duritiam pro elementia sua Imperatores decretis moderationibus temperant, ut de Theob pist dosio late idio Symmachus in epistolis scribit. Sie autem dubit. eis . ca tionem iuris dixit alicubi Cicero Verum sue nos existimationis iulius periculum , sue iuris dubitatio tardiores feeit adhue ad iudieandum,&c. De dubitatione iuris autem hoe exeri plum adserti com modissimum potest qua clim aequitatem desiderij moraretur, iusto Imperatoris deereto res tota temperata est, in h.ic speeie facti:cum rogitus viter de restituenda hereditate filio , cum in sua potestate esse des seget, in se.itidem fidei commissi multa ficeret. Nam quia non poteriat eautiones de restituendo fideicommisso interi.itreui ct filium interponi conseruata patria potestato quae iuris est dubitatio de tamen aequum erat nihil inst.iudem fili fidei eommissar ij, eontra testatoris voluntatem fieri: propterea Adrianus Imp.deereto suo damnum UT 4 eonditionis inflixit, heredit.itemque statim iussit restitui . Ait lex, Pti re S. Siue m gistratum, siue ipsorum etiam Imperatorum qui lubditorum preeibus supplicationibus respon-gent, suisq; rescriptis eonstitutionibus dissi Itatem ae dubit itione
ei reatus, ex ipsius rigore ac tenore,aut exi .iturali ratione sopiunt sedantque.aequitate qui si temper.ὶ mento quodam suis decretis adhibito: luc decrct i tui . esse oportet,neq, cum cui ut quam iniuria coniuncta Sine Titus Antoninus Pius relerant, constitutione sua herediscripto, qui eo acetus heredit item pertadeicommissum alteri relictam adierat, luceurrendum esse decreuerit, ut eiecta eonditione ae dilatione temporis, fidei commillario statim estitueretur hei editas: quod
si fieri non posset per obitum kdeicommissat ij, idem hoe remediunt
dedit, ut cum eum damno astici non oporte. t,qui eoactus .id Ii hete-ditatem Pperinde permittatur, a nudam bona desuntii, re si heres ei no. i. apua extitissetis qui adiit, ut ab Vlpiano helatum est. Ceterum idem imp.
, Pu rei ipsi non esse locum eonstitutioni suae, cum ab herede pro narte
ad s.c.Ti. instituto fidei commisia hereditas subeonditione relicta ellet : neque hqu pupillum extraordinem iuuandum,presertim si nouum benc fietu cum ι-- alterius iniuria postularetur, idque a Iurisconsulto it raditur. Ex quo ab erede intelligimus decreta quibus res dubia temperatur, iust. esse oportere: s i i My ' ita ut nemini per ea damnum inseratur. Interdum tamen eum ratio iugi qui qua risobstat aequitati, toti ea res per exceptionem doli m. ili temperatur, , . . . Africanus docet iideoq; eum in diem eonstituti quod quis debe-ςodieemiis batio soluerit, si tame alia die offerat, nec velit actor accipere,eui nul-si c.I. ii a non accipiendi iusta causa fuerit:Paulus iit,viri: Ηm elle ut reo lue
Minor. p. curratur,aut exceptione,aut iusta interpretatione, id est iusto deereto.
: . ' od autem hic dieitur teperari rem iustis decretis id Aristoteles si. .
415쪽
inde mι est regula:1uemadmodumplumbea regula Lesbiae aedificationu. vi formam enim re figuram latita in lectitur neque manet regula. Ita decreta particulara aut plebiscita sua de negotio funt,ad res ipsas ac-eommodantur. Ideo decretis opus est quae m ipsa negotia de quibus iure nihil proditum fuerit, accommodentur. Decreta iunt extraordinatia remedia ad quae illo c. sic exempli grati an deeurrendiu est. eum municipibus non ea uetur ab herede,quibus legatu est. Nam cum ipsos naturalis ratio in possessionem mitti vetet, tamen aequum sici ci ..upsis consuli actor eorum deereto Praetoris in possessionem mitti tui b. e io, Lbed ubieessabit praetoris osticium, princeps adeundus, eiusque auxi ' ρ'ς lium implorandum erit. Nam cum praetor in praetorem aut consulem nullum imperium habeat,in invitos se ilicet si enim iurisdictioni suae se subiiciant,solet praetor in eos ius dicere9dubitatio iuris in hae quaestione in eidit, per quem praetor aut eonsul heres institutus&suspectam die ens hereditatem eogitur adire ae fideleommissatio restituere. Nam nisi se heres institutus rurisdictioni pretoris volens subiiciat,eollegae auctoritate cogi non potest. Dυbitatio itaque iuris moratur desiderium fideleommissili ij, qui vuli hereditatem sibi restitui. Multo magis naturalis ratioci clim qui a collega non potest , multo minus a
seipso cogi possit vel ideo quia triplici Oilici ut ait Vlpianus y qu..ia rifungi non potest, tu spectam dicentis,4 eoacti, Meogentis inid pestivum, igitur 3 In his omnibus e .isbus, atque limitibus f ait Iurisconsultus, i is iij prinei pale auxilium implorandum est. Atque ita iusto principis de-eret utpote in magistratus ipsos imperium habenti syres tota tem perabitur,4 fideicommissari j desiderio satisfactum erit. Ad extremum aduertere hoc etiam oportet circ. verborum signineationem: Decreti nomen l .itius&plenius plerumque accipi, ut&ad ea visco ' ἰ I gnitionem pertineat: quemadmodum hoe loco, de aliisqtiam plu Jeeletu. t. rimis : eum decernere nihil sit aliud, quam eo enitionaliter statuere. 4 φ P
bunali xsessionum diebus a praerore interponatur,re ausae tamen eo t et p
gnitione id separare ac distinguere Iurisconsultus videatur:de qua re qui, o do plenius a me actum esse memini quodam loeos s. Ait lex, Rad TEM :uq P' PERA DA Es T. Hoeloquendi genere utitur idem Paulus in I. eum Didi ne
quidam 7. s. le,sur. Qia' ex loco de sumi potest, atque ad hanc re--ς 2. gulta accommodari pecie huiusinodi: Quidam cauit se quincun ii dea fia
416쪽
ees, suras quotannis praestaturum, de si quo anno non soluisset, tune totius pecuniae ex die qua minuatus est, semisses soluturum. Praestitisper aliquot annos quin euncibus usuris,accidit postea ut eommittere- tu: stipulatio,qubd qui neu nees, surae praestari desiissent. ueritur promitar de iniquitate stipulationis,neq; vult semisses praestare totius pecuniae ex die qu.a mutuatus est. Equum videtur postulare cuius enim pecuniae quincunces usuras praestitit, eius semisses, suras nune vii reddit, contra naturalem rationem cogi non debet. Atqui ratio iuris ei uilis facit pro stipulatore: nam eum stipulatio commilia sit, eiusque conditio extiterit, merito quod stipulitione continebatur, obteruati petit. Et M. quidem Antoninus rei et ipsi prae iidem prouinciae hanc stipulationem ad modum iustae exactionis redacturum. At Paulus ita
temperandam rem esse ait, ut in futurum duntaxat ex die eessationis a d. l. eum usura erete. t ' Potest&huic regulae applie iri exemplum, quod a Iij D ratione inscriptionum similitudinis moti adferunt ex . si qui tres tute, lae. Ra lus Jl. f. stim. s. de excusat tui ted aptius adhue illud essearbitror,' d. δ/ uod eruditus ae diligens lector petet ecl. si cum dotem at g. eo au-
tem tempore. s. lo ut matr. In qua de amione dotri quae p.itti ac mliae communis est Menegrada p.riri, aut sine iliae consensu interdum concedenda agitur, cum ea usae cognitione. interposito in eam rem iudicis hoc est praetoris, olficio praesertim eum de dotis exactione soluto matrimonio Paulum nostrum eodem libro sexto quaestionum
ex quo haec regula desumpta est9egiise appareat ex lege si socer s.
paulis librosi prima ait imum. Non solet deterior conditio fieri eorum qui litem coi testati sunt,quam si non sed plerumque melior. Iilem libroteritiaecinis Elastionum Nemo enim in persequendo deteriore causam, sed meliorem facit, denique post litem contestatam heredi quo que pro ipiceretur,vi heres tenetur ex omitibus causis-
417쪽
I est tinctandum est quae sit vis aecepti iudieij seu litisci in eontestatae. Cum ex praecedenti causa ita notia consti lal uitur ut prior perimatur, nouatio fieri dicitur , si uel nouation. a dem qui de ante debuit, siue alius donationis e.mla,vel '.' 'μd solutionis c ut quia delegatur) obligiri incipiat, vel e .sitem
ex voluntate ut puta per stipulationem vel accep:o iudicio Deniq, 'Ei.
ita fit, ut qui pro altero vel promiserit, vel iudicium ceperit sublata nouo. priore obligatione atque in posteriorem transfusa , eum Minuitum ι'Σ de ignbrantem ut de solutione libereth Nana stipulatio quae nou.m diri inne 4 de eausa fit, similis es e solutioni existimatur : quin etiam non mod&nu ta meratione, sed nouatione quoque fieri solutio dici tui Et ideo Pau Tmui. p. a ius lib. s. ad edictum explicans e.ledicti verba , condemnaim ι pe ' ςgeuniam oluat, quae proponuntur ab Vlp.lib. D. ad edictum , ait libe piae ui.7. rationis verbum eandem vim habere qu.im solutionis . solutionis Im: i verbum pertinere ad omnem liberationem quoquo modo Da. m, marito mi . l.
gisque ad substantiam obligationis referri quam ad num orum solu- I iis tionem O quod etiam ita Vlpianus in supradicio loco hextulit. Solvis tilici desse, se accipere debemus non tantum eum qui soluit, vetii omne omni ria
no qui ea obligitione liberatus est, quae ex ea usi iudicati descendit his a..., quamuis non interuenerint nummi, lacria elegatione de verbis pet secta' ' dςxς solutio sit,ut Seneca refert. Illud notandum est, quamuis delegatione 'i'. s. d. nouatio non tantum per stipulationem a .it, sed etiam per liticeonte b Ti. ς stationem .iliam tamen esse ellulam nou.itionis voluntariae, aliam exr ; 4 . . neeessitate factae sie alias separatur depositionis usa ex necessitate uit. deseendens ab ea quarta voluntate pro fiet scitur id est accepti iudi eis . Ecce enim P.iulus lib. I 7. explicans edictum praetoris, ex quibus o. .depol. eausis in possciatur,&de rebus auctoritate iudicis possidendis, ait, no 'a uatione legitime facta hypothecas de pignora liberari , de usuras postis .i I de inlae uti teporis quasi purgata mora non eurrere'. Idem tamen eodem lib. se libit,lite eontestata usuras currere', quod recte ut mea serti emptor. eo.
pinio Rogerius putat obtinere non modo in bonae fidei eontractibus, 2 ::
qui quandiu manent,usuriquoq; currunt ex quo sequitur,ut si quis no hiro. ree. sorte,sed usuras tantum bona fidei iudicio perlecutus fuerit. hilo ' φ . .. . minus suturi temporis usurae eedanti sed in strictis etiam iudiciis:cum de,sus.
Seuerus Santoninus diserte rescripserint, iudieio coepso usurarum I.: letri
sipulatione non esse peremptam,ideoq; nomine usur. rum eius tepo exe.teuud. iis quod no est in iudiciu deductum id est quod litis eontest ition uin- secutu est ex stipulatu debitore conueniri posse: licet quod amodo nouata soriis obligatio illa litis eontestatione videatur '.Non tantum au de
rem ululas veru est eurrete, sed de poenam quam pro usuris legit mis ins)ngulos menses non toluta sorte stipulatus est ci editor,csistat, etiamsi sortis obligatio in iudaeiu deducta sit,adhuc crestere cum pecunia nosoluta est e appareat .Pretereis dos post diuortiu,vel tutele actio post ri eum sti-
pubertatem in stipulationem animo novandi dedueatur, priuilegiumaes .s: dotis,priuilegium tutelae perit quod nemo tamen accidere dixerat lite te meontestatas Paulus quidem certe lib. IS. quaestion ait, defensorem PTh..i
418쪽
,83 4 et a Fiari, i I. ci et M MAE N Miutori, id est qui pro tutore iudieium aeceperit 'ondemnatum,non auferre priuilegium pupilli quoniam non sponte eum eo de sensoret. amici upillus conIraxerit, scd iudieium duntaxat acceperit . Cuius retra x ii Mox tio aliunde,qua nex hac regula nostra,desumi non debet: quod selli--' et neque lolcat,neque debeat fieri deterior eorum coditio qui litem eontestiti lunt, quam si non essent,sed plerumque melior. Quam senis, i . p. d. tenciam his verbis Paulus noster superiori sententiae subieeith:Neque
nouat enim deteriorem eausam nostram tacimus actionem exercentes, sed
meliorem: ut solet inquit dici in iis actionibus,quae tempore vel morte finiri pollant. Hoe verb est quod in i prox. 87. Paulus idem eodem lib. i quaest. ducit,neminem in persea uendo deteriorem causam, sed meliorem facere:denique post litem contestatam herc di quoque prospici, heredem teneri ex omnibus e ausis. Ait lex, NON OLET
tin ne motus Iurisconsultus ait in eompensationem etiam deduci, quo nomine cum actore lis contestata est ne scilicet diligentior quisque - , a deterioris conditionis habeatur, si compensitio ei denegetur'. Non 8.1. de eo obstat huic regulae nostrae quod Impcrator ait,liberum ellis ereditori, antequam lis aduertus omnes fideiussores contestetur, unum eorum eligere, si eaeteros minus idoneos existimet: postlitis vero cbntestatio- l. libera nem iuris rationem no pati, ut petitio diuisa redintegretu . Item quod L AE Iuris si plures mihi in solidum pro euictione teneantur, deinde post euictionem eum uno suero expertus,sia 'a meum eaeteris, exe eptione, ,- me esse repcendum . Nam utroque casu id aceidit magis propter emant . vlt lectionem opposita taciti pacti exceptione , quam propter litis conte- ' 'μ ' stitionem. Seqυitur in lege nostra, O Ni N. Ita Flor.Pandectae habent eleganter, κατ' tauiu, persuppresionem verbi essentnqudd de alia pleraque supplere Iuri leonsultis in more est, quibus nurum in modum breuitas plaeer. Ait lex, sin D PLERvN ME l. vli C. M E L Lo R. plerunque'λπαν. In G2 eo enim sic est , Ο τῆ προκἀ-
s. ad hae G κληρονομοι hae κληρονο μων , Perditu contestationem 'lerungue melior ς v fractaris conditio P ea enim haereditu miaeredes competit. Adeor' M. D autem est melior, ut actio personalisi olim a Nerna, hodie ex constitu- ' i hQ tione Theodosi tricennalis P ae multo potius realis, eis post sitis eo RI. prope testationem exere ItMnemque iudici imittatur, a eo tempore quo J04- intermissi sumit, ad quadragesimum usque annum ex Iustiniani nos ti
donem qua habebui personale omiserit, ea tricennio exclusam atque I. auri deo peremptam, qui ait negligentior in ea mouenda,ienti .it: ut dicer . jὰ ' musissetius 'luo loco S an contest tam litem si aceto in eremo-i Nou. σοῦ dici uineiderit:eu iugi olim trieni j, hodie aute ex Nouella lustiniani f. . ' costitutione anni unius silentio sopiatur,siue moriatur atq; adebam it ἰa hic Platur actio:frustra in disquisitione aliquis vocet, vir u litis contestatio-
ς με α ne perpetua fuerit actio,aut ad quod ut que tempus producta:cum eam litigios larem Odicium abso pserit. x iure quiuem communa scille et Romano. Nam
419쪽
Nam apud nos nune quidem ex constitutionc Carolis. Gallorum reogis edita Parisiis anno is 63 motam litem atque contestatam, toto i s triennio qu.iuis ex causis sed apud inferiora tamen tribunalia non in supremis pari amenti curiis,in quibus ex eo instantia perimi nosolet ileetenim nihil est quod litigatoribus imputari possit, si supremi iudices, qui cogi non queunt, a quibus non appellatur, cognitionem ae de- eisionem litis, quae Icilieet plene ordinat. suerit, arrensqου e pronuntiationem distulerint intermissam prorogare, aut perpetuare actionem non valere quin potius perinde praeseriptioni locum esse, atque si litis contestatio nulla intere essisset:adebque non esse praescriptione interruptam, aut eerte non videri cum lis ipsa sit mortua ydidi ei mu, iamdudum:&non prohiberi quidem actionis de integro perlecutione, priore iam lite pcrempta mortua h sed tantum praei cliptioni :Q d.
tempus,inde ab plo,quod ante litis contestationem labi coeperat, si s.cireti.
iij temporisque initio eomputari oportere. Quod similiter in restitu Mς tionibus in integrum obtinere ex isto Vlpiani loco intelligimus: ubi, M. P. H. Si quis tamen minor xx v annis intra tempus restitutioni staturumli z ::: tem eontestatus postea destiterit, nihil ei proficiet ad integrum resti is M. tutionem contestatio, ut est saepissime rescriptum. Dcstitisse autem avidetur, non qui distulit, sed qui liti renuntiauit in totum. Quod adeo verum esse arbitramur,ut in ipsis etiam supremis euriis idem die edum sit, quo ea sile ilicet litigatorum culpa possit argui quoniam litis perseeutionem, antequam ea plene ordinaretur quod pragmatiei non tidi unt, aut auant auoi mute procer en sat de iugero intermiserint: debuit enim actor de pie instrumenta probationEique suas apud acta edere,eumq; unde petitur, ut idem ipsum praestaret, impetratis edictis, ct comminationibus urgere:aut exempta elia dilationum legitimarum die ab omni defensionum emimve probationis sicultate ita excludere,vi nihil esset quod iuris dictionem Senatu que consultum amplius morari possit. Quod cum non secerit,imputare sibi debet, si is quamlibet eontestata cum silentio legitimi temporis, atque inter millione tuerit sopita, pro eo habeatur u .isi nunquam in iudicium deducta esse Iet:atque adeo eum salua non permaneat,nullas impedienua praescriptioni, qua se reus tuetur, vires habeat. Etenim quod ex sua culpa dammam sentit actor,id sentire ipsum non intelligi regula iuris cotinctur, ' piodde qua suo loco plenius tractabitur. Et tamen aequitate suad cntequam u. ''supremi iudices soli citius intueri debent, si de iure actoris euidenter appareat, quod alia nulla nisi temporis elapsi praeleriptione reus ad proponendas desensiones admissus possit elideremo dubito equidem,
quin etsi nihil facile mutandum sit ex solemnibus,hic tamen ubi aequi
tas euidens poscit,actori ex alia iuris regula , quam suo itidem loco sititi. i. diligenter interpretabimur, subueniri oporteat: quod notandum reor hoc noste. Ait lex, g, OMNI Bus C Avs I S. Ergo non tantum ex eontra
420쪽
l. 3. . de talia sint,sive non eapitalia δ' desuncto reo ante damnationem licenidia di extinguitur h, etiamsi lis eontestata fuerit. Atque hoe est quod diserteati iuncta traditur a Modest: in hie verba: Ex iudiciorum publieorum admissis' ., J. . non aliis transeunt. aduersus heredes poena bonorum ademptionis, 'ri uri/I quam si lis contestata&condemnatio suerit secuta excepto repetundia i , . durum is .aiestatis hoe est perduellionis' iudieio, quae etiam mor
diciorum tuis ieis, quibuscum nihil actum est, adhuc exereeri Plaeuit, ut bonai eorum fi eo vindicentur. H.ictenus ille.Vtrum Q igitur exi imus ineri
i et Iul. nam bus presserquam exceptis ,contestationem litis atque sententiam.
. ' . At Graecorti mei est opinio interpretum,contestationem litis ad accia
Aecursio e Lltionem p 'petuandum tum cere ut vel re mortuo 1 equi damnatio M' ς - ψ possitiquae immorum ademptionem contineat. Eum enim locum expodicior uin Dentcs, pro coniunctivo Lbiiunctulum, a C Ideo altern uiuum articu-
Tq-a reor ut Graecos deec perit,quod Sitim abi plo Modestino eo loci su γ, i. si quis licitur. Ex caeteris vero delictis poena incipere ab heredesitrdemum -- - potest,si vivo reo accusatio mota est, celio fuerit condemnatio steai.dein iusto ta:tan qua illud caeterv omnia publicor uiudieiorum admissa ide quibus '' inuio aestu fuerat,exceptis duobus repetundaru) maiestatis eoplectatur. Sed verius est meo quidem iudici, vocubulum illud taeterv non tantum duo ista,verum etia publica omnia erimina excludere,de quibus ante Modestinus egerat. ad erimina autem extraordin tri. nec legitima quae a ceu satione habet, sed non sunt publica. unde neq; publicis Lia de iudieiis,neque priuatis actionibus eonum erantuti quatenus qui de eariis ni non infamin, corporalem eo ereitionem,sed vindicia priuatam, pe- ω i. de euniariamq; poena continent:itemq; ad priuata delicta nquorum no-h... .' ' mine non naodo ciuiliter agedatur ad poena, sed etiam eriminaliter ad extraordinariam animaduersionem imponenda olim intendebatur acie l. vl.ῖ. de euotios peltinere: ut stilitet post lite contestata defuncto reo nihiloti P. u. . minus peragatur iudiciu , poenae scilicet pecuniariae eo sequendae gratia. Quin I ex iudicioria publicorii admissis,tribus omnino ea si bus poena bonoria adeptionis ad heredes transsi.Vno si pedente appell.ationesiue deport.ui vel in metalis dati,no simpliciter,sed eum bonoria quae olim, id est Iurisconsul orii nostrorum temporibus, tacite etia ademptaeensebatur9publieationis expressa adiebio ne,qualis in Gallia nostra capitalium rerum iudicibus in via est, ut eo modiore loco in serius , ,as.. , poneturi siue in perpetuum vel ad lepus relegati, simul omnibus bonis,aut eoru palle mulctati rei mors interuenerit.Hoc enim ab Impi Gordiano Digiti do by Orale