장음표시 사용
101쪽
teres maritis in rem dotalem tribuerint, in tantum , ut vel dotis dominos eos facerent, dcquam egregie hoc Juris Civilis figmentum subis
inde temperatum sit, maritali licentiae figenis injectis, ea, quae hactenus dicta sunt ad propositam speciem applicemus. Ait autem Mois destinus. Servus dotalis heres ab aliquo instit tus, mariti jussu vel adire vel repuaiare debet
I. hereditatem. Servum autem dotalem hic accipe inaestimatum. nam in aestimatum hujus modi inspectio non cadit, ut monui, & plenius videre est in I. Si mancipia I 8. D. d. Pur. Dol. 1. iunet. l. Si mulier M. D. d. Pact.Dotat. Is ergo servus dotalis inaestimatus heres ab aliquo i stitutus mariti jussu vel adire vel repudsare he- ireditatem debere dicitur. Sed cui ξ Uxori scilicet, quoniam aditio hereditatis in fructu non est; quae autem in fructu non sunt , in his non maritus, sed uxor dotis domina habetur , seu, quod idem Valet, ea non marito , sed uxori acquiruntur. Nec est, quod jactis q. supra fundamentis credas , utrumque in I. 63. pr. CV g. a. F. d. Acquir vel omisi. heri
tam diserte dicitur , ut non possit disertius. Ait enim Julianus, Aditio hereditatis non est in opera Fervili. Idcirco , f servus dotalis
adierit, actione de dote eam hereditatem mulier recuperabit quamvis ea, qua ex operis d
ralium acquiruntur, ad virlim pertineant. Viderea
102쪽
den', quod dixi, verum esse λ Et tamen semper Verum esse , cave credas. Potest enim evenire, ut in gratiam mariti heres si institutus, atque eo casu non uxori, sed marito
acquiritur hereditas. Audi ipsum Ulpianum in L Hinc quaeritum g . I. D. de Pecul. Potest, inquit, ese apud me duplicis juris peralium et stipula servus est dotalis et Potest habere pecuintium , quod ad me resticiat : potest in quod ad mulierem. Nam quod ex re mariti quaesiit, vel ex operis pris, id ad maritum pertinet : Crideo si respectu mariti heres sit insitutus, vel ei legatum datum, id eum non debere restituere, Pomponius Acribit. Idemque circa servum usi1fructuarium elici potest ex l. Si quis et q. junct. I. seq. D. d. Iustua. Debet ergo serinsus dotalis aut dominae intuitu, aut certe
simpliciter institutus esse, ut hereditas mulieri acquiratur. Quod autem in I. Si Legato I s. D. d. Iura Dot. dicitur eam demum hereditatem , soluto matrimonio, reddendam mulieri, quam testator noluit ad maritum per tinere , per liptolen intelligendum est , pro quam non diserte voluit ad ma itum pertinere. Similis locutio est in I. In fraudem I . f. l. D. d. Testam. Muit. in primis vero in l. Furiosa matris q. π. D. Curat. furios in al. ext. min. dand. hancque figuram Rhetorices,
103쪽
Virgilium aliosque probatos auctores reperiri,' Cl. Antecessor G. Noodi in tractatu suo longe elegantissimo, qui Iulius Paulus inscribis. tur, cap. 7. ObserVat. Manet ergo verum, etiamsi simpliciter institutus sit servus , mulieris tamen emolumentum esse.
V. si tamen, quanquam mulieris hic dominium vertitur, servum illa dotalem jubere non potest, ut vel adeat, vel repudiat, sed hoc unice mariti arbitrio relinquendum est. I. Cur ita ξ cum utique dominium maritale cedat hic juri mulieris, & praeterea de ipsius tantum aut commodo aut periculo tractari videatur. Quod ad prius dubium , respondemus, mulieris dominium naturale quidem esse unde nec satisdatione fundi dotalis oneratur, quasi aeque possideat ac maritus , I.
Sciendum es is . f. si fundus D. Qui satisd.
3. cog. attamen Jure Civ. praeter maritum neminem alium dotis dominum agnosci: prinsertim vero, si Modestini aetatem consideramus, qua nondum vindicatio post solutum matrimonium mulieri concessa fuit. Nam quodcunque in Pandectis de mulieris patrimonio dominiove dicitur, ad effectum finem. que solummodo respicit , ut ostendimus. 4 Accedit, quod hereditatis acquisitio mere cuvilis est , cum sit unus e modis acquirendi
dominii Jure Civit, Quoniam autem duo simul
104쪽
simul ejusdem rei domini esse non possunt,& memoratum jus maritum dotis dominum agnoscit, sequitur necessaria consequentia, actum hunc civilem ab alio, quam a marito, celebrari non posse. Hoc itaque dubio re- 3. moto, alterum aggredior, quod positum est in adeundi repudiandive arbitrio. Et sane 6. durum & incongruum videri potest , rem hanc ad mulierem non pertinere sicut revera non pertinet quum tamen ad eam omnia hereditatis, servo dotali delatae , bona unice respiciant. Verum ne existimes mulieri hoc 7. Juris Civilis tenore injuriam fieri; magis est, ut mariti sortem commisereare, utpote ad
quem sub honorifica illa dominii specie omne
onus & periculum ex aditione repudiationeve redundat, nullo inde commodo apud eum remanente. Nam non tantum , ut Julia- 8.nus ait, in citata l. s. g. a. D. d. Acquis. mel omittend. hered. si strum dotalis adierit, actione de dote eam hereditatem mulier recuperabii r item Pomponius in d. l. 6 3. D. d. Iure Dot. Si legato aut hereditate aliquid servo dotali obvenit, id soluto matrimonio reddendum est mulieri : verum eo amplius, quemadmodum noster definit, aut facile repudiando , aut temere Fuficipiendo .incognitam successionem , dotis judicis uxori flua obligatur. Et hoc qui- 9.dem jubentibus ipsis juris principiis. Etenim
105쪽
cum maritus in re dotali praestet dolum, cutipam latam & levem , ut monuimus , idem quoque ipsum in accessorio dotis , quod se per modum partis habet , praestare debere
certum est. vide omnino l. Si marito 3 I. g. uti. s. h. t. Adeoque, re bene perpensa, totum negotium huc redit, ut uxor omne commodum percipiat absque ullo damni metu, in maritum contra omne periculum derivetur sine ulla spe lucri. Quod quam prope
ad leoninam quandam societatem accedat, quis non animadvertit ' ni ea tanto pejor sit, quanto inter divini humanique Juris consortes prae sociis arctior conjunctio est. Profecto οφθαλμοφανως incurrit in decantatum illud aequitatis axioma , Secundum naturam est, ut commoda cujusque rei eum sequantur, quem sequuntur incommoda , I. IO. D. d. R. I. Sileo quam periculosae plenum aleae sit adire aut repudiare hereditatem. Itaque Juris Civilis asperitas , dicam an absurditas hac in parte, eo rem redegit, ut diligentissime noster remedium circumspexerit, quo intolerabilem istam stricti juris duritiem commode eluderet. Invenit quoque tandem longe argutissimum ευρημοι , quod verbis sequentibus continetur. Sed ne maritus , inquit, aut facile repudiando vel temere bustipiendo incognitam successionem, dotis judicio
106쪽
judicio uxori suae obligetur , consulendum est marito videlicet muliemem coram tentibus
interrog ri , utrum velit omittere an acquirere
hereditatem e o' si repudiare se dixerit, facile miniti jussι repudiabit : quod si hereditatem
agnoscere maluerat, reddendus e F a marito semum uxori , ea condiιione , ut, cum jussu ejas adierit, rinsum marito re adatur. Ita in marit, sollicitudini consiuietur in uxoris desederio parebitur. Ergo Eurematici hujus summa in a. eo consistit, ut, si mulier hereditatem aditam Vult, maritus dominium suum civile in ser-Vum uxori pro momento resignet, eum in finem, ut ipsa sic pleno jure domina facta lacultatem habeat hereditatem suo nomine adeundi. nam, si repudiare parata est, ambage ista non est opus; facile mariti jussu repudia
Non me latet, Francisco Duareno, viro VII. doctissimo Inventum illud nimis audax videri, immo nec juri nec rationi satis consientaneam 3 tum quia dos conuante matrimonio non recte solvitur, l. unic. C. Si dos const. matrim. tum etiam quia talis momentanea datio dominiam non transfert, t. Qui sic solvit, s s. D. d. Ω-lut. Sed bona cum venia celeberrimi Duare- r. ni dixerim , non tantas mihi dissicultates apparere, dum oppositae leges de vera&seria salutione traditioneque agant, hoc autem lo-
107쪽
co sit fictio quaedam , qua subtilitati Juris
Civilis utiliter fraus sit. Et sic multa conistra rationem disputandi pro utilitate communi introducta sunt, l. I. g. 2. f. ad. L. Aquil, Sed & ipse vir doctissimus, non obstantibus illis, quas ait, absurditatibus , utilitatem hujusce Cautelae agnoscere compellitur. Subjicit enim in continenti , Sed hoc adinventum est uti litate suadente, contra flubtilitatem juris, quod hac ratione sine incommodo cujusquam constulatur mariι o. Amplius primam consilii a Modestino dati partem etiam in aliis rebus commendat, his verbis, Hoc confitium cautioque Modesini utilis esi, non tantum mWito, sed aliis etiam, qui negotia aliena gerunt, ut in talibus negotiis, qua periculosa captiosiaquesiunt, domini voluntas consen usque requiratur. vide
Comment. illius ad h. l. idemque & glosis hoe
Restat adhuc unus scrupulus , qui sorte contra posteriorem Eurematici hujus partem moveri posset, quem itidem pro virili removebo. Videlicet cur non, ut in repudiando, ita etiam in adeundo Modestinus perseque mariti jussum, uxoris testificatione corroboratum, sufficere censuerit: sic enim resignatione illa dominii & momentanea juris sui renunciatione, quae praestantissimum Duarenum Ostenderunt, opus non fuisse. Sed scien
108쪽
sciendum est , Jurisconsultum nostrum mari tum non solum de damno securum reddere, verum etiam omni ejus sollicitudini mederi . voluisse; ut vel in fine legis totidem verbis profitetur. Quod si enim servus jussit mariti S. hereditatem adierit, ipse maritus per eum heres efiicietur , tenebiturque adeo creditoribus hereditariis , a quibus , etiam restituta dote, inquietari semper poterit. Nam certissimi juris est , eum , qui semel heres est factus , licet omnia bona hereditaria alter tradat, Iure Civili nihilominus pro herede haberi. At vero cum mulier , ut vult M destinus, suo jussit per servum adit , ipsa heres efficitur , & sic maritus nihil prorsus incommodi ex tali aditione percipit. Iure
tamen novo non ita metuendum est marito, , r
dum lex Iustiniani heredi consulit, ut cum beneficio inventarii hereditatem adire possit, etiam incognitam. l. all. f. 2. C. d. Iure Deliberandi.
109쪽
Ad L. Si tutor 9. D. de Suspect.
Si tutor aliquo vincula necessitudinis , vel ad itatis pupillo conjunctus siti, vel si patronus pupilli liberti tutelam gerit , O quis eorum d tutela rem vendus videatur, optimum factumes, curatorem ei potius alungi ,
quam eundem J cum notata sue O
exstimatione removeri. sUM MARIA.
I. Honestatis curam I constulta cordi esse
II. casus Legis, ejusque qualis quadr
110쪽
2. Uui in aliis in locis reverentiam erga consanguineos in patronos commendat. 3. Occaso hujus inventi. q. Nequities tutoria in pietas pupilli inter se cotiata, hanc que illa majorem de fidein '
s. Quin in affinium fama parcendum mo
6. Ratio hujus rei a praecepto Servatoris Mud aliena.
I. Mens eius interpretalsone adjuta. a. Crisi hic nihil opus esse. . T 3. Argumentum ex ipsa lege nostra.
IV. Substantia hujusce Eurematici
er dotes. I. Verba Modestini. a. Variae lectiones duobus in locis; fled qua
sensium non morantum. 3. Cur tuis curatoris mentio fat, non autem novi tutoris.
q. Curatorem habenti alium siveraddi posse .ae ipse Modestino probatum. s. Fallere id in eo, qui tutorem habet; ejus qua disserentiae ratio. 6. Solam hic Iuris Civ. offensionem evitari , at reipsa nihil interes: . Nec pupilli tantum, sed in tutoris res