장음표시 사용
151쪽
charismata, sed ipsum dico Spliatum sanctum verum Deum, cuius praesentia ipsae naturales Passiones animi, ut supra diximus, fiunt divinae virtutes. Non est ergo auserendum a Filio, id quod Pater intelligitur posse conferre Filio e quod nisi contulisset Filio, non esset Hlius omnino persecta imago Patris , neque perfectus splendor gloriae, neque Porsecta figura substantiae eius, iuxta dictum
apostoli, cui iam deesse tutelligi posset aliquid, quod illi Ιater
Graecos theologos idem quod Latinos sentire quod Spiritus sanctus donum sit, et amor Patris et Pilii.
Sed quum multa competaut proprieque dicantur in Filio, quae
neque competunt neque dicuntur in Spiritu sancto , illud potissimum in scripturis sacris vulgatum saepissime, quia Spiritus Sanctus sit donum Dei , sive charisma Filii, unde illa orta est superius allata disiunctio , aliud esse Spiritum sanctum , aliud chariSilia, quae si sic perfertur, vera non est: quia non est aliud Deus, aliud clementia Dei. Sed consideratione distinguuntur. In divinis tamen , quia Spiritus sanctus sit prius naturaliter donuiu , quam sit in nobis per participationem, non potest esse donum sive charisma,hisi Patris et Filii ut supra ostensum ost amor, ut superri S lini mus, ab utroque procudens: amor sane longe alterius rationis, quam sit in nobis, qui dicitur a sacris sc iptoribus ineffabilis ille ac uintili, L, Complexus Parentis ae prolis. Unde ullarius antiquia, theologus in Patre consideravit unitatem, in Filio aequalitatem , in Spiritu Sancto unitatis aequalitatisque concordiam. Sed dicet mihi Graecus quispiam , qui mecum viam Pacis et caritalis ingressus est, et me eum cupit diseero, et doctior fieri , placere sibi haec nomina coiplexus, unitatis, ct aequalitatis, et concordiae, quae a Latinis ax ctoribus reseruntur: acuto enim simul et sancto dicta illa xii ei 'tur, quibus etiam Spiritus sanctus exprimitur esse mutui Ν eram' Plexus parentis et prolis' et recte in Patre considerari unitatem 1 a quo uno sunt omnia, etiam ipse Filius, et Spiritus sanctus. mi illo aequalitatem , quae a generante consertur in genitum : m bi' i' ritu sancto unitatis aequalitatisque concordiam , quia non gener i
152쪽
tionem, sed inclinationem naturalem in divinis dedit: sed non abs re quaerere a nobis , cur hoc a Graecis auctori hus nou dicatur, timens De novum aliquid et non dictum graecis patrihus proserat. Ego vero idem a doctissimis sanctissimis ino sere graecis doetoria hiis dici animadverto. Complexus enim iste parentis et prolis, idest Patris et Filii, et coneordia unitatis et aPqualitatis, est illud quod
intelligit Gregorius nagianetenus in sermones dicens : το αννιυμα τὸ ἄ- cres. γιον μέσον του ἀγεννητου η γεννητοῦ Epiphanius quoque Ex eodem sen- Espha su dicit: τὸ πνευμα το αγιον ἐν μισω του πατροι inὼ: id est Spirittis 'sancitis in medio Patris et Filii. Iohannes vero damascenus lO- Lb. dam. quens de Spiritu sancto, Gregorium theologum nou nominans, citis verba suis dictis interserit dicens : το τωυμα το αγιον μέσον η πιεννντου υ γεννητω : et subdit 6 δι' ιιὰ τω - . συναπτόμινον : idest per Filitim Patri coniunctus sise eo talias Spiristis sane tis. Sic ergo et Hilarius , et Augustinus et uterque Gregorius nagianaenus et nys-
senus, et Damascenus, et Epiphanius et plerique alii , quos non assero , graeci theologi idem intelligunt, idem di eunt , et in m do dumtaxat rei exprimendae disserunt. Quia sicut revera una est Τrinitas, ita una ost in nobis recte sentientibus de Trinitate verutas. Sed varie , ut in primo libro diximus , excipitur cogitationibus nostris , varie exprimitur vocibus nostris : amor enim et complexus , et concordia, et το μέσον τω ποι δι' ὀιοῦ συναπτόμενον, idem reserunt. Qui vero hae in parte aliud sentire Graecos , aliud Latiuos existimant, se ipsos contradicendi studio seducunt. Damnam Latinos , et quidem summa cum impudentia quod spiritum sanetum procedere asserant in divinis per modum amoris, et tamen ubique nominant Spiritum sanctum nomine doni et charismatis. Sed quodnam verius et excellentius est donia in Dei, quam amor Dei, et e
ritas ipsa, quae Deus est y Dicant mihi, quaeso, Photiani scioli quid sibi velit in divinis illud μέσον ἀοπινήτου ψ γενυετοῦ, quam idem illud quod a Latinis patrihus aliquanto expressius dicitur, amor Patiis et Filii , complexus parentis et prolis , et ut Hilarium exponens Λugustinus ait , ineffabilis illa genitoris genitique suavitas. Hoc ex graeeis patribus didicere latini , et non sibi ad libitum , non quasi novam theologiam stixero , id quod Latinis Nilus , Cabasilas , et Iosephus Briennius imputant, boni quidem viri, sed non quan
tum in tanta re oportuit eruditi, et qui recte nec Latinos intelles-xere , nec Graecos: conciliandi enini, non inter se collidendi sunt
153쪽
a stiri Graecorum theologorum de Spiritu sanet
x et Filii, et teritum a Patre et Filio, et secundo loco post Filium. R il illud dubitari et quidem non ab re possit , cur ab iisdem
Quomodo medius, si xv x μ' dissicultas
Filiis in ciui est immediate Post 1 atrum δsolvitur nec alia veritate solvi potest , nisi ut quum Spiritus di
fhnici hi iuge uili, non intelligatur O erat,
uis et processionis, quia sic generatio praecedit, est, processionem , quia Prius ordine byrestut ς telligitur Filius genitus, quam Spiritus sanCtus proce - .eo etiam prima persona Patris non spiratoris nomine nuncupata ed . nee enit in divinis personis est ordo cum praerogativa tempori , quum si ut coae Letua ; uec cum Praemgativa naturae, quum Sint
ut eous stantiales; neque cum praerogativa dignitatis Daxur
nis personis, sive prius sive dignius dicitur, notat e . praerogativam prioritatis originis, quae exprimitur derivation ldam personali , ut altera potius dici proprie debeatur ex albera , quam prior aut dignior aut maior altera per eos emanationis m- quos supra retulimus. Sic ergo Epiphanius quum dixit Spira ctum a Patre et Filio appellatione tertium, ordinem personas unginis quibus potuit verbis expressit: quum autem postea dixi dpiritum sanctum in medio Patris et Filii, proprietatem respexit per Mnae, non ordinem, ut sanctus Spiritus intelligeretur amor et nexus Patris et Filii: et id quod sanctus vir Hilarius consideraba , Patri unitatem, ut supra ostendimus , attribuens , Filio aequalita
154쪽
tem , Spiritui sancto unitatis aequalitatisque eoncordiam. Sed et Gregorius naalangenus ipso quoquE cum Hilario sentiens , patri uni- εἶ statem attribuit, dieens: φύσις τοῖς τρισὶ μία , ἔνωσις δἰ ο πατηρ, εξ ιζ.tat ον arisorrvi τὰ ιξῆς : idest uatiam tribus una, tinitas autem P ter , ex quo et ad quem reliqua referuntur. Quod autem aequalitas attribuatur Filio , passim apud omnes auctores grae S reperias. Sed idem Gregorius satis sit, qui in suis heroicis ait de Filio
loquens: εἰκὼν ἄρχετυποιο , ,σις sim τορ i r : idest imum archet Ni et natura Patri aequalis. Laudemus igitur, et quibus possumus laudibus extollamus in caelum sanctissimos patres, idem sub diversa verborum serie sentientes: nec damnentur Latini quasi curiosiores, quod accuratius et diligentius haec inter se dicta Sanctorum considerare pia intentione voluerint: quaerentes eum, do quo in psalmis seriptum est, quaerite faciem eius semPer. Quanto esset Pra stantius haec et eiusmodi cu in caritate et Pietate considerare, quam cum caecitate et aspectata nescio qua inscitia calumniarii
Declarautur dicta Gregorii nysseni inter monstrandum graecos et latinos theologos antiquos idem de Spiritus sancti processione sensisse. Elim profecto hoc loco libenter doceri ab iis , qui Latinis imputant quasi temeritatis vitium , quod utriusque emanationis divinarum personarum diligentio in considerationem habere ccinati sunt; velim . inquam , ab his explicari inibi , quid sanctus , et non minus societate quam doctrina conspicuus Gregorius ii,ssenus sibi velit Gret
155쪽
pacto intelligemus haec verba λ alii oris sane et obscu
tamen ordinem personarum considerantes , non negserentiam , quatenus ipsae tres personae indivisam naturam deitatis habentes, inter se disserunt disserentia causae et causati, quan ira tini disserentiam relationis sive Ordinis sive Privel P 1runt: quia nomen causae et causati quod naturalibus et e rhus convenit, duriusculum 1isum est , quam ut divinis Persolapte posset attribui. Nomen autem principia, in persona I gtur dicentis in Iohannis evangelio , ego principium, qui et loquo vobis: et in persona Patris in eiusdem apocalypsi dicitur, ego pcipium et finis. Haec ergo disserentia eius quod est non ηM alio, et esse ex alio, Personas quidem distinguit, naturam stinguit e quia tribus e tentibus personis , una persona Panullo est, reliquae duae Filii et Spiritus sancti a Patre sunt. Seu harum duarum personarum, quae ab alio idest a Patre Fun , , sum disserentiam consideramus. Sed qnaenam est haec disserenti. Si ad evangelium sγmbolumque respicimus , nitul expreSSum here , idemur, nisi quod Filius ab alio est tamquam genitus, bpin
ritus vero tamquam procedens. R oti. Filitis sonitus diei inr
156쪽
dens7 Hoc est quod quaeritur. Nam, tit idem Nyssenus super Gra- ur tionem dominicam dicit, κοινου δὶ oνYω τῆ υἱῆι καὶ τώ πνεῖ ra To
ιδιιον-: idest quum commune sit Filii et Spiri tis snn-cli non esse ingenitum , qtiod est esse ea causa , mrsum est in suis proprietatistis exquirenda disserentia , in qua mixtio non sit , ut servetur , quod tifri e commiane est , et M od est proprium non conitin fur. Et hane disseretitiam aliquanto expressius explicans sanctus hie pater subdit: ο γαρ μονογινηι υἱὸς ἐά τοῦ παRος παροι δ άγίοις γραφῆc ινο ortia , μέχρι τουτου ἡ λόγοs 1ςησιν αυτω το
προσμαρτυρ αι: idest tinigenistis Dei Filitis eae mire in sacras scriρltiris nominatur: et stictisque oeritim constittiis ipsi ρι prie n-lom : Spiristis sanestis enim et ex Patre dicistir et ex Filio esse , testimonio comprohatiar. Et subinde affert N3ssenus Paulum apost
tum , qui dixit, misit Deus Spiritum Filii sui: declarans quod Spiritus sancius dicitur Spiritus Filii. Sed Filius nullo modo neque est neque dici iur Spiritus sanctus. Eceu differentia proprietatis utri u que, Filii scilicet et Spiritus sancti, quam hoc loco, idest in hac superius adducta.pateticula ad Ahlabium per alia verba quasi magis intraneos sensus habentia , idem sanctus vir explieat, αἰτιαε οντ οι idest Filii et Spirisus sancti. Qui in hoc conveniunt, quod sunt nota ex se ipsis, sed ab alio, scilicet a Patre. 'A L πα- ριναν ἐννοοῖμεν : idest aliam riti stim dissercntiam consido natis. Quia scilicet ex his duahus personis qua u sunt ab alio, idest a Patre , qui prima persona est, alia πο-χως, idest continenler, sive αμισωι, quod immediate dicitur, ex Patre est, alia vero non προσ-ιχ- , neque ιε σιμ , sed per id quod continenter et sminediate sub Patre est, dependet, et procedit ab eo: ex quibus xerbis dinserentia aliqua seuerationis et processicitiis ostenditur: et xuit in nuere , quod generatio , in quantum est generatio, in divinis origine praecedit processionem. Haec autem distinetio servat id quod utri que commune est, dum confitetur το ἀπαρά meτον ὐ φωι- , et quod proprium est, non confunditur: dum Filius ex Patre solo iniselli situr, et , idest continenler, et immediate sui, Patre, spiritus vero ex Patre et Filio, sive ex Patre per Filium , quia est δια το προσεχοα - τοῦ πρό j, idest per Fili in , qui immediato a Pa-
157쪽
est esse unigenitum, neque a Spiritu sancto q
atιlem continenter immediate umgemtus Hlius ιntemScum Patre. Per Osum autem et cum mso, ante quam nova ati qua non fulsistens intercedente medio mi esse tu in festini virilias sancitis unite conuerehendιtur, nihιlo filo secundum essentium , ut unigeni us momento
rtim causam habet essendi. Quae opter et uigenitus lume4ed Per Perum lumen resilinus , neque interoalla neque uult rno diserti rete unigeniti eo tulia a Patre disrun Iur.
158쪽
Quanta dissetillas eireumstet eum, qui de Spiritu saneto aleut et de universo Trinitatis mysterio diaserit
Quod fide opus est in sanetissima Trianitata intelligenda, et undenam ei ea ipsam de spiritus sancti processione sententiam dissidia manaverint
Quo pacto ipso in opere sit proe dendum et quod ante omnia Cra eorum auctoritate theologorum utendum.
De sanetissima Trinitato sumniatim elarissimeque quantum pertinet ad praesens institutum.
in quo Latini eum Graecis de sanetissimo TeInitatis mysterio, sentiant et in quo dissentἱre ah illsa vide
De nomiti Ihus personatum sanctissimae Trinitati, in graecis auetoribus , et quod Pater et Filius iunionum principium Spiritus satieii
Communia quaedam de sanetissima Trinitate tam Graecis quam Latinis proponuntur, ut inde possit colligi solam esse in verbis non in re dissonsionem.
De humana erga Deum erinit une deque vestigio sanetissimae Trinitatis in rebus ereatis.
De proprietatibus divinarum personarum ex Nilario et Angustino
De Trinitati, imagine ex Augustino praeeipue; ibique Ipsius Augustinἱ
Admonitio ut Augustini se a peti-aentur: ibique do ita quae di issetur attribui porsonia di,itiis.
Quid Latitii de spiritu saneto, et quo pacto a Patre et Filio praeedero
159쪽
Quod inter xntiquos in logoa gerihentes, et latinos, nulla est de Spiritu sancto dissensio.
Cous mantur quae die a sunt aucto ritate graecae linguae theologoram.
Εpilogu, superiorum, et confirmatio, et explicatio, et Graecorum admo ratio.
De Prima graeci schismatis ex usa - ione super nicaeno eoncilio perpe. ram tandata.
De secunda exeusatione, qua Pra tendere Graeci evangelicas avet ritates nituntur.
De tertia excusatioue , quam SuPer apostolicis verbis graeci schismatiqauetores landaverant. Eversio primae excusationis super ni- caeno concilio sandatae r ubi longo progressu de synodis agitur , et quae Et quot suerint, et quae meis de sanctissima Trinitate . deinque Processione Spiritus sancti decreta , et quae umbola promulgata suerint explicatur.
Eversio secandae et tertiae exeus itonis Sehismaticorum, quas i uper evangelicis et apostolicis verbis i dare satagebant.
lius inebatur ad se Omaiis defensionem
Quarta Photii ratio dissolvitur. CAPUT VI. Mes Witur quinta Photii ratio.
160쪽
Qinam pernieiose et insulse laborave rint , qui post Photium tueri sebi
Diluitur ealuinata ex evangelio Perperam surrepta pro aehismata -- mendo.
Respondetur obiee iotii. quae ex ver his Dion Vati male pereeptis principium sumpsit.
Di,sol .itui prima Ohieetio . quas exseriptis Iolia unis damaseeni traxit originem.
Resellitur seeunda obiectio ex Davi
Retorquentur in schismati eos tela , quae de corruptis Basilii ei Gra-
Solvitur ratio ex responsioliabus pa
Quodnam diverticulum exeogItarIntsehumatici do spiritus satieti aequivocatione, et quo paeto Iuda exis
Reseruntur multa ex Mein litteris , quibus vanitas aehismati ei divertiis euli elarias pereipiatur, deprehendique saei lius queat nodus co eiliandaa quaestionis.
Confrinantur, quae sunt allata, ibi que de gratia et donia spiritus
Confirmantur item ex graecis aura ribus , quae supra suerunt allata.