Tractationes juridicae de jure hortorum, convenatione et compascuis

71쪽

inen merden. Notabiliter autem in eadem ordinatione subju

Minister aulicus &cameralis aliquando re non satis perpensa, praecipitanti consilio, contradicentibus licet aliis, Principi suo persuasisset, ut publicatione Decreti poenalis libertatem pascendi, qua subditi ab immemoriali tempore sine quereIagavisi erant, limitaret, & exemplo aliorum Principum ceristum, satis tamen exiguum orium numerum pro quantitate jugerum, illis adsignaret, maximae huic & quidem justissimae ortae sunt subditorum querela, eorum cumprimis, qui in praediis ac pratis suis sine vicinorum damno & injuria, plura pecora alere poterant 3 docuit autem eventus, Consilium istius ministri tam Principi quam subditis perniciosum fuisse, unde paulo post decreti auctoritas eviluit. Scilicet, non est eadem omnium locorum conditio, idemque subditorum status. In ejusmodi rebus odiosts ac libertati subditorum adversis seria ac longa deliberatione opus est, antequam quid

certi contra receptos mores statuas: Praeterea per modum

simplicis decreti, vi imperii, tollere velle id, quod fuit naturalis innocuae libertatis, minime est consultum. XVa Quoad ius Romanum, ex Bariolo in I. roties p. I. de

portie..in La=ηbisiosa. n. n. de decret. ab ora fac. Covarrid. l. Surdo Uol. I. cons. . n. aes refert D. Brunnem. in I. I. C. de pasc. pubi. Rectorem civitatis, ejusque decuriones minime posse praeter morem jam usu receptum, vel ex consensu omnium

72쪽

omnium, aut ad publicam utilitatem, vel ex Regia permissione palcua omnibus civibus communia, vel ad tempus, vel perpetuo interdicere: nec ex eisdem agris partem aliquam certis claudere limitibus, & prohibere pascendi

usum.

XVI. Praeterea monendum, quod Dominus alicujus civitatis, villat, vel castri, h bens in his locis jurisdictionem Civilem& criminalem, vulgo Dohe und Nieders eri hi, nullum habeat ex hoc jure dominium in pascuis publicis illius territorii , intra quod jurisdictione utitur. Haec namque pascua ad hi versitatem pertinent, sub ejusdem universitatis dominio esse censentur, L in tantumg. universtatis. de R. D. Bertrand. lib.I. cons. I. 9 conss' tametsi pastuis pubIicis. ut habitator & incola illius loci uti possit, si illic habitet, eo tamen pecudum numero, qui sit arbitrio boni viri moderatus, iuxta territorii & Pascuorum qu/litatem. Bertrand. liba.eons π. quem cum aliis sequitur COVarr. pract. quaesis .

Caeterum constituitur jus compascui, Ruppes s vel jure familiaritatis & precarii, vel instar fervitutis alicujus

reciprocae. Iure quidem famiIiaritatis non servitutis compascua constitui, vult Roppen. deris. Ia. num. ro. ubi scribit in compascuis jura familiaritatis δέ mutuae quasi societatis attendi, non servitutis: immo censeantur vicini super via pascendi communionem ut mutuum precarium habere. Sequuntur alii. vid. D. Nichter vol. I. consses. D. Struv. ad π.tit. deservis. rus. praed. thes assi. Recte tamen D. Merius,

K hodie

73쪽

hodie Pragmaticorum Germaniae facile Princeps, pari. V. decf. a. ait, juxta consuetudinem loci, quae facit deformat jus servitutis l. U. commun. praei in agris communibus vel commixtis compascua instar servitutis alteri competere posse. Quod etiam per pactum fieri potest. Neque enim pactum legibus est invisum, quod communionem, non dominii, sed juris alicujus ita constituit, ut ab una parte se habeat instar servitutis, aut ab utraque instar strvitutis reciprocae, utrimque impositae, quasi per quandam permutationem. ut g. praeterea a. de locat. D. Joh. Thomae. tr. de

noxia animal. c. Io. n. 22.

Usus compascuorum certo genere animalium constans, invito socio mutari nequit, nisi is suam amittere velit portionem. Tilem. de Benign. Int. I. decad.I. Pol. 7. num. N.

XIX. Quicquid una pars facit in compascuo mutuo, illud nec alteri prohibitum videtur. Actus enim utriusque in compascuis se habet correspective. CarpZov. p. a. Cons. I. def. Io. Sic si vicinus in exercitio pascendi alium impediat, v. g. cingendo praedia sepimento, alteri idem licebit. Dec. confam

Si communitas vel societas agrorum sit inter duas civi tes vel pagos, quoad proprietatem ipsorum agrorum, non

: tautum

74쪽

tantum quoad Ius pascendio tunc non potest altera civitas

absque alterius consensu colere agros illos commune, nee In eiS uoveIIare, nec illis uti ad aliunt usiam, quam illum' cinci hactenus usa suerit. Ille siquidem usius censetur communi utriusque populi consensu per missus in iIIis agris utrique populo publicis & communibus, etiam quoad proprietatem atque ideo, qui aliter hi&agris utitur, impedit illuni usium ad em suere agri communes destinati. Ita bene Corarrid. quaesi. n. 7. vers. Tertio principaliter. XXI. Sic, si detur communio inter duos vicos ad pascendum incerto agro, ad eum usum ab antiquo destinato, ita quidem ut

IS ager prata communis nomen habeat, ein aemeiner Annos

dominium, non potest illum lare, nec arare, nec iminare

absque oon:ensii illius civitatis, quae illic habet communionem, qtioad patecndum x tuo se vitutis, aliove quocunisque. ratio est, quod alias per agriculturam pastus communis impediretur. Praetcrea ex nomine ac destinatione a I tu

pascendi competit utrique civitati veI vico abs Iute non autem sub ea limitatione, quae permittit pastum, colIectis o tenipodre , quo Rger a cultura vacat, ben offenen geldem. Et hoc maxime notandum monet Covare. I vera quarto est an hac, qui n. M addit: jus colendis agrum eo in 'univcrsitatem qO. annorum praetcriptione defendi posse. Add. Carpoll. de servit. rustic. cap. deferrit. reficent massi

75쪽

XXII. Aecidit non raro, quasi ex natura ipsa communionis aesocietatis, ut inter eos, qui jus compascui in iisdem agris habent, oriantur lites, rixaeμc discordiae, praesertim, li v. g. una communitas plures habeat pecudes, quam altera, menn

quaeritur: An compascua dividi posctant 3 Resp. licet ipsum ius servitutis pascendi praediale sit individuum, L 1ν. de Lis. de usus habit. dividi tamen posse pascuorum commoditates. Caepoll. de servit. rust. es. n. aa. Thessaur. decf. r. ubi ait, ita in senatu Pedemontano judicatum. XXIII. Fieri autem potest divisio, vel I. per regiones camporum.

ita ut unus in una parte iandi, alius in alia pecora sua pascat. Derlicia. d. conec num. I . ubi post alios allegat. Panschm. pari. I. qu. 22. num. N. Useq. Vel 2. per certa tempora, v. g. ut una communitas horis antemeridianis, altera pomeridianis pascat. Neieten. de se . dissere. . cap. M. num. II. Vel 3. pro numero pecudum, ita ut quia plura pascit pecora, in his quae numerum excedunt, prohiberi possit. Mang. deservit. rus. n 31 . quae divitio saepe maxime necessaria est, ut tollantur mutuae querelae, quas plerumque inaequalis pecorum numerus excitare solet, mann der eine Theti die Euppetuisti all,u

tnag. xXIV. Quaeritur autem, quomodo diviso feri debeat, se unaeommunitas pecoribus longe numerorior saltera ρ Respondet Berlichius. a. conel. num. Ix divisionem fieri debere, non habita ratione capitum & personarum, vel pecorum, sed

76쪽

atqualiter, ita ut illa communitas, quae minorem numerum pecorum habet, tantam portionem eamporum & pascui accipiat, quantam altera, quae numerosior est hominibus &pecoribus. Idem sentiunt Λnt.Themur. dec. aa. n. ra. Orseqq. Menoch. a. ΛUE cof as. num. ult. in Ila. xXTSii aliqui ius compascendii iisdem temporibus iisdenique modis obtinuerunt, & usurparunt, unus altero invito ad divisionem provocare non potest, si alter damnum ex divisione passurus fit. Quia alteri per alterum iniqua eOnditio inferri non debet; & quia tot videntur esse servitutes, quod sundi dominantes, arg. l. via u. deSRP. arg. I. K. p. ἔ. quemadm. strv. 3e propria cuique fiando videtur servitus debita. eizenegg. d. l. Mang. d. tr. nos. qui limitant, nisi is, qui jus compascendi habeat, rixosus & injuriosus fuerit. arg. l. I . pro M. de quo eamen adhuc dubitare licet: vel alia causia divisionem suadeat. Sic divisio volentibus &consentientibus iis, qui jus compascendi in alieno lando habent, fieri potest, si ipsis pro sutura, Domino autem praedii nocitura non sit: contra ille recte contradicere, & petere posset, formam antiquam servari, ita ut omnia pecora simul iisdem horis pascantur, arg. l. a. g. de aq. I aq. plo. arc. Neiri

XXVI. Quaeritur praeterea: An Iuri compasiui ab alter ociorum re iciari possis p Λffirmant communiter Dd. L quod nemo

P . - . . . .

77쪽

tis quaedam species compascua videntur, quibus renunciare integrum. 2. Quod compascua jure samili .iruatis ac precarii mutui nitantur, in quibus praescriptioni non ςst locus. Et his rationibus renunciandi libertate ni adstruit Koppen. decis Ia. num. IM e Meqq. CarpZov. pari. a. Const. I. de .s. num. L. ubi ait: quod in compascuis jura familiaritatis, vicinitatis& mutuat quasi societatis attendantur, nec usum compascuorum quidquam aliud esse, quam precarium reciprocum.

Veiba praejudicii ibidem adducti haec sunt: Diemeit folle

dies Ibe nach eines precarii reciproci, ιu lederὲ it mietierariis en merdeii mag. Add. D. Nichter d. cons. D. Struv. ad md. L ubi ait: adquiri in hisce compascuis indis solum jus,

ex quo uterque vicinus facultatem habet in alterius agris sita pecora pascendi, quam diu alteri visum fuerit, adeoq te ab una vel altera parte separatim propriis pascuis uti volente revocari posse. XXVII. Alii vero renunciationem com p iscuorum tunc obtinere volunt, si pascua omnibus sociis non sussiciant. Panorm. in cap. delicti num. . de arbitr. qui ex illimat, in his agris, quorum pascua pluribus civitatibus aut oppidis communia sunt, communionem & societatem istain dissolvendam fore, quoties horum agrorum pascua non siifficiunt omnibus foetis, & necemria sunt ad pascenda animalia ejus oppidi, cujus dominio, limitibus ac finibus cedunt & competunt. Quali Dominus praeserendus sit imminente hac necessitate. per is tirod by Cooste

78쪽

per L si venditor. in . commvn. praed. Huic sententiae,

res e Covarruv. vari resol. lib. I. cap. II. num. II. vers. his vero

s rogantur Dd. in d. c. dilecti. uernia in Consit. Neap. rub. 7. lib.I. n. a.d ibi Uict. n. I. Idem decis ast. Paris lib. 1. con 27. n. V . quorum sensus idem significat, sive agri illi fuit compascui cx praescriptione, sive ex pacto, sive alio quocunque titulo. Addit tamen Covarruv. d. l. Dd. Iaudatos in ea specie loqui, ubi unius ager est quoad pascendi usum Domino & alteri communis. Quod si praedia & territorium duarum urbium, vel oppidorum, compascua & communia sint quoad usum pascendi utriusque oppidi hominibus: &petatur hujus societatis, & communionis dissolutio, ex Panormitant opinione probandum erit, hunc promiscuum pascendi usum non s ussicere animalibus illius oppidi, quod hanc di lutionem petit: alioqui non locus erit huic petioni.

XXVIII. Ut ut autem haec sententia recte defendatur, si compascua jure familiaritatis, vicinitatis ac precarii nitantur, nec consuetudo loci contraria repugnet, in quibus terminis Koppen. d. l. & cum eo alii sere loquuntur; secus tamen est in compascuis, quorum jus in agriS communibus vel commixtis instar servitutis vicino quaeritur. Ex eo enim jus perpetuum aliis quaeritur, ut suae villae pecora etiam in interis jacentibus aliorum agris pascere liceat, quod deinde unius contraria voluntate aliis aufferri non debet. D. Mevius Liacis num. s. Libertas enim renii notandi restringi potest per

79쪽

antiqua ransuetudo illud ius compascui firmavit, quae sine unius voluntate tolli non potest. Praeterea distractio magna Ae multa incommoda vicinis adferre possit, quando ita demum a communione discedere fas est, ut communioni renunciatio sit innoxia. I. 8. g. s. prosc. Advertiis hae Iibertatem renunciandi allegans, aliter non audiendus, quam ut etiam in istos casus res,vatam probet . Mev. d. l. Huic sententiae, quam procul dubio ut aequam de rationabilem, Praxis tuetur, adstipulari etiam videtur D. Thoniae. d. n. 22. eqq. ubi ait: inutilis pene soret mutuorum Compaseuorum consuetudo, si eis, qui pinguiora δι ampliora praedia possident, compascuorum On liceret detrectarc.