Lamindi Pritanii De ingeniorum moderatione in religionis negotio, : ubi quae jura, quae frena futura sint homini christiano in inquirenda & tradenda veritate, ostenditur, et Sanctus Augustinus vindicatur a multiplici censura Joannis Phereponi

발행: 1727년

분량: 525페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

11쪽

rogo, illis tam familiare est , quam aut dolere , aut ridere Catho iis eorum sortem in Literis excolendis , di in sententiis de Religione pr serendis, plane, ut ii arbitrantur , abiectam atque infelicem Nose filiis evasisse vilia mancipia passim clamant; supremos vero Ecclesiae Pastores tyrannidem usurpasse in ingenia , in conscientias; neque serendam inertiam nostram , uti neque eorum ceudelitatem. Plura an iste paucos annos efferebat in hanc rem Ioannes Alphonias Turretiis nus Λ eademiae Geneven sis Rector oratione edita. Postquam multis ille contendit, ne umbram quidem apud nos esse libertatis, haec addebat. Et unde fieri existimatis, ut tot tantaque Europae geaeces , quibus tuin men nec caelum ine emens , neq;voυerca est flatum, xibit fere bonae fragis ad Liι erarum augmentum proferant,nisi quod immaue illud Inquisitionis Tri-bana vel Ixquisitionis aemulae Leges,omnem pIane vim,omnem industriae coonatam frangantpContra, unde fit, ut non alibi plura ingenii monumenta exissent, quam in Borealibus quibusdam Regionibus, nisi quod ibi majori itimeorpora, tum ingenia libertate arantur λ Etenim quis Liseras promoυeat, quis veritati quaerendae incumbat, quis inυ tam.publicare ausit, rim pro ιaudibus coxυicia , pro commendatione dedecus , pro mercede paenas ac

supplicia suis Iaboribus parata isdet, sil υel tantillum a caleatoestramite recedere sustinuerit λ Et quis erit, qui suadeat ut scite Darius apud Curtium Lib. 3. si suasisse pericaIum erit λ i . t 'u . Ita ille, ita reliqui ejusdem gregis. Quorum quidem querelas , si in hoc opere dissimuIare velimus, & eorum eonfirmabitur sinistra de nobis opinio,& ipsam veritatem ingenti beneficio fraudabimus Sunt

sua non Veritati minus , quam Ingeniis iura inter homines, quae bene nosse ac tueri ad neminem magis pertinet, quam ad Catholicos viros . Ius autem inquirendi Veri, & palam enuntiandi a natura nobis insitum , omniumque Majorum exemplo atque auctoritate commenin

datum , lati is me patet, neque a nobis sine injuria negligi potest . Ramvis enim ab immoderata inquistione veri, multa in Ecclesiam

ei manarint incommoda , quibus praecipue occurrendum est hac nostra lucubratione ; ea tamen racissim , atque adeo evidentia bona sunt, quae quotidie importat moderata , vereque Christiana inquurendi Veri libertas, ut non segnius ad hanc laudandam, di populis suadentam , quam ad illam incusandam , atque e medio tollendam , si incumbendum. Et mea quidem sententia , si bonarum Literarum augmentum, si Christianae Philosophiae, atque Ecclesiae dignitatem

amamus , continuo intelligere possumus , quanti nostra intersit ;cum nos & reliquos omnes ine ita re ad cultum scientiamq; cujuscumque honestae veritatis, tum etiam probe noscere, quousque, & quomodo , di quando , aut liceat, aut expediat , aut etiam necesse sit Ueritatem investigare, atque proserre. Quamobrem, quamquam faci- Iius sit animo concipere utilitatem hujusce argumenti, quam rem irsam deinde perficere , attamen dabo operam , tri quantum ego medita-

12쪽

ditatione assequi potero, iura & fines inquirendi veri explieentur

Scilicet pro virili parte essiciam , ut honesta ineatur' naturali Ingenio rum Iibertati cum Chrisiana Moderatione concordia , ne , dum nimis priorem constringimus, animi generosi, dc ad Artes ae Veritatem illustrandam proni languescant; aut, dum alteram contemnimus, e Disae nata mentium libido susque deque vertat beatissimum veritatis Regnum & Ecclesiam Dei υivi, quae columna est, ct firmamentum Ueritatis. Augustino autem , qui primus meae menti obversabatur, meque in has cogitationes impulit, suus identidem ac praeeipue in Lib. III. locus

erit, ubi illius defensionem suscipiam contra Phere ponum; sed ita ut in me recipere nolim respondere singulis Phereponianae Censurae Capitibus. Sunt ibi minuta quaedam , quae si refellere velim , sim temporis prodigus. Sunt etiam alia quaejam pauca , in quibus me non livoris quidem communione, sed amore veritatis , Censori ipsi tacitus adjungam. Quotus enim quisque est, qui non aliquando fallatur, nisi divino peculiari afflatu mentem manumque scribentis regat veritatis magister Deus p Erat Augustinus ad miraculum usque acutissimo ingenio instructus: at homo erat. Cum eximia Literarum peritia conjunxerat ille praecipuum Pietatis studium: at homo erat. Quare non est cur miremur, si aut interdum dormitanti, aut etiam vigilanti exciderit aliquid quod libentius excuses, quam probes. Verum quae in illo notanda videamur, ejusmodi non sunt, ut vel tantillum gloriam incomparabilis viri minuant; multoque minus Catholicae veritati obsint. In reliqriis autem majoris momenti quaestionibus, ubi ad dieendam causam , & ad serulam subeundam Augustinum Phere po-nus trahit, vires mihi opto, & porro illas a Deo optimo maximo enixe peto , quibus cum Augustinum , tum Ecclesiam ac veritatem

a Phere pono vindicem . Qua in re illuὸ mihi in votis est , ne qua iii Phere ponum ipsum ira , ne qua in Augustinum assentatio , me ab OLfieio dedueat honesti ae sinceri Scriptoris Quod si forte contingat, ut

videar interdum asperius quam velim excepisse Phere ponum, non hominis odio id factum fuerit, sed ardore protegendi veri, quod ab eo

laesum non paucis in locis demonstraturum me esse confido. Nam etsi illius consilium in rigide insectando, contemnendoque Augustino minime probem , di ejus sententias, in quibus a Catholica Religione dissentit, vehementer exhorream; ejus tamen eruditionem di ingenium aliunde etiam mihi nota non aspernor, cujus specimina & ego, si res posceret, laudaturus essem candidissimo iudicio.. , Atque haec sunt, BIGNONI PRAECLARISSIME, quae in hune

Librum jam tuum , quia tuo nomine inscriptum, praefari opportunum duxi. Nunc restat, ut ejus Auctorem Tui obsequentissimum , Tibique sausta omnia e Caelo precantem , perpetuo ames, ut iacis , tuoque patrocinio dignari pergas. Vale.

. Dabam Mutinae Iv. Kalend. Novembr. M. DCCXII.

13쪽

INDEX CAPITUM;

Quae in hoc Volumine continentur.

LIBER PRIMUS.

kut tiber πιαν. π S. Augustini auctoritate firmatur. Vcri arum dΜplea genus I aDeνiam sese rima alterum persuasionem parit. ordo quidam inter veνitateι . Ωua potissmum ad R.I tio emoectant, investiganda . . . pN ICA P. R. ut Religio vera nostatur, an a dubitationesis instituendum iter . DAbitandi naeessis

CAP. HI. μου amaibus dAbitandum de visitare sua Religionis. Rario ct Auctori as in Ralitia niι nezotio, eaν-qua pondus. Otia quarenda sint, μι conster , an vera sis aliqua Religi. . Prudenter po Duri immo deben3 de veritate sua Religionis dubitare Et nisi ,Iudai, Mώhamiameiani. Iussa πω d eos daebitandi causa. 13 CAPIU. An Ch=issiano Homisi dubitandum de fua Re itionis veνhato . AE aerem id videνων , sed rravibus ρενιιαlis Anaxis . Dabitatio θ ώic bella , ct quando, θ quomodo, no Fidia..uum perdarαν. Raria θ Anctoruar statuunt veritatem Christiana Religionis. Cur Chri si uorum trus sui cera prudenter possit in Religiones , sitque ab onera dubitandι axem rum. In Eeclesia Catholica Pastoribus parissimum scientia Religionis experita. aci

piratia

14쪽

natis trψIex . Semper considerandum, revstlatane, an seus , a Deo fuerit. Dogmatis ex iis

ingeniis. 84 CAP. XIII ' p.νlauta Imminentia pribontibus de Aam irato . resipiens talus quid 'apiat, quam Ia danda hele sit pr-ena modorario. Etele .mmquam fallaa In Dumaribus fanis elenca , duplici conditione posita. Dumatum, quaatia an mera conte M 3 ale De sarirti . alia actionem quoquo exigunt, qua possint, nur non possint , qua etiam debeant , aut isonpo sint, qua a tam debean , aut non debeant statui. Quid de qua time, utrum An ti eorporei , an ineorporei sint, credendum, an eam Oneιlia fustulerint. Inter Rarisnes Dumartim quadam semper ad Fιdem spectant, sed non amnes. Quid brie liceat ingeniis . 89 CAP. XIV. Iti, EιeIesia in Dogmatis bitiendι, a me reponi ob3ectionibMs liberarum. Falsumes, ipsum a Sancto Augustino negari. Multitudo ιn Conciliis Cin AoIκεν um qua commoda pa-νiat . Factionis nomen inique adscriptum legitimis Coneiliis Carbariea Eeelesia . Non e imon, sed laus ae necessitas ibi est Iudicare ex anticipatιν opin reuiuens , Aoc est, secundum Traditi nem . Mindicatum a nonnullorum diserti macilitam Tridentinum. rotCAP. XU. Diseiplina Ecclesiastica quid complectatur. Queι ι ferat a Dumare. Qua in diis

sciplina mutara , aut non mutare , fgΜi, aut non sequi liceat. Cousonare in Damaribus omnino necessarιum . Variatas in D ciplina rebus modo laudauda , modo toleranda . On-sanria Carboneorum in Haresi Donaeiastica damnanda commendarar, a Calυ1niano quodam

TeeIUUιιa. Illa divinam Fidem a Christianis exigit. Raeid iuris iIlle sit homιnum ingenio. Erelosia ea restoria do mentia non debetur supranaturatis Fides. Rariones istina sententia. Te Iosia non immunis a periculo errandi in iudιcandis Personis a Ansoribus Libroνώm deeιν. mandis , in Sancto .mροβιι narraώιν , ct in aliis id onust factis. ixo CAP.XUIL Ut aliquod factaem Fide supra rurati erodeaedum statu σου s qua e .ditiones

15쪽

P.XXI. In profanis Artibus , Seianriis, ac Historiis maena Ingeniorum liberras . fauosae ab Ecelsa tunc coercenda, quum pereas sentent/as aliqua ex parro taditur Fidei doctrina, atir sacrosancta Litera erroria sive me acti Iuotcιonea perguntur . Sisblato εων movi periculo, Aberum est in his sentire qua velis. Regula nonnuιIa 3n hane rem . Gerartim L . ιν-αm scopus. Ωuandonam sit, auν non sit, evidens Scriptura mens in rebus ado tem. minim Dectantibus . IOICA P.XXII. An scripturis sanctis repugner Astronomorum onteuria de Telluris .moris diuν no. Sacra Litera brasibus vulgi ac guris usa, ut verum quodpiam Animarent. Exempla in eam rem . auid totus Orbis in Scripturis, extremitares lorum , Solem inealectere, alia ' que ad C los, Stellar ac Solem spectantia. Ωuando propritum titeratim sensum is Scripturistocris rotinere euamur ι θ quando sit locus aliis inrorpretationibus. ira CAP XXIII. Traditio o Evidentia exiriantur . ut in his ad salutem minimo spectantibus d cumentis statuatur, aliquid certo esse eredendum. Concilii Tridentini laudandiam de rari no in reo retanda praaeptum . Evidenria in his non raro desiderata. Κωid da Ant1ρodum ex sentia olim ereditum, Er quam ρrudenter ab ea quastiona dirimenda abstinuerit EeeI. . Scriptura non detorquenda ad profanorum dogmarum tutelam. Pexavti ct Iancta TFoma nistantia de solo Mosis . I 3CAP XXIV. sancti Augustini consitia, eum de interpretandis secris Seri Inrit Μιtur in rebus P sicis, Astronomicis, se atiis id rentis. Ωuid Sanctus oemas keis uentiat . ianam

16쪽

fugiendi sint. 22

hac de re accusatis reptilsa. Ruei, O quanda vitia Ecclesiasticorum literis ransignara deis

CAP. VII. An ad Raligionam veram eo auara quemquam summis Magistratibus luet. Id tias Ecelesia ae Regibus in Hararieos Pharapini bas de causa in Sanctum Aurusinum ira , ae in uis 1 sta censura. Manifesta Religio aliqua evidenreν eradibalas danda es, arque Aae est Carh.I ea. Donata fla phreneruis comparari , neque injuria, a Sancto Augustino . Morique ax iis

non ficto animo Carbolicam communion m amplexi . Lartim terror rationibus addιrus laude ac millitare non care . Exemplum Deι bane in rem 1ussa ab Augustrno adhibitum . a iCAP.VIII. Et Hararici Catholieam Ereti mposequuntur. Augusinus is Afrieani Episcopi paveram insimulari amorent ιaalue ambationis in Donat istas. Eoram Christiana Cari as, rursuismari finis feret. Cur mortis Donatissa Pidam damnari. Au, is quomodo piam Dei

magna di feronria. Sententia Augustini da Hiina Gratia non excludit ist/titatem poenarum m Harnicos pertinaces . NAllo Juνa culpatus a Pbe repono Augustinus, eulpans Donatissam a - serentem, neminem euandum esse ad bonum. 26 ICARX. Non infamatur ab Augustino Eeelesia rνium prioriam seculorum, neque eidem Ungi- ρων aιι qua dissimulatio iniqua. Non omnis persecurioiinprobata a veteribus' νsianis, sed ea tantum , qua pro Errore contra HeritAEtem axertobatur. qua Et,niei eriminari iure po-emssent poeuas moderatas in aversor a Religione υerastatutas. Augustinus erga Maniebaos miaris , sed nom idcirco incusanAus, quod salutares Harnisorum vexarisaes deinde laudarit. 269CΑP XI. Do riua multorum eraminum rei, is puniendi quoque ex ιegibus politicis . Probata ab ipso Deo moderata Hareticorum vexario. Ineppa riclamatiuncula a Pherepono asscta υete- νιbus Chri yianis, qui persecutionem Ethnisam ideo in1usam vac banι , gma pro impietate ινar. Maxima diaparitas inter Ethnicos is Catholicos Imperatores , quod est a. laxar onem obiecta gentis. Adfirmmax potes ales portio et coercera impios, ct a vera Religione devios .

CAPNII. Posito in Regibus iure vexandi impios, nulla Christianis, aut saltem Catholicis,' im ninere debent incommoda apud Ethnicos o Muhammedanor. Religio Christ/ man afte i ra, eam rue tuari per ineι etiam ad Reges . Paena Miltia, ut Haretici in Veritatem artantina Mutis eoaυertant. Rua auaitatam in subjectis exigere debaant cisi/νs Leges . Dissensiones in Religione politico quoque regimini noxia . Lactantii locus explicatus is Ecelsa Catholiea verra Veritas , O potrusimum in controυersia eam Donatistis . 38a CAP. XIII. DIuήεσι, Et,nicos, ct Mubam me nos minus aisere agendum Catriticis Ru bua . Rigidius babere Haretisos fas est: ct in eos ramem spiritus lenitat s Ut retinendus . Ha-ν tui mari, Haretis iisdιtiosi. Postremi renis gravibus digni , sed non fingenda erimina. Rajorieos aliena dιtiani subditos plectere nou licet. Errantes alii portanaeos, alii dociles. Inter primos mitius babendι , qui eum lacte biberunt errorem, quam qui ultro errorem adsta serunt. Attamen Cr Arie audienda Caritatis υoces, is misericordia furn us loeus . In o rantes a n partinacos clεmantius agendum . Sua ruulaIudicibus Catholisis belιώραν e. 29I CAP.

17쪽

LIBER TERTIUS.

CAPUT I. via da praevio Oricinali sentiant Remonstrantes ae laciniani. Nulla injusti

18쪽

aer ιν si postea entius mentirentura ΜΑ

CAP. X lv. Critica Arris abusus non aeuus ι Θ Pherapono poti mum familiaris . Ωaea de eon--νῆσna sua ad Deum Avumnus uarrast, supersitionis se fraudis iniqua is uiantuν ab udam Censore. Depulsa ab Augustino inanis gloria sua sita accusario, a Meropono in iuum

CAP. XV. Nimius sua amor falio oblectus a PFere ano Sanus Aurustino, en us conatur in Peis a ium eiusque errores fluxermur at amore aenius Carbaltea Veritaris. Facta mansuetudo iis Harericor perperam octa Cathoticis Episcopis. Comprimenda Harefer viae ma, neque erro

19쪽

NOI REFORMATORI

DELLO STUDIO DI PADOA.

H Avendo vedulo per la Fede di Re visione , & approbatione det

P. F. Tommata Maria Tennari Inquisitore net Libro intito lato Lamindi Pritanii de Ingeniorum Moderatisκe in Religionis Negorio livibri tres Por Phereponi: non v emer eos 'alcuna contro la Santa Fe- de Cattolica , & pari mente per Attestato det Secretario Nostro Iniente contro Prencipi, & bucini costumi, concedemo Liceneta a ' Sebastiano Coleti Stampatore , che possi esser Stam pato , osservan-,

20쪽

DE INGENIORUM

MODERATIONE

IN RELIGIONIS

NEGOTIO. LIBE R PRIMUS.

CAPUT PRIMUM.

Veri oe Boni praestantissima natura . Nullum Verum est , quod quaeis rere suapte naturia .non liceat , ct discere non sit bonesum . Quae sententia ab obffectionibus liberatiar , s san ti Augustim auctoritate firmatur . Veritatum duplex genus e alterum scienIiam , nIterum persuasionem parit . Ordo quidam inter Veritates . suae potissimam ad Religionem spectaοι, inυestigandae .E Uero ac Veritate locuturis in hoc opere , Bulla nobis erit quaestio de veritate illa , quae inter morum virtutes connumerata, Iustitiae in hominum commercio reistinendae plurimum conducit : Veracitatem peculiari& commodiori nomine appellamus; eaque sita est in concordia enuntiationis externae cum interno judicio nostro, nempe q uum lingua menti respondet,& fallere nolumus alios,

quamvis fortas, nos inscii vel judicando,vel loquendo fallamur. filio rum sit de hujusmodi Virtute disputare. Nos illius usum retinentes , de Vero agimus, sive de Veritate, quae rebus ipsis inest , & Philoso. phiae , Theologiae , Eruditionis, aliarumque Scientiarum S Artium est scopus. Atque de isto vero, cujus ditio latissime patet , ita heleagendum est nobis , ut omissis supervacaneis utiliora solum ac necessaria tractentur . Erit igitur nobis ista divi fio Primo investigabimus, quae sutura sint jura & frena quaerentibus Verum ἰ tum quae trade nistibus , sive alios veritatem docentibus. Quaerere autem Verum alicujus rei, nihil aliud est ex Eruditorum sententia , quam utrum , di qualis aliqua res sit, investigare. Verum invenire , nihil itidem aliud est, quam utrum, di qualis sit aliqua res , A de . Diqitirco by Corale

SEARCH

MENU NAVIGATION