장음표시 사용
41쪽
vero hucusque a Christo alieni, aut mentem victam ad Evanges ii Ieges convertent , aut tacite ostendent, se ab una pervicacia, seu terr na cupiditate, aliisve parum honestis causis, de t i ne i , ne se nct ae Christianorum Religioni suum dent nomen, di animum . Atque hoc profecto est peculiare istius Legis decus ac praerogativa , ut ipsa sit , non dicam credibilis supra ceteras, sed una sit evidenter credibilis, &consentanea aequitati Naturae atque Rationis . Quamobrem inquirantur, ut lubet, ejus fundamenta ac principia . Nullum plane ibi Dogma occurrat, quod rectae Rationis suffragio non comis probetur, atque Iaudetur . Nonnulla quidem Mysteria ibi traduntur de Natura ac Voluntate divina , quae mi eaptum humani intellectus excedunt, aut perfecte intelligi , dilucideque exponi non possunt. Verum haec ipsa non contra rationem , sed supra rationem esse , Omnes intelligent. Neque mirum , quod finita potentia in infiniti Dei capienda atque explicanda Natura aliquantum deficiat. IlIud praeterea omnino exploratum est , nos ista eredere , eo quod ab ipso Deo de se testimonium ferente revelata sunt, di novimus a Deo revelata sui sisse;& quandoquidem Rationi minime ista repugnant, propterea quoque a Ratione recta in cunctanter probantur .
Quod est ad Auctoritatem divinam , tantus signorum rationumque concentus in Christianam Religionem confluit , ut illam nisi impudenter negare nequeas a Deo constitutam . Etenim ejus fundator Christus compluribus Prophetarum oraculis praedictus antea fuerat ,
eaque prostant in libris, quos Iudaei , inimica Christianorum natio,
a tot seculis venerantur. Accedunt plane caelestis vita, ac mores Christi, & manifesta atque innumerabilia Miraeula , quibus tum ille, tum ejus sectatores virtute ab ipso accepta istius Religionis veritatem conia firmarunt. Ad haec puritas ct sanctitas dogmatum , legumque ad mores spectantium rectitudo , quibus nulla alia Religio , aeque ac Chrisiana , homines ad cuncta virtutum ossicia impellit, atque a terrenis ad caelestia di spiritualia perducit , docetque non solum credere digna de Deo , sed etiam digne colere Deum optimum ma Ximum . Praeteia rea non ad instituentium commodum , aut emolumentum di gloriam proposita suit non vi propagata per totum ferme terrarum orbem sed ab idiotis viris primum depraedicata , tum immenso rationum pondere, tormentorumque incredibili tolerantia a doetissimis viris, sortissimisque Martyribus propugnata fuit 2 quibus tametsi ardua quaedam Rationi humanae proponentibus , & voluntati non sensuum oblectamenta , voluptatesque, sed legem Crucis , excidiumque cupiditatum indicentibus , nihilominus tamdem cessit non paucorum Judaeorum pertinacia . di immanis aliorum populorum numerus. Haec atque alia complura signa , seu Motiva Credibilitatis , ut vocant , latissime ab iis pertractata , qui de Christianae Religionis ve-
42쪽
s M RELIGIONIS N EGO T IO. LI B. I. et I
ritate agiint , nisi illam a Deo esse , illique prudenter esse credendum , evidenter probant , sortiterque persuadent: quid aliud expectes λ Certe nulla alia Religio tanto signorum consensu Deum sibi vendicer auctorem et & siquidem habenda est a Ii qua Religio uti procul dubio habenda est certe Christianam , cujus testimonia credibilia facta sunt nimis , longe esse reliquis praeserendam , qui non videt, nihiI vide r. Quum vero a tot seculis floruerint, ac tareant apud nos accurata omnium doctrinarum, & praecipue divini cultus , veraeque Religionis studia,& quum quidquid umquam Theologia & recta Ratio docuit
eum ad veteris novique Testamenti interpretationem S confirmationem , tum ad morum disciplinam , atque intellectus vo Iuntatisque humanae persectum regimen , totum id non minori pietate quam eruditione ac ingenio ab eximiis Christianis pertractatum , literisque etiam consignatum erit, & etiamnum ex instituto pertractetur , ac disputetur in eorum Scholis atque Ecelesiis e hinc est , quod rude Christianorum vulgus eximatur a praecepto, quod prudentia unicuique injungit altius inquirendae veritatis in potissimo Religionis negotio , hoc est perpendendi prima illius fundamenta & principia. Imprudenter sane & crudeliter exigas , ut qui liber e populo Theologiae, Linguis variis, atque aliis compIuribus Disciplinis det operam , quae necessariae sunt ad explicandas divini Instrumenti Scripturas , & ad instituendum exquisitum de Re Iigione examen . Fecerunt id studiosissime di quotidie faciunt innumerabiles Ecclesiae Pastores, atque Doctores. Igitur dum tot, ac tales ante signanos ut a Ita omittam nobis , non aliis sa ventia ) Christiana plebs sequitur , imprudens sit ,
qui illam imprudentiae accuset .,
Sed non ideirco omnes Christianos ab hujusmodi onere eximimus. Arbitramur enim, sacros Ecclesiarum Ministros dc omnes , quibus erudienda creditur plebs Christi , debere diligenter inquirere & noscere Christianae Legis fundamenta ac principia , neque hujus tantum vetitatem , sed & reliquarum falsitatem habere perspectam . Tum etiam magis id necessarium ducimus, quum Christianus popuIus in Gentilium, aliarumque sectarum vicinia constitutus est , di aut occasio seri, aut Caritas suadet , pugnandum saepe numero esse non minus contra superstitionem , quam pro Religione legitima . Quando enim, ut diximus, populo Christiano fas est conquiescere in sapienistia, fide , pietate tot Majorum suorum , doctrinam a Deo revelatam, rationisque suffragio probatam tradentium , si forte populo eidem dubitationes injiciantur , si ve occurrant ν aut si ab hostibus impugnetur Christianae Legis veritas e quis hereditatem sanctam in tuto
collocabit λ Est id Pastorum procul dubio , quibus cura gregis demandata fuit. Atquei periculum a grege avertent, ubi prae ignorantia
43쪽
ne se quidem expedire possint ab instantibus lapis λ Quocirca quum non ici alium finem magistriti duces dati sint populo Dei , nisi ut in
lum doctrina sana imbuant, dc in verit Lie confirmant , di ab erroribus arceant: vires etiam sibi parent necesse est , quibus muneri insti eutoque suo respondeant . Manifestum autem est in hane rem Α pos o lipraecept um . Oportet enim, inquit ad Tit . eap. I. ut Episcopa 3 potens Hextortari in doctrina sana , o eos , qui contradicunt , arguere . Fn II. vero ad Tim. c. . Praedica, loquit, Uerbum, insta opportune , importuisne, argue , obsecris, increpa in omni patientia, oe doctrina esse. In eam. dem sente t iam loquam . Sancti Patres , di Conciliω. Quam certe i gem si ad Omnes. cujuscumque gradus Pastores in Christiana. Republica extendemus, nimis se veri non erimus. Singulorum enim est gregem pascere ac tueri . Quod quidem praestari etiam posse per subsidiarios & mercenariox non negaverim . Sedi tum demum laudabiliter praestabitur, quum Pastores deligendis optimis mercenariis sint apti , ac intenti; di ipsi quoque ad curam gregis conserant diligentiam suam, doctrinam , sapientiam atque pietatem , ne si solo Pastoris nomine& honore contenti sint , ex ignorantia α desidia mentem frustrentur
si mi omnium Pastoris Christi.
An ad Ineundam Religionem veram Auctorat as praecedere Ratione debea . Manichaeorum jactantia explodii Mn . Sanctoe Augustino seu rentia hac de ro absumda, a Fberepono incta. Rationσs extrinsec seu Motiυa Credibilitatis adbibenda ante Fidem , nec exigend- Rationes Dogmatum demonstratiυae . Usus Carbolicae EeeIeme beta Mudatres , a qua nemo sine ratione credere jubetur Scire , Ni credere quantumidifferavit . uraeMIa , extrinsecα Rationes. AIIa Phereponi
somnia putantis , Catholicos olim sine rationibus exisse Fidem EX hactenus dictita consequitur , Rationem atque Auctoritatem
contalendas esse, easque confluere , ut quisquo prudenter aut susceptam servet, aut amplectatur Religionem veram . Quod quum Plerique non animadvertano, aut negligant, di ab una hominum faulaei auctoritate se daci sinant; hinc fi t , ut tot Provinetae in antiquis erroribus perstent, re ad verum Dei cultum numquam convertantur. Omnium autem maximαChristiana ReligioΛuctoritate& Ratione is niti profitetur; ceteris vero aut unum ex istis suMdamentia, aux utra inque dec sse invictis argumentis contendit. Apostoli , eorumque suo-
cessores, &Sancti Patres, di reliqui Christianae Reipublicae Doct
res , Legem hanc non a I iis artibus in toto fere terrarum orbe pro p.
gari. R , quam Ostendendo divinitus revelatam , α Rationi consoν-
44쪽
IM RELIGIONIS NEGOTIO. LIR I. as
mem, idque rationibus probando , quibus humana prudentia prorsus acquiescat , nisi Carnem audire aralit , quam spiritum . Pro iudeprima fronte videatuν non injusta cecisuri a Iohanne Phere pono ac gui Sanctus Augustinus, quippe qui in Libro de initii te credendi peris suadere nititur, Christianam Religionem sine ratione prius veram esse eredendam, ut illius veri vas ratione postea percipiatur Vera reistifidi , inquit ibi Augustinus Cap. 9. nisi σνedamur e , gua quisque postea , si se bene gesseris , dignusque fueris , QDφuatW atque percipiat , omninσβ ne quodam gravi auctoritatis imperio imiri re is nullo pacto potes. Λugustini sentenviam Pher onus in animadversione ad eumdem Librum pag. 396. his verbis insectatur : Quo argumento probare poterat ,
prius esse quaedam sine raxione nam boc debet intelligi ) credenda , quae postea perciperemur p siris mendastorum S fabularum Propolin non potuit milia exigere: ct postea dicere , fi quis coem enim ejus resecisset , eum fuisse Dioum , qui es a egueremr2 Annon Iudaei et Eιbnisi Christi
ias , eontra se rariocinantibaae, taIta reponore po/eνant, esse credendum, ποa ratiocinandum λ Tum ostenderσ pergit, non iviuria petere posse homines ad Christi Fidm convertendos, ut hujus Fidei veritas r tionibus ante vera probetur , quam vera credatur. Aliter praepostere agi; nullamque superstitionem esse, ad quam perurahi non pollicit homines, si obtineat opinio guflini. Uerum enim vero Phereponum ineptam Augustino sententiam aD Finae it , eique contigit, quod reliquis ,, qui quum in hoste quaerant quod cri minentur, errores & culpas deprehendunt, quas tamen non hostis tape admisit, sed Censoris livor in ute somniavit, atque creavit. Nos aequiore animo Α ugustini mentem investim me&palam s.ciemus, nihil aequius ab Augustino suaderi atque exigi potuisse, quam quod ipse a Manichaeis exigebat ;-& simul quodnam sit Rationis ponis das , & quei Ratio procedere debeat in Religionis negotio, ostenis demus. Uti diximus, Religio vera ab Auctoritate, sive Revelati ne divina , descendere debet. Quum Deus nolit siugulos per se allo. qui homines , eisque Religionem veram mirandum in modum comis municare: neeeta' est , ut isti ad Rationis consilium, re ad Auctoriis talem quoque humanam confugiant, per quae subsidia de divinae Revelationis veritate certi efficiantur . Ipsa humana Auctoritas , quamis quam multum polleat, ad R.tionis tribunal & examen trahenda est, nosque e Rationis consensu, sive dissenta, illi vim ,. aut infirmita-sem dignoscimus. Rursus Ratio duplici via nos ad cognoscendam v vitatem divinae Revelationis perducere potest vel per demonstrationem , & argumenta in erinseca , vel per credulitatem , di persuasi nem prudentem , hoc est per extrinleca argumenta. Mantehaei magnificis verbis homines ad Religionem invitabant,
pollicita is cauua illius Mystem&Dosinata demonstrat ros esse evia de
45쪽
denter cum veritate concordia , priusquam ab aliquo fidem exigerent. Scilicet, si pollicitationem sequebatur eisectus, poterant homines primo per rationem, sive per intrinsecas. rationes ,. intelligere veram
esse illam Religionem , quam subinde per Fidem credituri erant, ita ut Fidei sundamentum soret ipsa Ratio. Contra Catholici contendebant , prius essir credendum per Fidem , ut postea per Rationem , ae
per intrinseca. argu menta intelligi ardua quaedam Religionis mysteria dc dogmata possent . Quam qui .em rationem pertrahendae gentis ad veram sapientiam ambitiosissime deridebant Haereticorum omnium stulcissimi Manichaei, non a Iiter ad tantam rem procedendum rati , quam nihil credendo, . nisi rationi prius intrinsece consta rei veritas. per explicationem omnimodam, atque evidentem demonstrationem omnium Dogmatum , atque Mysteriorum .
Totus est Augustinus, ut ostendat, quam iniusta flagitarent Manichaei , quam justa Catholici. Primo, quia ne ipsi quidem haeretici pro missa praestabant. Plus enim , ut ait c. I. Lib. de Util. cred. in refellendis
aliis diserti j copiosi erant, quam in suis probandis firmi S certi. Et c. 6.assirmat, . eorum Auditores falsa pollicitationet rationis inaudita millia fiabolarum credere S colere fuisse coactos. Ipsos item Magistros inepta iasianos fuisse in reddenda ratione , suisque doctrinis confirmandis , tradit lib. contra Epist. Manichaei c. si & cap. I . Immo id ostendit in reliquis suis adversus eos Haereticos lucubrationibus. Se eundo , quia re ipsi Manichaei ante omnia hortabantur auditores suos , ut Christo crederent , atque in hoc sequerentur auctoritatem Ecclesiae Catholicae . Quo facto pollicebantur se exposituros , verumque esse demonstraturos , quicquid dixerat Christus , di in Seripturis habebatur Mais nichaeo calculo probatis . Terrio, quum divina quaedam Mysteria &Dogmata vim & captum intellectus humani excedant, di sint non quidem contra rationem , sed supra rationem : ideo Catholici a jebant per Fidem sternenda in esse viam Rationi, ut haec in alia atque obscura , impetrato per Eidei obedientiam caelesti auxilio , postea penetraret . Quarto, ostendebant Catholici , etiam si Mysteria divina ,& -- ciae Scripturae, humanis viribus intelligi possent , . paucorum tamen
hominum esse rationes intrinsecas capere, quibus mens ad certam cognitionem rerum omn tum divinarum perducatur . Num ergo cete lis
hominibus qui tam felici ingenio , tam vivido intellectu, praediti
non sunt , idcirco neganda aut differenda Religio , neque per Fidem ad verum credendum sunt ii pertrahendi 8. Si hoc statuamu&, tunc ruindes & erassa minerva amati , arbitrantes no in sine rationibus di demonstrationibus esse credendum , numquam ad veram Religionem Pervenient, quia numquam obscura &ardua quaedam Religionis arcana satis sint intellemiri. Tam dein, ut alia praeteream Augusti m argu
menta, Christus ipse non alia ratione homines ad se pertraxit, ni hi hprius h
46쪽
aN RELIGIONIS NEGOTIO. LIB. I. χ'
prius, nihil sortius exigens, quam ut sibi crederent , quum tamen illi nondum essent idonei ad divina percipienda secreta . Neque secus ad nostra usque tempora actum fuit in Ecclesia Catholica ; di porro secus agere periculosum est , aut certe exiguum afferet fructum. His est , inquit Aug. cap. Io. de Util ered. proυidentia υera Religionis moj sum diυinitus . me a beatis majoribus traditum . Hoc ad nos usque feria vatum. Hoc perturbare Uelle arque perυertere , vibiI est aliud, quam ad veram Religionem facrilegam υiam quaerere. uod qui faciunt , nec si eis concedarur , quod volunt, possunι quo intendunt perυenire . Cujusmodi enim Iibet excellant tetento , nisi Deus adsit , bumi repunι . Tunc autem adest , si societatis bumanae in Deum tendentibus cura sit. Quo gradu niabit firmius an coelum reperiri potes . Sed hactenus deducta dubitationi lectoribus eximenὰae satis non sunt. Nondum argumenta Phere poni dejecta , nondum ejus error deis tectus. Quum audiunt lectores , veterem Christianorum Rempubli- eam, & Augustinum poscere,ut ad Veram Religionem accedentes primum sine Tatione credant, facturi sibi gradum etiam ad intelligenda Religionis Mysteria , non continuo opinentur, iis imperatam e e Fidem sine ulla omnino ratione. Exigebatur , ut Veram crederent
Christi Legem; sed simul credendi rationes exponebantur , quibus ducti homines prudentissime veram crederent. Rationes autem istae erant, quae nunc in Scholis signa , seu Motiva Credibilitatis , appellantur, extrinsecae quidem rationes, sed proposito sortissime probando omnium consensu idoneae. Nos aliqua ex his argumentis supra alia
tigimus. Proponebantur infideli una cum divinis utriusque Testamenti Libris Mysteria & Dogmata Christi, atque etiam explicabantur. At parcebatur intrinsecis rationibus , quae dissiciles plerumque
sunt, ac intelligi nequeunt, nisi post longum studium , di peculiari auxilio Dei, quod per Fidem divinitus infusam , & per Baptismatis
gratiam sperare deinde fas est. Ego , ait Augustinus cap. I . credere ante rationem , quum percipiendα rationi non sis idoneus , o ipsa Fideanimam excolere excipiendis seminibus veritatis , non solum salAberrimu,. judico , sed tale omnino , βης quo aegris animis Intus redire non possit. Sa-eerdotibus Christi Fidem praedicantibus inter Infideles , non Theologiae Baccalaureos , ut barbaro utar vocabulo , sed Christianos fa cere animus erat . Praeviis igitur Λrgumentis emcacibus Credibilitatis movebantur Infideles ad credendum , veram esse Christi Religionem. Quo fundamento posito , cognitaque veritate Reve Iationis divinae quidquid postea ab ista caelesti Religione propositum erat atque exisplicatum, etsi non intelligeretur , etsi intrinsecae cauta & rationes
non afferrentur, aut satis non caperentur , verum credebatur , di credendum erat , quippe a Deo mentiendi impotente in ea vera Religione traditum. Ita extrinsecae rationes animum instruebant ad Fi- Diqitirco by Corale
47쪽
Fidem ; misericordia autem Dei animum ita instructum ad Baptis. inum, di ad eceleste Fidei salutaris donum perducere solebat. Aniamus tamdem divina gratia imbutus . ad obscura & abdita Mysteriadi Dogmata intelligenda , quantum creatae menti licet, effciebatur aptissimus. Quod itaque in Catholi eis eriminabantur Mantehaei , nihil aliud erat, quam istud praecipere Fidem sine praevia demonstratione, sine
rationibus intrinsecis , evidentique dogmatum omnium atque myst riorum probatione. Id importune a Manichaeis exigi, quin etiam parum pie, atque imprudenter exigi, Augustino praeeunte , didicimus. Satius enim erat, ac tutius di expeditius, ad Religionem adducere homines per Motiva Credibilitatis, hoe est, Per extrinsecas rationes. Ad haec animum Phere ponus non advertens, ubi audiit, Manichaeos rationem petere ante Fidem, Augustinum vero in contraria esse senistentia , tum censuit sine ullis rationibus praeviis impositum ab Ecclesia Catholica eredendi jugum suturis fidelibus. At amabo, quid aliud Augustinus in Manichaeis damnat, quam quod ante Fidem rationem se de obscurissimis rebus polliceantur reddituros , uti Cap. 9. ait P Securi do , quod credendum negent, xisi indubitata ratio reddita fueris cte. Eens apertissimam rationem stultis de Deo protuIerint , nihil credendum esse contendant λ Nisi I ergo aliud probare Λugustinus contendit, quam prudenter credi posse ac debere , vel antequam ratione, dccerra cognitione , divina quaedam secreta & ardua quaedam ac obscura Μyst ria intelligantur. Nonne ad rite prudenterque veram Religionem ineundam , satis est, si externis argumentis, quae multa atque efficacissima habet sola Christi Religio, ad credendum ducari se Ubi enim tibi constitit, veram esse aliquam Religionem , tibi etiam conis stat , nonnisi vera in ea contineri, tametsi per demonstrationem veritas singulorum tibi nondum perspecta suerit. Λugustinus ipse, quibus rationibus permotus suerit , di quibus reliqui permoverentur ad
amplectendam Christi legem, prodit in ipso Libro de Utilitate eredendi Cap. I dum significat , se Christi moram in terris eredidisse
popklorum atque gentium eoormatae opinioni , ac famae admodum celeberis rimae. Fams , inquam , celebrisare, coUeinone, vetustate roborat φ . Dein inde eap I6. partim admirandis Christianae Religionis prodigiis, quae nemo nisi impudens neget, partim credentium multitudine, quae Auis gustini tempore se latissime per ingentia terrarum spatia effundebat, moveri nos ad credendum ait . Homini non valenti υerum intueri, ut ad
id fiat idoneus, purgarique se fixar Aν ioritas prUoes , quam partim
miracMIis , partim mMItitudine υalere, nemo ambigit. Sequenti autem Caispite pleraque Credibilitatis Motiva enumerat, quibus Infideles adduism prudenter credere jubebantur , nostrisque etiam jubentur temporitibus. Me faciam est , inquit, divisa prουidentia per Prophetarkm
48쪽
iM RELIGIONIS NEGOTIO. LIB. . I. 29
Vatieinia ; per bumanitatem doctrinamque Cissi I per Apostolorum iis-nera ; per Mart3rum conrumelias , cruces , sanguinem, mortes I per Samctorum praedicabilem υitam 9 atque in bis universis , digna rebus tantis , atque υirtutibus , pro temporum opportunitate Miracula . En argumenta , en rationes , quae ab Infidelibus Fidem impetrabant, priusquam certa dc interna demonstratione , sive cognitione , intelligerentur omnia divinae Legis documenta atque Mysteria . Hinc Augustinus dicere pergit a Quum igitu tantum auxilium Dei , tantum profectum , fructumque indeamus, dubitabimus nos ejus EccIesiae condere gremio, quae usque ad confesonem generis bumani ab ApostοIica Sede per fiscessiones Episcoporum , frustra Haereticis circumlatrantibus, s partisis olebis ipsius,dieio, partim Conciliorum gravitate , partim etiam Miraculorum majestate damnatis , euImen auctoritatis obtiκκiι λ Αlia hujusmodi argumenta existrinseca, quae Augusti m in Ecclesiae Catholicae gremio tenerent, tuisculentius ab ipso recensentur in lib. contra Epist Manichaei Cap. 4. Nunc ergo accedat Phere ponus , dc dicat pag. s 26. Animadv. Quis mendaciorum.fabularum Propola non potuit si misia exigere st Annon Iudaei S Eibniei Christianis contra se ratiocinantibus , talia reponere pol rant: esse credendum, non rastocinandum y At quis mendaciorum Proispo Ia , quis Ethnicus, aut Iudaeus , tot ac tanta Motiva Credibilitatis asserre poterat, aut possit, quibus probet suam Religionem divinitus institutam , aut a Deo semper in pristinis legibus & ritibus conservatam , quot si quanta producere potuit , de potest Christi Rettigio λ Non ergo sibi timere debebat Augustinus, immo Catholica Ecclesia, si credendum prius est e monebat quam intime avidenter omnia
intelligerentur ; nam reliquae Religiones tanta vi , tanto numero dcconcent argumentorum carent, quibus fidem exigant ante rationem. Propterea extra oleas Phere ponus sertur, quum in reliquis animadversionibus suis Augustino minatur , dc flagra intentat , quasi hic nul-Ia ratione prolata, Christo , ejusque Religioni , di sacerdotibus, credendum esse moneat. Qui eredit sunt Phere poni verba pag. 397. λυeram aliquam esse Religionem , seu Deum coli υelis ab hominibus, sine MI-Ia omnino ratione , aut insanit, aut ita bebes est , ut ab insanis non multum distet. Qui fidem habuit tibi si me ratione, idem etiam sine ratione , cum υidebitur , tibi fidem detrabe , adsentieturque aeque facile Arianis, si rerum potiantur, aut etiam, quod deterius est , Mubammedanis , quod reυera Deeeant Afri post Augustini tempora. Non vacat inquirere , eur in Mu-ham me danam superstitionem concesserit una cum Asia dc Graecia , ipsa quoque Africa . Hoc unum dicam , temere pronuntiari , Afros sine ratione olim credidisse Christo , dc ejus Religionem sine ratione didicisse , dc per aliquot etiam secula sine ratione servasse . Neque in animo est perpendere , quot exceptionibus
subsit , di quod explicationibus indigeat regula illa : Qui tibi fidem Diuitiam by Corale
49쪽
dem sine ratione babet, facile etiam sine ratione tibi fidem detrabet . Si. quidem & Iudaeorum , & Mos lemorum filii sine ratione plerumque e redunt parentibus , di majoribus tuis, Religionem propriam trais dentibus; neque tamen facile de sua se fide atque opinione dejici patiuntur . Quod si id illis contingit, quanto magis id Christianis continget , & porro contingere debeat 3 Qui enim vel sine ratione Chris cieredit, dc per Baptismatis lavacrum Religioni verae conjungitur , dum id ex animo faciat, di non ficte credat, ea coelesti virtute profecto donatur , quae illum vel sine ratione in Fide constantissimum contine. re possit . Haec , inquam, mi ssa saetamus, & certa si undequaque Phere poni sententia , imio non aliud sit quam quod habetur Cap. I9. Ecelesiast. Qui cito credit: Ieυis corde es . At quid rei haec habent cum Ecelesiae Catholicae disciplina , quae a Christo ad nostram usque aetatem si victis. simam Religionem propagavit, tot rationibus , causisque propositis, eur Sacerdotibus suis, & Christo credendum seret ζ Bardos plane stupidosque necesse est , faciat existimetque Phereponus tot populos in. genii fama alioqui celebres , qui sese ad Christum hucusque adjunxerunt , si aliter eos censet Christianae Religioni consensisse, neque iis, antequam crederent, fortissime persuasum putat, jure fuisse credendum. At, inquit Phere ponus, non rationi, sed Sacerdotibus fidem exigentibus Medendum esse Augustinus monet. Id juris si sibi arro. gent Sacerdotes Ethnici, di eadem, quae Augustinus habet de utiliotate credendi , Christiano occinant , quid responsi dabimus λ Intoleranda ab iis peti , Christianus exeIamabit. Ne ergo , subdit Censor, b na ratiocinatio habeatur in Africa Christiana , quae ParoIogismus Dilset adortum Eobratis. Si sine ullis omnino rationibus Christiani Antistites sibi adhibendam fidem dixissent: serri utcumque posset ista Pheia
reponi percontatio . Verum , ut vidimus, aliter sese res habuit. Praeiater animum non fictum adserebant Christiani Sacerdotes rationum pondus , quibus evidenter credibilem esse Religionem suam proba rent , vel non intellectis evidenter singulis ejus dogmatibus atque mysteriis. Μanichaei vero ita obfirmatis animis pugnabant, ut neque Sacerdotibus Catholicis, quamlibet sincere agentibus , neque extrinse- eis argumentis , quamlibet fortissimis, eorum ex parte productis , adjungere fidem vellent , & adjungendam praefracte negarent , nisi certa cognitione atque intrinsecis rationibus prius intelligerent di vera esse evidenter cognoscerent omnia divinae legis mysteria atque documenta. Itaque sponte evanescit inter Christianos atque Ethnicos Sacerdotes instituta comparatio .
Quum vero Augustinus Cap. ia. lib. de Util. cred. quaesiisset , Luomodo , si quod nescitur, credendum ηon est , ferυiant parentibus Iiberi , eosque muIMa pietaIe diligoni, quos parente3 suos esse non credantλ Phe
50쪽
IN RELIGI IS NEGOTIO. LIB. I. at
reponus insurgit, & haec plane dissimilia esse pronuntiat. Nam parentes , ita seribit, re alii scirc possκηι, S revera sciunt , quinam fixi sal ,
oe eertorum bominum liberi ; nec ulla utilitate ducuntur, saltem plerumque, ad supponendos sibi alienos liberos. Sed Sacerdotes , qui υοIunt sibi credi de Religione , ejus υeritatis non sunt magis conscii, quam alii bomines , si ratiouibus sunt destituti N plerumque uox sine magna utiIitate sua Dum
gregem augebant . At hoc ipsum exemplum dilucide ostendit , quod hactenus de quaestione illa non perspexit Phereponus , qui tametsi Criticae Artis magi ster moneri se patiatur, ut quando ad aliorum cenissuram sertur, diligentius eorum opera legat, mentemque scrutetur. Tria esse dixerat Augustinus Cap. II. Intelligere , credere, opinari. δε- relligere idem esse ac scire , seu ali id mentis certa ratione tenere statuit. Tum hae e addit: Quod intelligimus , Aebemus rationi ; quod credimus , ax ctoritati ; quod opinamur , errori . Ut autem ostendat, falli Maniis
clueos , qui dicunt , nihiI Use credendum , nisi quod scimus , Iiberorum
exemplum adducit, qui Procul dubio mentis certa ratione di per deis monst rationem scire ac intelligere nequeunt, suos esse parentes, quos ut tales diligunt & colunt, di tamen pie prudenterque tales esse credunt , quia auiaoritate, hoc est , argumentis di rationibus extrinse. cis ad ita eredendum atque agendum moventur. Credimus , inquit, disne uIIa dubitatione credimus , qod scire non posse confitemur .
Quid nunc rei tam certae objicit Phere ponus λ Parentes , ait, S aIliscire possunt, ex revera sciunt , quinam fiat sui liberi. At ut praeteream,
ne ipsos quidem parentes id scire interdum posse per scientiam certaminque mentis cognitionem , quo sensu Augustinns hele scire accipit e numis quid liberi per rationes intrinsecas , & per scientiam noscunt parenistes suos ρ Non hercle. Non enim ratione cui ipsis Augustini verbis
utar ullo pacto sciri potest , sed taeterposiva matris auctoritate de patre creditur I de ipsa vero matre plerumque nec marri, sed obstetricibus, nutricibus , famulis. Nam cui Iarari filius potest, aliusque supponi , no epotest decepta decipere λ Sed , inquit Phere ponus, hoc exemplo proba. re vult Augustinus , credendum quoque esse Christiano Sacerdoti sune ratione, quum tamen haes sint plane dissimilia . At quando nam somniavit quisquam , liberos sine ulla omnino ratione credere , hunc aut illum esse parentem suum λ Illud ergo exemplum in eum tantum. modo finem Augustinus adseri , ut ostendarur , nihil omnino humanae societatis iκcolume remanere, si nihil credere fratuerimus , quod non possumus tenere perceptum, hoc est cujus certa non habeatur scientia. Nimirum inter Augustinum di Manichaeos vertebatur ista quaestio , utrum sei licet credi quaedam prudenter possent atque deberent per sola Credibilitatis Argumenta , an vero necesse seret earum rerum Scientiam prius habere , ut prudenter deinde crederentur. Nemo neget, quin
liberi verisimillimis rationibus ducti prudenter credant , di credere