장음표시 사용
471쪽
obedientia, quae tibi hoc munu4 mandat.
CAPUT II. Quale studium concioni adhibendum.
HAC praeparatione,Oratione,ctsui cognitum in tractus Euan tium Lot, qaod exstina' dum fusicepit, icto musc si uitae examine,quaan librum aperiat: paliis enim peccatorsim oculos stiri rin impedit, q&ominu psit a vilibu pretiosa disecernere, ut oportet, teste Propheta, facere illam, qui rei'. M DE i ore , ct imgua loqui vi P. Lecto Euangelio, sanctoram Patrum, Ecclesiae Doctoru vereram ex- , postionem consuat, is recentina n eos, qui ingenio suo magis quadrant: petatq*e a D E O Spiritum, quem cum illis Sanctis communicatim, tu explicando Euangelio. Nam sine illo Spiritustis e saepe dicet Concionator,oestustum ex auditoribus non colliget. Caveat diligenter Ecclest iste ne formulis,oph sibus haereticorum natur. Sanctorum Patrum sir pta attente legat, nec audacter, quae ab illis dicta sunt,proferat , illi enim saepe, ut tempora tum serebant,cum scriberet, is quosve scribebant,non or rint: nonnulla dixerant,quae si in hoc saeculo incidissent,non erant dicturi. Nec illorum verba citet ius gra ,-Pgnandi gratia, uri refellendi , id enim esset Sanctorum auctoritati derogare, ct populum endere. Habeat illos potius himili sensu magistr . ram ista, iisque addictu sit, gataeatque se i stru- ) e mentum
472쪽
-o DE RATIONE mentum elysoriae accidentalis Sanctorum, ren uando honorifica praedicatione sanctam, quam δε-cuerunt, doctrinam, litterisque mandarunt ad DEI gloriam, ct Euangeli' incrementum, animorumque, salutem. Vitabit tanquam scopulos, inuenta a se, atque excogitata temere plebi obtrudere: quin portu receptam Scripturae interpretationem libenter amplectatu r, optimamq&e interpretandi rationem existimet, Scripturam per alia Scripturae loca interpretari, is Parrum loca inter se componere.
Vulgatam Bibliorum lecticinem religiose sequatur, sensum sequum sanctorum Aurastini, Hieronymi, Gregorii, Ambros , atque Cis sostomi: Glassamitem,quam Interlinearem, ct Ordinariam vocant, non fastidiat. Scriturae loca interpretari non a deat, nisi bene intellecta. Tanquam rem sigillo obsignatam reuerenter Scripturam, ct tauriliter tractet, praevnga precatione, adhibitoque diligenti stadio: sic ier, ut DEUS abdita res et, O q si Matth. ir. tenebris obdacta revelet. Solet enim quae abscondit sapientibus huius mundi, reuelare ea' paruulis , quod risi, ct superbi non consequ-tur, istis humilibus datur. Lectis iam diligenter imterpretibus sacris, ruminet accurate, attenteque consideret, atque ivuenta di stonat. Animum inde sacrari' loco, ct adytoru consieritet, hasis tanqzam diuitiis ex the auris D E i familiarium sanctorum Patrum. Memanerit eidem DEO Halieni tradere, cordissue sui custodiam commendare, tanquam
473쪽
CONCIO NANDI. Ieapsulam doctrinae caelestis; uti vere cum Propheta Regio dicere queat: in corde meo abscondi PDL roeloquia tua, ut nunquam peccem tibi. Sic itaque munitu i interdum, 't=t huyianitus, a da mone laedaris, pudeat te tui, paeniteatta mili ser Uagiens statim, roquam ad anchoram, ad Con- sejionis sacramentu. Meminerit quoque thesaurum r. Cori
se portare tu syctilibus,quae DEo commendet, xt thesaurus ille tutu3 At a furto daemonis,ct inanis gloriae. Q Aemadmodum fecisse accepimim beatum Franciscum, D E V Μ fc identidem appellando: Custodi, Domine uos ipse thesaurin , ἶ- noui enim iurem me esse; alioaui eos ipse vel furto auferam, vel hosti tradam.
CAPUT III. De meditatione ante concionem.
NE C satis ducat Eccles es, tegi se, ludium h .
adhibui sie, memoriaque complexum efficilicenda Nerum in mentem illi veritat suae Pruplici e s .Ret. exemptam, qui comparatis iis quae ad sacribtrem necessaria essent, D E V M orarit, ignem de cae miti cret, qlio rictima incenderetur: Et cecidit ignis Domini,inquit Scriptura, Sc voravit holocaustum, & ligna, & lapides. Idem ct ille
precetur, oretque Dominum cum Hieremia: De Threis.
excelso misit ignem in ossibus meis, &erudiuit me. Credat itaque a que hoc igne manstrini crudum cibam, ct in pidlim, xt ne conuiuae
474쪽
a DE RATIONE quidem concoquere possint. Hic vero igni precando parari, ct meditando flet, H expertus ille, qui dixit, In meditatione mea exardescet ignis. Hac meditatione iustrassitus Contionator, ex Eua gelio, quod in manibus est, attributa hauriat diuinae iq idem potentiae in miraculis; sapiemiae vero in ldoctrina Praeceptionum, se Confitiorum; bonitatis , denique in misericordiae essectis.Sumat ct inde rimistes Fidei, et, ct Charitatis, humilitatem item, lpatientiam, fortitudinem, castitatem, insericordiam, o reliquas. Re enim explorata comperiet nullum esse Euangelium, ex quo θiritualis homo, nulla vi allata, non queat taurire id genus excellentis virtutis. Sententias expendat, O reris, a que, ct ad quem prolata , quo ne tempore, ct occasone
dicta: in omnibus enim miseria reperiet, si DEUS illi claue intelligentiae Scripturarii dederit. DEVS enim aeternus, qui primum loquutus est in Prophetis, post nobis loquutus est in Filio. Et hic quidem sermo non est in Evangelio mutis , , sed iis diserte, qui aures audiendi habent, loquitur. Fingat se praesentemst onibus a CH R i STohabitis, ct ad viuum auditoribus exprimat, voce NM quam gelu. Obseruet minas, ad terrorem in- 'cutiendum; insericordias vero DEI, ct beneficia ad amorem DE I conciliandum. Timor enim animum a vitiis deterret, ut contra amor ad Pirtutem in animat. Induat Ecclesiastes eas animi lectiones, qxas auditorum animis imprimere vult: nec enim
475쪽
CONCIONANDr. ψ δalios moxet, qui non se prius moverit, incenderit. atque in animant: unde ct quidam olim ait, si vis me flere, dolendum est Primum ipsi tibi. No MM.
Co attoni erit futuro Concionatori in labori- Arte Poet.bus, atque vigiliis considerare CHRisTUM Dominum, cum illa perba, quae interpretanda fulsecepit. diceret, Patrem in Verbo diuino stense, o qua fi iam coram esset praedicaturus, quaque attentione a cultarent auditore zanimaduer ia: quoque, Cianis Tu M hominem, pro il u se obtuli se, qui illum audirent. Speret itaque, conciones taIt patrocinio, ac praeparationesti resim allaturas, DEO que Patri oerat, ut Filiud obtulit , rogetque. ut verus infirmorum animorum medicus auditoribus medicinam impertiatur Euangeli, , quantum iis opus esse non ignorat. Roget quoque medicum illum Doctrinae panem, quem ad suggestum inops assert, in manibus suis multiplicari patiatur, ct auditoribus flargiatur. Quod ut i secerit, neglie qui plantat, neque qui rigat, a berent emolumentum . quin potius damnum concionatori adferet praedicatio: quemad- imodum imperitus medicus nocet aegroto, s ignoratiriae culpa, alit negligentiae, pharmaca pra ' po iere porrigat. Ad snem meditationis dolorem expendat, quo DE V s clerisus angitur σ zelum.
quo uri oportet, ut o illius amore, o in omum btutem mortem non detrectet. Qua quidem in re ρ ρ ρ Uecise sentit, argumento est, meditationem ρ est vitai suo cesse: n Euangelium meditarum
476쪽
Apocαι o. in libro vocastris beati Ioannis quod amaritudinnem assert reviri, etsi in ore tuo videatur dulce tanquam mel. Sciat quanto plures lare mas eoderit; tanto meliu gustare faciet populum myrrhae amaritudinem. Tandem dabit ill Dominus intelligentiae lumen liritualis; scriptum est enim: R M. ιιδ. Declaratio siurnaonum tuorum illuminat. & intellectum dat paruulis, modo humili grariarum actione recipiatur , cst donum gratuitum, nulliust meriti esse sevi agnoscat. Et si nullum alium laborum fructum recipiat e lectione, ante meritai tionem, contentu sit, memor issam etiam esse gratiam, donumque DEI. Certus etiamst, si his bene natur, maiora se accepturum. Meminerit praeterea,praeceptorem non solere alteram discipulo lectionem dictare, donec priorem bene teneat. Denique, si in nihil recipiendo humiliare se nouit, non exiguum Contionator fructum capiet. CAPUT IV.
De dispositione concionis. OV A E legerit,meditat 1 fuerit Eccle astes,
ordine digerat nec se est: qui ordo loco librierit, quo memoriae causa quotidiana notamus. Dicienim non potest,quantum ordo. istositioque mem riam iuuet . s enim multa collegerit, magnamque
rerum copiam in puggestum attulerit, sed rudia omnia, ct indigesta, ct confuse omnia,perturbatessaica, ct fastidium atatioribui sine pastu pariet. Deinde
477쪽
δες, voluntatemque non moue . In uniuerstatis
creatione ordo docetur, o in aedificiis exstruendis: ut mediis concionibus Spiritus sanctus in cordibus h bitet Melium. Primo creauit DEUS rt imagina- 'mur) materiam primam insorinem: hinc lucem, O terram, ceteraqVe, quae materiam ct irrestrarent, ct adornarent, donec ad hominem creandum pem uentum est ,omniaque sevo loco collocauit. Idem comcionatori sentio facient vi , qri lacum primo eligat Topictim, arrimentum hinc ducet, materiamqudoctrinae,quaeque se sine persuadere populo cupita deinde conquiret, quid ea de re sancti Patres docue rint , meditabitur q&e Euangelium hinc ornabit eleganti ordine, omniaque locis accommodis dilonet, partes digerendo, donec intellectui factum sit
satis. Ad haec habeat Locos multos commines iupromptu, sevientiarumque copiam, auctoritatum vim, rationsim momenta, Metaphorvi, seu transi tione tropos,o figuras sacrae Scripturae, empla,
historiar, ct milit ines: qualia ηοδω memoria singulis libris collecta, ct edita legimus , utilliin t men suis qui 'Me vigiliis, o lucubrationibu3 xtitur. Caveat tamen, ne qui praeter rem asserat scuta, quae suo loco, is tempore placent, ct iuuantea si
loco suo mouea s, neque utilia sunt, nec perfradent. Prophetarum loca recte explicara docent, ct admiratione ipsa n ent, stultamque asserint, praesertim
478쪽
sertim cum D EVs expostolat cum hominibus, Oeae prophetiae vehementer mouent, quas in lege gratiae impletas videmus Interdum utiυ erit Euangelium diei explanare ordine, o ad verbum, hauriendo hinc, inde quae . ad mores pertinent: quo potifimum contionantis reserri labor debet. No nlinquam vero explicato paraphrasi quadam Lua segetio, periodum aliquam, vel sententiam Euangeli, sumat, quae tuminibu illustrara, magnam dicendi, ct amplificandi materiam suppeditabunt . Verum tanta in his varietas exi tit,quanta est ingeniorum, cum non solum quae viii placeant, alteri displiceant, . verum etiam plerunque quae nobis horie probabantur postridie improbantur: ut quae hodie componens ibi placebat die siequenti reiiciat. Conciones primum calamo sicribere,prudentis est i hominis, ct periculum vitantis: percommodum item lsequentibus annis. Verum scribelli rationem variam luari' tenent: ali' compendio quodam quae dicturi sunt,oesumma capita volant: alb tribus quatuorve h, integram orationem diffuse scribunt; nec au- ident verba publice facere, tu i prius ea sicripserint, memoriaeque de sicripto mandarint: quod laboriosum est, ct insipientium, meticulosorum potius. quam in contionandi artem expertium. Et vero his alligari verbis, dicentis vim Piritii vulgo appellano continere ridetur, ct refrenare, quo minus libere audeat Contionator obiurgare, ct vehementiu , Huino Spiritu suggerente, dicere. Sunt O q si mediam
479쪽
CONCIONANDI ri mediam viam, qVam probo, tenent , ut una pagina se rem, de qaa dicturi Di, summatim, 2 methodiis ramplectamur: quin ct verba apposita ad rem ipsam adiungunt, ordineque omnia dissonunt. Sic sit, ut Iiberiore, cum res postulat, campo excrerrere posint, ad amplificandum sermonem, ct eloquentiae rime tenta'dam,rtque lectus mouere posui subitauo
sententia. tura est, ct frequens. Phra es, dicendique modus, ct verba, cavendum ne assectata adhibeantur, O plus assu cota sita; haec enim ct dicentis animum exocant, ct audientis. Vitanda contra O verba sordida, ruiniis, ori . barbara, ct ob ostia: sit it Veser o castui, qVem nemo aestinator aequus facile reprehendat. Descripta iam concione, repetat intersim, Pt memoriae non solum infigatur, verum etiam ut decentibus verbis, gest Me, ct actione exprima priusquam in publicum prodeat; praesertim si non magna dicen si venustate, naturae beneficio, O arte polleat, nec usum contionandi habeat. Sunt qlii memoria locorum ut turbo artificio- sa, quam ab Oratoribus, adhibitis imaginibus, didi cerunt. Sed vidi his impediri saepenumero magis, quam iuuam Mediam itaque riam his quoque t l nere iuvat: ut tu margine orationis scriptae,sex, vel octo locis praecipuis notas pivgat, ut cincis guris, litteras, ct numeros: quibus memoria comprehensis,
480쪽
derent, quae diduisset; vel inter contionandum turbaretur: ad qua Notai, ranquam ad anchora confugere qΠeat. Opportunum tempus concionis memoriae mansedanda est pridie vestertinis horis accurare essere, prinquam quieti sie nocturnae, somnoq- necessario tradar,ut a somno euigilansdecies impressae occurrant cubitu vero surgens exigat a memoria quae pridie, tanquam deposta, tradidit. Oratione , quoque ad DEUM matutinam ea de re instituere poterit, de qua verba ad populum facturus est. H sibi ipse persuadeat, quod aliis dicendo perpuadere consetur. Facilius enim id consequetur, an alios in suam . sententiam rapiat, qui sibi primum persuaserit. quod ab aliis extorquere nititur. Neque vero minus studium est adhibendum in . iis, quae dicenda non sunt quam in iis, quae dicenda videbuntur. Verba itaque de re controuersa, ct graui expendat, ne quid excidat imprudenti, quod cum Scholastica pugnet Theologia. Et si forte humanitus, urbi aliquod perbum imprudenter excidis
. set, ausententia, quae in malum sensum rapi ρομset, ct periculose sonet; statim Vse, priusquam ad alia pergat, persticue explicet necesse est: ne quod scandalum aut olfendiculum qua secim de religione
sentiat Contionator, in auditorum animis relinqua-
PDL II. tur: nam, ut Propheta ait, Eloquia Domini, j eloquia casta. CAPUT