Vniversae architecturae civilis elementa

61쪽

ARcHITECΥURAE CIVILI s. 47imas 1ve subterraneas, in medias sive parietes .fulcra, in summas denique sive partes tectum componentes resolvitur . Cumque earum partium uti totius aedificii perfectio, una ex materiae qualitate usu, tum ex dispositione ipsa, varietate atque magnificentia cumprimis aestimetur, ad partium singularum peculiarem formam, materiemque longe inter se diversam sedulo respiciendum , ut suis singulae legibus, propriaeque architectandi normae conformes reddantur. Versatur in hoc omnicitur operis constructio' forma. Ad struendi modum, in quan Constru-

tum hic materiae omni tractationem ComplectitUr forma ra-

ConstruoIi resertur, uti ad dispositionem , mensuraq. D. totiusque fabricae aptas ratione S. Arma ipsa aedificio ante alias convenienS. Vae ad constructionis modum, quae ad Ornamenta pertinent, minus faciunt

ad substantiam aedificii, quam quae ad formam congruam totiu compagi Ordinationem. Siquidem illa ut ut variata quoad ordinem inversa quoque, aediscium non immutant; ipsa vero totius aedis conformatio naturam aedificii substantiamque constituit:

haud secus ac de homine , ut scit VIIalpandus noster deque ejus vestimentis philosopheris. 6Ι. Omnis

62쪽

es h m' fictiones ipso opere suscipiendas ad sequentia fere Diali pita redigitur, ad TaXim primum MDiathesin, uni ης ad Decorum Moeconomiam, in quibuS ut apte primis architecturae principiis conformia cunsia eiu-ciantur, scientia Architecti, totiusque aedificatoriae

theoriae parte constituuntur.

Τὰ ζ, et Taxis, ordinatio , est apta totius aedificii com- positio, quae partium quantitatem potissimum determinat, MCongruam earum tum ad se invicem, tum ad opus Universum proportionem moderatur secundum magnitudinem.

Διαθ ci 43. Diathesis, spositio, est idonea collocati pa Aijsi , tilian aedificii, rei cujuS libet qualitati accommoda. Dispono Censetur tum adesse elegans dispositio, si tam situ ipso figurae Ormarumque OnVenientia aeque proba omnia videantur, quamin divisione atque usu spatii aedificio tributi singula quaeque se se commendent,

haec in elestione consistit, dispostione stricte 1e Electio dicta. Et quoad lactionem cumprimis in dispositione acienda probatur concinnitas illa , qua partes aedificii projectae vel retractae constituuntUr , prout quidem conclavia aestivae vel hybernae stationi, rustica

63쪽

sticationi lauta urbicae labitationi destinantur Ad

Dispositionem vero illa in , strifilus acceptam Mino Pis positio

strictius

dernorum Architectorum studio inde a 3 aliquot tu pia. anni mirum quam eliciter promotam, Min dies locupletatam facit illa idonea partium quarumVi coordinatio, qua aream operi destinatam ad praefixos fines congrue meliore, qua fieri potes, arte informat AG chitectus. Quantum Vi enim nitido marmore fulgeat addui ius paries, ut peripheriarum omnium concinnitas, operumque decor ad Palladii, quorumvis celeberrimorum Architectorum lege sit exactus, quin superior omnibu elegantia raecore habea tur, quae laus inde architecto Xpectanda, observat D. COVRToxi V in celebratissimo opere Tractatus

Perspectivae Practicae , si praecipuis stationibus sui

desint nexus Miransitus Opportuni, si lumen minus dextre ad interiora penetralia admissum, situs qualitati partis inconveniens, si portae, Mimariorum deductiones nidoneo loco adhibitae: Apta ea determinatio tam a rerum di postione, quam distributione commendanda ut mente recte tuna concipi tum dijudicari posset , triplicem typortam, quibus delineat exhibentur architectonica opera, di- visio-

64쪽

so B L AE E Avisionem persuasit Architectis. In Ichnographiam nenape Orthographiam, Scenographiam ut dividerent speciem quam Vis dispositionis , quam juxta ideam mente conceptam super tabula designarent.

Sed de his sequenti Capite distinditu agendum.

Decor. 4. Decor est emendatus operis aspectus reddens maxime aedificia conformia rebus probati cum authoritate in ordine ad eos ulus, ad quos singula destinantur. Sic decori dandum , Ut aedificium non majori splendore turgeat, quam qui ejus fini censeatur expediens, ut ordini hominum incolentium minime dissentiat, atque adeo privatum a publico, o-bile a Civico discriminetur. Requirit ViΤRVv1vs ' auctoritatem ad compositionem peris, ut decorum efficiatur; quod a communi hominum comprobatione S peritorum judicio decor hic aestimetur. Pro decoro aedificio ordinando triplicem circumspectionem VITROIV commendat, ad lationem primum, tum ad consuetudinem Mnaturam. Θιμ α ισ- Statio sive thematismus respicit maxime erigendi

tio, a s operis ipsius proprietatem sic alia sacris, alia profa-

nis aedibus congruunt; sic alter est plendor palatii,

L. I. . a.

65쪽

tii, dii par magnificentia templorunt. Conj etudini tribuitur, quod accestu primi vestibula ornentur elegantius, quoties interiora conclavia elegantiori ornatu decorantur. Circumspectio, quae ad naturameXpendendam adhibetur, eum maXime sitUm , partiumque aspedes tam determinat, qui ad salubritatem, vel commodum ex ips usu penetralium expectandum conferre potis est. Sic naturali decori annumerandum, si hyberna habitacula ad occiduum solem X ponantur. Sed recurret de reguli particul ribus sermo inseriuS. 45 Oeconomia est commoda, Mutilis rerum di Oi ομι- spensatio sano cum moderamine suscepta Haec oti , ψος,

sumptus, tempori rationem,' materiae ipsius qua-istrator

litatem ad propositum nem, locorum circumstantias emetitur.

6. a Xis, Diathesis, Decorum Oeconomia partes sunt Archite honicae Scientiae uti omni una praecipuae ita non nisi a consummatis Architectis pro dignitate tradiandae Praxis illarum non nisi imitatione probarum delineationum , navarata torum pem volu atione 4 peregrinationum studio in hanc scientiam intento conquiritur collatis undique formis

66쪽

ca ELEMENTA

illustriore tandem aliquo recentique invento locupletatur. Ampliorem hujus thematis tractationem pro coronide hujus opellae asservare visum est magis, quam dissicili cris tironem involvere. eXu Uni UScausa Mordinis summa horum momentorum capita hic perstringere decuit, neque vero distrindi amplius, qUam earum rerum memoriam, Usumque per Vices subinde architecturae omnis decursu contingere necessum erit. Et sine praevia quidem cognitione Ta-Xeos, Diathesis, ieconomiae impossibile est de idoneis exemplis pro regula propositi dijudicare, ne minimorum quidem typoruni ratione vestigare concessum es : decori vero ratio practicae structurarum doctrinae peculiarius attribuenda est. Hic , ubisma pliciora primum scrutari men est , dum progredi sensim ad summa concedatur, Vulgaris aedificii modum parteSque scrutabimur, iamque, quam in dirigendis primum aedibus Architecti tenent, insequemur.

7. π t aedificium mente conceptum ad epe me- uibratas leges in principia revocare liceat, non susscit Architecto inuciationis sua rationes apud

animum

67쪽

ARCHITECTURAE CIUILIS. 53

antinum sutum Xpendere, sed necestarium est externa quadam specie deam suam dare, oculisque idemtidem contemplandam objicere, sicque matura cum deliberatione architestari aedem, priuSquam cum laude ad fabricam aggrediatur, Mnondum bio insistentem perlustrare, ut quid futuro ejus decori proficuum sit, plane dispiciat. Regulae ac circini usum a Geometria hic mutuatur, Ut partium minimarum dimensiones, situm,' analogiam mutuam consequi tutius queat. Sunt enim testante Clerico Viromobili,' in Architecturae quibuSVis reguli eXcellenti, Graphis matheseos scientia praecipua fundamenta,

quae progressum felicem in hoc studio spondeant. opus hic Graphidos , sive delineandi scientia, - Γρας ἰς,

De qua aegre rem mente partam Conficere, minus alii Lineadistin te cognoscendam communicare licet. Non da- ductuq. mus hic leges fundamenta graphidi mathemati τ ὰφ o, cae, sed formarum potissimarum notione a nomina pinio tironi Xponimus ut deincep nihil interrupto doctrinae ordine aedificiorum compagem Omnem secundum quem vi positum, propriamque in longum, latum atque profundum dimensionem tanto facilius duspiciamUS.

68쪽

species. . .

ve per lineas non me geometria Xprumi, Delineatio vocatur Specie.dispositioni archites ionicae in gulatim dea dicitur, Ma Vitruvio in Ichnographiam, Orthographiam & Scenographiam dividitur. Sed usus

recentiorum scriptorum obtinUit, Ut aliae nonnullae Architectonicae species interponerentur, qua evo dine hic dare vitum es. 49. Ide stri Elius a Gol amio accepta est rudis exprellio inventionis, sive repraetentatio aedificii X tremis bium lineis definita , absque certa dimensionum Tab I ad scalam geometricam applicatione. Fig. 3. exhibet ideam domus aream subdialem Onciuidenti , Fig. 4. aedificium sine tali area. rεωρο- O. Protographia est repraesentatio determinata aedi.

'οῦ ' scii simplieibus lineis data citra distinctam partium

: ποῦ' d. quarumvis designationem,' dimensionem latitudi-hRςδ δ' niim Differt ab dea, quod partes denotet Xa-ctius uxta scalae Himens One potius inum componatur Protographiam Vide Fig. 5. Ιηνης ea. Iclynoeraptu sive vestigii dei criptio est sessio trans- v. stigii versa obiecti plano terrae parallelain parallela: visionis.

descriptio.

69쪽

A, Mare E T UR E C IN I L I S. SSic ichnographia cubi vel pil: est quadratum, chnographia coni, colhananae c. est circulus. Omnis a Uestigii designatio generica divisione in horographias, Diagrammata, i Ichnographias stricte tales resbi vitur. Regionum tractus exhibet Chorographia , ta- gramma operi cujuSUis , machinae V deserinationem, ideas aedificiorum vero species dispositionis Architectonica, sive praesens de qua agitur Ichnographia repraesentat. Ichnographia haec architectonica murorum omniunt atque in tergerinorum parietum crassitudines, omnem denique superficiem atque basim a quibusliubet fulcris obtectam manifestat. Talem vestigii descriptionem obser 'amus in aedibus, cum simul fundamenta aedificii ex solo , cui inaedificatur , emergere conspiciuntur. Fig. 6. Sis it chnographiam hor A. tensis diverticuli ex Faschii delineatione Ichnographia itaque Xhibet latitudines parietum, CeterorUmque fulcrorum, atque simul spatia ab iisdem intercepta , in quantum ea longitudinis , latitudinisque mensuraS praebent. 5a Orthographia Tlevatio Geometrica est omnis 'Oeρος,

erectus,

a vestigio erecta magnitudo. Estque alia externa, in *eάφω,

designo.

terna

70쪽

56 E E Aterna altera. Externa est, quae rane alia restrictione orthographia passina dicitur, delineatio illa, qua sola datur erecta frontis imago , quamvis latus quodvis pro fronte haberi, sive fronteilaterales quaecunque, intimae etiam Ma Verso e latere acceptae in hanc considerationem venire posint orthographia igitur altitudine .latitudine partium Xprimit, una

cum ornatu quoVi eod. In in verticali plano consistente, in quantum eae dimensione sub unum a pectunt cadunt pectatori ab eadem plaga origonialiter contuenti Ipsa cujusvis aedificii frons expressa super Tal, IlΙ tabula, Mad scalam Xacta pro ejusdem ithographia ς habenda est. Iriterse 53. Intersectio, orthographia interna est delinea- 'φ' tio aedificii, quale appariturum es et, si muria pri

titudines c latitudines partium internariam, Votquot earum hac sedilone reteguntur, in plano eodem verticali ad in spe flantem parallelo intersectio coni est triangulum , interlectio vero cylindri res angulum repraesentatri in intersectione domus scalae, O tae, soci trabes tranSveri e .pro tecto quovis mo-Fig I erectae &c sub obtutum unum cadunt. 5 . Ceno-