장음표시 사용
81쪽
penes ipsum Collegium redacta esset, nullam deinceps Romani Pontilicis eligendi cura in gereret, quainobrem hareses, scandala, de uniuersalis Ecclesiae exterminatio oriri possient, ut Mailredus a scribit: aliam quoque rationem ex Iul. Lauon b
Ex huc usque dictis satis probatum puto, quod initio pollicitus sum: officium quippe Cardinalium Sede vacante circa duo potissimum versari, ut mortuo Pontifici ianus solemni ritu ducatur, & nomis praescriptis legibus eligatur. Haec vero e laetio cum temporibus retroactis tam aperto, quam clauso Conclaui valida putaretur, ex Iacobatio, e & Mansredo; d hodie vero ad validitatem electionis requiritur, ut Conciaue sit clausum , ex Gregorii XV. saepe citata Sanctione. o Et hanc Cardinalium inclusionem, quae Conciaue dicitur, sub Honorio III. primo inuentam fuisse scribit Ciaceontis. Ji At quoniam super huiusmodi Conclauis clausura quaedam accidere potuissent , ex quibus validitas electionis in dubium reuocari posset, san.me. Urbanus VIII.ut Omnem dubitandi ansam tolleret, hanc Sanctionis partem ita intelligendam esse edixit.
g Vt Hatim pos clausum Conrtitie diluensflat inquisitio super i a clausura, eaqu/
m essectu reperta , publica lat documentnm per Carmoniarum Mogi Lyrum, quo peracto, etiam OLIO in totum , Uel in parte apertum de facto reperiatur Conclave, semper tamen clausum, ct pro clauso censendum, er habendum , quoad electionis O Iiditatem, donee de consensu duarum partium Cardinalium p sentium persecreta 'Oragia apertum esse declaretur. Qnoniam vero in saepe citata Pii IV Constitutione 5 statutum est. vi tres in dinales antiquiores, ex quolibet ordine unus, addito etiam Cardinali Camerario , vacante Sede, reliquos Cardinales congregandi, de in Congregationibus occurrentes necessitates proponendi, & ut Conciaue ex omni parte claudatur, curandi ius habeant; sciendum est, horum trium Cardinalium officium tertia die post Conciauis ingressum expirare, & alios tres in ordine sequentes tertio quoque die una cum Camerario in eodem ministerio succedere. iEx Cardinalibus vero in Conclaui existentibus nemo ab electione, nec suffragiis, tam activis, quam passivis cui vocant9 etiam excommunicatus, ic ecclesiasticis innodatus Censuris excluditur, k ut dicemus insta latius, ubi de priuilegiis Cardinalium sermo erit. Declara tamen praemissa non habere locum in Cardinalibus schi Lmaticis: hi etenim in Cones aut non sunt admittendi, ex Iacobatij I sentcntiata , quam refert, & sequitur Manfredus mExcluditur etiam ab electione Romani Pontificis Cardinalis, qui saltim in Diaconitus ordine constitutus non sit, ex praecitata Pii IV. Sanctione, s.statuimus etiam; quam quidem Sanctionem a Sixto V. pariter confirmatam habes. n Verum exelu.sio haee locum habet, si Cardinalis Pontificali priuilegio munitus non sit, utest Cregorii XV. declaratio. o An autem Cardinalis, cui nondum clausum, e apertum fuit os iuxta ritum,& remonias Ecelesiasticas, habeat votum in electione Pontificis, scias,hanc dubitationem exortam fuisse in electione Innocentii Um vacante tunc Sede per Ηἰrum Sixti IV. aderat enim in Coclaui Cardinalis Ssortia, qui cum in vita Pontificis no dum Romam venisset, non fuerat illi apertum os in Consistorio; verum Patres tune decreuerunt, ex eo quia non praecesserat alia caeremonia claudendi os, nec erat illi clausum, dum Pontifex diem clausit, permillum, & licitum esse d.Cardinali Ssortia, sicut Ze aliis, votum habere; ut refert Io. Bapt. Broccardus unus ex Caeremoniarum Magi stris, qui tunc aderat in Conclaui, & omnia, quae in illo gesta suerunt,sigillatim, summaque diligentia scripsit. Sed numquid conuentiones inter Cardinales in Conclaui existentes iactae neces sario seruandae sint a Pontifice postea creato ; Abbas Panormitanus, p si conuentiones contra Pontificiam Dignitatem sint, licet iuramento roboratae, ad illas seruandas non teneri ait, cui assentiuntur Barbat. ρ &Mandos r Fallit tamen concluso, si postquam Pontificiam assumpsit potestatem, easdem conuentiones ratas habuerit, de iureiurando confirmauerit, vi Card. Tuscus f probat; dc in Gregorio xi I .seruatum testatur Platina ; t de alii multi: hic enim cum in Conclaui iurasset, se renunciaturum Papatui, quando id Ecclesiae bono cederet, Sc hanc quoque promissionem in Pontificatu confirmasset, a Cardinalibus in Concilio Pisano congregatis y Romana Sede deiectus , de gesta per eum irrita, inualidaque doctarata fuerunt. Qiamnis
82쪽
NOTITIA CARDINA LAT. CAP. XIII. 39
non desint Scribentes , qui de validitate talis deiectionis, & an Concilium Pisis congregatum necessaria habuerit requisita, dubitent, ut videre est apud Coquaeum. a Uberandi tamen reos a carceribus concessum esse Cardinalibus Sede vacante, ex antiqua, & immemorabili consuetudine, & consequeliter ex titulo praescripto, priui- Iegioque acquisito, assirmat blandos b Pomponii I. C. responso e fretus , dum ait, Ductus aquae, euius origo memoriam excesserit, confiitiati loco habettir: quod etiam exemplis comprobat, & Francisci Soderini Cardinalis Volaterrani nuncupati mpplicem libellum sacro Collegio vacante Sede porrectum afferti hic enim ab Hadriano VI. initio sui Pontificatus unicὸ dilectus, eundem postea mutata sortuna iratum se stinuit ; interceptis enim huius Cardinalis literis, quibus Callorum Regem ad inserendum Siciliae bellum commonebat, eum in Hadrianam Molem coniecit,3e in ea cerem trusit, preciosa supellectili in fiscum deuolata; ὰ vivis autem Pontifice erepto, Cardinalium omnium voto ὀ carcere liberatus, eum aliis in Conclaui ad noui Pontificis Clementis Vo. electionem interfuit , Ferdinando Ughellci d teste: supplex vero libellus a Mandosio relatus ita concipitur. Reuerenia mi Domini mei Coum dissimi humilem commendationem. Arbitror ex prore u fabricato, ct informatisvibus factissingulii Dominis fatis consare de innocentia measuper obiectisper eos, qui inimicosprosi sunt, ct de iura, ct consuetudine in omnibus obseruata mae esse rela xandum, exemplo CarsisHis de Columna , ct de Sabellis, qui diis detenti ex causa Iasa maiestatis, ipso obitus die XVii In fuerunt Bberati, er exemplo omnium no morum, quibus temporibus Uiis careero aperiuntur: hue usque libellus, cuius rescriptuna iuxta petita emanauit, ut diximus. Hodie tamen pro similibus.& aliis grauioribus delictis, etiam pro aere alieno in summa notabili, non relaxantui rei, sed veni agis caute custodiantur , e Turris Nonae, & Curiat Sabellorum, aliisque carceribus in Hadriani Molem transportantur, ut vacante Sede per obitum Clementis octaui, Leotas XI. Pauli Quinti, Gregorij XV. de Urbani Vis i. seruatum vidimus, fido ut C oculata testamur.
De O cio S. R. P. Cardinalium Romano Pontifici a tendo.
Vperest, ut ossicium Cardinalium , assistentiam Romano Pontifici exhibendam respiciens, enodemus; citius origo a Platta e relata ita se habet. Ante annos octingentosRomani Pontifiusad auro a negocia consaltanda metebantra Conciliar, qua nationalia voeabant, id I Italicorum Episcoporum; quibus tamen Concutis etiam Presbyteri Cardinat s intererant, ut ex Diui Gre υ Θnodo fo paret: in ea enim pos Episcoporum nomina, Urbanorum etiam Presbyterorum leguntur. Sed auctis me ia opibus, insuper aere ne temporaclis Priseipatus , coepit Pontifex in singulos dies eo Tijs,stadiutoribus egere; Episcopi vero Onr . saepe euocari non poterant, eapropter Concilia paulatim om sunt, totaquὸ res ad Cardinalium Senatum redacta eLy. Haec Platta. Ex quo Senatores Patres amplissimi, & Patri lii Ecclesiae a Mansiredo g nuncupantur; qui sicuti Senatores, & Patritii coram Caesare assistunt, ita etiam Eminentiss. Cardinales coram Pontifice, ex magni
Constantini Imperatoris Sanctione, b totiusque Christianae Reipublicae administrationi inuigilare debent. iAtque hinc colligunt Doctores, Cardinales esse in quasi possessione , ut Pontifex E sine ipsorum consilio ardua non explicet; quod Abbas, aliique multi scripserunt a Deciano A relati. Verum Romano Pontifici non assistunt Cardinales per modum determinationis, sed ministerii, di consili jMorumque vota non diffinitiva, sed consultiua sunt, Paleotio teste. I Nec mirum igitur, si multa Romani Pontifices sine
Cardinalium consilio expediunt, quia de honestate tantini, non ex necessitate iuIud exquirunt,ut Mansredus m obseruat. Immo non valere consuetudinem, ut P pa non possit sine consilio Cardinalium ardua istatuere, quia esset praescribere contra supremam potestatem Papae, testatur Abbas. n Verram si magis apertam huius quostionis notionem habere cupis, Paleotium o consule, qui post multa concludit sinam
83쪽
sleuamuis de necessit.it ρ nonsit a summo Ponti Pepetendum Cardiniatum consilium,nibilominus praeter ConsiHoriam, quod bis in mense si ersent impedimenta celebratur , aliae mutiae eoni utitae sunt Cardinalium Congrigationes, in quibus Sedis
Apostolieae nemeia matura eonyis latione decernuutur .
Etenim cum ad Romanam Sedem nedum ea, quae ad Fidem, Religionemque pertinent, deserantur, a sed aliarum quoque causarum quaestiones, di dissiculi res deuoluantur c est enim Sedis Apostolica velut arbor illa, q uam apud Danielem vidit Assiriorum Rex Nabucdonosor,ad cuius ramos aues conuolabant, di sub cuius umbra reliqua quiescebant animalia ideo Summus Ponti sex, a quo velut omnium Caput, & Praesul cuncta suo ordine disponenda sunt, partitis causis, non uni omnia, sed singula singulis, ut omnes cooperatores existant, & tanquam aquaeductus, ex pluribus dispositis Cardinalium Congregationibus, negocia ibi discusta,& examinata pro suprema manus impositione ad eundem Pontificem deserantur, ut Mosconio b placet. Vt autem haec veritas magis elucescat, omnes Cardinalium . Congregationes explicabimus infra . Cardinales vero a Summo Pontifice ad consilium adhibiti, illarum rerum, quae tractandae sunt, cognitionem habere debent, ne casu, aut imparati, sed optime instructi accedant i nullo enim pacto cui Diuus Basilius e ait negligentes esse oportet eos, qui Deo placere cupiunt, in cognoscendis, ac pertractandis iis,quae ossicii eorum sunt i & magis ad rem Diuus Bernardus d ad Cardinales Curiae scribens .
Agite inquit pro loco, quem tenetis, pro Dignitate, qua Polletii, pro potestate , quam aereptilis: quibus verbis aptissimὰ indicat, hoc esse Cardinalium proprium,
ut pro communi bono excubent aduersus haereses . vitiorumque cunctorum arm
ras acies instactae Christianae virtutis propugnaculum se ipsos exhibeant, & ob hanc potissimum causam datam eis dignitatem, & potestatem, qua pollent, agnoscant; quam nisi huc reserant, talento in terram a seruo nequam abscondito , R defosso, e cuius culpa tenebris exterioribus sietu , & stridore dentium aeterno vindicata fuit, comparanda erit. Neque committendum, ut cuiusquam Principis gratia, siue auctoritas Cardinalitiam eripiat libertatem: qua in re Alphonsum illum Borgiam postea Calistianr Tertium magnopere laudatum accepimus, qui cum ut Aragonensis
Alphonso Regi subditus esset, nunquam tamen illius gratia se inclinari, aut secti palsiis est quo non debebat; quin etiam cum is aliquando in istaret, & urgeret, ut ad Basiliensie Concilium, quod sine Pontificis auctoritate fiebat, sese conserret, libere, ac sortiter recusauit, immo vero Regi persuasit, ut Neapolitanum bellum, quod ille aduersus Ecclesiae Dignitatem gerebat, omitteret. sicut E contra non videtur aliqua nota carere Franciscus Cardinalis Soderinus, non solum quia ut dictum est supra Gallorum Regem ad bellum Siciliae inserendum literis commonuit, ex quo in Ha driani Molem, & in carceres coniectus fuit, sed etiam quia, ut Iouius f scribit dicere solitus esset; nihil homini petenti excelsa, & praesertim in hae aulae fortuna versanti, vel usu melius, vel expeditius esse, quam duabus omnino sellis sedero. Sed mittenda sunt haec, ut ad institutum redeamus, ad ossicium quippe Cardinalium , in assistentia Romano Pontifici ad Sedis Apostolicae negocia exequendata, consistens. Cuius causa Cardinales a Romana Curia abesse, nisi Legationis causa , no debent simplex enim Cardinalis in Curia residens cuiuis Cardinali Legato quoad honores praesertur, ex Comesii g sententia, & scribit quoque Castaneus. O Quamobrem Cardinales in Romana Curia commorantes propter assistentiam Papae in a ministratione uniuersalis Ecclesiae, a suorum Beneficiorum re sidentia excusabantur, eodem Gomesio i teste. Et Cardinalem impetrare posse quemcumque Episcopatum, de nihilominus non in Ecclesia sibi commissa, sed in Urbe residere debere,fcri sit Mandos h Verum ab hac Mando' sententia cauendum est, quia secus in sacrosancta Tridentina Synodo I sancitum legimus; Cardinales scilicet ad Episcopale, Ecclesias regendas electos, in ipsis Ecclesiis, siue Dioecesi commorari debere, neque illinc abesse permissum, nisi causae ab ipsa Synodo exceptae concurrant; quae addit insuper, nisi consecrationis munus intra tres menses recipiant, ad fructuum perceptorum restitutionem teneri. m Et Ob hane potissimam rationem dixerunt multi, non
esse Episeopos ad Cardinatatum promouendos, neque Cardinalibus Episcopales Ecclesias conserendas ; nam si ratione Cardinatarus in Romana Curia residere debent, ut Summo Pontifici ia administratione uniuersalis Ecclesiae assistant, ratione autem Episco-
84쪽
NOTITIA CARDINA LAT. CAP. XIV. 4 I
Eriscopatus in Ecclesiis, siue Dioecesi sibi conamissis personalitEr residere tenentur, manisella resultat repugnantia, di inapossibilitas utrumque munus adimplendi, Barthol. Caraneta a teste . Eoque magis urget argumentum, quia Episcopalis residentia a Iure Diuino pr A eedit, ut in Ecclesiast. b legitur in haec verba Rectorem teposuere, euram iEorum habe. Et plura congerunt Caraneta, e Anton. Pagan d N alii: Pontifex autem Ius Diumum immutare nequit. e Certa igitur videtur esse conclusio, non esse Episcopos ad Cardinatatus Dignitatem promouendos , nec Episcopales Ecclesias Cardinalibus conserendas ; qua de re si plura euris , Bartholomaeum Caranetam consuleta. fQuibus, &alijs argumentis ad praemissa confirmanda adductis, & adducendis respondere nititur Rodulphus Cupc , g nempe Cardinales in Episcopos promoueri posse, nedum ad Episcopales Ecclesias Cardinatatibus unitas, sed etiam ad Episto palcs a Cardinatatibus seiuileias, quem vide, si lubct. Quomodo autem Cardinales a Romana Curia ab e Ise valeant, docuit Rota apud Ueralium . bVbi vero Cardinales a Summo Pontifice ad consilium adhibentur, liceat illis, ut B par est, secundum Deum , & Conscientiam libere, ae impund loqui quodcumquε senserint. Si quid in Coi. sistoriis, alijsue Congregationibus contra uniuersalis Eeclesiae bonum, vel honorem proponi, referrique audierint, sine peccato acquiescere nequeunt, apertaque fronte impugnare tenentur. Et quamuis Mansredus, i alii .-. que per eum adducti scripserint, Cardinales non teneri ad Consistorium accedere , si pro comperto habeant, rem iniustam ibi tractandam esse; Palcottus fi tame contrariam sententiam veriorem dixit, teneri inquam accedere, corumque suffra glum palam, ea libere proserre. IQuae vero in Consistoriis gesta, dicta, vel narrata fuerint, vota quoque, vel suffragia, quae in odium, praeiudiciuna, siue standalum alicuius redundare possenti scripto, aut verbo, vel quouis alio modo nullus Cardinalium sub poena periurij,&inobe- 2 dientiae reserar, ex Lateranensi Concilio sub Leone X. IMultoque sortius , si lii per aliqua re indicium sit a Romano Pontifice silentium, aliquis vero Cardinalium arcana contra Pontificis praeceptum promulgauerit, nedum praemissas, sed latae sententiae excommunicationem, ab ea nota absoluendus. nisi ab eodem Pontifice cum expressione causae, & in mortis articulo, se incursirum sciat, ex eodem Concilio, siue Leonina confirmatione . m Immo & laeta maiestatis crimen incurrere Cardinales, secreta Sedis Apostolicae promulgante testatur Cirus; n N ex hoe capite absolutum fuisse Franciscum Mariam Vrbini Ducem ab homici
dio in personam Francisci Alidosii Cardinalis Papiensis commissis et hic enim Cardinalis Bononiae , atque Ecclesiastici exercitus Legat is Dacibus Gallis contra Roma- . . nam Ecclesiam hostilia arma mouentibus Summi Pontificis, &sacri Collegii seeretat unciabat; ex quo maiestatis reus essemus, licere sibi Pranciscus Maria putauit, D districto ense in illum irruere,ut Carolus Ruinus, o hac de re consultus respondit
De Cardinalium congregationibus D Ictum est supra pluribus in locis S R.E Cardinales ad hane sacrosanctam,
& ecclesiasticam Dignitatem ideo promotos esse, ut Summo Pontifici in administratione uniuersialis Ecclesiae tanquam Senatores, & Consiliarii assistant; cum autem ad Sanctam ,& Apostolicam Sedem nedum quae adridem, & Christianam Religionem pertinent, deserantur, sed etiam aliarum quoque causarum quaestiones difficultates disquirere, cognoscere , ac terminare perti neat; ideo Paleotio teste ρ singulis hebdomadis , vel saltem bis in mense Cardina- ν δε Ies omnes coram Pontifice Maximo conueniunt, quem quidem conueritum Consistoriam vocant, de quo primo loco dicendum putaui.
85쪽
Consistorium, ive Glossatori a placet, est locus, ubi Princeps ad audiendum causas , & iudicandum sedebat; huic opinioni fauet, quod legitur in sacra Pagina, b ibi. At illesedebat versolium suum in Consi rio Palatiν eontra ostium domus ere cui etiam subscribit se Lucas de Penna. e Venim Iacobus Guther. d Consistorium vocat locum , in quo qui sunt in Consilio Principis, consistunt ;& hunc disserre ab Auditorio aliquatenus putat, nam in Consistorio Principis & publieae res, de priuatorum tractantur, in Auditorio autem causae tantum agebantur, & Princeps sententiam dicebat, ut apud Vlpianum: e dein utroque Consistoriani Comites consilium praebebant, maxima culmina Dignit tum consequuti, Cassi odoro teste f in formula Comitiuae primi ordinis his verbis. Spectabilitas elara, ct Con Drio nonro di nissima , quae inter Illustres 1 reditur . Et alibi. g Hoe igitur laudabile 'aitidicium sententiam gratiosam, militiam δε- mefiteam a duodecima indictione Caneellarum sibi Getis attribuit , Ut Consi Πο- noriri fereta Meli integritate GHodias ere. Quibus in locis, sicut etiam supra . Cassiodorus videtur Consistorium pro Auditorio Principis usurpasse: Iacobus autem Guther. inter hos Consistorianos Comites aliquam ponit differentiam; nam aliis CG sistorium Principis ingredi facultas erat, aliis deliberandi; alii etiam suerunt Comites ordinis primi in Consistorio, alij ordinis primi intra Consistorium, ut ex Romanis inscriptionibus liquet.
Memmio Vitrasio Orfito. V C nobilitate actibusque ad exemplum praecipuo, taesecto Vrbi, Proconsuli Africae, Comiti tu Consistorio Ordinis primi
Saturnino Secundo V. Q taesidi Prouinciae Aquitaniae Magistro memoriae Comiti Ordinis primi Proconsuli Africae . item Comiti Ordinis primi intra Consistorium.
Comites in Consistorio multis negociis interesse poterant, ut si Legati adirent Principem,& audirentur; si Princeps de causis priuatorum cognosceret: & quod Cuther. de Regio Consistorio obseruat,nos de Pontificio dicemus , puta in Consistoriis, quae vocant publica, suibus praeter Cardinales Advocati Consistoriales, aliique multi in ipso Consistorio intersunt. At vero qui intra Consistorium sacrum sunt,' hi arcanis Principis interesse me- 'L U ruerunt, in contubernium Imperatoriae Maiestatis adsciti, ut Spartianus i loquitura & hoe in S.RE. Cardinalibus hodie apud nos verisicari certissimum puto, ut ex instadicendis manifestius fiet Constat enim duplex esse Consistorium , alterum priuatum , publicum vero alterum : publicum vocant, quod omnibus commune est, non solum Cardinalibus , sedat iis quoque Praelatis, priuatisque viris, siue clericis, siue laicis, ut Clementis V. Averba demonstrant, dum est. Praefatis itaque Nuntdis in nos a , di fratrum nostrorum praesentia confiitutis, ae fecuniam dicti tenorem mandati Auinione, ubi tune eramus eum nostra Curia re dentes, inpiabit eo Con loris, in quo erat Praelatorum, ct aliorum tam clerisoru,quam LMeortim non modica multitudo &cEt in his publicis Consistoriis ut plurimum Sanctorum Canoni rationes praefiguntur, Principum ora tores audiuntur,Galeri rubri, aliorumque insignium nouis Cardinalibus assignationes fiunt ; Legati quoque de latere ex Legatione ad Urbem reuersi hic solemni pompae recipiun
86쪽
NOTITIA CARDINALAT CAp. XV. CONGREG. I. 43
reeipiuntur, ut ex Caeremoniali Romano a liquet: &alia ad rem narrant Saracias b& Vestrius , e ubi de Advocatis Consistorialibus agit. Sectetu vero Consistortu constituitur ex Romani Potificis prς sentia,astantibus ta- . tum modo S. R E. Card. vi ex eode Caeremoniali Romano, d Etest notandu , quod quamuis Papa in cubiculo,uel alibi cu Cardinalibus conueniat, & cum illis loquatur, votumq; petat; no tamen hic discussa,& pertractata determinatione habere dicuntur, eu proprius consultationis locus ex antiquo instituto sacrum Consistorium esse censeatur, tanqu1 Congregatio Congregationum,ut est Cardinalis Palmiti e sententia. Quae vero in priuatis Consistoriis pertractentur,summatim reserre place Praemi tendu tamen erit, in hoc Sacrosancto Senatu,cuiuis alteri uniuersi orbis supremo, &eminentiori,unam quamque Prouinciam, Regulariu Sodalitia,Regna, Regesque omnes suos habere Patres tutelares, quos Protectores vocant, quorum munus est, ad Episcopales, Archiepiscopales, Metropolitanas, Patriarchales Ecclesias, nec non Monasteria, de Abbatias, quas Consistoriales vocant,cle istos Summo Pontifici, & Puri' ratis Patribus proponeres Ecclesiarumque statum, cuius nempe valoris,quas habeat praerogatiuas, an eleolo ad Capitulum,Ciuitatem,Prouinciam, Regem,vel alios pes M tineat, breui compendio referre; nec omittuntur alia quaecumque ad Cultum, Fidem,
Religionem, Christiani gregis pacem, ad conseruandam ne dum spiritualis, sed temporalis quoque Romanae, ς uniuersalis Ecclesiae Ditionem pertinentia,ut Tholosanus, s aliique ab ipso relati testantur. Cardinalium quoque creationes, Titulorum, siue Ecclesiarum assignationes optiones, oris obsignationes, Ic aperitiones, Legatorum de latere electiones hic quoque fiunt, ut in Caeremoniali Romano, g de nos diximus alias. Imperatoris quoque, Regum, aliorumve Principum depositiones si necessitas postulabit in de imperii, Re 6rum , ac Principatuum collationes Eminenti Ginus hic Senatus decernit; quae quidem res cum grauissimae sint, de manifestam , exploratamquε necessitatem expostulent, idcirco Summi Pontifices , nisi prius expositis in . Consistorio rationibus, & consentientibus Cardinalibus, tam magnam agitare mo- C lem,S: aleam iacere non a rent, Bel armi ino b teste . Quod etiam obseruatum suisse a Gregorio Ira i in lippositione Friderici II. a Paulo III.. K in Henrici VIII. Angliae Regiis; a Pio V. I in Elisabethae eiusdem Regni occupatricis legimus; aliaque multa cognosces ex Mansredo, in dum agit, de vocatione DD Cardinatium per D. N. Papam facienda in promotionibus Imperatoris, Rcgum , alioruinque Principum, atque illorum priuatione, & depositione. Verum si Cardinalem Pareotium nlegas, bii ultra de Consistorio, de officio DuCardinalium inibi praestando, rebusquetiactandis inquirendum existimo. Quo tamen ordine Cardinales in Consistorio sedeant, ex Caeremoniali Romanos in haec verba cognosces. Seeretum Conrisoritim celebratur in aula asi a Pes ij. o iosici remotiori Cameram Papa Ei, quae es in Vaticano, a 'Eant Sedes Pon - t Realis parieti adbaret in medio inurgit Vorasne Galamo, aut gradibus . flabellum M bHὸt m agnum, super quod Pontifex tenet pedes, ct aliud partium, per quod ad maius afunditur . Scabella pro pedibus seu sedibus Cardinalium ante Ponti em Iocantuν informa quadrata a dextra, ct a fronte sedent Disopi,ct Presbyterisuo ordine imus pos alium . Prior Episcoporumprimus eri H Ponti cem,deinde anili Asini a seγδprior Diaeonorum primum iuxta Papam obtinet locum, alij deini sequuntur: vitiamus Presbterorum proximus e I estimo Diaeonortim,inser quos nemo Cardinalium sedet. Pontissis Sedes aureo panno e ct ornata; Fabiata Cardinalium nudasti ni , sed picta rubeo colore, eum armis Papa. Loeus intersedem Papae, di habena Carin lium tapetis Herni consueuit: Ultimus Diaconorum tintina 4m ineu ea anellam retinet, ut gnum faciat eusMibus Consi ori , E Pontifex, aut Patres ab eis aliquid hint. In angulis ante faciem tantisici cabel a duo bane inde remouentur, quoad E omnes conuenerint, ut inde tanquam per osia intrent Cardinales ad fdendum ; cum omnes congregatifunt, ilia duos sella restituuntur in secumfrum . D fx s en pronuntiaturus Cardinales, e Praelatos, conseruit exire paludatus, ct mitratus inalys ne ebs eum Do rotaeto, er paruo ea putio, quamuis bole raro, nisi in prine la ni catus, exeat cum uuiali, 'r mitra: alij omnes praeter Cardinales exeluduntur, eum traditare incipiunt Coni torialia. Duo fereti Cubietilari 1 c quos sertasse antiqui Comites in Consistorio appellabant pro foribus Con tori, excubans cum fuit cappullis per collum inaeini,veprae Λnt,s signum flat. Ponti sex netoria in .eambentia in Sereatu proponit, deinde per ordine nientias rogat; quisque surgens . F a senten-
87쪽
fententiam Dam dieit, iuxta maioris partissententiam Pontifex duernis. Hactentis aeremoniale de Sacro Pontificis, & Cardinalium Consistorio. Cuius umbram in Valeriai io Imperatore delinea si videtur Flauius Vopiscus a his verbis. Ctimeon- se F t Ualreius Audi ius in Thermis .pud Qxantium praesente exercitu ,praesente etiam O eio Palatino, assidentibus Memmio Fuso Consule ordinario, Bebis Maero Praefecto Pratori1, into Aneario Pi aestae Orientis, a dentibus etiam a parte leua ulmo Saturni κo ,πthici tum tis Dure, Murentio ad Aeriptum desinato, Iuno Triphone Orientaris i mitis Duce, ct Mereo Brundusiso Praefecto annona o lentis,
ct Ulpio Crinito In Heiani limitii, di I braci 1 ct Fuluio Eois Duce Rhetiri limitis,
Valerianus AuguIitis dixit die. Haec Voriscus. Sed redeundem eli in viam : Cum negociorum grauitas, & multitudo in dies magis ac magis ad Apostolicam sedem deuoluantur, solusiqne Pontifex omnibus satisfacere, id Consistorium semper, omnesque Cardinales insimul conuocare sit impossibile, summa quidem prudentia iactum videmus, rerum peragendaru molam in v Hos,ac inter se distinctos Cardinalium Conuentus Congregationes appellant aqua lance diuisam, e iuxta cuiusque rei indigentiam assignata mutaui Cardinales ipsi non omnes omnibus Congregationibus intersint , sed ut partiti oneris portionem leuiusserant, diligentius examinent, Pontificem denique pro suprema manus appositione commodius consulant,certi certis fuerint adlectiquod ex insta dicendis magis aper tum erit.
De Sacra Inquisitione, siue de sancto meis.
QVoniam rides, sine qua impossibile e st placere Deo, totius spiritualis aedificationis fiundamentum est, nam vi Doctor Angelicus b cecinit Ad mandum cor sincerum
ideo sanctae Inquisitionis contra haereticam prauitatem uti firmissimum catholicae Fidei propugnaculum erecta est Congregatio; cui ob summam tantae rei grauitatem Romanus ipse Pontifex in Urbe praesidet, a Paulo III. Ioanne Petro Card. Carata ad Poplificatum postea Pauli IV nomine euecto, suadente, e primum instituta'; d amo IV. e de Pio v. f postmodum aucta, multisque decorata priuilegiis. Sixtus vero V. cum eodem serme tempore quindecim Congregationes siue instituisset, siue confirmasset, hanc primana in ordine confirmauit, & omnia, quae a suis praedecessi ribus, ad illam gratijs, di priuilegiis excolendam, exornandam,& augendam sancita suerant, novo,quatenus opus esse ulcimine roborauit et g de pauca quaedam addidit quoque Clemens VIII. b . Sed antequam haec instituta esset Congregatio, non defuit tamen Dominore Ca dinalium cura,& vigilantia, quae regiones, de loca haeresibus,erroribus,ac superstitionibus contra veram,& orthodoxam Fide in in secia inquireret,& perscrutaretur, R manoque Pontifici pro tempore existenti referret,ut salutarem adhiberet medelam; quod ex Concilio Lateranensi Leone X. sedente confirmato i innotescit. Quandoque etia Cardinales de latere Legatos tanto muneri praesectos suisse constat ex V mentis VI. diplomate, Bertrando tituli S. Marci Presb. Card. anno Dom. I 3 7. directo,& a Penia inter Apostolicas literas ad hac re sacientes relato pag. apud me Us Archiepis pila quoque,& Episcopis in eoru Ecclesijs, de Dioecesibus particularibus, si illas de hqresi suspectas habeat,bis aut salte semel in anno, per se ipsos,vel alios id neos, Se providos Visitatores inquirendi munus iniunctu habes ab Innocentio IIL fi&innovatum per Sac. Cone. Trid. l Quibus etiam Episcopis concessiim est, Cleri- eum pro haeresi seculari Curtae tradendit,conuocatis Abbatibus, alijsq; Praelatis,& Religiosis personis suae Dic,cesis degradare,ex Greg. IX. Sanctione. m Quae quidem fa- eultates adeo Episcopali Dignitati inhaeren t, ut licet Papa super processu contra haereticos sermando aliu deleget cum clausulis generalibus, non tamen intelligitur de rogasse facultatibus ordinarii; sed super eodem facto EpiscopuM 3d Inquisitor a Papa delegatus coniunctim, vel divisim sententis proferre possunt; sique in ea discordent. Pontifex ipse consulendus erit; quod a Bonifacio VIII sancitum leges .in Pro cuius sanctionis pleniori intelligentia consulendus est Franciscus Penia. ν Adeo quoque
Episcopali Dignitati desertur, ut si aliquis Episcopus haeretica labe insectus deleg
88쪽
NOTITIA CARDINAL T. CAP. XV. CONGR. II. 4s
tur, locorum Inquisitores contra eum inquirere nequeant; tenentur tamen hos Episcopos, vel alios superiores Praelatos hoe crimine diffamatos, vel suspectos Apostoli- . cae Sedi de nunciare, eodem Bonifacio VIII ita mandante, a & Lymer. b nictante; quod etiam Pio V. placuisse legimus. cΑ Cum autem ad Rom Curiam multae cauis scut hodie, ita etiam antiquiori aeuo ab Inquisitoribus,& Episcopis in partibus declis per appellatione deuolueren cur, & pro ιν substinendis eorum sententiis iidem priuati Inquisitores ad hanc Curiana accedere ma imo eorundem disi endio,& negociorum ad Fidem pertinentium periclitatione
- cogerentur, Eymer. teste et d Ideo Vrbanus IV. anno salutis 1 263. ut praeuictis occur- ,-n; rct sumptibus,& incommodis, omnium primus Card. KNicolai in Carcere Tullia- ν-subisu ris. no generalem Inquisitorem in Urbe creauit, quem alij particulares Inquisitores c Oi 9 tu a Msulere politant, ut testatur Franciscus Penia, e qui praedicti Urbatii Iu delegationis fragmentum ex Inquisitione Bononiensi acceptum in haec verba refert. Periculos, ct . uia impedimenta, qus in predicto negotio vobis emerserint, dilecto o nos I. Sancti Nicolat in Ciscere Tulcano Diae. Card. qtiam ei depresserimus neXotio, Agni' - scare curetis super alijs odia imp dimentis gusti libet, quysiue ex defeectu sociora, ue alias m quacumque causa vobis in ipso negotio emergere forte contigerit, o perso' nanti'si ναι fueritad Cardinu recurratis eundem, er per titeras vel iras su οππ-tis ecurὸ stsi Cardinali omnia intimare curetis ot nos per e usicienti Aper prα--0sii in buriti, contra impedimna buiusmodi prouideamus de reme a oportunis o e. Vcrum Alexandrum IV, qui Urbattio IV. immediate praedecesserat, tres Cardinales Presbyteros, de Episcopum Tusculanu ad audiendum, consutandumque errores Cu lielmi de S Amore, delegasse, Frater Ferdinandus de Castigii o f testatur. Ncc Viris tantummodo in Ecclesiastica Dignitate costitutis,sed temporali quoque
dominatu pr fulgentibus hoc negocium demandatum fuisse constat: habes enim In-n pniij IV. literas, g Potestatibus , Consiliis, & Communitatibus Ciuitatu, ali rui, quia locorum Iombardiae, sarchiae Triuisan q,de Romaniolae directas,nec no Ale-C xandri I V. nobilibus vilis Baronibus Castellanis, testatibus,Capitaneis,Reictoribus, Antianis, Prioribus,& eorum ossicialibus, nec no Communitatibus Ciuitatu, Castrorum, ς locorum Prouinciae Romanae, quae continet Vrbem cum suo Distri tu, Patris monium Beati Petri in Tuscia,Sabinam,Reate cum sua Dioecesi, Campaniam,& Mar 'umam,eandem materiam continentes literas, h editas anno Do m. I 26 non Z, Rura oua.. nullae Ciuitates Ecclesiasticae Ditioni subiectς in suorum statutorum voluminibus in itu 93. scrpndas curarunt, signanter Ciuitas Vrbeuetana Patria mea: icotra Patare noS quo
ςΦcςndo: quod tamen Statutum icut& caetera omnia tam ecclesiastica,quam Rcu - . D ' ς ntra haereticos edita, interpretationi huius Sac Congren subiiciuntur exln- λι-
- QςςRiij I V. Sanctione , t qui, alias quoque Constituti ad rem edidit, loco citat. Ni- - - tu, c0 Rus etiam IV. propag. Fidei cupidus,an. Pontis primo in venusino Comitatu S in L ' ' nonnullis Galliae Prouinciis S. Inquisit. Tribunal instititit; Venetiis an secundo,N id in is Minoritis dedit; an tertio in Syria,& Palestina, ut addentes ad Ciac n. mbe 'die nihil ulterius in hac re desiderari poste videtur, cum singulari Romanora m in mira Aurio ptat ii prouidentia e recta sit Eminentissima haee Congregatio, cui praeter Pontifi- ςςfu ipsium,&si λE. Cardinales, quamplures alij doctissimi viri praesident, qui alijs 'προσπι- . quibusvis huius rei Iudicibus, & Inquisitoribus in toto Chris vano Orbe consistenti-b consilium,Demque suppetivit, ac prudentissima resiponsa decernunt. - Q anta vero sit huius S a Congreg. auctoritas,& iurisdicendi faculta ex iam suprarciatis Summorum Pontificum Constitutionibus liquet, & colligit Eymet. n Quae-ta cim autem praecipua sit minatim res erre haud inutile duxi. M . Inquisitores, ubi Christiana fulget Religio, deputat, appellationes ab ipsorum sent iijs audit,contra quoscumque quantumuis priuilegiatos procedit,etiam 'εlatos, vim dictae Pauli III. o &Pij IV. ρ Constitutiones probant.
Cotra Sacerdotes,mulieres in C 5sessione sollicitates,ide Piu ς iv. q procedi madat. Notarios quoscumque etiam Clericos secula res,& regulares in causis Inquisitionis eligit,eodem. Pio IV. indulgente. rDicta testium cotra schismaticos, & haereticos examinatorii publieare no tenetur; mpros ossimus alteri,qua Romano Pontifici,ratione redderet idem Poti sex X l e δε ι iis , Libros prohibitos apud se retinere,& legere, aliisque retinendi,& Iegendi licenua I M. Otu 1 .
89쪽
concedendi, qui huicCongrer assistunt,sacultate habent,eo de Pio Iu permittentet a quod quide priuilegi si nulli alteri,etiam Cardinalibus,Episcopis,praelatis, Imperat de Regibus cocus sui iacile,Prosper Farina c. b scribit.Sed ipsis quoq;huic nostrae Congreg. interclientibus quoad opera impii Caroli Molinaei facultate restrinxit Clem. v m. c. De sortilegijs autem,Sc diuinationibus haeresim manifestam non sapientibus ac de
usurarum quaestionibus non cognoscit,Alexandro IV. vetante d Veru coatra asti logos,quo, vocant iudiciarios,de contra quaecumque diuinationii gener de huiusmodi libros detinentes, ac legentes procedendu Sixtus V. e edixit,& san me.Vrban. v I IIconfirmauit: meminit etiam Mart in tracit de iurisd.par. I. cap 6. r. videndus Quorum quide temeritatem,seu magis insaniam etia ethnicis displicuisse Principibus Tacitus f testatur his verbis. Genus hominum potent bus in um erantibusfallax , as i roseo quod in Guitate nos ira di vetabitur semper,st retinebiturizde asiliui.Facta de Math
maticis,Magisi; Itam pedendis Senatusconsalia quoru e numero L. Pituaricus Saxodete itis e Li , ubi Lipsius multa obseruat videnda Et cotra huiusmodi iudiciorum Dei insanos scrutatores saeuissimas sumpsisse poenas Valetianu, e Valentem Imperatores, testis est Ammianus Marcellinus . g Constantius quoque Imperator,&Iulianus Cae- riser iraec ad populu edixere. b Sileat omnibus perpetuῖ diuinandi raristas, etenim . o ia Cod. suppliciti in capiti eret gladio Ultore pro Liratus, qui iussis obtemperare denegauerit. m. G m ks Alia si cupis Butengen i legas, aut ad saturitatem hac de re agit;& Bama. lege con-L. - , a vi tra Auruspices latam a Constant. Imperatore refert,quae est in Cod. Theodoc I me M , O, practermittenda putaui,quae Iulius Paulus m tradidit in haec verba.Vaticinatores qui Ic in an I. at se Deo plenos Q ulant idcirco Ciuitate expelli placuit,ne humana credulitate publiciis 3 - 1 -uo mores adipem alicuius rei corrumperentur,vel certe ex eo populares animi tactarentur; ideoq; primum furilibus e Ciuitatepilatantur, perseuerantes aut in in Cincula pub5ea coniiciuntur, aut in Insulam deportantur,velcerte rediantur. Et paulo infra: ut desilute Principis,ceotimma Reipublicae mathematicos, ariolos,baruspices, tiacinatores confuli cum eo, qui responderit, capite puniuntur me Et sequitur. Non tanta diuinatione quis sed i Veientia, eiusque libris melius fecerit abstinere : quod eruid salute dominorum consuluerint mmo supplicio, iderii Cruce a seiuntur: confulti autem si responsa dederint, aut in metallum damnantur, aut in Insulam relegantur. Hactenus Iul. Paul. - Contra quoscumque Regulares in causis haeresis, etiamsi eorum Superiores in cognitione praeuenerin Mognoscit, de iudicat . ita Paulo V. n mandante. Contra eos,qui ad Presbyteratus Ordines non promoti sacrilega temeritate Missas celebrare,& ecclesiastica Sacramenta tractare audent, x Greg. o Xi iij & Clementis V ii. p aliorumque Pontificum Sanctionibus procedit Praedicantes, aut proponentes scandaloca, propositiones, vel a Fide discrepantes, huic Congregationi subhciuntur corrigendi, ut Paulo m. q placuit . . Magistratus, & alios quoscumque Officiales ad sententias in hoc s. Inquisitionis se Tribunali latas exequendas, ac scripturas quascumquei ad rem sacientes exhibendas.
cogit, Alexandro D'. r mandante.
Bona damnatorum in haeretica prauitate culpabilium repertorum in opus S. R. E. conseritare debet,ex eiusdem Pontilicis dii immate: fNotarii, alij que huius Congregationis Minui ii a quovis Sedis Apostolicae Osficiassabsque ipsius Sedis expressa licentia excomunicari,suspendi, vel interdici nequeunt;
ita Vrbano Viis. placuit . t . Sicut etiam contra officiales,& Nuncios Sedis Apostolicae Inquisitores haereticae prauitatis Censuras ecclesiasticas fulminare non possit a sine speciali ipsius Sedis lieetia: te illoria tamen excessibus informationc capere,& Summo Pontifici nunciare va- lent: ita a Ioanne xxo. u sancitum habes. Haec tamen restrictio no vindieat sibi locu Lin hac nostra Congreg.Pius enim iv. x Card. Reipub Chtiistianae generalib Inquisitiin Urbe contra Pr latos haereticos,vel haereticoria lautores procedendi facultatem secit; Episcopis tantum exceptis,quorum causae Pontifici renunciali de sunt,priusquam ad eorum depositionem, alia que pinnas procedatur, ex Pii V. y reseruatione . Si Christianus tanta dementia capiatur, ut ad iud orum ritus transire non erubescat,vel iudςus iam conuersus ad veterem insaniam reuertatiir, huius Tribunalis notioni subiaceat , ex Nicolai iv. α 5t Gregorij xi a responso. Haereticos ad Ecclesias coiiugientes extrahunt Inquisitores, ree ab Ordinariis locoruimpediti possunt; immunitate enim non gaudent, ut eli Ioaui.is xxii. b decisio. Ats Ib 1 ain
90쪽
At ad hoc vide Constitutionem Gregorii xi v.super Ecclesiarum immunitate edita a Λrmatam Curiam,& Satellitis habere potest hoc Tribunal,ita tamen ,ut actus vi tute modestiς sic componat, qu6d nemini ad scandalum, vel nocumentum esse ponsitit, ut idem Pontifex edixit. bHuius Tribunalis iurisdictio per adiumstionem alterius iudicis non diminuitur in procedendo; & contra testes salsum in causis Fidei deponentes procedit, Curiaeque sectuari tradere potest, Leone X. sic iubente. e Christianos Fidem abnegantes, Si ramentis abutentes, malaficiis, de sortilegiis alios laedentes debitis submittit poenis, ex Hadriani VI Sanctione: d & ab Alexa dro VI. quoque editam in hoc Constit. habes ibi. Inquisitores haereticae prauitatis mutuo se ab excommunitatione absoIuunt ex concessione Urbani IV. eQuas vero poenas incurrant offendentes statum, res, Sc personas sanctissimi huius Tribunalis, Iulius ira I de Pius I v. g edixerunt. Quod a maiori parte eorum, qui huic sacrae Congregationi in Vrbe interesse debent, decretum, & sancitum fuerit, ab omnibus factum censeri iubet Pius V. BCardinalibus huius SS Tribunalis obediant omnes alii ossiciales, quantumuis in Vibe, S: extra priuilegiati, di iurisdictionis culmine praeselgentes: carceratos quoscumque pro qui bonis delictis, & debitis, etiam atrocibus, ad hoc Tribuirat delatos, , seu denunciatos, suspensa aliorum criminum cognitione , hic pro delato haeresis crimine retinendos,& expediendos, atque ad suos postea iudices remittendos, voluit idem Pius V. iCausas iam decisis, ut iterum decidantur', lixe sacra Cardinalium Congregatio reasi umere potest; sententiae enim in fauorem reorum de haeresi inquisitorurn, non seruato stylo , & dispositione huius eminentissimi Tribunalis, in rem iudicatam non transeunt, eodem pio V. statuente . Eminentiss. vero Cardinales. aliique tanto muneri praesidentes bis in hebdomada insimul conueniunt ad causas discutiendas, & decidendas; die scilicet Mercurii in Coenobio S. Mariae super Mineruam, die vero Iouis coram Summo Romano Ponti ce; & si alter horum dierum ex urgentissima causa impeditus fuerit, non intermi titur Congregatio, sed in praecedentes, vel alios commodiores dies translataur. RIandoque etiam, ut in carceribus detentos audiant, & expediant, in domo Inquisitionis a rio V. extructa conueniunt, ubi hanc habes inscriptionem .
PIUS V. PONTIFEX MAXIMVS CONGREGATIONIS S. IN QVIS ITIONIS, DOMUM HANC QUA HAERETICAE PRAVITATIS SECTATORES CAVTIVS COERCEANT PRA FUNDAMENTIS IN AVGV MENTUM CATHOLICAE RELIGIONIS EREXIT ANNO MD LXIX. CONGREGATIO III.
E Vangelica veritate docemur, & intemeratae veritatis oraculum apud Ioannem
I cxtat. oues mea vorem meam audiunt; cdi alias oves habeo, quae non funt ex hoe ouili, di Has oportes me addueere, o Dorem meam audient, e et unum ouili, onus Pasor. Hoc autem ut re ipsa D.N Iesus Christus perficeret, earnem se mere, manibus tradi nocentium, Crucis subire tormentum, de deperditum Mundum . sanguine precioso redimere dignatus est; postquam vero il mortuis resii xit, Discipulis, quos elegerat, apparens dixit. Euntes in Mundum uniuersum praedicate Euangelium omni creatura. Quod quidem praeceptum licEt omnes respiceret Apostolo Petro tamen, qui om-uibus praestabat praerogatiua Principatus, & eui soli, ut pasceret oves suas, iniunctum