Gasparis ScioppI, Franci, De arte criticâ; & praecipue, de alterâ ejus parte emendatrice, quaenam ratio in Latinis scriptoribus ex ingenio emendandis observari debeat; commentariolus. ..

21쪽

non necessariam diligemiam in me, velut homine otio suo turpiter uouso, possent reprehendere. Cujus quoque rei r spectus totum apud me potuit, ut fere non nis ex Plauti o Symmachi chira mphis mendarum exempla exhiberem. Si

quidem illis solis satis docerisores, miris saepe modis bessissimorum librariorum n g entiam scriptoribus priscis obfuisse. Auod quam utile sit is neessarium, ei qui

locum aliquem corrigere meditatur, viderei non es ut pluribus verbis obtinere coner. Siquidem, ut amsages mittam, atque

Hoc agam a Emendare nihil es aliud, quam quo quidque modo depravatum D rit,indicare. Sed quidlamdem indicabit, qui nultam sibi, ad hane faciem, mendaruobsiervationem collegerit Z Auare,s praeter hoc ipsum nihil mea cosiectoris opera rei literariae commodaret,satis me contra obtrectatorum malevolemitiam munire is

tueripos . Atqui ct illud heis obtinue

ro, ut virorum maximorum manibus mi

naspetulanter insultare ausint lucumones

iui, qui, nisi quod fatuo sessorumpalato Imri nihil laudant, soraeclaras hominum

inge

22쪽

ingenio Dpmorum , se prudenter tamen

audentium, lectiones, nomine audacium ct calidarum confecturarum , aegrotiseminiorum, deliri acuminis, o ne o quo,

impudenter traducunt. Et vero,quis tam

dem est audaculus, cenim leniter irascens appetiabo convitio longe graviori H-gnum, o qum non dicam filum de Mureto, Gutielmis, Lambino, i, milibus, . Moriliterarum omnium diritatore sempetuo, is per omnia ris magis quam hominibus comparando, Josepho Scaliger objudiciumsibi arripiat, morum Trium- ωiros ab ilis editos Augi abulum a eL Iare ausit Z Credo, quod te, hominem in

modo hominem,ac noube am potius

pidissimam, is plane in vervecumpatria natamo omnium bipedum ingrati imum, moresso ea ibi docuit, quae omnes eruditos ex tanto magistro didicise juvat. . overo tantis tibi consitiorum plauseris Virilis multo i stri simus insectandus visus es, quod pro his adulterinis Catulli veris bis, Ibera, quam scit annis aurifer Tagus,Hunc Galliae timent,timent Britanniae. quum in veteri libro reperisset, Ib

23쪽

ra, qua se amnis auriser Τagus Hunc Galliae timet tellus & Britanniae.J iv

niosa , Orofectis non audaci refectura duectus, resiluit:

Ibera: quas & amnis auriser Tagus Inundat, extim ecce Lusitaniae.

Praeterquam enim quo alis inis docet, o metri leges is historiae seriem eamdem . correctionem flabilire: quid novum tamdem videri debet, utat, scriptu sisse, Inuntiatestimeccelusettaniae 8 Unde pseriussa rum: hunc calia elimettellusettaniae. Vuam multis,o d exemplisscripturas longe monstrosiores demonstrabo; ct cuivis videre erit, nulla erme essescriptura Langobardica inter i. e. o I. differentiam. Nihiloprosedro incertior es loci iEius depravatio, quam hujus Plautini Militesc. I. ut quidem in utroque optimois vetustis o Camerarii codice conspici

tur: Epytyr aut apud illa ensuriensa ne bene.

Ubi υulgo : Ni unum Epityrum edam apud illum esuriens infane bene. Et Moseliar. militer , in I. codd.

Nec quod est cauna meruerit magis.

24쪽

Fro: Nec quando esca una bene merum

rit magis. Et quod Epidico Langiani libri longe illi vetusu i exhibent:

DI immortales sociojussi admiror.

Fro, DI immortales ocius ille admiror. Et Sticho, in a. ins

Mala castra palarias.

Fro: malacas crapularias. Certe, si nommajora portenta , non mimus tamen su

penda alit S machi manuscripti lectio,

epist. I. Bb. I.

Fer ut ager sone dejulare tergemini

Fro: Eruta Geryonis de lare tergemini. 4 eque monstros ejusdem libri lectio:

Tantumque absumam & usus censionis.

Fro a tantumque absum a metu succensionis. Similiter:

Fastidior Ennius magis eramna.

Fro e fastidio renuis magistratum. Sed, e stultus morinque multum habear,opomi et, qui, in re tam expedita, o toto hoe Iibro eυidentissime illustrata, tricari persevero. Una itaque opera, ct intento . Iut digito, semitam aliis ad tutius corrigendum demonino, is hominam doctorum emendatione artas teritis praeso, ne quid

in eas liceat hominibus subidis, is denti 3 livido.

25쪽

li do: Sed debuit me, aliorum fortasse judicio, ab hoc consilio deterrere, quod is Franci cus Robortellus, Italus ut aiuno σ' nec enim quicquam ejus vidi unde qua

que doctusimus is ingeniossisimus, librum

olim de hac ipsa corrigendi ratione edidit. Et Paulus quoque e merula, Leidanae Academiae Professor celeberrimus, peculiarem eadem de re libellum nunc nuper promist , Robortellum quidem quod attinet, librum illum, cum Itali acta, prius impense videre δε- sideravi, voti tamen mei compos nondum etiam fieri potui. ExMimo tamen, viro sit , quodcumque tamdem ita lud sit, propositum ε, quum nec merulae, visus, persuadere potuerit, iis, que ilis praescripserat , melut acquiescere. t tque adeo,' ct ipsi erulae, Uro probitatis is erudiationis i igni, j, adducor ut itidem a- Iiud, mihi, consilium esse credam. Is forta is nom circa hos apices minutos quamvis heic necessario attendendoso versabitur, docebit, opinor, quomvectum immis, quibus excultum literis

26쪽

ris esse oporteas , qui suum in Criticos nomen dare volet. Auod quidem ego , homo adolescens, is severiorum sudiorum,nom tam mea quam aetatis opera , pia rudis, minimepsisSmpromittere. Auare,

eid illi erit animi, sine fraude, meo more is modo ἰ quae mihi visum est, publicare possumsve idem quoque vessimilei in mentem vaenisicomplebit ille, quod

ego coepi, is meliori omnia methodo semtractabit. Ruod ut faciat, eum pro illa, quae sinter Ommes politiorum Musarum instas, necessitudine, vehementer etiam

atque etiam rogatum volo. Interim, ne

nihil amplius de Critica dicerem, λ-- modo i tudii habendum sit, aliis expon rem,sisHicere volui,quae mihi de Criticis veteribus is novis, homimi non admodum mariae lectionis, comperta sint. tum ex libris eorum, quae cuivis Critico, adolescentipraesertim,usui esse possint,nonnulla delibabo. Unum etiam, qui jampraefationem desiturus eram ,superare video, de quo, Leector erudite, admonendus videris; com sidere me, quod, pro rua aequitate, sdem meam in laudatis libris manuscriptis

27쪽

mm sis suspecturus. P m enim testes

Iaudare multos homines eruditos,Ruters-husum, raetium , Ignatium Hannielem, Matthiam Hubnerum Pomeranum, eruditionis incredibilis is modiniae fingularis juvenem , aborique amicos, qui me cum de omnia ex libris meis, ut eramicum manuscriptis comuli, exscripssse viderunt. Certe de omnibus viris istitis o criptorum librorum lectime exercitatis mihi ausim polliceri, eos libenter mihi super variantibus illis lectionibus fidem

inbitraturos: quum nec mihi, nec aliis,

is di uisit , per sentire, bona ne quis fide

m repraesentandascriptura veteri utatur, an vero commenticia lentame aliis imponere postulet. Sic itaque , tuo , Letifor, erudito is benigno judicio securior redditus , longos logospraecido: teque rogo , ut, quodcumque heic proposui , non aliquam laudem mereri, sed culpa carere veste, mliorumque diis recte commodare,exi

mes. Vale.

28쪽

DE CRITICI S

PHILOLOGIS

Heteribus is Recentioribus. FA qqx hon invitus, potuisse me hane

commentatiunculam compendifacere, Sc

protinus ad insam Emendandi rationem progredi. Quia tamen in iis etiam locis vivo , in quibus nemo non de hoc studio nostro judicium sibi sumit: omnesque uno ore Criticos, tamquam homines verbales , & in minimis quibusque apicibus & literarum ac syllabarum aucupiis occupatos , suo , ut bonorum Re lium, squod sibi nomen homines illi sapientissimii psi secerunt, communi suffragio procul hinc in solas terras amandandos & tantum non explodendos pronuntiant: quos tu tamen si rogcs forte,quid vocent Criticum , quod illud sit hominum genus, unde domo; linguas Realibus illis,plane mutis,eX-cidisse arbitrari possis : faciendum mihi putavi, ut, & quod illorum munus dc officium jam olim fuerit.& quanti demum viri in eo munere , nostra & majorum nostrorum memoria, elaborandum sibi existimarint, quam brevissimh explicarem

29쪽

Criticorum itaque, ita ut nomen hodie possi- dent. munus & ossicium unicum est, operam dare, ut, eorum opera, melius sit omnibus utriusque linguae , Graecae dico & Latin , scriptoribus. Id quod emino modo effci potest : ut nimirum, quae in

lorum scriptis Obscura sunt, explanentur e illa a tem , quae vel vetustate vel scaevorum quorundam temeritate & audacia. depravata vel luxata sunt, denuo restituantur & resarciantur. Quod quantum humano generi ad aevum usque nostrum commoda verit , pluribus heic commemorare nolo ; satis id faciet Muretus, vir undequaque doctissimus, cujus verba inferius videre erit. Priscis temporibus fere Grammaticorum ea cura fuit. Quorum primus Romae fuit, reserente Suetonio , Crates Mallotes, Attali Regis ad Romanos legatus. Nec est itaque,

quod Formularii & Leguleii quidam sui Juris originem tamquam Gorgonem aliquam, Grammaticis ostendant & opponant. Nam , ut, Ius Romanum, cujus dignationem, in qua est hodie, nemo sanus facith deminuere conabitur , non Grammaticis lum, sed omnibus omnino literis , antistare & praecellere , ita contendentibus adsentiar ; numquam id tamen , hoc originis sui ostentu , obtinebunt: tanto minus cerre, quanto praestat, a Legato Regio,

quam exule aliquo Graeculo , vel scriba Flavio , libertini filio, primitus introductum fuisse. Nec vero posterioribus temporibus, non nisi a libertis, studium illud Grammaricum excultum fidit ; quin fle, Equites Romanos in camdem curam incubuisse, satis locuples restis esse Tranquillus potest; quamvis

di omnem Philoisphiam bellicosi illi Quirites servulis sere suis reliquerint excolendam : cujus tamen

nomen, nescio quam juste, Iusticiae illi studiosi arti suae imponunt ; nihil veriti, quod Nobiles Romani Philosophiam servis suis dignam existimarint.

30쪽

De Arte Critica. 3 s , qui postea Grammatici sunt appellati, anti

quitus Criticorum nomen tulisse , testatur etiam Dio Chos omus , Oratione LII i , de Homero. EX quore hoc discimus , Artem hanc, sive Criticam , sive

Grammaticam,ipsum habere auctorem Aristotelem. Sic enim scribit Dior Oi ο αὐῖs τῆνο τήν ἰύηγου-

Cujus loci indicium mihi secit hospes & amicus Cunradus Rittershusius. Nonnihil tamen diversa vel priscis temporibus Critici & Grammatici munera fuisse videntur. Et Grammaticorum quorumdam superbia , in Grammaticis , Rhetoricis , &Criticis, simul aliis antistare cupientium , factum tamdem existimo, ut Critica & ipsa pars Grammatices haberetur. Quod innuit Suetonim , eXtremo libello de Illustribus Grammatteis. Ubi haec de Marco

Valerio Probo : Legerat in provincia quosdam veteres libellos apud Grammatistam, durante adhue ibi antiquorum memoria, nec dum omnino abolita ,sicut Roma. Hos quum diligentius repetere atque alios δειnceps cognoscere cuperet squamvis, se contemni, magisque opprobrio legentibus, quam gloria se fructui esse , animadverteret et nihilomianus in proposito mansit; multaque exemplaria contracta ememdare , ae distinguere, o adnotare curavit, soli huicines ulli praterea Grammatices parti , deditus. Hic non tam discipulos, quam sectatores aliquos habuit. Numquam enim ita docuit, ut magistri personam sustineret. Unum, vel alterum , vel, quum plurimos, tres aut quaφuor, post meridianis horis admittere solebat ; eutansque , inter isse gos ac vulgares sermones , legere quadam ; idque perraro.

Nimis pauca is exigua de qAibusdam minutis quactiunculis edidit. Reliquit auι- non mediocrem Blvam observatio- A a num