장음표시 사용
321쪽
rarit,& Dominum Deum derelio ij, id quod dicitiar de Israelius, I .r . I 1. I 3,io.&de Achasia Rege Isiael, i Reg. 22: s . attamen dicitur post illos ivisse, templa illis ex L mxisse, desexisse cor a Domino Deo,fecisse malum, non observa foedus; quae si stricta accupere velimu , vix excusari & liberari poterit a crimine derelietionis Domini, de adorationis idolorum;& i Reg. ii: 3 3. id ipsisna etiam Salomoni videtur imputari.
ἔ: iis. Pcccacca sanctis haut alienum est, sitiat enim omnes natura peccatores, habemus in Sacris ebrietatem Noachi, incestum Lpthi, Mosis, vitulum sucina ab Ah rone, adulterium & homicidium Davidis; attamen nullus horum omnium tam insigniter, neque adeo pertinaciter peccavit, quam Salomoti. In Euangelio habemus Petrum, Domunum abnegantem cum ditis & execrationibus, sed ad cantum galli conversiim,& peccatum
amare deflentem. Matth. 26: 7o. 72. 7 . 7s. At non legimus, Salomonem pec cata mox
deflevisse, fana idolorum, quae aedificaverat, destruxisse,aut idolae medio sustulisse, quinimo legimus, illum eruastasse interficere Ieroboamum, a Reg. ii: o. cui Deus in cassigari nem Salomonis Regnum in decem tribus d. naverat, quod indiciuna est cordis aliquata diu impcenitentis, Dei minis & animadversionibus sese opponentis, neque se sub virgaDcistitim humiliantis. g. ii 6. Si unqunn quis suustorum Vet. Teae fuit inobediens, ta dolore erit Spiritum Sandium Dei, Es cs: i o. certe Salomoti id imprimis fecisse putandus est. Is enim Spiritus Sancti factus particeps, qui in ipse fuit Spiritu Vatia ta precum, ut ex orationibus Salominnis variis apparen, imo & Spiritus consHi roboris; imo & Spiritus agnitionis Domini, limitistatus est Spiritum sanctiina; seditque talia, quae Spiritui sancto & bono non poterant non esse ingratis Iima; utpote illius operationi maxime advertag. Ii 7. uvis peccatum Salomonis horrendum , & in s uictis sn e inauditum si non putamus tamen illud coena totali de finali illius desectione & apostasia conjunctum sitis se. Id enim Scriptura nullibi dicit, & charitas vult, ut speremus meliora, dicit quidem Scribptura, cor illius non fuit integrum, quemadmodum cor Davidis Patris non autem dicit, cor illius omnino & in perpetuum corruptum fuisse, dicit quidem, illum ivisse post Deo;
alios ; non autem directe illi cultum & adorationem illorum imputat, ut jam jam monuimus. Imo dicit, non implevit Salomohpost Dominum; non autem dicit, omnino abnes,vit Dominum, denique dicit, Declinavit cor a Domino; non nePt autem, illum cor ad Deiun reflexiste. Certe in omni peccato, quod cincti committunt, est declinatio cordis a Deo; quemadmodum & in omni est: aberratio a scopo S via. s. iis. Ut lenissime omnia capiamus, eatenus dicitur Salomoti ita se post Deos Eloi, cor avertisse a Domisto, foedus illius non observasse, quatenus mulieribus sitis non obsatit, quatenus Deos illarum & idola con etiam situm sibi re passiis est, quatenus illa tulit, nec abolevit; imo quatenus mea a opesque concessit templa aedificata, di illi inde ut libere illis adolerent. Id debuisset Salomoti non permittere, neque muliebribus adulationibus tantum indulgere. Gloria Des debuit illi ante Onania curae esse, neque ita amandae si uat mulieres, ut illarum gratia vel tantillum ab amore Des remiti tur. Habuit sine dubio etiam mutabilis Salomoti argumenta carnalia, quibus motus sitit ad agendum talia, cogitavit sotiis, se non posse mulieres suas ad fidem IsrMilis cogere: forsan etiam, cum illas ambiret, liberum illis idololatriae cultum & exercitium promisit; non saris expendens, quantum malum huic rei si let. Manet, Salomonem valde peccassE Nolimus autem eo progredi, ut dicamus Salomonem exstitis Ie hostem Dei, blasphemum, abia sat
rem aeterive illius iustitiae & gratiae, cultorem idolorum, de e filio Dei fai in elle m
322쪽
secratisque minis divinis. CAP. XVI. Lib. 2. 3I I
lium Diaboli, Etypo Christi typum Satanae; impossibile enim est, Filios Dei, natos e Deo, i peccata fricre, aut peccaTeposse, manet Gim m illo semen Dei , Sexirigenitisunt. i Ph. 3:9. ii . Deum quod attinet, dicit Staptura, M a m ta iratis est Dei innia Oh, i Reg. ii: . & in poenam peccati illi nunciat si suram stii lacerationem mini, ea
tamen clim gratiae denunciatione, non id fore in illius, i Reg. i i: vers 1 i. imo de excita vitidi hin versamium. ibid. vers. i . qui Salomonem exercitit, quietem illius tu
bavit. Lenestrae fuere castigationes, de virgasiliorum hominis. Quod ii autem Salomoti plane a Deo desecis let, & juratus Domini licitis csse coepistri, annon videtur graviores minas & maledictiones phasque immittendas illi suisse 3 Leniter &'ut filium aberrantem castigavit illum Deus, & ut reduceretur in viam, de sanaretur; non vero ut hostem planea.ecit, aut in reprobam mentem tradidit, aut aeternae maledictioni
s. iro. Non habemus quidem in Sacris expresse descriptam Tenitentiam de resipiscen- Resipidam Salomonis; non tamen dubitamus, quin revera resipuerit, cadit justus,sed erigit illum Dominus, abnegat Petrus, sed retrospicit ad illum Christ , labitur David, tal adest Natan, nequeaeitur secus de Salomone aemium sentire. Impius Menaile locum resipiscentiae inv nili et Claron. 3 3: ir-i . & dilectus Domino Salomoti non inveneritZ Quanquam lentior illius videatur resipiscentia, tamen certa illa nobis cile debet; imprimis si consideremus Salomonem se ipsum nominare Cohelet, quod vulgo Ecclesiastes vertitur; re ipsa tamen notat innui να - ον, hoc est, eum,qui per veram seriamque poenitentiam recipitur ad Regnum populumque Dei,&iteriim admittitur&aggregatur ad illos, a quibus exierat; Sc librimi, Cohelet vocatur, a Salomone scriptum etae in senecti de provectiori aetate; omnium enim rerum experientia, cujus specimina in illo edidit, non cadit in juvenem, sed in senem, adeoque post peccatum hoc coministi . Quinimo summa totius libri nil aliud est, quam profunda humiliatio hominis lapsi,& peccatoris contriti coram Deo. Et in illo libro passilii damnat scelus, quoa commiserat; de quod se ita temere mulieribus commiserati vide cap.
7:26. Et ramento amamumpra morte fifoeminam, qua estia Iums, 2 retia est cor e m, vi cutima e . Qui placet Deo, evadit eam , Speccator capitur ea. vide enatia vers 2o. Nam homo non est si in terra, qui agat bonum,.non peccet. iii. Post mortem Salomonis divisum de laceratum est Regnum Isiaelis. Ita debuit D;ρὶ impleri verbum, quod locutus erat Dominm per m.inum Achise St,nitae, I Reg. confer cap. ii: 29- o. Tribus uda Reh tbeannum Filium Salomonis tenuit Regem. Reliquae elegerunt Filium Nebat; id factuin secundum verbum Domini. i Reg.
f. iar. Rehabeam, non nunc Rex liraelis, sed Rex 'nuda operam dedit, ut omni mi Reh do vires augereti a Chron. ii: s-r2. Pietatis nota adeptus est laudem, dicitur enim dero
uis se Domini, fecisse um, nec dis Uuse cor suum ad quarendum Dominum. dae. Omnis Mael peccavit cum illo, 1 Chron. cap. 12: vers i. I s.consti I RU. p. i : s13. Et fecit te da malum in oculis Domini, ta ad selum provocarunt iliaim peccatis ivi, G aeci earunt etiam illi eAD G cippos is lucos. In specie notatur. quod tunc etiam ierit meritorius in terra. ibid. vos as Id interdixerat Deias. Deuti 23:i7. Noneris meritorius e filiis Istath Hebraei hanc dicunt vocem significare lῖ ρον- tum viri, adsiesectum ad concutatiis, de ut muliebria patiatur. Igitur immania gentilium scelera, quos Paulus docet a Deo tristos A. -λ ἀτμους operami sede effecisse mares
323쪽
3 12 Ceyeroboam rege Israelitarum. CAp. XVI. Lib. 1
rn maribus Quu , Rom. i: ab Israele non fuerunt aliena. Maxinii&sapienti mini olim gentilium, Socrates, mino, Xenophon, et Ichynes, Cebes, aliique et ιι ενας ἐδοκί σαν ἔρωτας, reserente Plutarcho in lilaeso Meducationepuerorum. Ita utapirunt hi in tentia sua infatuati sunt. f. i 2 s. Jeroboam decem tribuum Rex maiora adhuc peccata patravit. Fecit E propito
arbitrio, contra Legem Dei, Cherubinos duos, quos Stai ra per contemptum vocat dura vitulos aureos: de illis dixit, Ecce Deos tuos I ael, qui eduxerunt te ex o*'pto, i MI ira. 28. aealta ruit domum celsorum, P zo '*jecit saceruores ili* . reliquo popa is, qui non erant e Levi, lioc est, e familia Aharolus. Ibid. 's . 3 i. Levitas Marciri, quibus saccrdotium&servitium tabernaculi concreditum erat, eaputit ne S cercistis Domini fungerentur. 2 Chron. ii: i . in Atei fecu altare , supra laod ipse
senaei - endum, sumens sibi honorem Sacerdotii, ad quod non votatus
crat. Imo e commento cordis iustum instituit odia:ο meis, in quo nullum Molo instituerat talium ; cujus ultimum, nimirum rabernaculorum, leptimo ha batur mense. Levit. 13: sq. Lege i Reg. i a: 29 -33. confer a Chron. II: is. Et constituit Jeroboam Sacerdotes ceps, hircis,lhoc est, damoniis, ta vitulis, quoifcc rari ita mutavit omnia statuta Mosesca, &alium plane cultum ituroduxit; cum tamen id
Deus sub poena maledictionis cavist x. Ideo & facitam hoc vehementer Deo displicuit. E Iuda venit vir Dei in verbo Domini, hoc est, cum mandato illius. Is ita exclamat, stare , Altare, sic dicit Dominus , insa hominis comburent siver te. Idem φημ' dedit; Tindetur altare 1, ut & Debim illud. Jeroboami manus, qua jubebat Pi Unctam hunc comprehendi, subito exarescit, quae tamen mox ad intercessionein Prophetae
natur. I Reg. I :I--7. Non tamen movetur Ieroboam, neque miraculo neque vatici nio ter itus, ut a via mala desisterct. I Reg. Is: 33. 3 . Ideo mittitur e chivis Silui
tinus, qui idem Regnum illi promiserat; nunc autem interitum nunciat. ψω, inquit, male egisti prae Omnabus, qui fuerunt ante te, I fecim tibi Deos alienos fusiua, sme alecisti post tergum tuum, ideo ego exscindo Ieroboamo meyentem in parietem. ita
mares vocantur per ἐξατμισμον, hoc est, vilipendii causa. Et percutiet Dominus lyraelem, quemadmodum agitarur calamus in Minu. &c. I Reg. i :9- 18. Fiat unita, mortuus
est Ieroboam. successit illi quidem Nadab filius, sed Neve habuit Regnum, interfectus
asia, qui&omnem familiam Jeroboami sunditus evertit. I Reg. I i: 23. 26. 27. α' Quid autem Ieroboamum moverit ad introducendum cultum novum, non tacuit Mimptura, nimirum timebat, ne si populus quotannis Hieros lymam visitarct, saetii rus sacra,
poenitentia ductias rejectar domus Davidis, illi se rursum dederet, &Jero amor numac diadema auferret. Igitur templum in Beret aedificavit; alios Sacerdotes illi praefecit; in cultu plurima mutavit, ut ita populus in s magisque a fratribus suῆs, viris itida alienurerur. I Reg. I 2: vers 25. 27. e ultas regnare per urbes, quamvis res sit plena labinris, oportet tamen ut & sit plena suavitatis; regnum oblatum vix quisquam repudiavi Jeroboam coelum ipsisna mutat, A sacra omnia corrumpit, ut Regnum sibi suisquς asserat perpetuum. Et notabile est, omnes Jeroboami luccessores, quamvis ex ano essent genere & stemiarate , & alio vivendi genere uterentur , in depravando culta ad unum omnes Jeroboamum secutos esse; sine dubio , quia judicarunt hunc uni cum elle modum firmandi solium,& divisionem fomentandi tribuum, i RU. ii Vers; . dicitur de Rege Et ivit in via Ieroboam, ta in peccato imus, quo ρος care fecerat Israelem. g. I 2 . N
324쪽
P. V 2 hab regibus. UElia Thesbita. CAP. XVI. Lib. 2. 3ra
L ia . Neque tamen opus est omnium Regum, ut sibi invicem succeiiciunt, ni illorum tantum mentionem Gemus , qui aut pietate suere clarissunt, aut A. Ere
pietate famosissimi. Inter pios Reges Iehudis numeratur filius Abia, ii
pos Rehabeami. Is enim dicitur rectum fecisse , removille memorus e. terra; omnia etiam stercora idola, etiam te utamentum, hoc est, tremen dum idolum, quod secerat Maaca mater libus, igiae combussit. I Reg. p. II: Io- II.
conser a Chron. cap. I : vers. I. 2. t ovous aresa ravit Altare Domini, pud bat ante vestibi um Domini hoc est in atrio teinpla. 2Chron. a1:8. Illocuti
te intravit populus infoedus ad quarendum Dominum e toto tarc anima, imo jura nisi Domno, Ugavissent omnes viri Iuda siver juramento, nam jur eram e toto cordei rum. 2Chron. Is: Q. I 2. I . IS. Duplex tamen peccatum Asae narratur. Primo audealitas cicacim Chanani videntem. ob annunciatam illi divinam reprehensionem, quo tempore Asa e vexavit& Mixit. 2 Chron. ic: Io. Deinde, Quod in mombosuo non quotait Dominum,sed tumium si arus fuit S in medicis. 2Curon. a tr.
f. iis. Inter sceleratissimos Reges Israel primum merito locum obtinet Achab Rex Is- Aesiis rata i Reg. i6: 3o. Is enim fecit morum prae omnibus, uerant ante ipsum. Leve is fuit a lare in peccatis Ieroboam ; tvitta simul Baal, cs adora Etam 1, aedifica et tiaraitare, domum in Samaria, talucum. ibid. vers 3 l. 3 a. 3 3. dicitur se vendidisse adfaciem mmalum. 1 Reg. 2IHao. abominabiliterque elisseadeundum post nc ra, sicundum omne, quod faciebant Amoris. ibid. verc 26. denique Mictam Prophe tam inclusisse in carcerem, de cibasiepane angustiae, ta aquis aneuma. I Reg.22:26. 27. Uxor illius fuit Uabecflia Regis AEdomorum; a qira se diui fuit. I Reg. ai: 21. Idaec
ir Prophetas Somini. i Reg. IS: . Eliae mortem minata est. I Reg. I9'. 2.
otum ficto crimine intersecit. I Reg. 2i: Io. Typus etiam illa sint spiritualisillius Is
s. iis. Achabo huic coaetanens fuit EliasTisbita. I MI IT: I. qui quia multam cum illi mi Achabo rem habuit, non debet hic praeteriri. Elias quamvis nobis ὀροιρ-ως, Jacob. 1: bita. T. t .vir sint magni Spiritus&potentiae. Johannes Baptista, alter Elias, dicitur vere seiu ita V tentia Elia. Luc. p. i: versi . Achab liabebat Etham pro hoste. An m Hsti me, Inimice mi, inquit, I Reg. 2I:2o.&proturbatore Reipublicae, num tu GT-ba re oraelis 3 i Reg. is i 7 si1 Mitabili otentia Deus Eliam servavit. In valle Centhmi tui illi cibum percom nil ibi iis in ne&vesperi. I Reg. 37 . Apud viduam Zareptanam cum ageret, urceus tabit illius non desecit,&situla olei non diminuta fuit. 1 RcDIT: 1 I6. conscrLu cap M Di titia.
vercas. 16. Musta fue uni viduam diebus Eliae, cum claustum fuit coelum, V ad nul iam illa m missu est Elia , nisi ει - γυναικα D naeve Metellis dormientem illum suscitavit, dicens, siurge, ede. Et vidit Elias urceum an placentam tostam, quem cibum sine dubio Angelus attulit. Imo dicitur Elii,
ro z. Ny in virtute huyus prandii ivisse ηο. Meso sotidem noctes. i Reg. In precibus Elias sivi servidus & essicax. Super puerum viduae Zareptanae mor- Fereotimae invocavit Dominum, & exauditus est, ct revixit puer. ι Mycap. II: veri ΣΟ.ri. ar. Deinde orando oravit, ne plueret; non pluit super terra annos tres c menses coonscrLuc. p. 4: Vercas. Et rursum oravit,ta dedit
325쪽
,1 Se miracalis di Uno zelo Esitae. C A P. X VI. Lib. 1.
ex a Rem i7 . r. Et dixit Elci. ksidiis Mo viti , sierat annis buros aut pluvia, . 'aver virnerem, hoc est, orationem meain,&e i Reg. i8: a. Et Eba . secenit in cacumen Carmel, I sexit se ad terram, inconsidereis eiis xstain i perci,caeposivit aciem stram intergemr.3 fa, nimi tui ii ut oculis ab objectis circumjacelitibus aversi , ardetinus ot rei, quid Z ut imbres descoenderent&pluvia. qitas promiserat Achabo, dicens , serge, ede, bιbe, Π.em πουreptum aquarum mox aderit. Ibid. vers i. s. Etiam scrvide oravit Elias, cum iptem peterincoelestena, qui consumeret hostiam suam. Responde , inquit, amhi, D mine, R Onde. i Reg. 18:f. 1131. liracilla edidit Elias. I uerum mortuum in vitam revocavit. a RU. p. I7: veri 11 'Pallio a iussordanis divisit.JΣ Reg. 2: S. Ignem e coelo dciccndae se idc com dere praeferitum m quinquaginta viris, 2 Reg. i: vers. ita cuius ficti memores Iacobus&Joli nes, cum in vico Samaritanim non reciperentur, ita dicunt, Domine, ned camus ut descendar ignis coelo, S consumat ilios, ως ε ἐπα-στ ut Et fecit.
Luc. p. 9: vers s . Redarguit illos quidem Iesus, Ne is, inquit, cuyus I nim estis
vos, non venit Filius hominis perdere, sed servare hominum animas. ibid.vers 1 1: 1 6.quasi dicat, non cogitatis Spiritui', qui vobis coelitus datus est, decrevisse t rora gratiae
promulgare per vos; non autem iram exercere. Attamen Elias redarguendus non est,
hostes enim Dei, bi do ore, sed instase pectore dicentes, vir Dei, Rex dixit, desiende, a Reg. cap. r: vers 9. & sanguinem illius sitientes, justaira ultus est; nec privato motu, sed a Deo actus, quippe qui ignem a coelo emisit, de quod Elias dixerat, facto ipsis in plerit.
g. i 3 o. Gofossim pro Dei gloria zelum habuit Elias. Ut populum Dei a cultu idolo
rum abduceret, coepit omnes de Prophetas luci, comedemes de mensai
sibet. Ibi publice volebat cognoscendum dare, cujusDeus ille ei let; nimirum cujus sacrificium igne absumeretur coelesti. Sacrificium Prophetarum Baal nulla attigit ignis, quamvis illi indesinenter vociferarentur, Baal, responde nobis, ct circum vitare claudia carent, & mutuis letibus ad fusionenas uiguinis se percuterent, qui pessimus idololatra rum mos erat. At Sacrificium Eliae, bene madefaetium, illico ignis clitus delapsus comedit; quod videns omnis populus, consessias in, I hova est Deus; Iehova est Dei. Elias plenus zeli Prophetas mal ad unum omnes captos, & deductos ad torrentem ia-schon jugulat. I Reg. cap. 38: vers i9- I. Bonum erat e medio ausum hos Diaboli mi nistros. Minuel olim interfecit Agagum. i Sam. p. is: vas 33. Pinchesiis virum Is
raelitam secutus in ne μον una ciam scorto tapnsfixit. Num. p. 21: vers8. Moses Ea. gyptiuiu percissit . Exod. cap. 2: veri. ii. ra. Levitae ob susum vitulum tres mille intere.
Ineriint. Exod. p. 32: vers. 28. Hic nunc Elias falsos Prophetas, quos Lex vita privari jussit, D t. p. rs: vers. s. i : vers. s. in necem dat, non fecit hoc privatae vindictae studio, aut coecis abreptus aflectibus, aut odio occupatus, sed motu plaiie heroico & divino, ad liberandum populiam a seductione, ad exstirpandum Regnum Satanae, ad asserendum gloriam, iustaque judicia Dei f. t 3 i. Zelum, quem pro Domino Deo habuit, ipse indicaviti a Regaeap. is: vers io
Zelando deladii pro Domino Deo exercituum, hoc est, cum zelo causam Domini egi, o quod derelisuerunt foedus tuum ; occiderunt Prophetas tuos, siverstes Am ego soli, ta quaerunt animam meam anferre; Apostolus monet, Eliam litice verbis--τῶ Rom. ii: vers 2. 3. quemadmodum etiam e verbis Dei, quae Eliae respondit, Rel russeptem mille, quorum genua non incurvarunt se mali, quorum os sula
326쪽
apparitione disina Eliae exhibita. CA . XVI. Lib. 2. 3I s
hoz endi ii Dominio coram Edia praeterire voluit, ut & Mo.s dixit, Faciam mi P mnem betinitatem meam mite faciem tuam. EXM. 33: 9. con- Eliasis kr Exod. a: s. Et aeterivit Dominus coram facie illius' ita autem cum Elia teres tra- iciat.buit. Et L Domin f, exi, 'movie coram Domino ; ecce Dominus praeteribat, civentus fortu, rumpens montes, ta frangenspetra ante Dominum, non ι ento Dominus V post ventum terra motus, Non tu terra motu Domitius. Et post terra mnium, nis, non in i ne Dominus. Et post ignem Priapi Vl 'P vox aura tenuo. Cui uillam au stret Elas, texit faciem passio, reserentiae & timoris plenus. I Reg. I9: II. I 2. I . s. D 3. In deserto Deias apparuit in Sina monte ciungne, nube, caligine N. procelia. Hebr. p. ii: v . t 8. & locutus est e medio ignis, Deut. cap. 4: vers tr. 3 3. &fuit in caligine. Exod. p. 2o: vers. 2I. Moses autem accedebat ad caliginem, ubi Deus erat. insite rea commota est, hic Sina mons, afacie Domini, Des Uraec Psalm. 68: vers. . Deus ueram terribili voce lociatus est, ut rogarent Ilraelitae, Ne quarnr amplius ad nos De , nemoriamur. Exod. cap. 2o: Vers I9. Hebri cap. I 2: veri I 9. Hic autem, ubi Eliae apparet Dominus, est ventus, est motus, est Unui sed non in vento , man ιn mn tui ne fuit Dominus. Est vox; at non terribilis & concitata, ted tenursore hoc est, dulcis, sua is, canora. Ventur notavit robur Dei & potentiam, quae
omnia potest, & coram qua nil subsistere potest, si ad illam petrae stanguntur, montes
rumpuntur, quid misero fiet homini' Terra motus notavit Dei in mundopvlicia, terram in G, reetna transfert, altos humiliat, humiles exaltat, urbes exscindit, & inis la pe minis maecet. notavit, Deum, ut ignem consumereoivium, HAEr. p. I 2: V.29. stramen&quisquili as coram illo non manere. Quod Mutari Dominus dicitur non futilem vento, motu, igne, eo notatum sitit, Deum in omnibus his turbis non turldian; inmutationibus non mutari; sed esse immutabilem, quietum, tranquillum, q iuvis irain exercet, in corde tamen servorem itae non sciatit, quamvis o amovet, ille a nemine commovetur, &a nulla re. Apud illuni non est umbra conversimu Iacob. cap. V. vcrs. 7.Voximi aura notavitDei dulcedine n , , mansuetudinem ,συγκατxcα v.
Potuit & Elias cogitare, sere olim ut Dominus sit transiens & ambulans inter tuos, ne indutus, os hasens ad loquendum, quodque Omius caro vitura ella, qtaomodo os Dil ueretur. Es D: s. quodque vox illius audienda ellet,&vocatura Urbem Micin.
Ω 6 amen cum mansuetudine& lenitudine, ut de illo dici poller, Noo clanetavit, non ta liti no erit audiresonis vocem suam, Ess 2:
aurae, quae non multum facit strepirum, non pr il auditur, sed stravissimo restisterio limmines recreat & pecudes; aerem purgat, camposque , solis aestuantis ardore re cillat. Imorum ouidem sere multum ventum, motum, ignem i, quis enim iacitat, quae iudicia, motu, set es ante adventum Domini antecesserint, exercita inJudaeos&gentes; imo&illum
secuta sint Attamen Dominus non fuit in Vento, motu, igne , neque illius ciat a ludiciat ei illatas i sita hominum malitia illa contraxit. Imo in mediis judiciis indoluit Dominus, hominibus, illorumque malis; & ne nancti in illis motibus perirent, 'A im denimae est 2 Reg. cap. 2: vers. i. Elfuit cumassem do crepet Dominus Eliam inprocritim calum. Id senarum diu ante noverant homines eαiuvi.
sitici Ii dii Prophetarum in Multa Iericho diectatu Elisse, Annoditi, quod hodie Do-
327쪽
316 me Eliae in caelum emime. CAP. XVI. Lib. 2.
minus assumet Dominum tuum desiser capite tuo , cs dixit, etiam ego novi, silit:. a Reg. cap. 2: vers. 3. s. nec Elias ipse id ignoravit. Dicit enim Eliis, Pete, quid fariam
tibi 'Π antequam ferar a te. ibid. vers9.. Filii Pr 'hetarum putabant, non ita auferendum Eliam ab Elisa, ut non d illum ri et: sed auferendum tantiun ad tempus a Spiritu Domim, de deinde rursum ponendum in una civitatum, aut vallium, quare Eliam incipiunt, emissis illum in finem' nonnullis. Elisa autem errorem ibium agnoscens dehortatus est, dicens is ne mittatis. ibid. vers i6.i7.. hiodus evectionis in coelum talis sitit. Elia& Elisa a flabant ambulando. Loquendo, & e ce currus ignis, equi linis separationem fecerunt TR i δ inter ambos illos. Ita mscendat Et as Ga 7 n turbine coelum versius. Elisa id igitur rum id iura , exclamavit, Pater mi, Parer mi Currus Israel, ta equites at s. Ita cla mans, tandem re oculis illam plane amisit, et non τι Etam amplit . IU M a n l 1 Rc;
Totus, g. iues. Elias totus, & quoad animam & corpus sublatur es. Nihil enim postser liquit, nisi pallium, quod cecidis deisio, quodque Erasa assumsit, 2 Reg. p. 2ntericis.
α corpus. Adsucrunt currus igneus, ct equi ignei, qui, ut nubes Christum Actor. cap. I: vers 9 .Uπεαυτὸν ab oculis Elisae. Fuerunt forsan currus es erus illi ignei Angeli Domini, qui
orditurio mittuntur in ministerium illorum, qui si tem haereditant. Hebr. I: i . Illi ob .
lucem, quae illis incit, &quod ardent ac flagrant amore Dei Creatoris vocantur hoc est, ardentes sive ignei. Es. ,:2. Illi ut currus&-vili sunt Elise, totum cnim Eliam cinxeriint, circumdederimi, & sublatum in coelum deduxerunt. Fuit illo tempore procedia ta turbo, quod non fuit, cum Christ ascendit. Ita sublatus Elias ascei dit in caerum. Cyprianus Min dicebat, Quo raptus fuerit, Elias, Deus novit. Atqui m.
caelum illum Laptum novimus. 2 Reg. 2: I. non, ut maneret in coelo acrio, ibi mina, ut
inquit Chrysbstomus, non sunt sanctorum sedes, sed Satrea totius, quippe qui Princepi aeruest, ohes p.rri eis i. neque ut haereret in orbibus astriseris,sea sublatus estin illud
corrum, quod Scriptura vocat de Paradisium, Σ Cor. cap. I 2: Versa. . Lbronum Dei, ta cap. 66: . i. domum Fatris, J .cap. 3fvers 2.inquo est nostrum φλ. τίμαι, &EMilibus ex Majus Servatorem,Phua p. M vers. ao. quippessat in illud astendu h. p. t . vers. Io. supraomnes alus caesis,unde dicitiar fictas altior calis, Hebro p. 7:vercas. uritia od&ani me nostrae, solutaeper mortem corporibus Bis, proficiscuntur. 2Cons: I.2. In hoc coelum prinam si, conser libr. I. cap. I. g. Io. I I I 2. II. nunc secundus Elias intravit, non quoad auimam tantum, quod dc lacerunt omnes ab initio, quorum qu Pe Spiritus reversus est ad Deum, qui illum dederuit, Ecclescap. I χ: e. 7. sed & quoad corpus. Igitur & mortem non vidit, Hebri cap. II: vers. s. neccaro illim corrupti nem. Tamen jua sanguiso caro regnum Dei non possunt hareditare, ι Cor. p. is:
Veis so. neque corpus in gloriam introductio potest iisdem subjectum manere quas statibus, quas in terra habuit, hoc est, non potest in coelo tale cile, in in grat cibo&potu, ut vigiliissusteruetur&Gmnis, ut aescates decresciit, ut sanguis circa praecordia bulliat, oportet staniamus, Eliae ut & Helioclii corpora in assumtioue in coelum siubito immutata, &e mortalibus secta immortalia, e corruptibilibus corruptilbilia: quod fi ri potuit rμω, αν ριπῆ I Cor. p. Is: vas 32. Igitur quemadmodum Elias pallium suum postse reliquit, neque id ita ulum inist,ira & qualitatesill corruptibile Dassectiones illas humanae infirmitatis, de passiones tum minaae tum corporis, sic dens in
coclum,per gratiam Des& retentiam, subito eauit& deposuit.
328쪽
miae in caesum evectione. CAP. XVI. Lib. 2. 317
6 4 Et quid causis suberit, quo minus censendus sit Elias in cactum tertii inritimst insi Num aer interjacens & astra interpositii fuerunt impedimento Z Atqui Elias pallio suo tantis aquas, &transiit sicco pede. a Reg. 2:8. Quidni Deus potuerit imperare nubibus&corporibus coelestibus, ut Elaeas adent locum facerent Num, quod Christus non dumi illuc iverat, in pararet locum I 2. Atqui jam erant, antequam Christus in hunc mundum venit, in domo Patru mxta mansones multa ibid. 92 2. hoc est, multi mansionem facientes , & habitantes, de introducti. conser Hebr. a: io. Num quod diciturJoh. 3: 13. Nemo ascendit in cocum, nisiqui e caeso descendit, Filius hominis , qui est in caelo 3 Atqui hic agitur de illo in coelum ascentu, qui conjunctim lia bet captivxionem captivitatis, & uisonem donorum in hominibus, Epta. 4:8. non autem de assumptione Sanctorum, de qua est Pi 73:2 . Insomam a sumis me. f. i 3 7. De hac Elide translatione non una omnium sinitentia est. Sunt, qui putant. In ipse raptuvestes illius igne abl.mptas, & ipsum corpus exstinctiun filii se, & animam se. lam migrasse ad stipema. Atqui Scriptura dicit, A cendit Elim, totus nempe Elias. Alii opinantiir, Eliam deductum in Paradisum terrestrem. Ita Augustinus libr. I. p. 3. de Pe catorum meritis de remissione; Fortasse,in, Ebin in Paradiso passitur, quemadmodum primu e Gam, antequam inde ob peccatum queretur. Atqui Elias ascendit ad superna: quando ergointravit in thortum hunc terrestrem ξ &annon de ille in diluvio primi mundi interiit 3 Sunt denique, qui stituunt, Eliam delatum Abrahae, de quo Auror libri de Ecclesiasticis dogmatibus, qui inter opera Augustini habetur , definit. 87. 89. ita loquitur. Ante adventum Christi omnes piorum anima ad sinum Abrahae descend rami. Ab ejus vero . θυι omnes fideles anima ad Deum proficiscuntur. Atqui nullum agnoscimus Abrahae surum, diversiim a sede beatorum in coelis. f. i 38. Fixum manet, Eliam in coelum tertium translatum esse. Id coelum non est ubi que, necipirituale, nec incorporeum , ut inulta infeliciter foecunda excogitarunt ing nia. Quod enim capit&continet corpora, incorporeum esse non potest. mui Sanct ramindlud evehentur corpora. Quodque non retinesse ubique. AN qui coeli caelorum Deum non capiunt. I Reg. 8. Si coelum hoc est spiritualis substan , opinet. ut aut sit Deus ipse, aut Angelus. Atqui Dem non est: est enim thronus resilium Dei. Neque Angeris est: tunc enim non ellet ubique. Angeli enim dicuntur in laco de istis, hoc est, substantiam &naturam habere finitam. Neque enim Ammi simul multis in locis est. Angelus, qui apud Iohannem suir in bisula Pathmo, non filii eodem illo tempore Ephes. Angelus, qui cum Daniele luit in Babylone, non potuit esse eodem illo tempore in Judaea. f. 139. .Mittimus nunc dc suis relinquimus autoribus , quae de reditu Enochi & Eliae ad si undum certamen cum Antichristo a nonnullis statuuntur. Diam Iudaei exhelant Elia , qui omnia dubia & difficultates illis soluturus sit: unde in rebus obscuris adlii bent Proverbium Gibi, hoc est, Elias silvet seu explicabit. Res' ndeat a tem illis Christus Matth. I7: vers. ro. a r. 12. Dico vobis, quod Euad jam venit. consec
, i o. In monte videntibus Petro dacobo, omne apparuit Christo Domino Elias, de cirimi locutus est. Matth. 17:3 Aves stire, quid ὶ ἔλεγον ἀί ἔξοδον istari, liaca Ιερουσαλγ M. Luc. 9:3I. Sed nunc redeam ad mesJuda & Israel fa I. Inter pios Reges Iehudae omnino numerandus est Iesesaphat filius Re sA . 1 Chron. 17:vac L Illius cor sistimarum suilla dicitur in viis Domini ibid.s . 6 Rr 3, B
Coelum tertium non est :ubiqde.
329쪽
Remisit L ito de Sacerdotes in omnes urbes de libro legis Domini docerent &e direm populum 1 Chron. r7: versis. 3. imo dicitiir converti se populum .etu Dominum Deum. 2 Chron. 19: . In Hi rusalem constituit ruri in Seiritum Ecclesiasticum,con positum Z Levitu, Sacerdotibi ta capitibus familiarum, qui debebant iudicare totum lsraelem inter legem S praeceptrum,.judicia Ustatuta , de illum monere ac erudire. 2 Claron. is: s. s. Io. conser D t. I7:8- i 3. Videtur hic Senatus inter tam longas int-
tum dicitur, Et in Ierusalem constituit e Sacerdotibus &c. ad exercendum judicium Domini, stal&additur, Et reversi sunt Hierosolymam a Chron. is: 8. quasi dicat, antiquam suam sedem & cathedram, quam hactenus dereliqueriint, de novo repetierunt &occuparunt. Amanah Sacerdos μmmus fuit super ilior nT ' omni nogocio Domini, hoc est, praesidium habuit in rebus Ecclesiasticis; Seba ahu autem, Primceps domus Iudis praesedit in rebus Regis, hoc est, in talibus rebus, quae politiam tangebant, & ad regiam inspectioiaem, citram , & decisionem pertinebant. a Cliron. is: ii. Pulchrum & pium etiam hoc illius est verbum , Audite me, Iehu G cives Ierusalem. Credite in Dominum Deum vestrumqpermanebitu: credite Prophetis illius, prosterabimini. 2 Chron. 2o: zo. Non tamen potuitJeholaphat omni suo studio ellicere, ut dissoneret populas cor puum ad Deum P. um suorum. Ibid. f. I 2. Impium Achabum, Regem Israel, regno excepit primum Achabab filius, sed coem is mature moreretur, alter illius filius Iehueram, qui etiam quidem malum dicitur fecisse in oculis Domini, non tamen, ut Parentes illius, Achab&lsebet, scit talasse tantum peccatu Ieroboami, ta ab illis non recesiisse. 2 Reg. 3: i. 2. 3. Peccata Dro ami vi debantur Politicis illius temporis imprimis facere ad conservandum Regnum decem m-buum, inco, quotum erat statu, hoc est, separato&diviso a Regno domi Judae. Urr piaculum filii, Ieroboami viam deserere, ut bene & prudenter seciuidum carnem &mundum inventam de positam. Mala certe politica est, peccandum potius in Deum, quam Rempublicam mutationis siti iciendam periculo; & cultum Dei Reipublicae statui debere accommodari; de Religionem Regionis ministram tantum essesi s. Ilibello, quo Melior cum Rege Moab, qui ab illi, de cerat, gessit, notabile est, quod ciam in celerio penuria aquarum exercitus siti pene enectus ellet, Deus sine pluvia & vento tantam aquarum misit cop am, ut tota vallis & terra, ubi exercitus castra fixerat, sebito aquis impleretur. 2 Reg. 3:9 -ro. Deinde, quod Rex Moab angules pressus, de intra urbem stam inclusis, clim si ultra exitum quaesivit Ies, eousque siue Ialuti despcravit, ut Filium situm ungeniimm, regni haeredem, in muro civitatis, offerret in hia
bus obsidione cingebatur; sive quod maluit silium tua interire manu , quam in hostium incidere potestatem, tale fuit, ut exstiterit 'U. fervor nngnus, hoc est, plaga magna. nis Num. 17: ir. Aper Urial. Indigne tulit Dominus, Populum tam immanis facin iis si ectatorem factum; quod ipsi deinde magno omnipotetitis fastidio ispe leguntur lanitati vid. Ezech. 2o: 3 i. dum transire facitis pisos vestros per ignem. f. i . Sub imperio hujus Jehorami tanta fames in urbe Samaria sitit, uin caput asini, uod alitas ellii non habetur, octoginta vaduent argenteis; imo ut fimum columbinum procliciis haberetur: denique ut & mulier cruentas manus filio inferret, de mactarum com deleti Ita verum est illud Antiph. .nis apud Stobanam, απινθ' ἰ λιμο, γλυκέα πλοῦν αὐτοῦ π domnia
330쪽
SeElisa propheta. ejus miras sis. CAP. XVI. Lib. 2. 3r 9
Omnia fames dulcia praeter se ipsem escit. Lege. a Reg. 6 . 26 s sed violentam lianc
funem lec est ingens commeatus ab in laiatia, ita cibito S repente, ut Tribimus quidam
Elisae Prophetae ilian aniauticianti , responderet, Ecce, faciat Deus fenestra in calo ,rum uia feri res haec potesὶ 2 Reg. 7: I. 22.
f. it s. Hoc rc ante Jehoramo vixit Elisa, qui e servo Eliae silccesset illius factus est, Elissario- Piopheta insignis , vir spiritus, qui magna & mirabilia secit in Isiaci. Namra mihi, dicerit Ielioram Rex, fecit Elisah. a Reg. 8: . Elias jussu divino Elisam
sibi junxit.: Eosam u es in Prophetam Ioco tuo. I Reg. 19: I 6. Invenit Elias illum arantem , ct in re agraria occupatum ; accedit ad illum, & consecit paulum Dum Aper ipsum,
haec suit illius unctio. Attachis fimbriae Jesii furavit multos. Matth. 9: 2 o. 2I. 22. Marc.
6:16. Attiactus pallii Eliae ex Elisa rustico Prophetam servumque fecit Dei. Non fimbrias vit, sed potentia illius divina, cujus corpus fimbria vesteque techina erat. Non pallium infudit in Elisam dona Prophetiae, ted illius manus, qui ungi Elisam justit, hoc cit, Dei. Elisa relicto astro secutus est Eliam: sic & Discipuli Dominum relictis retibus. i Reg. 19:1'. zo. Ab illo tempore fideliter servivit Eliae, quod Hebraeo loquendi modo dicitur , fudit arua Aper manus Eliae. 2 Res. II. g. i 6. Cum Elias jam jam ab Elisa auferendus esset, dixit illi, Pete age , quid faciam Petitio respondit Elisa duplex portio Spiritus tui Iuper me. 2 Reg.
2:'. M nam mensuram donorum Spiritus S. uicti acceperat Elias. Elisa duplicem postu-bL Tantum bonum aestimat Spiritus Sanem communionem. Si beata dicitiairfames ta sit iussitia, Matth. 1:6. sane 'atisIimum est desiderium communionis Spiritus Dei. Spiritum Sanctum sanci semper habuerunt proautore omnis boni, quod in homine est. Itat 3:ro. 1 I: a 3. Illius duplicem portionem Eliu sancte petiit. Elias respondet, rem dissicilem petivisti, opacisa dicat, meum non est Spiritum dare; ipse enim illiun dono accepi. Tamen in Domino roboratus id, quod Elisa petierat, promittit, nil dubitans, d turum Dominum, quod sis petierat Elinquit, me auferendum a te, At ii i sic. Et si non, non erit a RU. et: io. Observavit verbum hoc Elisi, expreste id notante Scriptura, Et Vendit Ebah. Et Elisa videbat, ta clamabat. ibid. su ii: ia. Igitur & impletus Spiritu ambulavit deinceps in robore Domini, & edidit maxima mir cula, omitem naturae & humanitatis vim longislime excedentia ; agnoveriantque Proph
iarum filii , quod se per ilium auiseret Spiritus Elia. 2 Reg. 2:is. i 7. Hic igitur Elisa pallio Eliae perculIit aqinas, dicens, ubi e st Dominus Deus Eliae, Misaeuis' ' certe i est,ta dissa μnt a pιa huc et huc, cs transsu Elis, a Reg. 2:i . Aquas
tu edulcavit&s navis, projecto Disibi, ubi aquarum faturigo erat. a Reg. 2:2o. 2I. Pueros petulantes e Betet, quamvis parvos & admodum pueros, calve, senis came, ursis lacerandos tradidit. 2 Reg. 2:as. 2 . Etiam parvuli docendi sint, ne illudant sanctisDes. In mundo primo multi erant parvuli, quibus tamen Deus non pepercit. Omnis enim Caro undis exstincta est: neque licet parvulis omnia impunearine. Ut multorum ex illis est regnum coelorum, sic& multorum ex illis est regnum t moramin. Iehoramo Rege Israelis ad illum accedente, cum inopia premeretur aquarum,
priuao quidem austere illum excipit. Quid mihi tecum, I ad Prophetas Patris tui ta Z
trii tuae, deinde tamen illi praenunciat, Libsecutianta aquas & cladem Mo.abitarum. a Reg. 3:is. i . IG. I7. ita ante linam Prophetiam ederet, dicitur postulalle hoc est, vi-ium, qui coram illo psalleret. Et cum Psallens modularetur, exstitit si re illum manus ini. ibissis . II. confer I Sana. i ,:23. David modulabatur manuDia ante Saulam,