장음표시 사용
301쪽
,αο me detestabili Satisi Regis CAp. XVI. Lib. 2.
Abimelech puero dicebat, Educ dimm cs intersice πω. Jud. 9:1 Achitophes&Ddas laqueo vitam finiverunt. Simsen domum Dagon deiiciens se uita cum Philis Enisinterusecit. Jud. 16: so. Sed in Sim ne notandum, illum morientem invocasse Domitarum, ibid. vos. 13. Deumque illi reddidisse vires, quas antea abstat erat; neque si recte velimus sentire, hoc ipsius facinus pro αὐτοχειρμα habendum esse, posuit Urim vitam hostes vita exuens, nec tam studio sese inter elidi, quam cupidine ultionem sumendi ab hostibus .lumnas fani dedit praecipites..is, , ,- g. 38. Non sunt laudandi illi, qui ipsi manus sibi infimini. Mors Sauli tanto sitit hortuitis bilior,quini ipse illam sibi conscivit. Diebam est, non occides, nec te, nec alium. Item. ωα rex. 9:1. Sanguavem vobum deam bim vestru, hoc est, vobis insis requiram. Si Gguiunem nostrum de aliis Deus vult requirere, quidni de nobismet iplis 3 Vita donum Des est; non sine caelere profunditur. Insita est omnibus , ut vitam suam quisque amet, imira illam agit, qui se interjmit. Deus vitae nostrae & mortis nostrae Dominus est; non nos ipsi. Imb litatis est, morte miseriam finire velle. Crudelitatis, in propria viscem&c tenis, ite. Non licet occidere alienum flatuum: omnes autem sumus servi Des. Bonus miles sine consensu imperatoris stationem non relinquit. Nono unquam Prophetarum aut Apostolorum, excepto Iuda proditore, ita de se statisti Eliati, sitat vitae, non illam sibi
aufert, sed Dominum ro3at, mufer anima π meam, I Reg. is: . . ita&'nahJon. p. 3. Hi objbpra modum asilicitas, ita ut diceret. Job. p.7: vers. I s. Elegususpendium anima mea, mortempra meu, non tamen seipliun occidit. Clintas Apostolos iuben mgere e civitate in civitatem, clare docuit magnam vitae habendam rationem. Non legimus Sanctos Minyres, etiam flammis adjudicatos, manus sibi intulisse; potius exspectarunt horam, qm deducendi erant ad rogum. Sceleratissimos autem sirpe in carceribus manibus
sitis vidimus interkeras. Male sibi consulit, qui se ipsum vita privat: sepe enim in im mutentia moritur; nec potest cor contritum, pinnitentiaque plenum tale consilium caperricis,ces,. 3 9. Salam Antiquitas non laudavit sui intersectores. Roma ab Alarico capta multae supia matronae &puellae potius quam ut vim paterentur,se ipsas occiderunt. Displicuit id Augi, a stino, cujus eximia sint verba lib. 2. de Civit. Dei cap. II. Nec propter bon- assequenda, necpropter mala vitamia Met se snterficere. Venim homicidium, quod prohibetur lega Dei Et Iudas cum occideret se ipsum, certe Aeserarum occidit; tamen rem est non tantum mortis Christi, etiam siva ipsi M: &contra Petilianum l.2 9. Non habemustro martyr bus, quipeccatum vindicant in stipsit. Hieronymus in Ep. ad Marcellum de obitu Blesillae,
sub persona Derinolint, non recipio tales animas, aua me nolente .corpore exierunt. Chrys
stomus in Ep. ad Galatas, nos eos, qui stisi occiaunt,siele tot esse dicimu ,Umores homi
g. o. Saniores inter gentiles horruerunt hoc facinus. Athenienses in agro Attico tales noluerunt s liri. Cum virgines Lemniae nulla certa de causa se ipsas suspenderent,nec finis illi furori imponeretur, ε publico civitatis cons isse, quae ita mortuae fuissent. unco impacto, nudae lumina cum ignominia trahebantur perpublicum M. Attilius Regulus imitat redire Carthaginem, cum sciret se ad exquisitissima supplicia proficisci, quam manus sibi adstim Virgilius, de iis, qui se intersecerunt, ita ceciniti a
Insontespeperere manu; lucemque per Projecere animas; quam velunt athereis aeto Nunc Upauperum, duros perferre laboret IS. 4r. --
302쪽
wὸ Eetosae sub Saulo tu. C A p. N VI. Lib. 2. 29 I
. s. r. Fuerunt tamen multi inter Philosophos, Cleanthes, En edocles, Zeno, aliique, quin, i, qui necem sibi intulerunt, illos Hieronymus appellat ulta Pibilosephia martires. Cleom- non imi tus Ambraciota se enecuit, uti inmortalitatem assequerctur. Attulit imani M. D, inquit Auestinus, patientiane an impatientia ' certe impatientia ,hacerbitare an mi. Non sitit illud fortitudo, sed mollities: res advertas ferre non potitit. Etiam Lucretia, quae, ut ut coacta in obsequium se tradiderat Tarquinii, cum notam postea impudicitiae & iniquam de se populi tu incionem serre non poster, imbecillitate quadam animi, seipstin occiditi Curtius equo concitato in hiatum desiluit; in quo tamen viro amor Patriae laudandus est. f. r. In SacrisJonas legitur dixisse, Tollite Uprositate me in mare. Jon. I: I 2. Sed is E,Em inolestiis est ab aliis, non autem seipsum projecit; divina id ita moderante Sapientia, utiles a typus exstaret mortis&resurrectionis Domini. Matth. ia: o. f. s. narratur. 2 Macci I :37. cum se videret , Nicanore undique conclu- Raliae.
sumarajecisti se gladio, dc deinde crum vulnus videret non elle icthala, dedissse se praecipitem. Laudatur ibidem hoc factiam , Voluispotius nobiliter mora, quam aliquid indignum sinis nares bis committere; sed ex hoc Ecto, ut & ex hoc testimonio libri Apocryphi dogmason potest constitui f. Quid sentiendum sit de illis,qui sibi sponte mortem accelerant, facile liquet: certe Dd; iuri
. non tantum corpus occidunt, sed & gravi vulnere animam sauciant, dissicile illis erit, rati, de illi nem reddere hujus facti Judici vivorum & mortuorum. Laudem omnino nullam tale se
inus meretur; &vix veniam. Servet nos Dei Gratia, ne unquam in talem ruamus imma- terficiunt.
nitatem. Et haec quidem hac de recogitavimus&scripsimus illo tempore, quo in Viben bispatria duo horribilia exempla oculis nos bis spectavimus. s. s. Status Ecclesiae, quinam imperante Saulo fuerit, paucis monendum. Achiseb L Aebutibi fratris Dabod, ibi Anchasi, fuit Eli, Sacerdotis Domini in Siloh, portabat st: hie
Ephod, i Sam. i :3. Idem habebat curam Arcae scaedetis, vers 18. Et d cebat Saul Achvae, saulo qui . EAdduc arcam Pei: nam erat Arca Dei in die isso cum siliis paci, hoc est, non erat incerto loco, non in tentorio conventus , sed una cum Israelitis in diversis quas oberrabat im cis. In urbe Nob erat Abimelech Sacerdos. I Sam. 2i: vers i. Is etiam filius erat Achimb. IS .ra: 9. Et Sacerdotes plures usque ad 8s. IS . 22:I8. Ibi erant pane acierum,
quos Abimelech dedit Davidi, et Sana. cap. 2i: verss. de qua actione ita Dominus Matth. cap. 11: vers 3. q. e nnon legistis, quid fecit David, cum esuriret illa, cae quicum iLA ' quomodo intravit in domum Dei, et comedii panestropositionis, quos non licebat illi comuere, neque illis, qui cum illo erant, nisi Sacerdotibus solis. Etiam illo tempore filii Gad Propheta. i Sam. 22:1. Saul noluit videri negligens cillius divini: aedificavit altare. i Sam. 1 :3 s. Et ad cavit altare Saul Domino: illud incepit aedificare altare Domino, non autem legitur cogitaste de aedificanda domo Deo Israel, quae cogitatio tam sollicitum tenuit Davidem siccesssorem. Cum audiret populum comedisse sinper singuine, hoc est. non adobruto sanguine, quod erat vetitum in lege Levit. 3 9:16. Saul zelotes ita exeamat, Perside uistis. Ne peccetis Domino, cometiendo adsuWguinem, i Sam. a s r. 3 . Sed facile conjicere est, postquam Saul usque Deum dξleruit, ut interficeret sacerdotes Dei in Nob, piosque omnes pelleret, & vita exueret, Ecclesiae faciem tri- storem sitisse ; & quia Regis ad exemplum totus componitur orbis, malos Sauli mores multos filisse imitatos. Saul etiam dicitur removise e terra 'thones ta hariolos,
303쪽
thiam consuluisset, ut visum supra. i Sam. cap. 18: vers 7. s. t Chron. cap. Io: verc
Dikid si, Saulo mortuo David regnare coepit, qui Saulo vivente jam a Samueleunchiscunem erat, Act. I : 22. υκ μεται ἀσια αὐάν merens Saulum excitavit ita, Israelitis, Dasiadem in Regem ; emta testimonis dixit, inveni Davidem, scirum secundum cor meum faciet τόν- τα μου onmia de sideria mea.
g. r. David iste Bet emita sitim, aetate omnibus fratribus seis juvenior, jussuDei HRepem unctus est I Sam. Isi: i 1. Et disit Dominiu,surie, unge iliam, i 'Πῖ Val D est, quem elegi. A quo tempore unctus fuit, invasit illum Spirum Domini, i Sam. Is: I3. illumque iis cmpit exornare donis, quae in Rege requiruntur: unctus igitur quiadem fuit David, non tamen statim in regnum inductus. Diu enim vixit adlluc Saul,quos, perstite imperium pellere non poterat. adilia 6 48. Mirabilis plane circa Davidem fuit divina providentia. Saulum invadit Spiritiei et Dia : indiget viro, qui pulsi citi rarae mentem illius oblectet: ita David in aulam vocatur videm. Regis. i Sam. ic: 18-ar. Melidunt deinde Philistini, & inter illos immanis Goliath. Hunc David conflata cum illo manu, funda Ulapidibiu vinest. Ita incipit innotescere t ii Israeli,&omni populo charias este. Ipsae mulieres in illius canunt laudem, Percusiit Da via myriades. et Sana. IS: S. 6. I 6. Invisu, g. 9. Saul ab illo tempore invidiam in illum conjecit, & obliquo intuitus est oculo, iv I Sain i 8: V. & omnibus modis, malisque artibus,&aperta sile vitentavit tollere illum Emedio, sed&omnia haec cesserunt illi in bonum: fit nex Satin, I Sam. IS: IT. 28. exumie diligitur Uonatim;& ipse Michai, quam Saul promiserat illi, ut fieret i in decipuiami Sam. 18: ri. fit illius servatrix. I Sam. l 9: II-IT. f. so. Fuga denique cogitur consulere sibi, in qua durissimam sortem expertus est. Hine in multas extremitates detipsus egit multa, quae non laudem, sed reprehensionem, attamen α veniam merentur. Hue resero, quod mentitus est Achimelecho sacerdoti, i Sam. . a I: vers r. a. quod edit Panes facierum, ibid. vers s. quod alia Achisera Regem Gai, gestum mutavit, & in entis insta se gessit, mittendo sitivam super barbam, i Sam 2 ir vers Io-is. quod ducem se praebuit colluviei hominum ignobilium, & virorum mνηρῆ-I S . cap. 22: vers. r. a. quod benevole exceptus se da vice a Rege Gath, de urbe Lilaagin locum habitationis concella, excursiones secit in vicitias do foederatas Philistinis gentes illasque funditus delevit, & drinde mentitus dixit, se plagam Iuda insestalle, i Sam. 27: e. 6-ia. denique quod Achistho expeditionem in Istatis moventi, operam suam pollicetur, seque preteliaturum in illos promittit, quod tava tamen pietate facere non poterat. I Sam. 2 9:8. f. si . Ingentem & incomparabilem Saulo hosti, Tyranno, persecutori servavit fidem: cui cum pollet vim iacere noluit; nec nutum malo rependere voluit, lege I Sam. 2. : 3 ia Sam. 26:6-21. imo& enasii sit amisero illo, qui mentiebatur Saulum a se interse chiam, a Lam. I: i i s. denique i ibri carmine morie Sauli Monaran deflevit. a Sam I: i .ip. Titiae paeli late Saulum, qui induit vos dibapho cum deliciis ; qui fecit insidive ab es opertin ornaru auri. A mira g. 1 r. Regnum, momio Saulo, non rapuit vi, nec invasit praecipitanter, sed initio , post quain , Deo monitus, relicti Zihlag, in Hebron, habitationem constituisset, a seu domo suur: Juda receptus, & in Regem unctus est. 2 Sam. 2: I - .f13. A et summus militum Sauli praesectus Regium in reliquas tribus asseruit
304쪽
Abneri oppositione-morte. CAP. XVI. Lib. 2. 193
Iis serebo stas Santi. 1 Sam. χ: S. V. io. Ita Mynum in i ille fisit divisum. Domi iudisiit' et 1 ρ μυid. Reliquus Israel post filium Saul. Hic status rerum integrum emen sis in s ennium septem enim aseu, se sex me Di David Rexfuit in Hebron. 2 Sam.
s. 1 . Abner fidelitatem, quam juraverat Saulo servavit; Deoque se inconsideranter opponui, quem sciebat uri PDaviai, regendo sebo iQui super Graiata super Inda.
a Sam. 3:9.i o. Cogitare debuisset Abner, maiorem Deo servandam fidem, quam homini. Ecce autem, quom o sponte niant, quae homo, non autore Deo, e camali impetu moli tur. Abner redargutus ab Isbos et Rege ob violatam Sauli concubirum, aegre id ferens, ab . illo tempore desectonem meditatur, & ad Davidem accedit, a Sam. 3:7 I . imo&alias tribus in partes Davidis trahere adllaborat. Ibi Asia i 6. 17. In eo dum est aJoabo jug lanar, magiro Davidis dolore&taedio. 2 Sam. 3:26 - 37. Injuste Ioab & subdole Abii rum interiecit; non injuste tamen Abner inter eius est. Injustiis & crudelis fuit interfector; justa autem &detata illius intersectio: quam enim non meruit poenam, qui opposuit se Deo& redargutionis impatiens exitium intentavit Domino sito 3 g. 11. InteriecitJoab Abii erum sanguinem Asaelisfratris. a Sam. 3:17. Illa rades eno Marte facta excepit gladiatorium illud certamen, quod Abnemo petente, &R Usto assentiente, inter pueros seu milites utriusque institutumsuerat. 2 Sam. 2: r idion potest non ristis este exitus illarum rerum, qax cum pietate pugnant. Non poterat liud esse delectatio, quae ex inutili dimicatione, & temeraria sanguinis fusione capienda erat. Qimum illa atrocitas filii, committere inter se viros fratres, & mutuas illorum cae des spectare 3 Atheniensibus deliberantibus de exhibendis publice gladiatoribus, ad exem- plum Barbarorum, Denunax olim respondit: 'mi evertenuram esse Aram arsericordia,
quam tanta atrocitas pubtice exciperetur.
f. 16. Nec vitae, nec imperio Abneri diu sit perstes fuit Isbosci, sed nequitiose & see. Deiridele ssimo ausu a servis suis, cum in lectialo rectuiesceret , interemptus est. 2 Sam. : 7. Ita tandem omnes tribus Istrael D. avidi totum inerunt Regnum. 2 Sam. 1: I- . t Chron. ' ii: 3. Et unxerunt David in Regem,sicundum verbum Domini per manum Samuel. Nunc igiturDavid post tot pericula, certamina& labores, post tam longam moram & diu rutram exspectationem selium regale escendit 1, re ipsa edoctius, Deum veracem, promis forum memorem, non mentiri, non fallere. f. s . Novus Rex David Jebusitis, Hierus dem habitantibus, unde hactenus ejici non ultu, re, potuerant , Jos. Is: 63. Iud. irai. bellum inferi , Nit, quae deinceps dia cia est D. Civitas David, &post odum totam urbem me Plena. 2 Sam. s: 6 - 8. a Chron. i r: -io. Ita Cipta est civitas illa, quae Remi lizaelitici fuit caput; in qua ambulavit in postiemo dierum Dominus, in carne ma festatus ; quae typus fruit supereae I rusdem, Gal. 4:2 s .a c. de qua canitur Ps. 8. 2 - 4. Maznus est Dominus ta laudatus et adde, moestate Dei nostiri, monte sanctos o. Deus in palat ιιι illius cognitus est in 'ublimationem. f. 1 8. Pticlia insignia fecit David , victorias illustres reportavit, gentes subegit hostes vicit urbes illorum cepit, de quibus lege si Placet a San I: IT 26. S: I -II. Io: I. - I9. ita 16 si . Quibus victoriis laetus ita te effeci in Domino, dicens: Distribui Sechem, siem Succot mnior, Mea est Gileia; meus Man se; Ephraim robur capitis mes; Luda Lusaiore meus. Moab labrum sitionis meum. Super Edom prosicis carceum meum. Ad in Phliasina jubila. Psalm. 6o: 8. .io. Ita implcri coepit Prophetiavilatata, Proc dum ἡ Iacob, es defixit πι gulos Moab. Num. 24:I7.
305쪽
1y Sesaltatioue Davidis. Et ejus causis. CAp. XVI. Lib. 1.
tam sq. Insignis illius sint pietas in Ecclesiam & Religionem , quam temporibus Saulis coli iam magna diligentia restituit. Re cum populo communicata statuit Arcam Dei ἡ Erizi Mibat D.tram, e domo Abinadab remere. 3. I Chron. Is: i - 6. Imporuvid dedu- illa plaustro novo, duciturab Ulla, filio Abii radab : sed cum is incaute illam attingeret, percussi is est a Domino propter errorem, hoc est, quod fecisset GSam.
6: 7. confer. exemplum Bellemitarum i Sam. : I9. Hac exemplari poena territus David, deponit Uscam Domini in domo Obed Edom. ubi mansit tres mensἶ1. 2 Sam. 6:' - Ii. I Chroti. 13:7-i . Sed cum intelligeret, ob exceptam Arcam Dominum domui Obed. Edom benedixi iste, plene decernit, illam in civitatem David transportari debere. 2 Salmi 1. Cogitans autem, Levitas olim electos a Domino, ut portarent Arcam, collegit in unum si s Aharon,qωωτω, i Chron. is: 2.3. illotque jubet deducere Arcam in i cum praeparatum,nim. tentorium id, quod illi tetenderat, 2 Sam. 6:i7. Nam, inquit,qusa tu initis non vos adfii istis , perrupit Domin u Dei noster in nos; percilliendo Ui . I Chron. is: is. Ita sublata Arca a Levitis inter conuiuia s-ficia, cantus & clamores, in civitatem David deducta est, I Chron. is: is 29. &posita in ni edio tentam, quod tetenderat itu David. I Chron. I 6: vers. I. a Sam. 6:is.
I 6. II. Ibi sal Ἀ- g. 6o. Imprimis notatur Davidem in Glemni hoc actu publice choreas duxisse, idque in honorem Domini. 1 Sam. 6:i . is. Et David Π π ' a, G Da Iam satiast om . lnibus viribus co ram Domino. xx nier I Chron. is: Σ'. Afi filia Sauli id viden e- Davidem in corde suo, &deitide rigide exprobravit, suam, inquit, hon rari se fecit hiau Rex Uram. qui hodie demonstratus est in oculis ancillarum servorum suorum, ut unus futilium hominum. 1 Sam. 6:ro. Res indet David, P Pi lusi coram Domino, Et adhuc vilis fiam prae hoc, ta fui humilis in orartis meis, cum ancillis , quas dixisti, cum illis inquam glorificabori a Sam
iastam, M. 6 i. Narrantur & alibi stacti sancteque saltassci Missam una cum aliis mulieribus Amnon fui x vera duxit,&inti imον cecinit. Exod. is: io. Etiam Puellae Mael victoriam de Goleath, qu M. quem David vicerat, choreis decantibus celebrarunt, i Sam. i8:7. Christi anos in Syria adhuc hodie serunt venire in templa cum lyris & citharis, Psalmos cantare, & una saltare in die res irrectionis Domini, nec non aliis celebrioribus festis. Nee pro- 61. Certe non adeo David hic ciilpandus est. Elatus laetitia in Domino saltavit: in cujus honorem toties cecinit, in illius nunc & saltavit. Si ore gaudia testari licet, cur non Di id. & gestu manuum pediumque Non fuit h. aec saltatio libidinosa, nec e lascivia prosecta, nec ad indulgendum vanitati instituta, nec inter pocula & commes lationes habita, sed ex abun- dantia gaudii spiritualis & sancto laetitiae excessit orta, inter sacrificia, cantici & jubilati nos sacras. Promiscuas saltationes virorum & mulierum, immoderatas, libidinosis qualis illa fuit filiae Herodiadis Matth. i :6. &nostrae modernae plerumque fiant, repre nn- Imus & vitemus. Davi dein sal t. antem omnino excusabimus: qui non in gratiam hontinum, & ut illorum oblectaret oculos, & ut laudaretur a mundanis; nec licia ad superbiaim g stibus saltavit, sed quasi extra se raptus consideratione insignis divini beneficii, inter bis ides divinas, hac qualicunque actione laetitiae spiritualis testimonium publicum fertevolisti saltarunt pedes extetiae; multo autem magis exultavit anima illius in Domino Deo rubinterne.
g. 63. Vetus gentilium Religio sestationes non lubuit aliems: nulla sere inter Ethnicos 'fuere
306쪽
sitae ficta, quibus non saltaretur,& tripudia ducerentur. Illuc forte respicit illud Vi
Instimant re choros , mixtique actam circum. Numa Rex, teste Livio, Salus Sacerdotes . uarii luit, cale Hrue arma sero, ac permnem 1 e canentes carmina cum tripuatu, solemnisue saltatu just. Ovid. 3. Fast. Iam dederint Stam a saltu nomina dicta. 6. c . Alias, ut habet Gnilius Probus iii vita Epaminondae, Coera E saltare apud Romanos parum honorificum fuiι, cum apua Graecos in summo pretio haberetur. Hinc Cicero libr. i. de Officiis, Virum honestum, inquit, cs probum noue m oro satiare, etiamsi eo modo psin au maximum patrimonium pervenire, dc moratione pro Murena, Plemo salia: sobrius, nisi forte insanui; neque ιn statuine, neque in conmvis moderato atque honesto. Saliare alienum statuerunt a gravibus viris. Studium saltandi in Caligula a que Nerone improbatum ibit. Domitianus Quaestorium Virum, quod gelliculanditistandique studio teneretur, senatu movitios. Ita quidem Ofrca provisum fuit: sed ubinam sitit illo tempore tabernaculum ta Tent tentimum conventus Id indicatur I Chron. 2 V. 29. Et tabemaculum Domini, quod fecerat Moses in deserto, cs altare holocasti, in tempore ruo erat ιn Celse m Gibeah. hoe testi Dcinde notatum est, Davi dein reliquisse, hoc est, constituisse sophum S fratres illius, ad ministrandum ante Arc- , ter quodque indi uo ; dolomaisdem Sacerdotem c statres libus ccerdotes reliquit ame rebemaculum Do ni in cesse, quia emat in Gibeo, auosferendum holocausta Domino super altare holocausti Iugiterm ta vespera, secundum omne quod scriptum erat ιn lege Dominι, quam praeceperat Oaeti. a Giron. i6:37. 39. Cur autem cum Tabemaculum exltaret ,& Sacerdotes illi ministrarent, cur, inquam, Arca faederis in tabcmaculo non sit posita, ubi fuerat in delerio& in Siloli, quaeri potest, si modo inveniri potest: certe nil certi de eo responderi potest. g. 66. Pici David reputans postea, se habitare in domo cedrina confer a Sam. 1: iid c siqneque adeo justiam esse, Arcam Dei habi are Fub cortinis a Sam. 7: 2. I Chron. II: i. Vidi is, s ut secum aedili redol- in Dotnino. Ne quid autem temere agerct, rem aperit 2 rani Poophetae, qui ita rejondit, Omne quod in corde tuo est, fac, nam Dominus ob horreum est, a Sam. 7:3. i Chron. Iγ:λ. sed proxim nocte apparet Dominus Natam, quod dicens: Idis Davidi, Tune adificarra mihi domum ad habitanotam' nunquam habitavi in domo, se ui ambularus tentorio tabernaculo e num unquam vim insigni' bum uni Tribuum Lyrael, Quare non ad castu mihi domum cedrinam 3 Addit
minus insigne Verbum Promissionis. Cum impleti fuerint dies tui, G dormiveris cum Pacribus tuis, excitabo semen tuum post te, quod exibit . visceriam tuis i Chron. 1 tri. quia erit e sitiis tuis, Tm P ta stabiliam regnum e m. Illud adi ieabit mihi domum, V confirmaιο solium regni ibim in Ieculum. 6o ero illi in Parrem , ta id erit mihi in Filium ; quod dum perverse et in q, redi uam iliud virgis hominum, Spl.
Pi Niorum hominum; sedgratia mea non recedet ab Ho, quemadmodum astuti illa- a Mis. Et perma nens erat domus tua V regnum tuum in seculum coram te,sotium tuum erit stabit p ni seculum a Sam. :s-I7. I Chron. I7: - IS.
S. 67. Promissio haec prolandi sinisus est, nulli in plena emphasii competit, nisi Christo
Domino & Fim Davi , Matth. I: i. id patebit e consideratione stingularum partium. 3. 68. Semen promittitur. Non nova Patribus promissio Seminis: in Paradise coepit, semen Semen mutieris conteret: Abramo repetita est , In Semine tuo benedicentur.
307쪽
S sine V domo Davidi promissis. CAp. XVI. Lib. 2.
g. 69. De Semine hoc ita promittit Domulus Davidi, Excitabo Semen tuum. constet
i 8--1 8. Prophetam excitabo tuo: quomodo autem excitabit ὶ Excitabo S men, quod exibit e visceriam tuu , hoc est, quod cposteritate tua ius uir, & c Juda orietur. Igitur excit it per incarnationem , iotivitatem , malubriationem In cone. Alias Semen esse non polleti conser Actor. χ: so. Dei e fructu lumborum ritim excis. vit Christum, quantum ad carnem, Rom. i: s. quinasin se Semine David secundum carnem. Excites Semen, quod erit e si intum Ita in I Chroii. Ir: i r. hoc in , quod unus filiorum tuorum erit ; inde &Jesus iii Euangelio vocatur Fusia Dama. Ma . ,:27.
Vel, quod e filiis tuis, hoc est, posteris tuis nascetur. Tempψ o. Qi do hoc Semen excitandum esses, addit Dominus, excitabo poste ; cum ' iribus tuu , hoc est, te dudum mortuo & sepulto. confer A r. χ:s o. Hinc apparet, promissionem hanc non ulla principaliter de Solomone. ille enim, quamvis semen Davidis, non tamen natus est post mortem Daridis; sed Davide adhuc vivetite; neque est ex uno filiorum David; sed e Davide ipso: neque exivit e lumbis illi jam d α- tuis; sed adhuc vivis, validis S te moventibus. Retrium f. Ti. Seminis hujus excitandi conditio varia deinceps destii bitur. Eisabiliam rem im ς im e r conpirmabo sitium regna sitim insiculum. Christus Fili Davidis X est. Pal. i: QUnxi Regem meum. Rex Iuu venit. conser Psa. 122. . N. 2. I 2. 72: I. Regnum
habeti Iola. i8: 3 6. Regnum meum non es. mundo hoc. PL. N. 7. ootium Iuumseculum tapcrpetuitas. Sceptrum rectitudiniseptrum regni tui. Est Rex, cu Regnum inseculum non corrumpitur, nec alterapopulo traituman. 2: consci Zach. 9:9. Es 9: S. 6. 3 2: I. f.,hri 3. 72. BIudad ficabit mihi domum. consertaicti. 6: Ιχ. - , Vermen, ad cabit temProv. 9: I. Sipientia adificavit Domum. Ecclesiacst Domm Dra viventis, i mo, a Tim. 3: Is . templum Dei. I Cor. 3:16. Hujus ici li domusque exstructor Fili DLmino; vid est. Hebr. 3:3. 4. Tanto Christus mayore gloria dignus Mose, quanto mayorem honorem
eavit Deus es. Igitur de Semen aedificans domn Deo, est, ad quo vetus Edificavit Deo; nec tantum, sed uale .lo illam aedificavit. Super hanc Petram aedificata est Ecessa. Ivlatth. io: I8. Ira non tantum est e grchitectus χνίτης atri Hebri iI: Io.) Spiritu 1 huyus domus, i Par. 2: 1. sed &a fundomentum i Cor. 3: Ii. αλ. θ γ ἀκρογωνιώγ lapis anguliaris illius. x Pet. a: 6. Eph. a: ro. Mirabilis i tur& divina haec domus est. Idcira illius arestitectus; idem si uis fundamentum ; idem illius lapis angularis. Christus Ecclesiam sanguitie suo acquisivit, Spiritu sanctua cavit, verbo vocavit, merito justificavit, intercessione servat,& in adventu novissimo florificabit plenissime. Eigo nemo illius exstructor, aut fundamentum est, quam Christias Domitius. Salus est in nullo Hio. Actor. :i2. A Domino factum es hoc aedificium. Psalm. ii 8:22. 23. Intur est, P. fundarum optime fundatum, strue fundat imum. Ecas: vcssi ι 6. Domus haec e lapidibus vi u conlocta est. Et ipsi δε λι ι s τες ὀικοδορο ρε cis camini. I P a: verss. Cui alitem aedia ficata est domus haec r num homini cuidam, aut Angelo creativae ὶ Absit, aedificabit d
mum ' Nominι meo, inquit Dominus. confer Apoc. 1i :voc 3. Ecce labernaculum . . Do inter homines es, ta habitabit cum ubi, ta ipse Deus erit cum litis. I Cor. Vzrc.
An nescisis , quod templum Dei estis, ta Spiritui Dei habitat in vobis Z Annon aedificara est haec Domus Domino, in qua Dominus de Spiratus Domini habitat ὶ Sed aedificata cst IV mini illius, ut illud in tota liac domo magnificum Ps. 8: z. & magnum, de usp
308쪽
De Semi Damidis aecet tia. CAp. XVI. Lib. 2. 297
Eu eratur, &siusti odoris gratissimi, Mil i: ii. hoc est, ut Deus in hac domo agri statur, glorificetur:& admirabilis fiat.
g. 7s. Ego ero in in Patrem ; G illud Soenera. erit mihi in Filium. Insigne hoc praedi- semisitatum. Cuiui unquam diuum est Angelorum ' nedum hominium 3 Hebr. i: s. hoc plane
est Aese infinite excelgentim, quod mei κεκληρονομηκεν pra Deu, ractas oreretibus haereditate assecutus est, aeterna nimirum & naturali haereditate: unde hoc iii as demonstratus est ων π άγγελων m Orogetis, into&hoininibus, Ilebr. in Pater Christi est. Ioh. I i: I. Pater, gratias ago tibi, quod exaudisti me. IOh. I :versi a. eo ad Patrem meum vado. Nec tantum Patrem dixit Christias Deum, α αργυ-- Giον sed Uproprium Parensem, quo ipse iudicavit, ιαν ἐπιπιόν τω θεῆ, se esse aqualem Deo ; Deumque sibi imiori ratione elle Patrem suum. quam sanctorum & iid hum. Nec tantum Deus Pater Christi, sed&Christus Fili .s Dei est. Plaim. 2: o. 7. Donet murixi ad me,sibus meus es tu. Et ut Deus Pater Christi .. , proprius est,ita&Christita
inrem Cliti λοῦ,& Christiam Filium Dei audimus dici& nominari, omnia maxima & dia vina&gloriosissima cogitare debentus; Christumque Filium eundein habere respectrina ad Deum I iatrem, quem filii nostii habent ad Patres carnis suos. I. Omnis filius a Patre
penitus est Sunt filii adoptatii, oui quamvis revera ab adoptantibus non sint geniti, tameia paue est inlurgenitoruin habentur, &in locum filiorum asiluanuitur. Filius Dei etiam a Patre geniatus est. Psalm. 2:7. Ego hodie te genui. Haec iteratio Filii plane est divina,&nobis ii coli preheidibilis, cujus profluiditates scilitari non datum est ulli. Est generatio sine ini tio. t ova ' ὀξhia uit,acquis imi me emitam, initio viae siue ante molimina seu decreta seua. ab aeremonne Iasum Micit de se Sapientia.Prov.8:ra. 13.Est generatio sine praeteritione.Id diri a odie te genui, inq; adeo ab aeterrio in aeternum. Ab hac generatione procul removendae sunt imperie ones,quas in humanis deprehendimus generationibus Inominibus ge. rantibus decedit,quod generatis accedit. Vires adimit & aufert sibi generans, quas accipitis qui generatur. Ias non generat sine flamina on ita est divina generatio. Nil ad Christuiri ac t ; nil a Deo decessit. Idem semper fuit Deus, idem semper Filius; nec umbra est in
rationis in utroque. Genitus est Christus, sed sine matre, est enim ἀμσωρ. Hebr. 7: vers 3. nerans natura prior est & tempore generato.Pater ordinequidem prior Filio, non autem tempore.Filius enim est aetemus.Heb.7: 3. In aeternitate autem nullum est tempus, nil prius, nil posterius,omnia simul. Ut aurem is qui generat,vitam de naturam suam& ellentiam communicat et , qvi generatur; ita dum audimus Filium a Patre genitum, cogitare debenitis,Filium accepillea Patre eandem vitam, naturam, essentiam, quae in Patre est: & quia citetitia
divina nec multiplicari, nec dividi potest; id quod pugnat cum infinita Dei simplicitate unitate & inuolitabilitate, eundem elle ejusdem citentiae cum Patre, & duas perionas, Patrem dc sit uiri esse in una indivisa essentia. Id Christus indicat,dicens, Ego ta Pater unum sumus. Ioli. Io: 3 o. Et Ioli. 1: 26. Ut Parer vitam habet in sello, ita dedit oe Filio vitam habere in se ipse, dedit, per aeternam nimirum generationem. Ergo e. adem ratione est vita in Titio, ut in Patre; & uterque, Pater & Filius, est O vimus DeuLVila astitem haec omnia divina se complcctitur. Et ut in. is appareret Filium senitum longe aliter se habere , quam omnes alios sanctos filios Dei, qui & ipsi dicuntur geniti e
Deo, loli. cap. i: id. e semine incorruptibili , i Pctr. I: 23. confir Iacob. I: I8. γlens s unorseremone veruatis ; ideo non tantum in Sacris vocatur & dicitur sed&dicitur ομονοίγης unigenitus, Ioli. i: 18. quislus de unus hac divina ratione nituici, de Mω 'κ primogenitus, COII: 11 culte quem nuditi ita genitus cst, ut ita nol
309쪽
198 De Christi Seminis Davidicinaecellentia. CAp. XVII Lib. 2.
mus, plane aliam & divinam Fuus nerationem esse. Arriani ita olim ludere solebant. Pater genuit Filium volans. Ergo potuit non ginaere; & potuit Filius non eae. Voluntas enim lilina es possuntque illius actiones non cite. ita illi. Sed Pater genuit Rilium natura&aeterna illa voluntate, quae immutabilis est in Deo. Est igitur generatio Rilii immutabilis naturae&voluntatis divitiae opus, ut ita balbutiendo loquar. i. Omnis gignens gignit adlvilitudinem sui. Genes 1: s. Et Adamgenuu in inludine sua ad imaginens seam. iiii Igitur Oportet, ut & Filius genitus a Deo sit in ago Dei. CoI C p. i: veis i t ECl imara
ditant Gerv i. is: 3. Ecce non risti lium, hoc est, famulus metri haereditabit me, ob de inuin filii. conservers. D Aonem hic haeres tuus, sed σαi2 h ς ς sunt naturae lure omnium bonorum 'tremorum. Igitui & Filius Dei, a Deo genitus, haeres est omnium. Hebr. r: a. nuem posuis haeredemo tini. Illi initurpotestas est omnis in coeti ta in terra. Coelum est ipsius, imo & terra; &sus luid in coelo &in terra est. Igitur est Dominus Angelorum & hinninum, vili bilium&invisib una. Imprimis aurari illius neredit Dominus est, de quo est Halm. i 6: verss. funicuti ceciderunt mihi inhaereditas decora mihi, Toc est, sinistorum et nim, quoriam ita haeres Clinthis, ut&ipsissint haereris uiseredes Dei per Christum. Gal. : . ri' Oinnes nos stimus Tura Dei. Iola I: i 2. ROm. 8:r . I 6. Galat. : 6. i Joh. 3: e. i. i. Hos 1: i. sed filii ὀναρενε α inins mirate; filii non natura, sederatia. Nitura semus tu ba, Ephes 2:3Patia autem Desum, quodsi IC .is . io. Solus Christus Filius est , i, Lientia, hoc est, qui potentiam habet divinam, perquam mundum condidit, per qu im mortuos vivificat, per quam O quanismis Hebr. i: s.conser Elao: io. Ecce Dominus RVP cumpotentia venit. Nec tantum, sed & dicitur Filius Dei inpotemtra, hoc est, in omnipotentia significationis est ainlitque Filias Dei, ita ut omnis visi in lutitudine sim complectitur, in Christo Filio Dei es lacet, senda sit; illumque liabere vere&esselati aliter omne id, quod vox Filius nobis p ta st facere mimiatem venire, statuendum sit indubitabiliter g. s. IgituDion opus est, ut anxie & sellicite conquiramus argumenta, an Filius sit V ms, AEtertius, Omnipotens Deus inam hoc omnium argumentorum maximum est,qRodunum & solum abunde siusticit aeternae illius divinitati probandae, quod est & dicitur FLhus Dei, &q iidem im potentia. Qui enim Hilium dicit, dicit illum abaeterno etenitum, eiusdem cum Patre cilcmix, vide, natur potentiae, glori .ae; Visibilem imaginem De iiivisibilis; H aerea a Omnἰum, Regem omnium, Dominumque vivoruadeor dicit illum Magnum illum Deum, Tre. M IL Verum Deum, i Io n. snao meumnedic msuper omnes ιn sicuti Rom. : i ' 'Patrem, Gillud erit mihi in Filium. con fer Hebr. r. s. εις e se istis. Quod ab aeterno est, alite mundum conditum, ante montes fixos, ante flam omnem,imo ante omnia
310쪽
Destiminis Tatidiciplagis Scruce. CAP. XVI. Lib299
a tali a&deacta, Prov.8:23.2 adstiturum enim latur, Ero illi in Ratre,&ille milii in Rilium, Momod per apertam & claram donanciationem & demonstratiotiem.Ita cum vox. coelo dixit, hic est Filius meus Matth. 3:i7.i7n . s. certe impletum est, quod hic Dcus promittit,Ero illi in Patrem, ille mihi in filium. Ma s, quum Pater ipsi dedit temia Dei & Deum invisibium enarrare, & maxima ope facere. Joh.r: vos. I 8. ψ: s. 2o. 36. IO: s. IV Io. I I7: . Magi quum solatu doloribus mortis, Actor. 2: u. 2 . excitatus est emortuis. Fresurriatione enim mortuorum praecise definitus est, cum exclusione quasi Angelorum & hominum, & publice quasi digito monsti atris omnibus, Fibus Dei inpotentia ,secundum Spiritum Sanctitatis. Rom. I: . Magi quum exaltarus dextra Dei sedit ad tuam, USpiritum promisit uitide dit. Actor. 2:33. lndeo im vir prως secure agnoscamus, ae iis, confitcamur, quod inus illum ἐπιίη n fecit & lblamnissime declaravit, non tantum κυργον cc Dominum Christum; Achor.χ:3 6. sed dotium
cum Patre unum, aeternum dc omnipotentem Deum. .
f. 7. De hoc Semine, quod ad cat domum Domini,c j solium firmat Deus, quod in Fibus Dei, ita porro vaticinium habet. Et redarguam illud virgis homnum , c plagis inicieri sti m hominis. Notae fitetunt in Fuα-s aQones, serendae a Semine. Filius Dci virgis : hominum redargutus & coetus est. Pilatus dedit illum gellandum, Matth. p.27 Nec L6. d. huen
MarcA .i Γ.vm. i , acceperunt calamum, verberarunt caput illius, M. atthaeap. 27:s . o. dum.
conser Es so: 6. Tergum meum dedi caedentibus me. Imo& plagis filiorum hominis adisebis, hoc est, illis plagis, quibq; filii homini, in sceleratos lent animadvertere&saevire: qualis plaga erat, ni scrucis. IOChristus Dominusper manus improborum adlixus ligno Liccubuit. Actor. p. ariters. 23. Deus id sibi attribuit,quod improbi secerunt:quia omne id iam Hii Actor. p.2: vers.23. lino quod alibi ut opus Diaboli describitur,serpensilii calcem conteret, Genes p. 3: vers. II. unde Se Satan dicituri voluptatem habuisse desideriise atterendi illum. Es. p. 1 3: vers. Io. Ad has virgas & plagas reserendae etiam sunt internae passiones anima, cujus tristitiam plangit,
8. Sed quid cauta sitit, quod Iulius I ri Altissimi,Semen Davidis ita caelus &permus sititi' eo quod prave exit, inquit Prophetia. Filius Dei in sesinctus est, peccatum nan novit, 2 Cor. 1 :2 i. qua fustus Semen Davidis, hoc est, homo ἴ nor est, ακακν, ψαίομ-τ , peccatoribus separatu . Hebr. D. 26. conserJoh.8: 6. Es. s 3 Ners'.Attamen quatenus missus est in similitudine carnispeccati, Rom8:3. depeccata no a tulit. Dominusque itcurrere fecit in Cum pravitates omnium nostrum, Ess 3: .6. nostraque peccata illius facta . sinit, unde & illa appellat Sia. Pi. illo. o: i Lapprehenderunt mepravitates meae; plures seunt capitiis capitis mei, dc Ptam. 69: 6. peccata suorum vocis stultitias suas; de interimprobos prave agentes habitus ac numeratus, Es.1 3:I 2.& Belialaestimatus nais, Psalm. I:9. eatenus inquam dicitur egisse prave. Quod nos e mus ille egille dicitur, quia Sponsior & Mediator noster Aetiis eae diciture se prave, quia prave acta luit, & quod non rapuit, restituit. Plata. 69: vcrs s. Quia prave egit, hoc est, quia prave acta aliorum in se luscepit, pro prave agentibus spopondit, peccatum multorum tulit, de pro defetitoribus inter fit, El. p. t 3:ia ideo virgis caesus, plagis adsectus, a Deo desertus, morte multatus, &in crucem exal