장음표시 사용
331쪽
3 1o miraculis S praeconis Elisae. CAp. XVI. Lib. 1.
V recesu a Saliis Spiritus malas, res iravit, ta bene infuit. Mulieri viduae, cui mulestus erat creditor, ol cum multiplicat, &ex una ampulla & lecytho complures complet. Ita accipitini sera illa, unde vivat, Nunde aes alienum solvat. a Reg. :r 7. Mulieri illi spectatae & eximiae digilitatis in Sunem, quae toties illum benigne exceperat hospitio, cuique non erat proles, dicit, iuxta temptu vivum lesi praeibas tu a lacleru filium, a Reg. mis. quale Dominus ipse olim praedixerat Abrahamo &Sarae. Genes i8:io. Eundem Filium mortuum vivum matri reddidit. 1 Reg. : 3 1. 36. Filios Prophetarum in Gil ilpulte cibat, cumque illa amara ei let, ita iit exclamarent, Mors in olla Vir Dei, stana in illam projecta, stitim dulcem illam Mit, ta non erat res mala an plius 2 Reg. : o. i. Deinde paucis panibus multos homines sitiat. Et ederunt 3Υn ηsi pera nec munt. ibid. p. . Tale quid etiam Christus fecit. Matui. i :verci7-2Ο. Naana tum a lepra purgat, nulla opera, nulla contractatio: aelirota carnis prae-
milia, ut persi ridebat sibi Naaman, sed jubendo illum , ut se lavaret septies iii Joruanta
et Reg. 1:i o. it. Gelias servo mentienti exprobrat accepta a Naamano munera. Ita etiam sciebat, quiae se ablente secta erant, agnoscebat id servus Syriae Regis, Eli , inquit, Pro pheta narrat sesi indicat Regi orael verba, quae loqueris in penitu imo cubiculi Im. 2 Reg. 6:ir. Deinde avarum tavum lepra percutit. Et lepra Naaman haerebit m te V semine tuo inpolretuum, d exist Gestaui a facie eius leprosius ut nix a Reg. Π 27. Terrum aquis merito facit fuere. a Reg. 6:1. 6. mii ldsa R Syriae ccecitate percutit. Puero prae timore clamanti, ; putabat enim se jam captum, responda, Ne time, nam plures μnt, qui nobiscumsunt, prae it is, qui cum holtibus. Aperiuntur oculi pueri, &ecce, totus mons plenu erat equis ta curribus ignis circumcirca Et sim. Id vere est, ut Pitam. 9i: I i. dicitur , Angelis suis praecipiet super te. Cecitate perculses in mediam ducit Samariam, quos non serro interemit, ut volebat Rex Israel, Num per cutiam, percutiam Pater mιὶ sed liberaliter cibo potiaque resectos ad Dominum suum re missit. 1 Reg. 6: Is-χ . Minariae esurient Aineticae abundantiam, & Tribuno inci dulo ianortem annunciat. Ecce tu videbis oculis tuis , es inde non comedes. a Reg. 7: r. r. Bentiadado Regi Syriae mortem, Hasieli autem Regnum praenunciat, multis cum l cimis, noverat enim naala, quae a manu illius pallia rus erat Iliaci. 2 Reg. 8: i ii. I i.
Ieliu filium Je siphat per manum uniusc filiis Prophetarum ungitin Regein Israel. 2 MI i: i. a. 3. una incidisset in morbum ipsi sitatem visitat illi Joas Rex Israel: illi nuntiat
quoties Siros fusurus&acie victurias citet. 1 Reg. Is: is - I9. Et in morte ipsi operatus in mirabilia. Vir enim in lypulchrum Uilae projectus, mortua illius olla tangens, revi. xit,& pedum recepit usium. 2 Reg. a 3:2o. a i. Igitur Eliniuit par Eliae,&in multis major: in Eoc tamen minor, quod morum vidia, nil minus tamen beatus. Beati
enim, qui in Domino moriuntur. Apoc. I :I3.
f. i 8. Eliu Propheta ibit insignis in Istiele D stor, qui alios docuit lepem & vias D
mini. Inde dicuntur*ii Prophetarum sedisse anteiitam. 2 Reg. 4:38. Discipulorum at tem est sedere ante Doctores, quos etiam cibis resecit, quibusque nutrimenta largitus ema Reg. :3 8. . Ita dicit Paulus, se nutritum ad pedes Gam A. Actor. 22:3. Videtur habuit te locum publicum , ubi doceret, & magnum in illo loco confluxum. 2 Reg. o: I.
r. Et duerunt Filii Prophetiarum au Elisam. Locus, ubi nos sedemus ante te, in ius
scit angustus est prae nobis, faciamus nobis locum, majorem scilicet, ad sidendum ibi Eliis init in la. Filii enim coaetaneus ichorami Regis, filii Aesiab; R T Fς Jehu, qui regno potitus est a S. Annis a Reg. io: 36. uino de imoachasium, filium
332쪽
rii Jehu, qui regno praefuit Annos i 7. 2Reg. is: i. super it,&rUnante boaμ de inum mortuus est 2 Reg. is: i . ao. Et vivente adhuc Elia, jam multos, ut videtur, an nos illum secutus erat. f. i q. Id unum considerationem adhuc meretur, Naaman Syrus, a lepra pursatus, s indet& pollicetur Elise, Non faciet ampum servus tum holocauissumus cri scium Diurius, 'p-Domino. 2 Reg. cap. 1: II. Ita mirabiliter enim ab incurabili lepra sanatus, coactus fuit lateri, Ecce novi, quod non est Deus in tota terra, nisi in Uraec ibid. vers. is. sed addit, Rem hanc condonabis Domnus servo tuo, cum ven rit Dominiu mem Rex Syriae ad fanum Rimmon, idoli, ad adorandum ibi; ta ille imnitatur seper manum meam, ta ego incurvavero me in fano Rimmon, I πῖ mo tria is sexione covoris mea in domo Rimmon condonabit Dominus servo tuo in re hac. vers 18. Respondit Elisa, Abi in pace. versis. Putant hinc nonnulli s qui, Elisain amorem exstitisse Naamano, ut simulata hypocrisi idolum coleret, quod tamen corde non colebat amplius. Diso. Atqui nulla hic videtur esse dissicultas, dummodo verba recte accipiantur Venisbum quod vulgo vertitur adorare, quamvis proprie significet, procumbere in terra, & inclinati ad pedes, & eis osculum serre, quae Graeci vel f orum ei te putabant, vel solis deberi diis ; Per e tam ii aliique Orientales etiam hominibus det terunt in Sacri sumitur vel pro adoratione, qualis soli Deo competit; qua que non tantum fit gestia, sed imprimis mente & animo ac corde , ut, Psalm. 1 eversia:&97. confer min. 9s: vers. vel pro G i adoratione, qualis hominibus, qui sunt in excelso positi, reverenter deseriur. a Sam. im . Et dixit Saba ad Davidem, Moro. Genes cap. 23: vers D adoravit Populum terra. I Reg. cap. Irvos 3 i. Mismisit Basiab faciem terram versisi, adoravit Regem. confer 2Sam. cap. i : veri 3 3. Hisce observatis facile est commodo sensu verba I Liman accipere, numirum cupit sibi a Deo condonari, si ratione ossicii, quo Domino suo tenebatur, c seretur Domino intranti in sacellum Rimmon, ad adorandum ibi,more sentilium, adora tione religio desse; tumque manibussuis portans aut sustentans Regem,se deberet in s moidoli coram RNe incurvare,civili nimirum incurvatione. Hanc inflexionem corporis sui &civilem Regis adorationem quum fieret in domo Rimmon, petit sibi condonari, quippe quae non amplius Idolo, sed Domino tantum & Regi ab illo descienda esset. Quodque de hac cicili adorationeNaaman loqu-ir,ipsa verba videntur,si ii satiendamusq*rae se sene Cum neris Dominus in domum Rimmon, nixus fuerit Aper num meam, es incurvavero me in templo Rimmon; in hac mea flexione condonabit n ι Domιnus. Illorum enim, si Per quos alii innituntur, ut commode innitantur, est, se incurvare; imprimis super quos Recesse inclinant, omni humili gestiuum reverentia inclinantem Regem excipere debenti Dices; Naaman non habebat opus petere , ut haec honoris in Regem dcim stiatio ipsi a Domino condonetur ; quippe quam aequam elle & licitam infahonesta ratio dimi. Atqui quamvis id Naaman sciverit , tamen id ipsum sollicitum n debat, si quando insicello inlideberet id agere, ubi id videri postes, non in Regis Onium , sed & in idoli gratiam ab illo fieri. Praestimitur enim, honorem, qui in loco sicro et eiur , imprimis illi deserit de attribui, cui lociis sacer est, hoe est, Deo sive idolo. Diatur ne Deus Israelis, quem nunc elegerat in Deli suum , id de illo prae sunt crct; imo id in honorem Regis sit, non vero idoli facienti condonaret, Naaman, recens conversus,
333쪽
De Regibus Israelis. CAp. XVI. Lib. 2.
que. Ita bene quadrat Elise responsio, finpace. Si hoc feceris, noli peccabis. Deus id tibi
condonabit. Ille enim cor aspicit; scitque qua mente te in idolaeo incurves, neque tibi ira icetur, quod Dominum tuum omni honoris testitione pro ueris, quare ne angatur,neque turbetur mens tua,'pace mutur tranquilla. g. rsi. Qui autem verba Naamanis ita vertunt, Rem hane condonabit mihi Domin quod, cum venit Dominm metu in domum Rimmo, adadorandum ibi,Winnis uiis per manum meam, ego etiam adoravi in faxo, in aduratione meam domo Rimmon condonabis Domininservo tuo, adeo ut Naaman condonati sibi petat id, quod jam ant quam converteretur fixerat &commiserat, non autem adhuc post conversionem faetii rus&committurus erat, quamvis qui ita vertant, non omnino culpandi sint; tamen videtur phrasis&consti uetio hebraica,S particilla copulativa, quae Glet in tali sermonis S n re praeteritum convertere in futurum, illam non admittere interpretationem &veris Dem. . minimo si haec suit mens Naamani, ut condonationem peteret idololatriae antea
commillae, noli suisset opus, ut tot uteretur specialibus, ac si idololatra non filisset, nisi intrando cum Rege in sacellum,sed potuisset simplicito: dicere, Condonabit mihi Domin i, quod antrame coram Rimmon incurvavi, illumque adoravi, & pro Deo meo habui, non tantum in fano illius, sed & extra illud; nisi dicas, illum in sipecie condonari sibi cupere public in idololatriae exercitium, quod sectum sitit in sacello, in quo omnium maxime se spe callejudicabat. Denique si filii mens Naamani veniam petendi idololatriae ante committis, . videtur nil opus sui illa, ut mentionem faceret inpetitione sua mententis is fanum Domini Di, ac si tammonis sanum non intrasset, nisi in Domino suo, & non alias in illo sacra si
Iehu - 1 1 1. Iehu unctus Eliis jussis, divina sic ordinante providentia, in Regem Israelis, ps.; -ς r ijudicia Domini;perciliit domum Achab; vindicat languinem Nabot,& Proi clarum, quos intersecerat Isabel; sit perbamque illam, λ-λως ornatam e fenestra pti pia juba, ibi eam illius a carubus comeditur, Scad. iver illius faetiim est, nisierou Aper faciem amri lege a Reg. 9:i-37.2: Io. I-I S. Ita impletum Eliae verbum. i Reg. ri: ao 21Jehu temps Baalis&cipposigne consumsit, fecitque illud in latrinam, omnes Sacerdotes, Prophetas &, servos Baal, ad unum omnes vita privavit. Itin abolevit mal ex Grael. 1 Regio: r8.2s. g. i ta . Ipse tamen Iehu a Peccatiqeroboam nil recessit. Vinitos aureos in Betet & Dan cotidiemavit in iliae adeost oit legem Domini eloto cordesuo. Hilieri ec illius solium diu'tumum suit, & quarta tantum illius progenies illud tenuit. a Reg. i ori P. so. 3 i. tatua Sor quartus e prosapiaJehu Rex Israelis, Zacharias, abnepos Iehu, postquam sex Linlinmen es regnasset, , Saltam, inita conlutatione, coram omni populo interfecitiu est. 2R
ii iis i conjurator regnum occupavit, sed non diu terunti Post Musim ei annuum facitam illi ut secerat, & a Menahem vita & regno exutus est. 1 Reg. rs: i . Minoρα imperium male acquisitum diutius tenuit, & Filium Fe de ab successorem h buit, a Reg. c. . t s: versa L. sed &ille duorum tantum annorum Rex a Peh oh filio Re-mal jahuseia motus de vi privatus est. a Reg. t Das . Nec selicio perichi exitus siti, Μ. A. mmmpse ab Hosias, filio Ela, intersinus est. 2R-.rnso. Ecce quanta in Israel e confusio: ut omnia rapinarum plenat Isin Isracle fuit Rex, qui potentior. Succeis, res Zachari on, sed latrones silerunt&Tyranni, Regum nomine indigni. Hinc niniat scriptura, Regnum domi praelabolitum fui se, cumsanguineis retis visitati unt m d mam Iehu, Hos cap. 3; vcsis quod finaliter factum in coede Zachariae per manus Sallum,
334쪽
nitione Regni X. tribaxw. . CAP. XVI. Lib 2. 323
sallum, utvidimus. Ab illo tempore nullum quasi amplius Remium in Isiaele suit, ubi enim non es Rex, ibi propcle non est num. Illi, qui poli cnariam regnarunt, quamvis regia potestate & aut oritate gavisi sint, non merentur Reges vocari. Nomen enim rem in nomen non tantii in majestitis, sed&virtutis; & non competit ilis illi, qui jure&justitia, non vi, scelere, rapinis& cordibus regnum obtinet. Omnes alii, quamvis r glaciat, & Reges dicantur, in veritate rei Reges non liuit, sed Tyranni, seditios, & ut Scriptura illos nominat Hires. Hos C p. 7: vos. i./Fur venit. Fur regni pro e. Eadem sereficies Imperii fusi Romani sub illius sinciri, ubi optimi quique Imperatorii inseditiose limrers ;l limi vero regnum ad te rueruntiiqui aut ιανιον acceperunt H--, & a gnato illam mercati sunt;aut factioni Pus Sc malis tibi illam acquo siverunt,aut cordibus &praeliis ad sextraxerunt; ut cuilibet vel leviter versato in historia Romana constat. Revolvaim
tur exempla Pertinacis,Juliani, severimim,Albini,ssuliani, Maximi, Gordiant,aliorumq;. g. is s. IIbstati filius Ela ultimus fuit 'gum decem tribuum, hiuic Schalmanser Rex eis urvi etiam in custodiam dedit, &post triciariem obsidiotiem cepit Samariam, popim sui de miumque deportavit in Assyriam.'χ Reg. i i 6. tribuum 6.116. R Ias cauta divinae hujus se critatis' res uadet Scriptura, quia timuerunt Deoiabos, ta ambularunt in tutu gentium, Deumque oneraverunt verbis seu reb, rectis, i cerunt celse, cippos, lucos, firmuerunt percoribus, spreverunt Decius Dei -c testimonia, lucrunt post vanitatem cs vani οἱ ii puniri adorarunt omnem exercitum forum; fecerunt fuseta duos vitulosa, rea erunt filios per ignem ; Hvinationibusi uulserunt et auguriis; se totos vendiderunt ad faciendum maeum in oculis Domini. Ideo reproba vit & rejecit Deus omne semen 6rael, exclusit litis a facie sua; tro ortari ac in exsilinum judIitimin Absur; ubi inanserunt, & nunquam plene reverssint. lege a Reg. cap. 17: vers7-23. Ita impletum quod est Hoc cap. 8: vers. 2. AHecit I praelem Bonus, hoc est, Deus, & vers 8. Absorptus est Urael, nunc expuerunt ingentibus, tu vas,'ia i Π rd in quo nulla voluptas est. Di 17. Reges omnes decem tribuum, inde Filio Nebat usque ad Hoseam, esuriestasti fla, fuere, si bene supputavi, numero novendecim. Qui longissime regno potitias Metum est, sint Ierobo. pronepos Iehu. I, regnavit annos A i. 2 Reg. i :23. qui brevissime omnium, Simri interscistor Elae, filii mali, is enim septem dies tantum regnum tenuit, i steg. is: is. postili uin Schalium, qui unum messem, a Reg. rueris. & post illum Zachim ' a , est nia; chia, qui I m es rebus potitus est 2 Reyis: 8. Sumnia omnium, ni me computus ianit, annorum est, 13 I anni, 7 mentes. 7 dies. f. is 8. Non autem vacuas ' liquit R ex Assur urbes fili ira Iliael; sed misit homines a naiata o
Drusias e Babel, ta, Avia , Chamath, de Separvarm ; qui occuparunt Samatiam, & ςx habitarunt in ciuuaribus Murus. a Reg. ir: et . In hos homines, quia Deum, in initio habitationis non colebant, sed gentili modo vivebant, idola colentes, &vitiis indulgentes, decem ui immisit Deiri Leones a qui . cum dente comperentur aspero, iustii Regis Asrriae unus e Sacerdotibus orari e captivitate & exilio reductus est , qui in urbe Betes, ubi I rivendi roboam stituerat vitulum, sedcin fixit, & docuit sentes illas, ζη TR qu modo timere de rent Dominum ; a quo tempore dicuntur timuisse Dominum. God Lunen hic e captivitate reductiis Sacerdos non recte illas instituetit, fuit enim sine dubio unus ex illis, qui in celsis adoleverant, & Baal adoraverant in quodque Dinor illem non fuerit verus timor, qualem Deus exigit, & Spiritus in Sanctis opeiatur, & fideis Mificae comes est indivultus, sed timor tantum extemus & ulterius S s 1 tcndens
335쪽
tendens quam ad aliqualem remotionem infamis & tetrae nimium idololatriae, &coctortionem vitiorum nimis pudendorum & abominabilium , inde apparet, quod dicitur hoc est, unaquae lue gens fecisse Deoiμos, in urbibus siuis , &illis secisse')ard n a domum celsorum, ita est, celsa, quemadmodum fecerant Samarita; quodque quaedam ex illis combusserint igne suos μοι Diis dictis Adramme ista ta Anammelich: denique quod iucuntur sium timuisse Dominum, G servisse Diis Dis. Verus Domini timor cum linvitute Deorum & idolorum hautquaquam consistere potestia Cor. ,: I . II. De his lege a MPIT: zJ -33. f. i. Abducta nunc Israele decem tribuum, finitoque illius regno, redimus ad tribum Iuda illiusque Reges, ut & illorum sata& finis agnos tuta Jeholaphatum pium, de quo f. I I excepit regno filius Iehonim, sancti Parentis degener filius. Dis cnim in tiis aοmm Achab ecu celsa Baali in urbibus Judab, secitque scortari, spirituali imprimis scortatione, cives Hierusalem, Tl c, impulit illos ad iamremm . a Reg. 8: i S. a Chron. 2 i: Ir. Crudelis etiam fuit, & sanguinolentiscordibus natrum, qui dicuntur sitisse meliores illo-Principum Iuta, populum perturbavit. E M propheta , qui illo adhue vixit regnante , misit ad eum nunciatricem divinat vindietie ob tot commissa scclem. Morbo acerrimo, durissimo, & tenacissimo obiit; tantis viscerum affectius dolo. ribus, ut tandem post dolores malos, hoc est, acutissimin eruperim visceractius. 2 Chron. 2I: 12 I9. Ita silet divina ultio notare Tyramros&Ecclesia 'hostes a corruptores. Nec destini exempla serioribus seculis. Iudas proditor Domini ελακηα
viritius, vehementissimus oppugnator divinitatis ζ λόγου, in latrina considens, dicitur es-stidisse intestina. Galerius Maximianus, referente Eusebio libr. 8.cap. 1 S. Ecclesiastic: hish iustitis subito, & tabo constinatis visceribus & genitalibus horrendum in modum exspir vit. Ita&praeterito seculo Pegor XIV. Papa Romanus, qui Henricum Bouibonium, postea Galliae Regem, proscripsit, stranguria vehementer scribitur adfectiis sutile,. & de inde incidisse in phtiriasin, hoc est, pedicularem morbum; cameque universi corporis pediculorum Grde corrupta, pedoris in litudine incredibili animam estasse. Sub finem quidelia seculi Philippus secunduu, Hispaniarum Rex, qui tot mala Belgio intulit, morbo horribili interiit siliguinis stam,quinulla potuitarie coerceri, suffocatus, d a vermibus, qui catervatim e pectore illius prodierunt, consumtus.
* iso. Nil parente melior Acha ah, filius phorami , successer parentis. Ponaus Actiab, cujus erat gener , dedit ipsi consilia ad exitium j li, hoc est , exitialia. blatet illi talia dicitur suille 'Π Ustiariaillius ad improbe ageis
dum. 2Chron. 22: I. 6 2Reg. 8:26. 27. Interfectus est: a Rege Samariae; notat Scriptura, a Deo exstitisse conculcationem illius. 2 Chron. 2M7. f. I , i. Phahab mater Achasjae post mortem Filii regnum vi ad se rapuit, intersecto Omni simineretis. Sed nec illius fata seliciora suerunt. a. Reg. II: 3.. 2 Chyon.2 2: I o. 23: vers as. Hoc tempore regnum Juda a stirpe Salomonis translatum est ad posteros Aesa 6
qui etiam fuit filius Davidis; quique in genealogia Christi, omisib Salomone, inseritu
g. 161. Ioas puer clam ereptus sevitiae mulieris hujus tyrannicae. & sta annis occia, latus, septimo demum anno, studio & opera Iubari Sacerdotis μmmi , regno praesectus est. Idem hic fidelis Dei servus , pepigit illo teinpore scestus inter Dominaura, Regem, populum in ei Semopopulum misca R. T. p.r a: versi 7. Utur dom/M Baalis,
336쪽
alis, dea tartis issim destruuntur; & imagines abolentur, & Mati in Sacerdos Baal trifcitur. 2 Chiron. 2yni 7. Dasium Modamnet, esciturisfecisse rectum in oculu Domi- . ni o diu i in simi, ut docuerat illum Iehuadis cerdos, 2 Reg. ra: i. suisque cum ore δε in in Viri ad Dinovandum domum Domisti. 1 Chron. 2 : At mori uoJeholada Sacerdote, qui centum triginta annorum vir obiit, feceratque bonum in Ijael, tacum Deo, ta domo illius. a Chron. χ : i 6. Rex Ioas, seductiis a Principibus Iudipe nussit, ulluci&idola iterum constituantur. 2 Chron. χ : i . is. Misit tum quidcin D nitas Maes Prophetas au reducendum illos ad Dominum, sed non in itarunt illis.
ibid. e. 18. Inno Zacharias filius Sacerdotis Diiojadae, indutus Spiritu Dei, publice re darguens populum, e praecepto Regii, qui jam oblitus erat beneficii, quod a Parente illius
acceperat, lapidibus obruitur. Proximus motu exclamat, Resistet Dominus es requiret. M or in Stephano martyre videtur suille patientia&condonandi facilitas. Is enim magna clamabat voce, Domine, ne imputes illis peccatum. Act. 7: 6o. Sed dicta . nas non vindictiesbidio hoc elocinus est verbum, sed motus a Spiritu, quoindutus erat. Ut renim dictum ,iosactum.Joas inita conspiratione in lecto interficitur. 2 Chron. χη:2 26. Igitur ut ipse secerat, I9 sic retribuit Eu Dominus. Iud.4:7. g. i 6 3. Amaa ah filius Ioasi regno praesectus interfecit illos, qui contra Parentem con- Amario. iuraverant. Diciturfecisse rectum,. 'μ, P non cor integro, hoc est, aberaterna idololatria initior Ini sibi ruisse,. quamvis integroadsectu Deo non adiuereret. Bel lum moturus in Edomitas conducit militem e decem tribubus, suem monitus a Viro Dei, hoc est , a sancto quodam Doctore , Sacerdote , aut Propheta, rursum dimittit.
Cum de pecunia in milites conductos expensa sollicitus ellet, res iidit illi Vir ille Des, . habet Dominus, ut daee tibiposivius hoc, quod tu expendis F. victis Edomitis deficit ad Deos sitiorum Seir, ponit ilios sitis Deos, illas adorat, illisque limenia ossent, & studiose sectatur ' Deos Edom. Monitus a Propheta, quem ad illum miserat Dominu indigne illum repeti t. Hinc exitium. Temerarium inseri bellum filio Phu, a quo victus bene humiliatur. Tandemdcipsea conjuratoribus occiditur.
L ic . . sisti , alias dictita Lynali, filius Amaziae, diu sceptrum tenuit. 1 Reg. II: Asir lua. In illo notabile, quod eo elatus fuit temeritatis, ut intraret in templum Domini, dc ac- .cederet ad aerame, ad adolendum si itum. Hunc honorem , ad quem non vocatus erat, injuste sibi sumpsit. Hoc peccatum male cresseratIeroboamo, riReg. IV. I-6. nec melius nunc cedit Ussim in trias Sacerdos μmmus 'IN & octoginta Sacerdotes Do. ni ini cum illo insurgunt in Regem, δe dicunt, Non tuum est, ὀ UJah, adolere Domino: Ieasacerdotumflorum Ab on, quisendii πιι μnt. Exi e sanctuario: nam praevaricatus 'e ,- 7 ta noni tibi in honorem seu gloriam erit a Domino Deo. Ulliali monitionum imp tiens lepra percutitur, quae longa in eo luesit stirecta. Sub hoc Ussi in concionari cm it Escas Prem rea, a Chron. 26:r6-2 de in anno, qua Usiis est, vidit mirabilem illam visionem, Dominu edentem in solio, fimbria imple
iem templum, cindium Seraphim. .s: i. r. 3. Id suit videre oriam Chri doli. 12: i.
f. isso Post, filium Uisiae, qui rae firmas fecit vias seras cora- Domino Ioram.
Deo sero, a Chron. 27:6. 2 Reg. Is: 32- 37. regnum accepit filius Iorami. tot in ditis Regum oris, Ediumsuu traduxit per ignem; reundum abominarione gemri ria odiis in celsis, S combus,c Iub omni arbore viridi 2 Reg. r 6: 2.3. fecit fu-
ME LU buri, a Cluon. 18: a. etiam Altare Domini aeneum semovit, & ad aliud ad semiam Ss4, statis,
337쪽
316 De Regis His r.e-CAp. XVI. Lib. 2. i
pitaris Damasceni, astipulatite Uriali Sacerdote exstruxit, super quo holocausta obtulit, &sacrificia omnia offerri jussit. 2. Reg. 16: io is . Hic Ach. uesausit januin domu Domia fecit i alti is in omni angulo merosolyma. a Chron. 28:2 . Cum hoc
Achalb rem habuit laesas Propheta, qui illi, cum a Rege Aram, & Pericli llina
obsideretur, nunciat, secum esto, ne time nec eminuatur cor tuum a duabm caudistitionum horumsum gantium, &dcitide, Pete tibi signum a Domino Deo tuo, Pr fumiuio petere, hoc dis, pete e prosundo; aut ex.uta μύum, hoc est, ex alto me. Adias hypocrita respondet, Non petam, ta non tentabo Dominum. Tot temeraria induxerat inuituta; nunc justias a Prophcta, in nomine Domini, petere, renuit, quod bono jurei, cere poterat. Hinc Ei as, Audite domus David numquid parum vota defatigare homines, noc est, me, Pr heram, Dei servum , v. as infirmum, quod defatigatis etiam Deμm hypocrisiis Deum quasi fatigat. Hac occasione editur Prophetia demni uele e irgine. Es7: I- Is.
g. 166. His iis filius Achasi, regni haeres, Parentis seccessor, silminae pictatis vir sitit. In Domino Deo Maia con sim est; in adhaesit, nec reces it ab illo, Uservavi ipr 'cepta illim, qua praecepit Mosi. Hinc laudem hanc adeptus est, Post litam non fuit milis, m omnibuι Regibus Judae, qui fuerunt ante illum. a Reg. 18: s. s. Novus hic Rex statim sub initio Regni id egit, ut filium cultum auferret, & verum rursuin introdu cerer. Removit celsa, fregit Oppos, excidit lucum, contuta serpentem aeneum, cy cm Mostes fecerat Num. zi: 8'. in qui hactenus dictus erat hoc est', massa aenea, usq; mi orael adoleverant, ut Idolo. 2 Reg. 18: . Deinde r. sum aperuit januas templi, quas Parens Achas occluserat, & congregavit Sacerdotes ta Levitas, ut sani areni spur earent domum Domini e Saltare Domini, mensam panum faciei, o omnia μέ fanis ris in locum reducerent situm. Hactenus enim clitas divinus, sib imperio Regum profanorum, phanc aes natus, & Tabernaculum Domini plane neglectum videbatur: f
cerunt malum Patres nostri; averterunt fuissμas a tabernaculo Domini, etiam clause νης vas templi, extinxerunt lucernas, seu menta non arit verunt, ta holocaustiam non is
tulerunt in sancto Deo Israel. confer a Chron. 29:1-is. Quanta impietast cultus iret quem Deus instituerat, cui tot signis & pormitis testimonium exhibuerat, cujus observa tioli stib comminationibus insignium poenarum,&promissionibus ingentium bene, Eociuia commendaverat, de quo ipserum fassi erant Majores, Et jusιtia erit nobis, mobservabimus facere omne praeceptum hoc coram Domino. o no ro, ut praecepit nobis, Deuti cap. 6: vers 23. hic, inquam, cultus ita prostratus demutatus, & neglinus ob
f. i67. Purgato sanctuario offeruntur aselemnia sacrificia, pro peccaro, holocausta, pacifica, inter cantus sacros & tubarum clangores, & Mus amoenitates. 2Chron. 29:2o 3 i. Deinde sit ad qum non tantum viri PD, sis & omnis Isiuel per epistolas&nuncios invitatus fuerat. Multi ex invitatis luserunt sed narunt legatos; multi autem humiliarunt se , cs venerunt Hierosolyma a Chron. 3o: I Ita sanctuario redditus splendor, legibus & ceremoniis restituta ob servantia, Sacerdotibus&Levitis antiqua imposita iunctio, rebusque sectis& toti pop0 Q situs retributus decor fuit, revixit Religio, quae hucusque quali sepulta fuerat, receptus Minses, qui hucusque desertus; de in pristinam Israel transmutatus formam, & ab idololatri
338쪽
S Meribi in Histiam expeditione. CAP. XVI. Lib. 2. 327
s. i68. Sticherib, magnus Rex AO M, totiJudam, Hieroselymae, de imprimis His- sin h. bhiae arctum secit. Superba oratione Ggati illius 1 opulum Hierosolymitanum ad dediti in Honem hortantur; multa contumeliose in Deum omnipotentem locuti. 2 Reg. r8:i 7 31.
HEhiali tot angustiis pressiis intrat domum Domini; orat ardenter ; Esaiam constitit Prophetam; Populum monet , ne timeat. Orat, in quam, Domine inquit inter Cherubim; setiis aures tuo et πιιῶ ε, aperi oculos tuos, ta videsr nos Domine Deus noster: nam tu Domini Dei seliu ei. 2 Reg. I9: i 3 - 2o. Consulit Esaiam. Dies, ii quit, iniqui , redargutionis, ta contemptus ales hic. Venerunt iii ad partitudinem, o non ηι vires ad pariendum, a Reg. I9:3. quasi dicit, spes nostra ad extremum venit ; nec apparet salutis& liberationis remedium. Monet. 2 Chron. 3 2: 7. 8. Hortes se Uvalidi ne timetea Rege Aspur, a multitudine, qua cum iri: ad 'a nam qui nobiscum est potentior est eo, qui cum illo. Cum illo brachium carnis, sed nobisium LN hova Deus noster. Orationem illius exaudivit Dominus. Sic dicit Dominus Deus tuus,
quod periisti de Sancherib Rege Asur, exaudivi a Reg. i': Eo. Consilio adfuit Esaias.
Et dixit Esaias. Sic dicetis His ea, Ne time. Ecce Dominus dabit in Erum diratum, V . mira rumoreH, G revertetur in terram Iisam ,- et faciam illum cadere gladio. a Reg. 19:6. . Monitionibus auscultavit populus. Et innixisiunt populus verbis Histia. a Chron. 31:8. Nec Promissio Dei, nec Prophetia FLiae, nec fiducia populi frustra aut inanis & vana fuit. Angelus Domini una nocte in castris A riorum percusiit I 8s o Ita omnia plena exstiterunt cadaverum mortuorum. Ipse Sancherib abiit in pudore trus, &insano, ab iis, e visieribus ejus egressi erant, hoc est, filiis, gladii bi transfixus est. 2 Reg. is: s1. 36. 2 Chroia. sa: 2 i. Doceat hic Sanherib mund nos omnes , in vanum hominem miserum E terra formidabilem se facere. Pliam. io:
f. :69. sanheribi fama ad gentes pervasit. Herodotus σωοα Ἀζον commemorat, sanheribi timori urpe cap. CXLI. id illius Elogium recitat, 'Eις ἐμέ nς ό ἐ- g recrerm:
cunque me intuetur timeat. Narrat idem Herodotus, αννοι γαυοον in bella contra Egy- notuit.
psos permitacillum coelum sutile. Judaeorum autem de Hiskiae non meminit. Verum inamen est, quot de bello Egyptiaco Sennacheribi dixit: nam quo tempore is Iudaeam&Hierosblym.am oppugnavit, I ha r Rex Cusib, p. ariis AEgypti, venit ad pugnandum cum illa. a Reg. 19:9. Ita simul bella gerens clim AEgyptiis , simul oppugnansJudaeos
occubuit. f. iro. De Sanheribo, rimque expeditione & interim Prophetae vaticinati simi. Na vaticinialium. i: tr. 23. i . Frangam jugum ejus a te, ta vincula tua rumpam. Id factum tem pore Hishiae, qui Deo annuente&voleiate ab illo desccit, jugumlae illius excussit. χ Reg. Mutati 18: . ro. praecepit de Te I ova. Non erit Semen de Nomine tuo adhuc, hoc est, inopi nata morte sublatus nullum amplius Semen nomini tuo excitabis. E domo deorum tuo
rum eae in m iis c fusile, hec est , sciilptilia tua, quae tu tanti aestimas, exscii Ndentur aliquando; imo & tu ante illa exscinderis. Pona pulchrum tuum: nim. ante id b, in quor im conspectu jugulaberis. nam vilescem, ipsin tuis filiis vilis videberis, de toti mundo istori & contemptui eris. Verbum hoc scemininum , est μειωm.ν de,&in vilinendium Sanheribi adhibitii m. De catastrophe & eversione Alli fionam, quoriam Reximit Sancherib, lege Es. io: i6- i'. ubi memorabile hoe est Vc bum, a zia n 3 Serat ut tabes Eminentisiimus, hoc est, Rex ipse. - Redeamusnunc ad Hisnam Is dicitur in moistum incidisse lethalent Esdamque
339쪽
s 18 De orbo uis es e. termino Vitae in genere. CAp.XVI. Lib. 2.
ue Prophetam jus Cim a Deo illi dixisse, Praecipe domui tuae: nam morieris, es non vive
einde autem post preces inlisas de lacrinias, Ecce sanabo te die tertis Uendes in domum Donuni, addam ad dies tuos quindecim annos, quod de miraculo confirmatum, & in rei veritate impletum fuit. 2 Reg. ro: i ii . sc 38:i-9. Morbus Hisiciae qualis fuerit, haut constat: talis tamen fuit, qui fecit in carne illius exstare I ulam aut inflati mationem, suit ergo morbus acutus & ardens, qualis solet esse pestis, cujus indicia sint ulcera; amfebruacina continua. Morbus is hominibus videbatur letalis: mors cero imminebat , mox secundum humanam apparentiam Hiskiam absumptaua: ideo bono jure dici poterat Histriae. Praecipe. domui . nam morieris ; nec re leges, citra quae curanda habes: praesens enim hic morbus tacit, ut non possis non exspectae mortem , de at i res inrevalescentiae. Dicit Dominus, Praecipe domui, nam moraeris: nec tamen Hi . nam mori volebat, eadem ratione, ut Abrahamo dicebat, Sume restium tuum Genes 2 1. quem tamen offerri & interfici nolebat. Igitur ut id dixit ad tentandum Abra
inum, hoc est, fidem&obedientiam illius ; ita & hoc Histriae dixit ad faciendum tentamen & capiendum experimetitum fidei, precum & poenitentiae Hiskiae; quae ubi apparuit, ecce illico adest Dei verbum ; Vidi lacrumas tuas, aua vi precationem tuam.' Ecce ego sanabo te, Minos producam vitam tuam. Nulla hic in Deo mistatio consilii aut propositi divini. Consilium enim Des ab aeterno tale sirit, Histriae vitam morbo tapitali periclitari; illamque interveniente poenitentia a morbo liberare, non quod poenitentia & preces sint causa hujus liberationis; sed quod Deus vult beneficia sita non nisi poenitentibus conferri, & a gratis mentibus accipi; simulque decrevit largiri donum Limetirum precum, & beneficium efficacis ac salutaris auxilii. Esaias jubet masamsicuum ut ceri imponi. Tum demum remedia utiliter adhibentur, ubi divina adest benedictio. Potui set Deus sine illis Hishiae restituere valetudinem, voluit tamen adhiberi re edium , ut in s us, non Histra remedia a Deo creata & humano geneti concessa esse. De termi- g. I72. Vitam hominum quod attinet, posuit illi Deus terminum, quo incipit, &quom vi , desinit. Nativitatis diciti omnibus fixit; etiam Mortis , nec tantum, sed & modum genus rue morbi. Omnibus statutum est mori; etiam quo die, & quo morbo mori, es hominis, numerara mensium illuu cum Deo est, limites modumque illius fecit, quem non transibit. Job. i : s. Ita stat sua cuique dies, quem nec anticipare, nec retardare, aut impedire quisquam aut quicum potest. Ut nemo sibi vivis, ita nemo sibi moritur,
m. I :7. nemo intrat in mundum sine Deo, nemo exite mundo sine Deo. Ia Deo vivimus, movemur, sumus: iludat vitam, halitum omnia. Actor. i 7: vers 1 t. 23.
Ille sine dubio etiam descripsit omnia vitae nostae momenta ad extremum usque halitum. Cognita enim sunt ili, a seculo omnia opera ejus. Actor. I s: i8. Passeres non cadunt in terra, sine Patre coelesti, Matth. io: 29. & homines , qui παθῶν αμφεψου γ 23 i. caderentὶ Omnes pili capitis nobi numerati simi. ibid.s . 3 o. &dies vitae nostrae non numerati sint Z De cibo ,potu, vestimentis procidet nobis Dominus, illa curat. Matth. 6:3 1. 3 a. & vitam nostram, illiusquedurationem & modum non curaret 3 Nil fit sine Deo. Deus est in omnibus, & mors nos invaderet ac abriperet illo nec dis inente, nec volente nec jubenter Quinimo quia Hi aiae dicit, e duam ad dies tuos quindecim annos, disc mus, Deum numerum dierum annorum vitae nostrae certum positisse & fixisses Primi. mundi hominibus destinaverat dies vitae, centum viginti annos; Genec 6: vers 3.
hujus nostri mundi hominibus dies sios haut es narit ὶ Igitur certo statuamus, nos dc nasci de mori, eo die eoque modo , quem divina providentia ab aeterno fixit
340쪽
. Scriptaratas M. CAP. XVI. Lib. 2. 3.
&conssiluit. Et quamvis illi inrer homines, qui violentas sibi inserunt manus, aut pet lantes in extrema se coniiciunt discrimina, aut commessationibus & inguruitationibus in modicis corpus plane coirumpunt, ut desinat cile commodum animae nospitium, ' uam-cis inquim illi, humanitus loquendo mortem sibi accelerent; potuissent enim diutius viavere, M in humanis superesse rebus, unde & illi optime lay ones vitae sive dictvitur, in men certum est, neminemita cadere aut perire sine di bositique & duectione ethcacis di ite per vigilis & nulli bi exclusis providentiae divinae; cujus judicia & Hassi in omitibus non postumus assequi & conciliare cum c rationibus nostris, ne tamen culpemus a tacita ius, sed cistemus illacile nobis, quanavis in se semper justissima, san ima, optima. Rcuar. Ii: 33. Iudex tot itu threae annon iusefaceret judicimm, hoc est,' quod rectuna &justam estὶ Genes. I 8:21. Num putabimus sine Des providentia saulum o abutiam digina cum 'seudo Samuel etiam dicebat, Criti eris mecum ' autJudam pristorem tactuin praecipitem, cujus ἐπισκοοαν curationem Deusdudum destinaverat alteri i. Jonam in mare abjectuin, & a pisce d . initum, quum Deli sillum Typum Christi morituri de resuta stuti esse volue itὶ Opor- . vel certe ut cum Epicuro somniare & dormire Deum, nec huinalia curare statuat, qui statuit hominem nasci, vivere, moti inscio& non curante Deo.
urseo fretu omnia ossa mea, ut gra pipiebam, ut bisun gemebam tace. tiarrat etiam, unde panisauxilium, attenuati siunt Ocaeli mei siu sum hoc est, coelum& ip a intuendo. Ad Deum,qui est 'Pῖ in excelso extulit oculos. 'λῖT. Domin υis mihi', pondeprome. Invocavit Domnum, & qui dein Dominum Sponserem, hoc est, Angelii Facies, Christum, Testameitu Statii cinx illi ques, vim sibiferi, hoc est, se se issime angi, tentari, amisi, illius si sone & interces
sone cui vit juvari. Sponde pro se intercede pro inς, mea am; serva me, baquia me, cre me in amore ta compasione tua. Es. 63:9. Prosit ad hoc niihi aeterna uiaspo sto, ut non tantum liber sim ab aeternis peccati pomis, sed&nunc si ter a temporalibus hisce hujus vitae castigationibus. Si nde pro me, potes id iacere jure, a Deo Patrem es vocarum, Syran tium sponso ii ii unus . Me uti sua . per tritum aetereum te obtulisti. Vab id iacere benevole . Sponsor enimncors, amoris fenus & gratiae, facita id scit Mose, hQc est, magno uel f uchim signi bono. sponso elum tua Deo Parvigratis lima est, .justiti x suilina, more & ber Gentia temperata. Igitur sponde pro me. coitis: Pudm. ii 9: vers i ia. Sponde profer. ttio in bonum, ne opprimant me violent . Johannes Apostolus docet, nos halere ai carum apud Patrem. I Joli cap. 2:vac I. 2. Hi inius S D..uid noverunt se habere Sponserem, intercussorem anicopiis, Dominum; de quo Jub dixerat, Novi, quia ro mur mens vivit: pergit Histias..uuid sequerer Z iam opus e at mihi Li uo leunone, aut prolixa oratione, U. LAu mura , quid i si madebo pro. re, ita se mi, riimitiun quod dixerat ri Ib pondit pro me. O benevolum sponsorem
I enti, sponde, illico resiponit , spondebo; nec dixit tantum, sed de fecit, ac re ipsi 4 pondit & pro misero inter uit. Quid autem profuiti xjbi haec dixit i