장음표시 사용
311쪽
am Te promissione Seminis Davidi facta
Critu ta- *-79.. Quartavis autem ob pravi in commissis ab aliis, es in illum injectis, illique ut .dis sponseri & vadi impuratas, tanta perpelliis sit, & a Deo i cctus ac derelictus, Riii poenam
hori ines exemplatein tradiciis sit, nihilominus Uratia Dra mansit super illum, nec recessu abi ;Deusque qui parato temporeulum deseruerat, amore illum&gloria ac majestate coronavit, Psalm. 6: veri S. & a plagis Lurato, a mortis dolor bus loluto, e sepulchro educto Hκτο iraris donavit siti nomen super omne nomen. Plail. cap. 2: veri. 9. Videgram donavit. Ita pratia Domini a Filio Divid:s non recessit. Quinimo si unquam, amore, &ben vo ti. ι Dei gavisus suit Maul LCap. 3Neri i7. ω sane illa gavisus est post di mortem & humiliationem. eniam mact.uus fuit dignus accipere robur,
Doriam U benedictionem. Ap . cap. 1: ia. Patiam Dei a Filio Davidis b&percusse non recessisse monstrat, quod in mediis phis Angelus e caelo visus est αυπι, Luc. cap. 22: vers 3. quod 'iraturali iussi lutus a corpore per mortem, fuit cum Patre in Paradiso, Luci cap. 2s: verc s. in manus Patris susceptus, ibid. vers. s. quod fuit Sin; Hebr. p. 1: vers . Imo docet id resurreetio illius emortuis; receptio illius sursum in gloriam , collocatio ejus ad dextram Omnipotentis; miraculosa & lilutaris escis Spirituspromisionis Sandii,secundi Paracleti, in Ecclesiam &Apostolos. f. 8o. Et stabilis erit domus tua ta regnum tuum insiculum. Vocatur nunc domui David, qui antea Semen David, FHlius Dei nominatus erat. conser Zach. cap. I χ: vcrs. 8. Et
domus David erit ut Deus , li est, Filius David demonstrabiliu Deita omnibus. men; et veritaris saepe est nota, ut & apud Graecos: Joh. cap.r: ver si . GAraam ut unigeniti Domus David,hoc est,Filius illius spiritualis, Christus,c re numiliti s l a manet inseculum. iuravistia Dominus, tu es Sacerdos m peculum, Psalm. I Io: vers. . una prope caris vidiima oblina, in perpetuum sedit ad dextram Dei. Ficbr. p. I o:vers Ιχ. Semper vis vit, Hebr. cap. 7 vers. 2 . Et vivo, ta fui mortuus, divo insccu ι seculorum,
Apoci cap. i :vers i8. Ad multiplicandum imperium, es paci non erat missupersolio Dametiri re no imus, a nunc ta usue ιn seculum. U.9:6. David s. si . Hic verus oraculi huius sensus est, verbis congruus, fidei consorinis, & suta ,s. ' , hoc est, Christo Domino aptus & convenietis. David in hunc imprimis senatiui seri. sum illud accepit. Hinc postquam oraculum audivisset, & illuminante Spiritu bene intellexistet, & quanta gratia D e se dignaretur, Melliam, Servatorem, .Eternum Roieci. gem, Caput Ecclcsiae, Domum Dei, elumbis, hoc est, familia illius manifestandum promittens, probe animadverteret, in humili unam gratiarum assionem emia it. Quis ego, inquit, Domine Deus,idomus mea, quod me a uxisti huc usique ' dit' reum. huc hoc in ocutis tuis Domine Deus, ta locutus es etiam de domo servi tui p)r P ' in sin ginquum, hoc est, in omne tempus. o Et haec est Lex hominis, Domine Deust hoc est, quae in vaticinio hoc exunio locutus es, Domine , ea sunt sundamentum& si ina Legis illius, ad quam homanes praestolabuntur, Escap. 2: vers . in qua lege bearus est, qui ambulat. PMD. r: versa. Est enim Lex fidei ad justitiam omni credenti. Pro his verbis alia verba sunt non minus emphatica, I Chron. 17:I7- 2 Qta viaissime, ut in siris hominis, qui supra est, hoc est, gratiose me astruxisti&considerasti utili serie Christi Donunt Filii hominis, qua supra omnia est, altior faciluscarlii, Hebr. 7:2 6. considerasti me, ut rarrem illius; vel, viatisti meum ordinem, ut ordinem
Claugi promisisti enim mihi Filium Christum. s. 82. Denique submissem ut quae Deus, de donis i bulli. e.de Regno di Passionibus clita.
312쪽
U ejus gratiarum actione. CAp. XVI. Lib. 2. 3 i
Christi locutus erat, stare Meret in securum, is domui inus b neu ceret, lioc est, omni posteritati sitae in Christo, benedictionis Autore, benedietiones veras & spiritaraim conseculum. 2 i Chron. I7: I7 27. Neque enim Davi-dem haec intellexiste de corporali & carnea sua domo, apparet ex ultimis illius verbis, ubi docet, Domum suam non esse ita rectam apud Dominum , non sempergerminorturam; tunc autem omnem illius salutem exstituram, cum illa non germinaret, hoc eli, tum implenda illa, quae de domo spirituali, hoc est , Christo Semine, tautis Causa & Principe, gratiose illi promisti erant de praedam. 33. Non tamen negari potest, esse in hac Prophetia nonnulla, quae & in Salonam orire nem filium Davidis accommodari polliuit; adeoque Salomonem ur Upum benedicti Sta iuni iis minis, hoc est, Christi habendum esse. Ita &David ipse haec verba, Ilio aedificabit δε-
mum Nomini meo ; Ille erit mihi in stium, egoque illi in Patrem, stabiliam sebum nem ex Regni e7us super Orael in seculum, Salomoni applicat, i Chron. 22: 8. 9. Io. quod &j:e iacit Si moli. i Reg. quemadmodum dixit Dominus ad Davidem Patrem meum; Fibus tum, quem dabo pro te super Rium tuum, hic aedis it domum nomini meo. conser a Chron. 28: 6. 7. Sed omnia haec umbratiliter tantum S imperfecte in salomone & filiis illius impleta sunt. AEdificavit Salomo domum Deo, sed materialem tantum, α manu Dictam, in qua proprie Deus non habitat, Actor. II: 2 . Es66: I. quae non ita longo tempore stetit, sed ut omnia humana collapsa est. St.ibilivit Deus RGInum illius, quod tamen non longae durationis fuit: nam sub Rehabeam diviso tribuum tim est, & desecerunt decem. Et in captivitate Babflonica omnino lceptrum est abi duri, Regnumque deliit. Fuit Salomoti Deo in Filium & vocavit nomen illius Ziectus Domini, a Sam. i 2: 28. sed id semper verum manet, etiam respectu Sal monis : Cui unquam dixis, Tu es Filius meus 8 Salomoh & posteri ejus prave agentes virgis hominum coeli sunt. Salomoti in vivis habuit adversarium Ieroboamum. Reli
desertus est a decem tribubus. Filii illius sarpe ab hostibus caesi sitiati Sceptrum denique & Diadenia a Rege B. abylon phane ablatum est. Gratia Dei non recessit ad mo David, qui saepe liberavit illius posteros, ut Hi,hiam & Josiam qui denique iuplenitudine temporis sedit prodire e domo illius Semen promi illim, Christum Dominum. Igitur hoc oraculum accommodemus licet Salomoni & similiae illius, ut typo, figi rae & umbrae. In Christo autem est illius veritas, corpus, & consummatio. g. 8 . David ut ut salictus, pius, bonus, clemens, graviter tamen saepe offendit & l, Lapsis psus est. Memoravit Scriptura nonnullos illius lapsus, ut excinato illius ductam cauti esse, P vidis,& nobis non confidere. f. 8s. Donniverat David & semiavin ceperat, ascendit in techiam, videt taminam conties.se lavantem . capitur illius socina, rem cum illa habui, concipit illa ex illo e ne res palam fiat, jubet Uriam maritum e castris adelle, .domum intrare suam,& ad uxorem &υii Eaccedere; sine dubio propterea advocavit Uriana ut ex illo domum reduce putaret vicis gravidam sectam mulierem Batsebam ; sed cum Urias recularet prae reverentia debita Regi domum intrare suam , consili iun Cipit, quomodo e medio illum tollat,& deinde Batsebam sibi jungere uxorem possit. Lege histoliam a Sam. cap. ii: Vercλ-28. Horret anilius referre. Sanctissimus Vir, Amicus Dei , tot Spiritus Sancti dotibus instructus , adulterium committit & homicidium ; utrumque prir priura, Non occides, Non adulteraberis turpiter violat. Vitam aufert Uriae; honorem Pati M.
Nec tantum consilentiam suam polluit, sed S autor fit staminae, ut conjugilis fidei obilia
313쪽
311 De Davidis adulterio S homicidio.
tu *itet te prostituat. Ubi ibit, o David, pietas tua, ubi fides, ubi timor Dei, ubi coli scientia, cum te dedisti in caetera haec praecipitem tium li- 8 L Otium, quod tunc agebat David, turpem hanc excitavit libidinem. Otiosus stalli 'ς debat Hiero lynxv. Bellica negocia commiserat Joabo; is obsidione cinxeratiam: curabat cuticulam; ibmianam de prandio ceperat: cumque turpe ut hoc est , Virum sipientem totam somno consumere nodiem, ille non tantum noctu , ted & de die domit. Otium libidinem alere omnes faciatur gentes.
Ouaritur e Egim us ιν re sit factus adulter In promptu causa est , desidioseu erat.
. 8 . In te sto cum ambularet oculis subiicit omnes res circumj.acentes. Ita videt nam. lierem se lavantem . quam turpiter deperit, turpius violat, violatam turpissime dimitti Nonne te decuit Iri, sancte vir, foedus pangere oculis , ne consideriares virginem Z Job. 3 iri. neque concupiscere pulchritudinem ruuM in corde tuo , nec pa iam issim capi 3
Prov. Las. Et tu Batseba, cur te sub dio lavisti, ubi nuda a viris spectari polles λ numserma tua fecit te superbire, ut illam ostendcres publice aut num libidine acta non potu. ilite intra parietes tuos continere ciar Regis te dedisti in obsequium 3 obc dientiam illi debebas cum justitia; non sibjectionem cum turpitudine. Viro tuo potcltatem secer ris tui, illam cum Rese partiri omnino te dedecia it. g. 88. Ioseph adolescens, coelebs, mancipium herae, provocatiis, spe gratiae muta nimque allestiis, sertiter restitit, nec obedivis Hera , Gem c 3 ρ:I - ia. David aetate gravis, multarum mulierum vir, summus infitinae Bauebae Dominus, sua libidine provocatus, spreta Dei lege, abjecto divinae vindictae metu, mulierem, minime id praestimentelia, advocat, cogit, adulterat. imina scelusi Dolanu- f. 89. Nec minus peccavit, cum elatus superbia&staliditate cordis numerari; ssiti' ipseJoabus, quanquam es in vir san uinum, interfecerat inimpulit; dolose Abnerum a Sam. 3:27. de Amasem 2 S. M. 2o: vers. Io. abhorrebat: nam, ut estr Chron. hi: ,. abominatus est verbum Regis Dab. Haec Davidis stultitia multo.
insitivi f. 9Ο. Id notandum, quod dicitur 2 SMaa. 2 : i. Et accensa est ira Domini in OMI, 1 satam. a Ila ta incitavit Davidem in ipsis, I numera Draelem: quis incitavit D videm Z numquid Dominus Z aut num impersonaliter accipiendum, id est, pro, Aliqtiis, vel at quid incitavit. Qub Hent ille Aliquis Niet e i Chron. 1i: i. Eistitit Satan contra Vraelem , cs incitavit Daviam ad numerandum. Igitur Satan is filii, qui incitavit Davidem. Satan incitavit ad peccata Christum; labore stustratus est. Matth. 4. Ap stolos quaesivit ventilare ut trituum: sed Christus pro illis intercessit. Luc. 21:31. lar adhuic, quaerens , quem devoret, i Pa. N. 8. sed pro nobis est Claristus, dicens, Imcrepet te Domini Jud. s 9. qui tamen tentationi saepe succumbimus. Ita & D. aviduma S, tutas incitans, miserum cepit. Igitur non Deus Davidem incitavit, scd Diabolus. Ut Dcus neminem tentarJacob. I: l . ita neminem ad n ilum incitat: nullius peccati causa est Deus, omnis autem boni ians & Autor est Dominus Deus nostitidi s=; 9 I. Peccavit igitur quidem David, sed & a peccato resipuit. E sis est, sed&resurre se ra xici sivit illum Deias labi, non sivitillum in peccatis mori. Post occisum Uliam statim ad-Dμ φ Monitor Nataei 2 Sam. iae: ir. Ralmus quinquUesimus primus resipiscentiam il-.lius be cordis contritionem tcstitur, & quale remedium quativerit peccato ;bim. implorat
314쪽
S numerat sine populissemquepaenitentia. CA P. X VI. Lib. 2. 3o;
gratiam Dei, petit remissionem peccatorum, expiazionem per Isob , creationem novi cordis. Post numeratum populum p. vit 1sium cor imau ; coegit conscientia, & Spiritus Sanctiis, mundum, ita Danctos de pecta tis redarguit, coegit inquam illum dicere, Pecca ι valde Domino, Italide egi valia a Sam. 1 : io. Non renuit Cistigationem divinam : norat enim , illam retribuere pacificum fructum Iustitie.
Hebr. I 1: ir. Idco sponte scs ibmittit, dii celat, .cada minin manm Domini; nam multa Ant miserationes sitius. 2 Sam. 26: I g. 92. Et ut Deus dixerat in stipra citato oraculo, Cum Semen tuum prave aget , cor- Castig
ripiam illud, ita&ipsi factum Davidi. Bone Deus, quam pleira suit vita illius calamita
tum, dolori na, amaritudinum i Puer, quem ex inquinato Batscbala pepererat thoro, moritur. a Sam. I 2: is Σ . T amar Filia ab Amnon fratre stuprum patitur. Absolom cruentas in vindictam sceleris manus inter epula Amnon i in lirri. 2 Sam. is: I--38. Idem Atasalom contra Regnum Patris coiisurat. Cogitur David ex urbe regia exire, &in exilium proficisci. a Sam. i 1. Absilom pellices Patris publico congrcstu adulterat. 2 Sam. i 6: 2 i.
21. 2 In stiga dum est , a Sinaei maledicitur, & lapidibus petitur: tulit id David patienter Maledicat, inquit, nam illi dixit J ova a Sam. isi: tr. Non certe dixit id Dominus, ut jubens, aut licitum faciens ; sed dixit utJudex, judicans, & Davidem ita humiliandum, & Sinaei dignum, qui in tantum se praecipitaret lcelus, dixit, ut impudenti flagitatori, id unice desideranti,& quaerenti occasionem, maledicendi Regi & Dominosio. igiturDeus, quatenus ei occasionem lianc dedit, dc timore peccati ac sceleris non inhibuit. Ita Satanae dixit, ut Jobum percuteret. Denique Abselona misere perit, cujus mortem cum deploravit, Libinde dicens, Fib mi, Fili mi Alolom. tinam mortuus essem ego pro te, Absolom, P li mi, Fili mii 2 Sam. I9:1. Non tam deplorat, quod mortuus m, quam quod in peccatis mortuus est , & interiit. f. 93. David Rex filii , plurimasque habuit uxores & concubinas. a Sam.
9 . Polygamia antiquo olim usu obtinuit. Lamech Caini Neposjuni t sibi a Caduas mutieres. Gen. rip. Lamechus, inquit Hieronymus, improbu vir fuit, qui unam Vsui: 'cosum Hstraxit in duas,.Gen. 6: 1. dicuntur Filii I G, hoc est, sancti sumpsisse bi mu-beres , Qtilai plures una, ut notetur, & illos jam tunc fuisse Esati plures habuit uxores, ta duxit Machalat sitiam Umael praeter uxores stas, qtias jam habebat, in coletem. Genes 18:9. Jacob duas habuit sorores , Leam O Rahelii deiii de
Ancilla Lese, ac Ancilla Ralael illi exstitit in uxorem. Gen. 29: 23. z4.3 o. o: . 9. 'Ellanae duae erant mulieres Hanna Penisah. I Sam. I: 2. Et quid iuvat in remanses sti plura adducae exempla λ*.91. Putant multi, Polygamiam in libris Mosis nRllibi eine vetitam. Unde C etantas polysta in Genestri, Consideret , inquit, piim te tor, de Poluamia nullam disertis verbis oriopam esse Legem. Atqui vetuit illam Moles charis disertis verbis Levit. i8: veti. i 8. Nn riN ,κ P Ra Et uxorem ad sororem ejus no duca . Hebraisimus est, & notatur,mam mulierem ad alteram non cite adiungendam. Eadem loquendi ratione dicitur, Et dicent Vir ad fratrem sevum, hoc est, alter ad alterum, conser Exod .ao: 27. A altera ad adterum, addit Moses, ut denudes nuditatem ejus sitra illam
. 06. Poluzamia contraria est primae institutioni contuli. Uni viro unam condidit
315쪽
D Tobgamiam esse illisitam denim stratier. CAp. XVI. Lib. 1.
IIddit, Erunt in carnem unam. ibid. Id ita expressit Christius, Et erunt ό, δυο drisi ET,
Vir unus&Fix ira una, εὐ-μί- Matth. I9: s. Scite hac dere Issiachim Cip. 2:is. Nonne unum fecit Deusὶ nim. unum par hominum, unum unius cum una conjiuum; unum Adamum virum, unam Evam imminam, de quibus dixit, Erunt in carnem unam:
addit Propheta, Et res quum ei erati iritus , Spirituis & potentiae satis ipsi superstitia condendum plures Adamo conjuges. Et quid unum illud i una caro duorum, inquit Mastichias: respondet, Ouaerebat Somen Dei, lioc est, ut e conju o lanini in Semen gignoretur & nasceretur; non obscure docens, ubi Gon cilci unum, tilia duom a caro, S
men furcium haberi non polle. Polygginia pugnat cum amore coniugum , & sic rectitia, dine confugum, impossibile est, ut vir multarum conjugum omnes ex aequo amare pos sit. Ita de Jacobo notatur , illum anaalle Rahel praelaui. Genes. 19:so. &Elicanali ii primis amabat Hannam. I Sam. s. Atqui vir dcbet amare coniugem amore intentissimo & persectissimo. In Polycamia committitur perfidia. Mai. χ: v i . reho test rus es inter te S inter uxorem IuventuiM tua, cum qua tu perfide sita, quum ilia Qsoria tua, uxor foederata tua. Testatus est, inquit inter te, dicendo nim. Vir dero linquet parrem mitrem , ta adharebit uxora suae. Tu autem perfide qgis cum illa, dum non vis elle cum illa unum ; sed & adhaeres alii. Laeli ctiam in illa moechatio. Si enimis moechaetur, qui relinquens uxorem sine causa Aortationis, ducit atiam, Matth. I9:'. quidni is moestabitur , qui retinens uxorem Iuventutis suae , p ter illam ducit aliam 3 Polygamia icatebraeit inuit uum rixarum & conteiitionum: plures enim mulieres sibi invident. Genec 3o: vers. i. Et Rahel invidebat Sorori se , se mutuo im festant de irritant, a Sam. I: 6. vocatur omina infestatrix sitius, ni m. Hannae, de dicitur illam valde imitasse ta commovisse. conser L . i8: i 8. Ne ducas uxorem ad Hiquam ad infestandum , hoc est, ut itinet invicem infestetit, & controversiam sibi faciant; virique in contentionis partem trahuntur: ita vir vel peccabit in mulierum unam, vel utra aut altera mulierum peccabit in virum. Paulus monet. i Cor. 7: 2. Propter scomtarionem unusquisique suam habeas uxorem, unaquaeque suum virum: non dicit uxores. Addit , mutires vir debitam benevolentiam reddat, st. 3. id in polygamia semper
fieri impostibile est. Polygamia facit, ut conjugium terrestre non sit amplius typus coim jugii coelestis. Christus unam habet s ansam , unam uxorem, uitam Eccletiam. Et polygamus habebit plures uxores, non ergo illius coniugium typus conjugii coelestis eriti Polygami a judicium est animi incasti, & ad venerem ac libidinem nimium quantum propenti. 'Nuptias unius cum una tot sinuuntur molestiae, quot simi vix isellunt, tribulationem in carne habebunt. I Cor. 7:28. Quae e To non Lquentur Polygamiam 3 Vir no
habet potestatem sui corporis, sed mulier, inquit Paulus, i Cor. 7: . Atqui ubi plures habentur mulieres, imposIibile est, ut omnes debita sua potestate gaudere possint. Obi
dia te cum uxore pubertatis tua oti cerva amorum, hinnulus graIM: ubera ejus te irrigent, in amore diuus oberres semper, monitum Salomonis. Prov s: i9. Id facere non potest ἡ- απλυγαμι . Laban monebat Jacobum liac de causa, Ne a gas filias meas, nocritas uxores siveradduc . Gen. I:1O. Rommae leges vetuerunt Polygamiam. D Od timus & Maximianus Imperatores decreverunt, ne quis habeas plures uxo res. Est .ilicubi Lex, Infimo judicentur, qui habent ut iura uxores. Theodotius, Arcadius, Honorius decreverunt, ne iuriis, quι overent sub Romano imperio, liceret plures uxores ducere.
f. 97. Liquet Polygamiam pugnarecum fine & prima institutione coniugii, cum ebri dine naturali, cum obicio conjugali, cum praec to divino; imo & cum lagibus hianianis
316쪽
De Trophetia Uustimis verbis Datidis C Ap. XVI. Lib. 1. 3os
non ergolicita est, ii linquam potuit esse justi & laudabilis. Quid autem dicemus de matribus, deque toti iactis Dei hominibus, qui IV lynami fueruntὶ num omnes illos tamen ais peccati, & tam ingentis insimul bini ignorantia Z Certe peccatum in nemine debet laudari. Lapsi sunt sciteti Patres h. icin re, ut in mulus aliis, non attanderunt nec addictamentiaturae nec ad juilicium conscientiae, nec ad pKeceptum legis divisa. ae, noni tati sunt hac in parte voluntatem divinam. Dcus autem voluit silendo & conniveiido ad haec delicta publice manifestum facere,quam caro sit infirma,& ad omnem libidinem prona, e naua sanctillimis; quam inconliderate & praecipitanter mens humana agat, nisi indesinenter moneatur&corrigatui a Deo, quam secure homo peccci, vel tantillum re-h his sibi; quanta voluptatis carnalis & ignis libidulum sit cilicacia, ubi non coercetur. Igitur ut olmi liberum fuit& peri illina, τας γον vivi dimittere uxores, dato r
pudii libello; non quod illud iussit in ellet& rectum: non enum ita fuerat ab in tio , sedeto ς ά- σκλ ηροκαιδίαν αὐταν ad detegendam duritiem cordu illorum, M. itth. S:
idem de permula olina polygamia, nec punita, nec semper a Deo accusata bono jure ae
L s. David R ex etiam c=υφη re: Prophetasuit. AELM.3o. Id testitur liber Pialmorum. Di.id scias ura Novi Test. cepissitne Davidis meminit; nec ullius priorum Sanctorum frequen- moti l colinillamentio, quam Abrahami, Moide Davidis. Christus saepe de illo loci itus est. Luta 2o: I. 2. 3. . Non puduit vocari Filius David. Luc. i: 3 2. I 8:3 8. nec nati esse Semine David. 1 Titan. 2:8. Sed de diicitur Dominin David, dc Radix acgenui . D adis, Apoc. q. s. 22:i6. imode, habere His clavem Davidis. Apoc.3:veis . As uoli cstaptis Davidis pliminas veritates demonstrarunt. Ac I: I6. 2:21-3o.
post quae nulla amplius edidit vaticinia. LS . as: i. Illorum nos prebe decet elle memo sep res. Si enim in laude ponitur,stare & nolle memorabilia Sapientum inter gentiles dicti, cratis, Solonis, Platonis, de quo Cicero olim dixit, e macte cum iEo errare, quam cum aliuverum dicere, Aristotelis aliorumque, quanto magis decet nos non negligere, nedum contemnere verba ultima viris immi, in Fublime elatio m Dei Iacob suavis canticis Lyrael, quem Iocuim est Spiritus Domini, deque quo locuta est rupes Lyraelis ' 1 Sam. 2 3: i. 2. 3. g. ico. In his verbis . vaticinatur de ortu solis, & modo ortus. Et ut lux matutini orietur Sol. pa : Christitin intelligit, quem alibi nominat Scriptura Solem iustitiae. Mai. : versi a. de lucem, imo lucem veram. JOh. i: .9. Illum diciet oram.
rum, hoccst, venturum inmundum, ut illuminet omnem hominem. Joh. ir 9. Eadem
autem ratione surrecturuin, ut lux masutim oriri solet, quae post si illa realebras notias, post diuturnam diei amantium exspectationem, cum tenuibuslinitiisincipit micare,& pa uum ad claram lucem emergit. Ita&Christus ortus est, post ora tenebrae mundum in evissent. Joh. p. i: verss. Ec': versi. postquam diu a sanais exspectatus suill et & d uderatus, satili is: i7. Act. 26:7. in humili se a me externo alpedui, parvam aseli cem pandens, sed postea serena tu jubaris instar omnia perlustrans. Coia sequentias orientis suas de ei festias ita delibit Propheta. Mane sine nubilus. Nubes solent in aestates uri esse subsequentis pluviae fertilis. Cum uicepit Sol justitiae habitare in hominibus parvae eLant app. uentiae pluviae, incrementi, & victoriae. Nil tamen illa humilitate
obstite, herbam dicit copiose&ererra germinaste a silendore Salluvia , hoc est. Dimquam Sol orius exaltatus in, &splendore ac majestate coronatus&iri gloriam alliinatus: Qq . imo
317쪽
a is Salomonis tertii Regis vita
imo & Spiutus lurimis e cocto est, ut aqua dc pluvia, Ecclesiam crevisse numero, d nis, belledictionibus, & in altum en mille. Addit deinde David, defaedere Deiarerno, ipsi. quosi rem beneplacitum ibi promittit, imprimis flatis omnis causam S principem, rimo siua non amplumerminante. Denique praedicit interitum tum Judaeorum rebellantium, tum Romanorum Draconi servientium, tum iastiae efferentis Antichristum; illosque omnes sere ut linam, quae ob inutilitatem, & quod nocet acutit, am vetur, exscindendos iue ferro Utigno hastis, igneque timι Lindolis consisu, hoc est, videntibus illis, qui sedent ci ram Domino; imprimis autem illo veniente die, quo sedebit ad judicandum vivos &mortuos Filius Dei, Sol, ab illis spretus&rejectias. lege 2Sam. p. 23.
ior. Sub finem vitae e tenore mandati divini, quo Salomoti regno destinatus erat I Chron. 22: vers. 9. Io. 29: i. ungi illum, coronari & Regem proclamari jussit. i Reg. r: 3 3 4.3 s. Quibus actis morimu sin editate bona,sui dierum, iuvitiaram, honoris.1 Chr-29 28. f. t o 1. Salomoti Batsebae filius, Davidis Patris successor,regnum tenuit florentissimum, opibus abundans, quiete pacavim, justitia bonisque legibus firmatum. In initio Regni Mnimadvertit in nonnullos Reipublicae domusque suae hostes. Adoniam fratrem , Regni aemulum, mortemultavit. Abiatarum Sacerdotem loco movit, ira de tunc impletum ei ve bum Domini,nuodlocutiverat de domo Eis in Sil . Rabum penesaltare vita privaviti, Sinaei maledi si justam poetiam retribuit. Omnes hi iustillimo Dei judicio perimini. I Reg. 2: I -Α .ro 3. salon vicitur amasse Deum. r Reg. 3:3. Ita ille 21 .ia: as. Deum dilexit. Non pollunt non otios Deus diligit, Deum ita multa ob-ligo et, nemo prior Deum diligit, sed prius a Deo diligitur. a Jon. : res. Nos diligimui i
iam, om-ηγα αν se . Hoc amore actus, stipatus tota Ecclesia II ebs admn celsi m illud munum, quod erat in Vibeon, ubi erattentorium conventus D mini,Valtare antetabemaculum, aisare, inquam aeneum, quod Beselelfilius Urifecerat. r Reg. 3: . a Chron. i: 3.1. Rogas, quid ibi egerit 3 Rei; ndri Scriptura i. ad quarendum contulendum Dominum. 2 Chron. r: s. optime, ita enim fieri oportet. Elcis: s. O rite Dominum,dum invenitur. 2. Ad offerendum holocausta super altari anct coram D mmo, ante tentorium conventus. 1 Chron. i: 6. Ita jusserat Deus, ne ullibi sacrificia offerurentur,quam saper altare suum, quod tamen post desii uetiim tabernaculum in Siloli negitarem observatum fisit, intrarunt enim ab illo tempore cella, in quibus adoleverunt; quae Deiri quidem illo tempore permisit; non tamen unquam probavit, sed sepissime culpavit Etiam Salomoni imputatur,quod suem acri amo adolens ni pNm celsis. i Reg. S, semoti obtulit in solemni hoc aetii holocausta riusta milla mi iuram idcapaefaciebat tota E , a Chron. i:3.6. Fecit id Salomoti non ea ment quas uaciebat Isocrates D si monico, ut multas victimas iactificaret,quia id esset H F Ἀημάτων sime M σημεῖον, opum
multarumsignum , dein id faceret μαλι e P mλεως, noces cum omnis civi aspia licesicra faceret, quia ita fimmim erat,ut videretur m μ -- legibus patriis in resed tulit, quodcunque Salomoti obtulit; &ut exemplum preberet fidei publicum muco tui, quo &ille Regis ad exemplum compositus,cultum, quem Deus Dominus praecep ra quique si i & ista alendae proprius erat, omni observantia & fide animi obiret.' io . In Gibeoea, ubi Glemnia ficta secerat, apparuit issi Dominus in simno noctu constri: Numaz: O. Genesia: i i. ia.) ddixit, Pete, quid dabo tibi. Magna certe&gr tuta
318쪽
Spetitionesapientiae ejusque ictibus. CAP. XVI. Lib. 2. 3π
tuita Dei liberallias. Potuillet Salomoti petere vitam tingam,aut divitias, aut honorem,auisa umin hostium, quae omnia talia sum, ut inter maxima botra hujus vitae habeantur;quai vis revexa fluxa tantum sint&fragilia. ζωὰμ τρειον μέμ, ἀλ' - α το
ctior, si & ill distinctius postisallet sapientiam, quam David Pater tanti aestimaverat, d
que qua gloriatus silerat, Psalm.s i. 8. 9. In occulto sepientiam mihi notificasti. Expiabis me sopo. Sapientia politica maxime necellaria est τω ορθως βασ λs αν , 6 etlu, xuis, lentia autem coelestis & spiritualis est melior ilia pars, quae ante omnia eligendaees, mepramum regnum Dei. Matth. 6:33. Sapientiam civilem primo loco petiit Salomoti,&dedit illam illi Deus. Sapientiam, quae ανωθεν 'pra cui siexcellentias legeJac. 3:i7. non ita exprelle petiit; de nil minus illi, etiam non petenti ,divinitus collata est. Sapienti e mundanae, quam petiit Salomoti, mictus fuit, ut in judicando es set sagax & promtus, cujus specimen edidit in causa duarum meretricum I Reg. s: im28.
ut sciret accurate loqui de naturalibus, veluti de natura arborumpecudum, volucrium, reptilium,piscium; denique ut selix esset in selvendis αῶν μαm, qualia Regina Salae Matth. ar: 2. βα Mos α νοτουὶ ipsi objecit. I Reg. :3 I. io: ι. Tanta haec in illo suilla'entia, in staptu testent KS.Pientiam Salomonis myoremfuisses spientia omniumsiliorum orien- iis, somnisapientia O aptiorum, i Reg. : 3 o. quos tamen Antiquitas sapientisIimos olim mortalium habuit. Sapientiae autem coelestis & spiritualis & salvificae donum fest,quod coelestibus&iis, quae in Deo absconditasunt, in quae ipsi Angeli cupiunt inspicere, tam eximia cecinit vaticinatus est. Inde omani est Canticum id, quod Canticum Canticorum audit, hoc est, quod omnia alia cantica, quaeaut Mirjam,aut Moses, aut Deborali, aut Halmam, aut David, aut ullus nil tum olim cecinit, in se complectitur, omnibus illis mini' iandum, si non praeferendum. Perpetuis id conflat Dia is. Peti ae colloquentes sunt
Sponsius V Sponsi, e miciti & Amica, isu de Ecclesia. Conjugium coeleste & si triti G Jesuri inter&Ecclesiam, admirabili& incomparabili modo in illo describitur; conjugium inquam illud, quod sanctos sicit coeli cives; b tudinis haeredes, lucis filios, Christi fratres,
domesticos. Inde ortus est liber Proverbiorum, in quo praeter innumerabiles gnomas, ingens pondus ad instruendam recte vitam habentes, de ad formandos mores, Sapientia
aeterna Dei, quae est Filius hodieranitin, ita describitur, ut quid sit, unde sit, & quid illa sta est, latere possit neminem, adeoque non possit non fieri, ut deinceps sapientia iustificetur. iis si is. Matth. ii: is. Qi de scripta sunt, Joh. i: I. 18. hausta sum c capite ostivo huius libri. ibi Sapientia dicitu traiium1yante ab sol, fuisse initio via Dei, ante V m mina bim, hoc est, consilia de decreta. Unde a seculo, ab initio, a primis terrae 3 fui apud Deum p - uge tam , isticias issim die Le,luoces, cottidis, lu- ram Mo omni tempore, hoc est, suaviter Patri cohabitas te liliumque delectatione ais cisse. Denique e sapientia Solomonis spirituali ortus est liber i Dp dictus; quod vocabulum
notat τ ἐ-m ναγ δ ον, lioces , eum quise recipuadcortum, nimiciam ad escsiam Dei vi- vi. . iginatico hoc nomine seipsanra salomoti ini sivit. In hoc libro vanitatem mundi,
319쪽
stagilitatem rerum terrenarum, inconsitantiam bonorum sublunarium, mortem humani corporis, immortalitateiri animarum, ianctarimque reditum ad Deiun, alia ue plura graphice descripta sunt. Putruir in ipsa illius resipi centia ab illo conscriptus suille. Scribit praetereaJosephus libr. 8. Antiquitatum cap. 2. Silomonem excantationes quasdam G emorosimos composuis. Atqui non debent illa, quamvis Salomonis nomine circumferantur, pro Salomonis has inventas. Superstitionibus enim scatent, & gessibus ridiculis ac id Iolatricis repleta fuit. Pertinet huc uber clavicula. adiseivit i O s . Edilicavit Saloia Oh Iim domum Domino. Uor. 7: . in Ierusalem, in mon-d mum te Voroab. 2 Chron. 3: i. Fuit illa Anta cubitos sexaginta, lata viginti, pr unda re ψ' -' -i K:1. Constitit i. ' δ' ad to, quod de Santim Sanctorum di citur, eratque cubιtoruti v ginti. 2. temp .,cubitorum o.id quod & dicitur 'tera plum anterius. In sive in domo Saniti Sanctorum fecit Salomoti duos Cherubim, qui superpedes bant, de asis totum tegebant adytum. Ante facies autem ten7ti erat vestibulum. Tota haec domus, constans asto, templo, vestibulo, uno saepens mine appellatur a majori scilicet illius parte. I Reg. i 6. 17. 8:7. 2Chron. 3:
f. ios Fecit etiam Altare aeneum, 2 Chron. 4r i. ante vestibulum. 1 Chron. 8: Ir. triplo majus Altati, quod Moses lacerat. Ex .38: s. Fecit etiam mares mut Sacerdotes se lavarent in illo, stetit id sit per duodecim boves, quorum tres orientem, tres occidentem, tres meradum, tres aquilonem res ciebant. 2 Chron. cap. : vers. 2-6. Hoc
mare fecit postmodum dessendere Rex HVM de bubus aeneis, pomi illud superbi I n lapideam. 2Reg. 16:i7. Fecit Praeterea labrum aeneum. et Chron. 3: G. denique secu Atrium Sacerdotum, de Aream magnam, Σ Chron. M'. in cujus misio Aorare, Labrum, Mare suere. 2 Chron. 6:r3. f. Io . Non inutiliter conseretur haec domus cum tabernaculo Mosaico, quod Albamsiit in deserto, & huculque fuerat in Gibeon. Tabernacillum constabat Sanrito, ef Sanctobans Iorum , his uit dea trium. Domus haec conssifimbre, & Hecarere templo. habilitetiam vestibulum, quod Graecis dicitur γα, Joh. cap. i o: vers 2 3. Actor. cap. 3: vers i r. p. 1: vers. I 2. & Aream magnam, de Atrium Sacerdotum, ciuae non leguntur di stincta misse in Tabemaculo. Mare fusiim idem non habuit, sed labrum tantum aneum.
f. io 8. Ut autem tabemaculum Mosis, ita etiam Templum Salomonis suit i - γρια i. Corporis Christi. 2. Ecclesiae. iri; laclo io'. Ut Domus persecta fuit, convocavit Salomoti omnem Ecclesiam Israel. Arca, domus. Tentorium conventus, de omnia vasa Sanctuam, quae in tentoris erant, deducuntur a Sacerdotibus & Levitis in adytum domus, hoc est , in Sandium Sanctorμm. I Reg. 8: . s. s. Ut ut ex ni Sacerdotes e sancto, Nubes implet domum, gloria D mini; de Dominus incipit in te implo habitare tu caligine. I Reg. 8: ic. ii. r2.s crificia plurima Oiseruntur & a Rege, & ab omni populo. Deus autem mittit ignim ς coelo, qui holocausta oesicraticia medit. a Chron. 7: i. Omnia haec etiam iacta suam, cum tentorium erigeretur in deserto. Exod. o: A. I s. Lev. 9:1 . . Li Io. Rex Salomoti peregit iii templi initiatione omnia officia boni Regis&sancti viri, orando & monendo. lege I Reg.8:i 2 Et quamvis nunc Deus videretur habitaminter inter homines, impleverat enim gloria illius domum,tamen agnoscit Salonioli Deum domo . hac par in capi minime posita cc Guaquit celi, coeti caelorum te non capiunt, musto minμ domin
320쪽
de e Salomone qua typo Christi. CAP. XVI. Lib. 2. 3o9
2σ-s Quam aedificavi. i Reg.8:a . 2 Chron.2 .6. Quiss cerat ad aedificin mei δε-- . Et aedi cemilia domum' 'i' tantum sau, filumfacundum Orao isto. Hac domo tante omnes ceremoniae Mosticae rei bruta: sinat; sinstitus aromarum , uel panum faciei, oblario holocausti mane'vespera, in Sabbasu noviluniis, tam statis temporιbiu. 2 Chron. 2: . 8:is. Atque ita revixit ac vi tam plenum recepit cultus ille domiticiis, quem Moles tanto studio in deserto praeceperat; quique Eucus que varie & divosi mode labesactatus fuerat. iii. Salomoti typus Christi filii. r. Qua nominatus hoc sed vah, fioc est, diti tira Domini. 2 Sam. I 2: 24.23. i Chron. 22:9. 2. Qua Rem 3. ditissimus, sapientissimus, magnificentissimus. Q aedificans domum Domino. 1. Qua visitatus ab exteris & munerious adstabis. Christus Dominus est vere Salomis ,
Hinc & in Cantico Chtilitas Dominus sub nomine Salomob saepe innuitur. Cant. 3:7. 9.ri. Exite V aspicite Filiae Ierusalem Regem Salomoh. Imo&id, quod dicitur Cant. i:
a. Canticum canticorum, commode ita vertitur, hoc
est,quod ide spirituali Salomone, Christo Domino. enim p politio sapissimen tarne. Gen. to: is. Exod. I :3. Detit. 3 3:7. 8. Pss: 3. 87:1 . Ess: i. f. tia. Salomonem insigniter lapium esse,&enormiter peccasse,&gravissime impe- Γ, Scriptur. uestis est. Notatur filiisse , dc duxisse mulieres pereminas niti omni gente contra legem & mandatum Domini. i Reg. II: i. a. s. Deinde cxstitit γωνοι Ἀκροτήμων , hoe est, a mulieribus victiis & seductus est ; inter quarum greges tanquam alter Sardanapalus consumst. Dicuntur Mulieres desiexisse cor illiuspost Deos alios; ita uitia critps A rei, Deam Zidoniorum, et post Milaom, abominabile Ammonitarum;
derit ostiis opum Cemsh idolo ΛDabit. irum,ta Molech idolo rurum Ammon; & pe miserit taminis suis peregrinis adulere tasicrificare IR diissetis, idque dicuntur secisse in temporomedimis Salomoh. Immane hoc scelus his Script ira describit phrasi busta fut
rillius, Salomoni, integrum cum Domino Deosius. Fecit Salom malum in oculis D mini, non implevit post Dominum h. e. non plenam illi praestitit obedientiam. Deflexitere si rum a Domino Deo Lyrael , qui apparuerar isis bis i Reg. 3: s. 9: λ. c praceperat illi , ne ambularet post Deos alios. i ni i: -io. Ita Salomoti neglexit is none erum vir foedus cistatuta Domini. Ibid. Q. ii: Ex hoc Salomonis exemplo apparet vetura dicti,
Scortatio G vinum aufert cor. Hos 4: II.
g. iis. Mis non idipeatὶ Rex Israelis, a Deo dilectus, sapientia&insignibus donis infirmetiis, a Deo dignus habitus, qvi aedificaret domum nomini illius, Typus Iesi Clitiasti Exemplum justitue, maxime pius in diebus Juventae, nunc in senecti, ubi nanc vitam mox depositiuus erat, sistendus Deo iustoJudici, it post Deos alios ; aedificat illis templa; seque exstructor templorum Diaboli, qui gratia Des faetiis erat δημ ργἰς domus D