Nicolai Parthenii Giannettasii neapolitani è Societate Jesu Annus eruditus in partes quatuor, seu, Stata tempora distributus

발행: 1722년

분량: 390페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

61쪽

usque ad mare est , novum omnino , assido sque athivionibus enatum. Ita vero, tum Meccenas; non inficior: at quantus hic terrae tractus P pund ius certe si cum tota Desta componatur,. Cui ego: DO equidem . At ingens Nilus, sa-hulosa AEgyptii S, annuae allia Vione&, ac vastae , & quod caput est , longum tempus magnus e st artifeX : Tum Meccenas: si id demus, vero etiam similius est, inferiorem IEgyptum tapius figuram , situmque variasse . Do facile, tum ego: eque eo cXistere manifeste duco, quod eX septem brachiis tanti amnis , vi K nostra aetate tres numerentur. Tum

Mecoenas : Ita est , ut dic S: perge igitur , non dum enim Babyloniam pervcnimu S. Et ego: Postea quam multum navigasscinus , Nicium devenimus : quae urbs ad Nilum sita, ropuloque refertissima : mox ad Naton insulam , quae tum villis, spissoque arborum textu, itim rerum omnium Uberta-

ε, S celebris est, S peramoena. Inde Lcetum, ubi se Nilus distrahit , desediti sumus : quia vero nihil visu dignum in oppido es , aiebant, disinsimus illico: Perque integrum iam Nilum, amplissimoque turgidum alveo, Babyloniam tandem Pervenimus interea loci , dum haec dicerem, adsunt Mecoe- Matis ephebi mulsam subministraturi : ad quam hauriendam

statim convertimur.

UBi jam suavissima mulsiae potione , iusta intercapedo faeta est, quod in longis narrationibus ni facta S, pericu tum est , ne fastidium auditoribus crees : non enim facile longum se continet animus : S intermixta sepe varietas delectationem parit , distractusque tantisper ubi mente perva gatuli fueris , attentionem commode dicenti adhibes . Age jam , inquit , Meccenasti: S quando Babyloniam sermone perventum est , aliqua de illa nobis edissere . Cui tum ego: Geram hunc tibi morem : R eo habentius: quod fra gantissima illa mulsa roborata mens, animusque vegetior fa-dius : quaeque mihi in memoriam venerint , breviter dicam. Sed et hςc urbs ad orientalem Nili ripam contra Mem rheOS ruina S : quae ad occidentalem ripam ab antiquissim sregum, qui primi in AEgypto dominati sunt, aedificata per hibetur: perque plurima seculorum spatia illorum regia constit uta. Ex hujus moκ ruinis, Persis terrarum imperium ob

AEgyptiae BabyIO. nis situs describicu I. A quibus aedificata ἐ

62쪽

titudo , circuitus, &gentium frequentia.

AEdificia.

tinentibus , nova ad orientalem ripam instructa a Cambyse urbs est , deque nomine A ssyrite Babylonis a Semiramide conditae , AEgyptiam Babyloniam vocaVit : quae eandem , quam Memphis, sortem eXperta est: nam a Graecis primum, tandem ab Arabibus diruta, novae urbi locum dedit: sic variante vices fortuna ; S ut quemadmodum novis populis

veteres imperium, ita Urbes urbibus cederent . Haec autem

urbs ad Septentrionem Babylonis in eadem ripa , amplissimaque in planitie ab Arabibus non multo post , quam in AEgyptum irrupere , condita est : de anno nihil certe statui in promptu est : de auctore variant : quidam a Sclavo quodam Arabi regis servo , cui G2hoani nomen , fabricatam volunt, & Alcayrum appellatam: sita est inter inferiorem, ac superiorern IEgyptum , mediaque inter Arabicum sinum,& Libycos montes , qui termini ab Oriente , atque Occidente AEgypti sunt; nam a Septentrione nostro mari alluitur , ad Meridiem, ubi Nili cataractae, AEthiopicis montibus finitur. Urbis figuram triangularem quidam , quidam vero

Ovalem esse tradiderunt : his facile assentior : etsi tanta ibi ius magnitudo , ut complecti tota oculis nequeat et ejus

quippe longitudo ad XXX f. millia pastuum , latitudo ad

XX. patet : circuitus tam vastus , ut vix uno die absolvi

ab equo cursorio posti t. Arabibus, Turcis, AEgyptiis, Graecis , aliisque gentibus tanta multitudine colitur ; ut nulla sit in Orientem populosior : S si vera sunt, quae tum narrabantur nam sermonibus vulgi , res pro suo more amplificantis , viX credo ) supra septuagies centena millia capitum numerantur : quantam multitudinem et in reliqua AEgypto, minime reperias : viae publicae , Vicique tanto numero , ut duode Viginti millia quidam recensuerit: etsi perangustae, nimis suit : tres tantum viae , nundinis destinata: , ampliores patent: domus innumerae , & duobus contignationibus as surgunt ; ut aestate , qui in inferiori habitant minus a via1ro Solis aestu torqueantur e cum caeteroqui in toto oriente, una tantum aedeS coa Xatione positae sint : plurimae multo marmore , multCque sumptu instrudue ; quod antiquis re gyptiis solenne fuit : restat nimirum adhuc in nova bar-harie nonnihil prisci splendoris , nec interire omnino pos sunt inveterati tot seculis mores: januae angustie, atque humiles , iat domum ingredientibus , inclinandum sit caput : idcirco Ddtitari , aiunt , ut scilicet belli tempore immunis ab alendis equis gens esset: at illud mirum oppido mihi visum est: serae nimirum, quibuS Valvae obfirmantur , non ex

ferro , sed eX ligno , Eded affabre factae , ut eundem usum com mcdc praῖbeant . Hic Laelius : Hi facile disrumpentur .

63쪽

LIBER PRIMUS. Π

Cui ego: Non ita: mira quippe structura est: praeterea addita lex saeverissima, qua nulla sera tenacior: & ubi de crimine poena sumitur , rard admodum peccatur : sed ut redeam ad limen ostii: dum urbem per otium lustramus, duo

praecipua fana Vidimus: nam caeterorum tantus numerus, ut

supra IV. M. esse perhibeantur. Primum quod Illustre templum Arabico vocabulo nuncupatur et & nomen satis operi respondet et amplissimum quippe , ct qua struinara , qua ornatu per quam magnificum et annui illius census adeo pingues , ut in eo superstitionis pontifices una cum numerosissimis familiis alantur: alterum non inferioris amplitudinis;

in quo XXX. columnae eX elegantissimo marmore visuntur, utrumque eorum regum Opu S, a quibus aedificata urbs est .

Hoc loco sic me Laelius interpellat : Sed quo padu, Mahu- metanorum in templa irrupisti P audivi enim id apud illos

religioni duci: neque unquam in ea nostris aditum patuisse. Cui ego : Praernium custodi dedimus : & ita reseratum est ostium: tanta enim hominum avarities , ut nihil tam sanctum , tam religiosum sit, qud argenteis machinis non perveniaS : neque tantam hoc Turcarum , qui supra reliquos avaritiae notantur , sed gentium pene omnium vitium est . auro venit justitia , veneunt sacra , comparantur amicitiae, arces e X pugnantur. Sed pergamus porro : nolo ab instituto deflectere. Postquam ea templa vidimus , in arcem contendimus, quae edito in rupis vertice possita est : ad quam ut mollior esset per clivum ascensus, incisi ipsa in rupe gradus, per quos nullo labore arduitas superatur : illius figura ferme rotunda , Sc propugnaculis antiqui operis ornatur veri US, qUam munitur: ut eX pugnari nullo negotio, vel una die possit. Caeterum regiae aedes, quae in arce sunt, Si quihus ultimi Reges inhabitabant, sit perbissimae : cubicula, porticus, Xysti , qua marmore, qua plinaris, qua etiam musivo opere elegantissimo , quam per magnifica sunt: visuntur adhuc inaurati fornices, ac texellata pavimenta, aliaq; sumptuosissimi luxus monumenta . At infra loci sitiana caetera sunt: amoenissimus enim quaquaversus , ex innumeris fenestris prospectus patet : crederes ex pyramidis cujusdam apice omnem te AEgyptum circumspicere; universam spectare Dr-bem , eamque quasi pedibus subJectam , totumque Nili alveum oculis complebit . Hoc loco Me coenas et Age , dic ea sinceritate , quam ego inter caeteraS tuaS doteS, primam numero, pulchrior ne nostro prospema, quo eX edito Hermite circumsperuntes fruimur P nam ni me fallo, nescio quid illo pulchrius inveniri detur. Cui tum ego: Dicam, ut jubes: et sit Ierear ne me patriae amor, quem difficile cXuimus :

Tempta.

64쪽

quoniam ita natura comparatum , ut nostra nobis pulchrio- Neapolis prospe. ra , quam eXterna, Videantur: me a veritate divertant. Ju-puuhartimus. cunditis ille fateor Babylonicae arcis prospectus, ct praecipue id temporis, quo Nilus inundat, cum natantes mari terras, inque aquis habitantes homines , te videre credas : At longe jucundior Neapolitanae arcis prospeditas, quam una cum colle Hermitem dicimus ; qui Antinianus est vulgo appellatus. Hic enim si te ad Orientem Vertas , magna Campaniae pars viridissima planitie spectatur ; in cujus medio hi-ceps Vesuvius assurgit: Apenninus coronat : ad Septentriones si respicias, altera Campaniae pars laetissimis eX tenta caminpis , plurimis distincta oppidis , villisque interpuncta , eodemque Apennino praecindia tuis se oculis obiiciet . Si ad Occidentem, mira tibi varietas sese offeret, Pausi lypus frondosus vertice, sinuosus litore, variatus aedibus: NesiS turrita , Leucopaei colles, quaeque arn cenissimae intersunt valles, Vulcani sorum, Puteoli, Baiae, Misenus , Cumae, AEnaria, Prochyte, remotaeque Taurubulae sub obtutum cadent: quq longe Massici , Circaeique montes concludunt . Si vero ad Meridiem respexeris , totus tibi Crater patebit , cuiuS alterum latus Stabiae , Uicus, Surrentum, Massa ad delubrum, pagique innumeri eXornant , Aureusque monS , atque AEquana juga definiunt: modicoque disicctae freto Capreae cireum scribunt . Subjecta urbs Neapolis , quae etsi Babylonia minor , elegantia tamen , ac magnificentia longe superior :quam vero iucundus, atque amoenias collis, qui urbem coronat , S quantum oculos oblectet , haud facile dictu est :quapropter praeferendum nostrum hunc prospectum Babylonico, non dubito . Atque ob id magnificum illud nomen nostro colli adscriberem , quod eis Graeci campis , qui supra Thermopylas sunt , unde tota Thessalia conspicitur, indide- Thaumata monita. re . nam ob admirabilem , iucundumque prospectum, Thaumacos appellarunt: & sane si admirabilis ullus in Orbe prospectus est: hic sane admirabilissimus: quo seditam, ut Cain-

Campaniae peltat. pania nostra ob id etiam Felix cognomento appellaretur :'escriptio, nulla enim regio est , quae vel terrae situ , vel curti tζNPerie , Vel camporum ubertate , vel maris hospitalitate , Vel collium amoenitate, vel opportunitate insularum , vel Orna

tu montium illa nobilior sit. Hic Meccenas: Ut in Halieuticis, hic etiam genio indulsisti. Laudo studium tuum istud erga communem parentem : nam plurimi sunt , quOS nonnisi eXterna delectant , placent peregrina , laudant eXOtica et tantoque nativi soli fastidio tenentur, ut merito in ultimam barbariem amandandi essent . Sed redeamus ad proposuum. Cui ego: id ipsum jam meditabar : quaeq; tum oculiS com

65쪽

plexus sum , enarrare contendam et sed per compendium , iam enim ad occasum dies vergit : & si tarde domum redi-himus . Laelius incenatus cubitum ibit et haec enim tarde venientibus multa. Tum Lςlius: sermo tuus simplex, ac mundus, lautissima mihi coena. Cui tum ego: Bona verba, filumque interruptae narrationis retexo . Ex templis in fora - -hyiψni Nund nundinarum, quae plura sunt, & magnificis idibus exornata, pedem intulimus. His in locis videre est non sine voluptate immensam pene mercium Omn s generiS multitudinem, quae . que ex omnibus terrarum partibus invehuntur . Indi telas egregio opere textas, pretiososque lapides afferunt: Armeniaromata , S pelles versicolores e Persis oloserica , Arabes

equos , & odores , AEthiopes aurum , quod e fluminibus colligunt: Afri Camelos, ebur , dactylos, ct mancipia: Galli aiarum, argentumque elaboratum, aliaque manufacta: Angli, ct Batavi pannos : uno verbo, quidquid eX toto Or-he vectari potest, in unam Babyloniam asportatur. Vidimus

item plurima nos comia, & horum quaedam amplissima, am' Notaeo, ..plissimisque redditibus ditata : innumeri quibus aegroti substentantur: tanta verb cura, ac diligentia, ut majorem vix desideres . Hic Laelius : Miror tantam inesse harbaris charitatem : an huiusmodi morem ex priscis Christianis accepi

runt Z Verisimile, tum ego: Sed quid mirum 2 indita enim nobis 1 Natura in miseros misericordia : quam si qui

exuerint, naturam exuisse censendi sunt et quisque calamitatibus patet: corporisque gritudinibus obnoxii sumus omnes: quod si non mutuo iuvaremur , male humano generi consultum esset : quando & hrutae pecudes s bi mutub opitulantur , S ut possunt, opem ferunt. Ex nos com iis in Lanienas perducti sumus : sunt vero hae novem tota urbe Ce La. l. h. leberrimae: in quibus infinitus pene numeruS pecudum omnis generis iugulatur: hae ad regem spectant. Eique pro tributo singulorum pecorum caput , S pelliS Ob Veniunt VX omlinii ν Eeudum

quibus mst nam pecuniam corrogat. CerVi tamen immuneS. capita pro tributo iaΗic Meccenas: Laudo genus tributi , quod non hominum, Rςgςm spectant.C

sed pecudum capita persolvunt : sed cur cervi immunes P vης φCui ego : Id ipsum miratus tum ego : atque a multis immunitatis caussam exquisivi: nullus satis quaesito fecit: et si plurimas plurimi fabulas, ut est vulgus hominum, commenti sint . Quidam id fieri , dicebant , quia prisci reges ceruorum Venatu summopere delectabantur : alii quia mortui medicandis hominibus prosunt : alii demum quia satis oneris in capite gerunt si is illis vastis , ac ramosis cornibus. Placet hoc ultimum , tum Meccenas : at si ita quot etiam homines immunes a vectigali sorent Θ Sed omittamus H a iocota

66쪽

crementa cognoscwi ars

Nilo copiam; de oti tibitur.

εο VERIS HERCULANI

iocos. Ita , tum ego, nam ut Optimc Poeta:

At fugit interea, fugit irreparabile tempus

Singula dum capti circumvectamur amore . quaeso igitur , ut abeundi facultatem concedas : alias quod reliquum est , reseremuS . Per me licet , tum ille : statimque discessimus.

CAPUT DECIMUM.

OccasDue arrepta Θ columna . ex qua AEnptii Nili incrementa dignoscunt, de illius incremento, vera

caussa fuse disputatum.

REdieramus cum Laelio ad Meccenatem, qui nos bene mane ejus diei , qui remittendis animis datur , praemisso curru , advocaverat : & post datam, acceptamquo salutem , sedeamus, inquit Mecoenas, & Babyloniam revertamur: mirum quantam peregrinari mente, quando aegro corpore non licet, delectationem mihi pariat . Id mihi etiam , tum Laelius, arridet miro modo : & quid iucundius quam sine incommodo , imo etiam sedendo lustrare orbem, gentium mores discere , navigare maria , ignotOS adire populos , terrarumque habitudines, & quae , ut ait Poeta , quaeque ferat, quaeque etiam recuset cognoscere i Quibus ego : Si ita, attendite : Secuto mox die , ad eam Nili insulam nos hospes perductavit , in qua Nili incrementa cognoscuntur : quapropter Arabico vocabulo , quo mensura significatur , Mi-cbias Vocitatur . Sita est haec insula ad meridiem antiquae Babylonis, eamque universam Nilus interluit: & ipsa insitatur bis, veluti insula Tiberina, habitatur : numeratque cedeSMD. in illius editiore olivo regium palatium locatum est :quod Regem quendam Sarmatico ex genere coluisse perhibent et delectabatur plurimum ea insula : juxtaque templum etiam posuit : quod regiis aedibus , nec magni Adine , nec Ornatu cedit . At mihi spectanti summopere placuit Nilo scopium . Hic Meccenas: Nimirum locus ex quo Nili incrementa speculantur Θ Cui ego : Recte ex graeco vocabulo conjectas . Est autem fossa quadrata , in qua ingen S aquaeductus , qui subter humum instructus , ad superficiem usq; Nili perducitur : media in fossa marmorea columna erecta est , inque duodeviginti cubitos distincta : ex hac autem Nili incrementum contemplantur hoc modo: cum excrescere Nilus incipit , assurgens paulatina aqua per aqua: luctum in fossam influit , sensimque intumescens , augmenti partes in columna ostendit: sic primo duos assurgere digitos, tres

67쪽

LIBER PRIMUS. 61

secundo : atque isto modo sequentibus diebus incrementa notantur. Hic Laelius: Ut video eo fit modo, quo in Thermo metris caloris augmenta , frigorisque dignoscimus . Cui ego: Ita prorsus: id vero, ut primum ab homine ad id destinato , exploratum est , ministris quibusdam significatur :qui illico croceis induti calceamentis, Veteri more , universam urbem excurrunt, fluviique incrementa denunciant, &ut pro accepto beneficio quam ma imas Num ni gratias agant adhortantur et quem ego morem summopeie laudo :plurima quippe in nos Superum beneficia forent , si dignae

ob concessa grates redderentur. Optime ducis, tum Mecce nas: ingrati plerumque mortales erga beneficentissimum Numen : cujus tanta in nos quotidie promerita lucent, ut vix totum vitae tempus ad referendas gratias sufficeret. Sed antiquuS ne hic mos , ac recens , atque a novis incolis institutus P Cui ego: Antiquum puto, & a priscis usque temporibus deduAum : etsi paululum variasse pro varia gen tium indole verisimile . Reperi tamen alium privato cui

que , proprioque in fundo usui fuisse , quo quisque sibi

luminis incrementa , ex quibus unis singulorum fortundo pendebant , metiebatur . Quisnam istic , tum Meccenas . Cui ego : Accipe , in cellis , seti cryptis subterraneis vasa quaedam cylindrica concava eXtruebantur ; eaque Circulis quibusdam aequo inter se spatio distantibus per certa intervalla distinguebantur ; in horum vero cylindrorum bases

tubos per subterraneam cuniculationem a Nilo deducebant ;perque eos eXcrescens mox aqua derivabatur et quae quanto altior intra praedicta vasa assurgebat, tanto majus fluvii incrementum significabat : hujus autem certam magnitudinem C circulorum numero , spatiorumque , quae assurgens aqua

Cccuparet, definiebant: pro magnitudine vero inundationis de anni fertilitate , sterilitateve pronunciabant . Hic Meccenas : quoniam , inquit , data mihi ad eruditum sermonem Porta est , ea utar : & eb praecipue , quod videam Laelium jam se ad binterrogandum accingere: quam igitur ob causam certi S , statisque temporibus Nilus excrescat s quod quidem manifesto Numinis beneficio fieri negabit nemo unus : arida enim AEgyptiis cum sit , siticulosa , neC coelestibus unquam imbribus imbuatur ; ni exundante Nilo irrigaretur, non secus ac Libya , inculta esset, ac deserta ) enucleate si lubet, disseramus : Cum Laelius: Fateor , inquit, te cogitatum meum praevertisse: id enim jam eram percontaturus ;& scire tarndiu avebam : res quippe scitu dignissima . Quibus tum ego : Neque ipse adeo inurbanus , ut quod vobis placeat, non lubentissime velim . Ingrediamur igitur, tum

Pro magnitudine inundationis de anis ni fertilitate pro nunciant Agyptii. Exponuntur Phi. losophorum sententiae de Nili Incre.

mento.

68쪽

ilium qaccidat scentia.

Meccenas e R de tempore primum inundationis , quod te certe non latet, videamus. Cui ego: Dicam equidem: verum in re tam frequenti , quippe anniversaria, & quae non apud antipodas, sed in AEgypto, nostro nimirum in Orbe .

contingit, mirum oppido quantum authores varient : adeo dissicile est veritatem assequi : quae licet una , diversos ta-In 'memi men pro intuentium ratione prospectus habet . Qmdam in

I 2 Σ' crementi exordia medio Junio constituunt : quod LX. soli

dos dies durare aiunt: moX totidem decrescere: quidam alii, et sit in augmenti tempore consentiunt : detumescentiam tamen ad XX. usque Septembri diem extendunt . Cardanus sub aestatis initium, Sole Cancri signum subeunte , eXcrescentis Nili principia ponit : XL. dies continuos intumescere , XX. verb non amplius detumescere e quibus expletis seri ab AEgyptiis tradit . At alii sunt , qui sub exordium Canicularium dierum augeri Nilum, perque integrum men-: sem fieri incrementa dixerunt. Hic Mecoenas: Quid tu, inquit, in re tam varia certi statuis P Cui ego : Junio mense , circiter initium Cancri , incerto tamen die : siquidemn hinc citi US , nunc Ierb tardius pro varia anni tempestate Nilus assurgit : dies verb XL. durare augmenta , totidemque decrementa constituo . Ita narrant incolae penes quos fides rei est: idque etiam Leo Africanus tradit , cui utpote indigenae facile crediderim. Qui eo tempore urbes 2 Egypti ferC Omnes , villaSque universas instar insularum esse; nec nisi navibus adiri posse , ait : tantam eo tempore ve-etandis rebus opportunitatem esse , ut nullo pene sumptu immensa ferme mercium copia transvectetur : idque secundo fluvio : nam in defluentem conniti , neque vacuis quissem cymbis conceditur. Affatim , inquit Meccenas , de tempore hactenus vis mest , ad indagandam nunc causam tantae , ac tam celebris inundationis , quae quidem non plana res erit , sermonem transferamus. Cui tum ego: lubet: verum jube ut Laelius dicat . Tum Laelius : Ego ut qui discipulus , eque specula in omnes addiscendi occasiones immineo , audiam attente :tu qui magister edissero . Cui Mecoenas : Modeste Laelius :ouidam εα plu- age tu , fac ut coeperas . Qtribus ego : Si iubetis , morem talibus aquis Nili geram : S quae varia physicorum sint placita percipite . in Lyem ςnx ψ ' Ri Plurimi , quorum duces Agatharchides apud Diodorum Siculum , & Nearchus apud Strabonem , Nili incrementa ex pluvialibus aquis oriri opinati sunt; si quidem Junio, Julioque mense, cum ardentillimi aestus in interiori 2 Ethiopia esse solent, immensi imbres, quibus illi temperentur, maxima Naturae providentia, in terram decidunt: qui mox per

69쪽

LIBER PRIMUS. 63

varios torrentes, ac fluvios in Nilum adunantur, hic tumidis aquis assurgit , inque AEgVptum citatissimo contendens cursu , υ niversam pene alluit , Obruitque . Hic Mecoenas: Darem id certe tibi , si tantos , ac tam perpetuos imbreSeffluere non dubitarem. Cui tum ego: Vertim id tam certum, quam quod certissimum : nam praeter Agatharchidem,S Nearchum , qui gravissimi caeteroqui aut hores fuerunt, remque solerti studio vestigare conati sunt , testantur id etiam quotquot hac aetate ad .ffthiopes navigarunt. Neque hoc sblemne in una AEthiopia : verum etiam in india, aliisque tum Orientis , tum occidentis remotissimis plagis , quaeque torrida in Zona positae sunt. Qua in re uti modo dicebam, quam maxime admiranda Opificis providentia et qui ita illarum regionum naturam constituit , ut aquis aestum remittentibus , habitabiles hominibus essent : quod si secus inhabitabiles, ut plurimi ex antiquis arbitrati sunt, re Vera forent: uti ea sunt, quod perpetuo areni S squalent, nullis que imbribus irrigantur . Hic Meccenas Laelium intuen S,

Quid tu, inquit , ad istud Z Et ille : Non oppedo : unum tamen est , quod ambigam : si ita , ut Parthenius dicit, seres haberet ; Niger etiam , qui Gis veteribus dias , Om- Niger , nemque 're AEthiopiam excurrit , incrementa sentiret . 'ν ς ψ dδ .quod tameti audivi lania quam. Cui tum ego: Audivi ipse :& se rem isto mods habere , frequentes ad ea loca Lusitanorum navigationes abunde docuerunt . Eo enim tempore ,

quo turgescere Nilus incipit , ripasque perrumpe e , si is etiam S ipse victor ingenti exundat alveo , Hesperiosque AEthiopes , qui utramque ripam incolunt , longe , lateque Perluit : quia vero gens illa non serit , nullum populis inundantis alvei emolumentum . Hi enim AEthiopes illi sunt , quos antiqui Strutiophagos , atque Elephantophago S ocitarunt: nam his bestiis plerumque victitant. As entior , tum ille: at qui sat , ut eodem ferme tempore , quo plurViae AEthiopum campos alluunt, Nilus exundeti Tum ego: Quidam sunt , qui ex pluviis superioris anni intumescere Nilum putaverunt : Sed id tam falsum , quam quod ma-

Alme . Non enim fluvii gratiatorio , aut testudineo eunt gradu οῦ neque altero eX orbe per immensa terrarum spatia decurrunt: imo adeo veloces , ut quidam a celerita

te nomen obtinuere : quos inter Tigris est , tantae pernicitatiS , ut a sagitta vocatus sit : Tigrim enim Assyrii sagittam vocant : poterit igitur Nilus non plurium dierum curriculo ex interiore IEthiopia in AEgyptum irrumpere , albue eXundare . Assentior tum Laelius : verum quia de

I igri . sermonem intulisti , qui una cum Euphrate Mesopintam iam

70쪽

64 VERIS HERCULANI

Eodem tempore. tam iam complectitur, sine, ut te unum interrogem. Cui ego: quo Nilus, ea crescix Per me licet. Et ille : Compertum id temporis, quo Nilusis iti. eXcrescit , Euphratem pariter assurgere , & hinc Mesopota- 'aivibus . naiam, illinc vero Syriam, Arabiamque perluere: id autem non certe a plu iis : quod rarb aestate his locis , ex quibus Euphrates erumpit , delabuntur . Ita vero , tum ego et alia enim eXtumescentis Euphratis caussa , dc ea , qua p erique

eX nostris maturo jam vere augentur : sunt autem niveS,

quae eX Armenicis , Medicisque montibus Solis vi liquatae defluunt, inque Euphratis alveum receptae, illum supra ri- P.S ire cogunt , camposque perluere . Et ne longe eXempla

petamus , Ticinus , Padus , Athesis , liquatis in Alpibus ,

Maio mense nivibus, intumescunt . Hoc loco Veccenas: Si caeteri fluvii resoluta e nive sua capiunt incrementa , cur non S Nilus P sunt etiam in AEthiopia altissimi montes, ac perpetua nive candent . Cui tum ego : Augeri etiam nivibus non irem inficias , nisi id pluviis evenire compertum c flet : At ille, multi exploratum se habere, aiunt , eX relatione AEthiopum, quibus utpote indigenis potior adhibenda fides est : ratissime admodum in AEthiopia pluere: & quaera ae decidunt, aquas sabuloso statim a solo exhauriri: arida quippe , ac siticulosa tellus eAistit . Verum, tum ego, CUmlOULe , lateque AEtiopia pateat : quid quid enim ultra AEgyptum , O Numidiam terrarum est: ad utrumque OceanumeXcurrera S, P thiopiam veteres appellarunt: inde est ut Varia in ea soli natura sit : circa Libyam, atque ea loca, quM deserta sunt, & unis , ut dixi, arenis squalent , nulli imbres : in aliis rari: at ubi Abistini incolunt, continuae eo tempore pluviae: eX his verb Nilus cum veniat, nil mirum i turgidus intumescat. Egregie, inquit, Mecoenas: sed quid Caietani de Nili u de Cardani placito P putat hic, ni me fallo , idcirco Ni-

Incremento isent o turn excrescere , quod altius mare crina sit, in terram influit,stientesque Nili aquas submovet , inque fontem ire cogit: hae hunc in modum expulsae accumulantur , superatisque riparum objicibus exundant . Cui tum ego : Sed si ita: iam toto anno Nilus tumesceret : & hyeme praecipue , quando propter assiduas tempestates plus solito afflata maria itirgescunt. Tum Laelius: Imo memini te inco libello, qui de Mundo est , humilius mare , non altius terris esse , liquido demonstrasse: quod & alias memoravimuS. Teneo, tum Mecoenas: At plurimi fuere , qui Oceano augeri Nilum non levibus conjed turis assimant: ajunt enim id temporis, in quod incidit Niliaca inundatio, vehementissimos perflare in Oceano E the fias: quibus impulsum mare partim per latissim OS amnes, Partim per secretos meatus in Zembrensem , Zaira numque

lacu S

SEARCH

MENU NAVIGATION