장음표시 사용
191쪽
6OS Nam qua sorte minus premeretur, scilicet illae
Emueret, Terramque ignotis traderet undis. At quoties latere ex omni pariterque, rotunda Comprimitur moles , vis undique facta per omo Ad centrum radios Concordi tramite tendit.
6 Io Sic grave Pyramidi immiscens se corpus , abire Cogitur ad centrum Terrae, quo pertinet omnis Pressurae radius; quaque ipsa urgetur & urget Pyramis, hac debet jusso decurrere lapsu. Sic lapis ut valido jactu vibratur in auras,ois Et secat aerios violento vulnere suctus, Nititur hunc contra incumbens sublimis ab alto
Materies, talique incussa reverberat ictu , Ut centrum versus labi cogatur,.humoque
Bestitui: non ingenito, quod fingere gaudes,cao Pondere; non vano centri Communis amore,
Ut fingunt aliqui; proprio non denique motu 3 Sed bis vim passus, primum a vibrante lacerto, Mox a coelestis pressura & robore molis. NEC minus in lymphis hujus gravitatis imago das Et fida st constans reperitur: scilicet unda Nititur in fundum ; inque pares divisa columnas , Has inter se omnes libramine sustinet aequo rInde superficies patet uno aequata tenore Injice suber aquis immergens, injice ligna; 63o Ligna petent summum valido Connisa natatu , Prosiliet superas celeri impete suber ad undas. Causa rei quaenam est Nimirum liquor aquai' Fertur in ima magis, quam lignum aut futile suberet
ia Mnen simul omne perit; depulsaque quantum
192쪽
63 s Unda sua superat gravitate haec corpora, tantum Debilitant liquidam, cui sunt Commissa, columnam. Ergo vicinae vincunt, & cedere jussam Protollunt certatim, & in altum assurgere cogunt. Illa fugit sursum, propellens frivola, donec Mo Respuat in coelum, & reddat natalibus auris. His C quaecumque latent lymphis circumdata, tantum Ponderis amittunt, quanto se pondere librat Par fluidi moles: tanta nam parte levantur. Id sentire solent, pelago qui saepe profundo Funibus extractas merces ad summa tulerunt Atiquoris, & validi, cum solvitur anchora, nautae. Nam facilis primum ascensus; juvat unda laborem: Cum vero aerias grave onus pervenit ad auras, Tum labor ingeminat, contorquendoque rudentisso Sudans turba virum duplicatis viribus instat. Nuuc in aquis fieri quae diximus, omnia, Quinti, AEtheris in pelago ratione geruntur eadem. Hic tantum fines rerum convertito : metas Vorticis aetherii supremas fundus habeto;6s s Esto Pyramis hic, illic quaecunque columna est. Ut surgunt per aquas, sic lapsa per aethera cernes Corpora detrudi, & simili propellier aestu Illic versum auras, hic versum concita terras. HOC unum discrimen erit, quod Corpora quaedam 66o Ima petunt liquidi, & lando graviora residunt. At quae terrena late ditione tenentur, Omnia centrifugis cum vincat viribus aether,
193쪽
Nulla queunt ullo capere ultima Vorticis ausu. Terram cuncta suam repetunt; & adacta deorsutia 66s Quo mage descendunt, casu citiore seruntur. Instat enim aura sequax, nec desinit ictibus ictus Congeminare, fugamque fuga premit usque fatigans. AT cum librantur magis aut minus inde gravescunt Corpora, particulis quod sint minus aut mage mixtis 6TO AEthere: non quod eas vacuum per frusta recisum Segreget, ac nihilo saturas rarescere cogat:
Sed quia quidquid habent propriae terrestria molis, Hoc toto ad centrum pelluntur; at aetheris illa Si quid habciat, toto hoc supera ad laquearia tendunt. 67S I Α Μ folia & stipulas, pappos, plumasque Videmus Ante quidem volitare diu , quam lapsa quiescant: Nam vix truduntur satis, ut diffindere possint Aera suppositum, levibus ludibria ventis.
Sed coodensa poros tenues, paucasque lacunaSIntus habent; facilemque aditum luctantibus auris Dura negant; quare nequeunt cludere plagas AEtheris obnixi contra, sed tota resistunt; Ut pauter totis contendens Viribus aether Ingruit, assiduo detrudens corpora pulsu.
68s Hinc serri massae praeponderat aurea massa , Et ferrum saxo, saxum ossibus, ossa liquori Tum varii inter se distant gravitate liquores.
E R G b corporibus stat pondus ab aethere summo Cuique suum : hic centrum glomeratis partibus implet
69o Continuisque premit jaculis: huc omnia trudit
194쪽
Centrifuga virtute valens: totum Aera Terris Incutit, immersae quo stant; simul Aere tectos Continet Oceani latices, vastoque fluento
Incurvam faciem, convexumque essicit aequor. INDE coarctatae punctum vertuntur in unum
Omnes usque globi partes: & si qua resultat, Pellitur in medium subito; magis aut minus acri Impete, pro Vario textu, quo praedita quaeque est. Hinc adeo quae pressa magis, Cum sorte movendo TOO Fit vicina miniis pressae , librantur; & illa Defluit, haec surgit. Non quod levis haec propria vi, Aut gravis illa suo sit pondere: sed quia centrum Versus, inaequali pulsu ac ratione seruntur. Haud secus ac geminas triplicato stamine lances vos Cernis in ambiguo suspendi, ac vincere neutram, Aut vinci; donec posito, si forte lubebit, Alterutram digito depresseris, aut onus ipsi
Injicies aliquodue nam tunc onerata repente Praecipitat, filumque trahens assurgere cogit io Adversam. Parit oppositos Causa unica motus. Quantumvis grave sit corpus, graviore propinquo Fit leve: vanescit majori pondere pondus. Quam grave sit lignum, quanto cadat impete, nosti; Cum ruit in sylvis ventorum turbine magno IIS Fraxinus, aut crebra truncum percusia securi: Hanc tamen in fluvium mittas, ecce ima relinquet ocius, ac totis sursum revometur ab undis :Acm quod lignum grave sit magis, at minuS unda.
N A M levis est aer, si pleraque corpora cernas 3
195쪽
TaO Ipse gravis: viden' e puteis ut ab aere jussas Anilia tollat aquas ' Et hydrargyrus ipse, metallis Post aurum cunctis gravior, si clauseris illum In vitro , paulum subsidat lentus & aegre, Descensu dubio, ac demitti sponte recuset Tas Magna parte sui; tubulo Cum subtus aperto Funditur in lancem: suspensus denique restet, Et maneat propriae oblitus gravitatis in alto ;Ventorumque vices illic, & amabile sudum . Mobilitate sua, & certos praenuntiet imbres
73. Exterius viget aeriae pressura columnae; Interius nulla omnino quae deprimat aura est.
Tum pleno si sorte cado siphona videbis
Immersum, assiduo vix haustu educitur aer,
Cum simul ascendunt latices; fundoque relicto VJ J Alta petunt, recidunt; surguntque, caduntque vicissim
Maeandrique Cavi sinuosa volumina tandem Percurrunt faciles, atque uno& simplice motu. Haud secus, extrema pannum si tinxeris ora, Paulatim e vasis fundo levis unda feretur,
του Et pannum late diffusilis imbuet omnem; Donec summa petens labro destillet ab alto. ERGO aer levis aut gravis est ratione propinqui Corporis; & quanquam Currentis ab aetheris orbe Centrifugo semper leviorem suscipit ictumT4s Quam liquor omnis aquae, tamen illum deprimit ignis
Ipsaque in exiguos rarescens Unda UaporeS.
Haud aliter sensim tollunt se nubila coelo; Quae matutinis vespertinisque videntur Temporibus , fumi in morem, consurgere terra,
196쪽
VsO Saepius e pelago, fluviis lactibusque, vel udis Vallibus & pratis, ubi largius incubat humor.
Partibus aeriis quia tunc fit rarior unda, Et minus aetherii persentit verberis ictum; Erigitur super, atque loco sibi cedere cogens s s Paulatim it sursum, coeloque potitur aperto. Tum solito gravior nobis ostenditur aer In tubulis, quos hunc ars mira paravit ad usum. Mercurii molem quia tum, qua parte patesCunt, opprimit incumbens ;& qua clauduntur inanes τω Aeris, urget in hanc, sursumque ascendere cogit. Particulae vero surgant Cum semper aquosae, Quas magis atque magis Phoebi rarefacit aestus Fervidior; tantum in numerum regionibus altis Conveniunt, ut jam nequeant consistere seorsum: 76s Frigus ibi sed enim, ne pergant altius, obstat. Ergo se tandem per mutua vincula nectunt: Et sic in guttas parili magis aere densas Cum rediere, cadunt. Simul aer ipse resurgit; Inferiora tenet quoniam liquor. Ocius imbres ITO Labentur coelo. Sed Mercurium ante videbis Ejusdem in longo tubuli descendere ramo: Exterior si quidem minus illum jam premit aer Parte ex opposita. Quin ipse metallicus humor Mercurii coctus graviorem decutit auram, 77s Ac sensus hominum fugiens ascendere discit; Cum fuerint ejus sic attenuata calore Semina, ut aeriis gracili subtemine praestent. SIC ubi Vere novo squalens ager omnis in hortum
Vertituri & frondes meditatur silva tenellas,
197쪽
8o Haud mora praegnanti consurgit in arbore succussi terra veniens, atque ab radicibus imis. Namque ut collectus longae per frigora brumae, Ac caecis Terrae latebris absconditus humor Incipit afflatu radiorum agitante moveri, 8s Exhalat nebulas tenues, udumqUe Vaporem
Sulphure diluto foetum, salibusqtie solutis et Unde mador terris & sertilitatis honores. Sic adeo per particulas attollitur omnis; Et passim offendens in humo nutritia plantaeno Stamina, reptantes fibras similesque capillis, Ingreditur tubulos DCile intromissus hiantes, Angustasque vias alimentis pinguibus implet.
Dant facilem scandenti aditum, Clausoque recursum Calle negant tenues suspenso Cardine Valvae. 9s At calor interea reserat turgentia ramis Germina, praeteritus quae sensim foverat annus. Jamque laborati duro sub cortice succi Erumpunt; frondemque & flores ordine miro Implicitos, unctae monstrant in acumine gemmae. Soo Haec autem ut primis valeant se efferre diebus, Ille potest satis esse latex, quem continet ast OS Autumni memorem, &Cui bruma geluque pepercit: Verum ut serventur posthac crescantque, necesse est 'Auxilium adventare novum, succosque recentes.
Fos Qua ratione igitur supra liquor intimus exit,
HaC etiam novus adveniens ascendit ab imo
Arbore sic tota nusquam intermissa liquorum Fit series, & qui sequitur propulsat euntem :Utque dies crescunt, crescit quoque motus; & ingem
ει O Undique productis radicibus innuit unda.
198쪽
Nam verni accedunt hybernis imbribus imbres rEt jam sublimis dominatur in aethere Phoebus ;Quo calefit Terrae facies, auraeque tepescunt. Ergo tunc si bris humor venit ubere pleno.S ZI Tot fontes rivis formant Coeuntibus amnem, Qui truncum invadens, tenero sub cortice lignum Irrigat, ac laeto perfundit rore canales Transversos; & alit genitalia claustra medullae. Nam vectas deponit opes, pariterque repertis Sao Imbuitur: sormas hinc se convertit in omnes , Dum varios penetrat longe lateque meatus ;Passim & sermento veteri commixtus oberrat, Partibus adjiciens partes, nova tegmina priscis Tegminibus.. Sed cum jam exuberet, omne foramen Sas Intrat, ubi resident ramorum exordia prima: Haec aperit, pulsatque foras, ramosque valentes,
Ac bifidos trifidosque simul producit in auras. Ast ubi poma latent incoepta, suisque reserta Seminibus, liquidam tubulis huc invehit escam.
S3O Poma tument, flores cum deposuere caducos;
Et sormam accipiunt sensim, propriumque saporem: Ac se se expandunt, pomis umbracula , frondes. Sic uno ascensu conditi saepe liquoris, Qui pulsus venit e gremio telluris opimae,33 s Et primum nata est, & mox adolescere coepit,
Et parte ex omni crevit renovata quotannis, Quae nunc praecelsis e montibus eminet arbos; Ventosoque ferens nemorosa cacumina coelo, Badicum sylva terras exhaurit alentes.
S O CONTEMPLATOR item, qui sons devectus in hortum
199쪽
Vertice ab excelso montis, reserata sepulcri Ostia cum fuerint, plumbique solutus opaco Carcere, deductos jaculetur ad aethera fluctust Atque ibi se se ipsum conspergens rore reflexo 8 is Dissipet in gemmas; factusque argenteus imber, Cum sonitu tremulo stagnans diverberet aequor. Scilicet impulsu saliens estertur eodem, Quo summa praeceps ab origine venerat illuc Declivis: secitque levem, modo cum gravis esset, Sso Continui series tantum inclinata canalis. Ceu duo cum surgunt adversa fronte supini Contiguis montes radicibus: ecce revulsus Vortice ventorum, aut tacitis sustosius ab annis Forte silex, summo alterius de culmine praeceps
8 Is Si ruat, immani lapsu petit ima resultans Improbus; angusta sed non in valle quiescit;
Verum ipsa gravitate levis, jam surgere montern Audet in adversum, atque animoso proxima saltu Appetit; exhausto donec latera ardua motu 86o Deserit aeger, inersque relapsa mole recumbit. Ρos TR ΕΜ o coelum observes. Ibi nare Planetas Telluri non absimiles, & Corpore Crasso , AEthera per liquidum, ac volvi Constanter in orbem Cernimus; enormes quasi sint sine pondere massae:
86s Quandoquidem fluidis, aeque ac nos, undique cincti, In nullam possunt Mundi subsidere partem :Sed, quo sunt positi semel, illo deinde moveri Curriculo debent: ut non mutabilis unquam Orbita sit, nullisque forinsecus obvia plagis. 8 o Sol illis vere centrum est: nec desinit illos
200쪽
Incutere in Solem, quoad in se est, concitus zether. Sed quia substrato pariter sunt aethere fulti, Et vim centrifugam jugi Obtinuere rotatu,
Propterea servare locum coguntur eundem;
S s Viribus hinc atque hinc libratis; ordine miro
Quem tua gens vel nescivit, vel scire refugit, Scilicet invisum metuens ibi cernere Numen. Sed quamvis omni cassiis gravitate Planeta, Suspensusque suo videatur currere coelo; 88o Νon ita, quae vasto complexu corpora portans Circumagit secum, & privato turbine versat.
Namque his ossiciunt fluida, & suus ingruit aether, Ne proprium linquant, cui sunt addicta, Planetam. Unde, brevi ad massam redeant projecta, necesse est fg ue Quo fit, iit is molem servet constanter eandem. HOC igitur teneas animo servesque fidelis, Quod Ratio docuit, quod dc Experientia monstratrNil grave per se se est; gravitatis plurima quamvis
Nomine donentur, tanquam foret indita virtus. S9o Ε T vero videas naturae multa referri, Quae tamen in dubio est an primitus insita vere, An magis ex alio veniant superaddita rebus. Credis aquam ex se se, natura & sponte liquentem lAspice concretam. Vi frigoris algida, dices, Sss Vertitur in glaciem : quin vi liquefacta caloris Dissiuit, urgebo. Scytha judicet; ille rigenti
Sub coelo natus, totum qui pene per annum Venatur niveos solidis in fluctibus ursos; Aut Magellanae vix cognitus incola terrae ;