장음표시 사용
151쪽
re , sequeturne inde , eum debere eirea Iuum rorari cinarum , S praeterea componers vorticem iumedio ejux in quo fumoaisur Wr Dei
tempore ad remus rationes, finι reddi- rurae p. quam Wrosimilem , praeter experieu-τιam , qua eam jam firmat, exh/bens ex uos αν-ryx aquae in majoribus. . . .
. RESPONSUM. C m omnia. sere, super hoe articulo quae
quuntur, proposita sint & resutata in prima defientione, inutile foret ea resteterect secunda ad illa vice respondete. ' 'ARISTIPPUS.
152쪽
a 6 RMUTATIO SIC UNDAE DEMOCRATES.
Die portur , mi Domine , es conarum , meIactionem, auo primum Elementum replens eorpus astri rendir ad propellendum linea re&ά δε-cundi globulos , supersciem qui attingunt.
DIc potius tumet ipse, mi Domine, ν
luti Cartesius dicit, quandoquidem eum delandis, quod si centrum vorticis foret materia vacuum, si motus vel impulsio linearum, suae in circumferentiam desinunt, esset eadem, rore ut sequeret ur idem essectus vel fere, prout dicit Aristippus;atque id clarum est ex eo, quod oculus, in quem istae agerent lineae, omnino, imitem quandam reciperet impressionem; atque huic Principio Cartesii adjungendo Principium aliud, quod pariter ipsius est, hujusmodi fuit formatum ratiocinium. Livit etiam nullum daretur astrum in centro vorticis, si par est materiae circumferentiae conatus, eadem debet in oculo fieri impresso : jam ex. quodam Cartesii principio par est conatus ch- Cum serentiae vorticis alicujus Planetae , absque hoc enim si soret, non conservaretur adver-Sus conatum materiae magni vorticis , igitur eadem sequi debet impressio : impressio autem alicujus vorticis, cui astrum pro centro est. in eo consistit ut exhibeat oculo illam impressi nem recipienti Solem quendam : igitur impres- .sio alicujus vorticis, Cui pro centro quispiam Planeta est, debet etiam exhibere Solem quendam a
153쪽
dam. Igitur Iupiter, qui non admodum a nobis est remotus, debet nobis videri Sol qui Dpiam, & sit remotior esset a nobis , videretur stella quaedam. Exime, si potis es, huic ratiocinio Cartesium.
Quare uiruaesingula terrestria corpora non recedunt, et in aerem per fragmenta disse liunt juxta magnum Osrum principium , scilicer omne corpus in Drum circumactum rondero ad recedendum a centro fui morus ρ
Non possunt illa recedere nee diFilire, quoniam materias eundi Elementi ea cingens , cum majoriae illa sit motu praedira, praetervehitur, eaque repellendo ueter et premi; in se invicem ab omni parre.
ARISTIPPUS. Ista pressios eo modopuger singula illa eorpora
retinere, an non evidens est eam oportere. es omriorem , ac est morus circularis, qui conatur ea amovere r
ttamen nunc videbis i stim morum alios ha- ,eνe gradus ; omnis enim gravitas retrae non si si eis illi superando, quoniam eam ille fecum rapi , atque etiam unico momento plurima facit milli ria conficere, veluti vos Cartesiaui contenditis ;cum ramen ad superandam pressionem , de qua β-gitur, opus ranium sit eonaru , quem adhiber os urediendo infans artollens pedem , quia ille eum separat tunc remporis a terra , eui Iecandι Et menti mareria eum quasi a rigabar.
154쪽
Respondeo tibi, mi Domine , Iicet totam serram circularis ille motus ea ratione abripiar, hauJramen exinde fore ur validum de violentia oriarur praejudicium in menre ejω, eui succurris mare. riam in genere esse indisse nrem ad quamcumque demum morionem, eamque non dici Flus vel mianasgravitatis habere , nisi ratione E comparatione ad diversas partium fisarum figuras , quorum unae apriores sint celeritati, ac aliis. Iam vero
quod spectat Fressionem , qua secundi Elementi
materia corpora terrestria compingit , estque -- pedit ne in aerem difffitiant, verum non est, utru credis, conarum , quom adhibet infans pedem arrialens , eam Iuperarc , imo tantum abest, ut
e contrario ille conatus videmur eo magis rerrae
adrigere corpur infantis reliquum , quod , cum unicum tantum cum leva Io pede constituar rorum , per eonsequens avgcr pressi onem, cum cam . 'ers ferara.
Non hic agitur de motu, qui terram abriapit , agitur de eo I qui eam circa centrum iuuin facit rotari. nec Aristippus nec Democrates admodum revi stram exponunt mentem hoc in loco, ubi satis adparet eos se im-Peditos comperire. Solum aes versarii ipsorum ratiocinium clari ostendet eos non resPondere. En illud. Motus ille telluris circa suum centrum, qui etssicit ut si ustulae ejus partes plura conficiant
θ iliaria singulis momentis, infinite rapidos
155쪽
est violentusque Igitur ex principio motus, omne corpus in gyrum circumactum sonatum adhibet ad recedendum a centro sui motus, terrestria eorpora summum adhibent conatum
ad se projicienda in illa fluida spatia, quae
terram cingunt. opus itaque, ut pressio materiae coelestis ea prementis & propellentis ver-εus centrum telluris, infinita sit quasi ad illum impediendum projectum : monstrat tamen experientia nihil opus esse ad. superandam istam pressionem. Infans enim quatuor anno rum, cujus terrae adfixus pes est ab eadem pres.sione, quae illi adfigit lapidem molarem, eum pedem attollit, S ab ea separat ne tantillo quidem adhibito conatu. Manifestum est altero illum pede terrae inniti, verlim quid hic id facit 8 Adquirit ne ita innixus parem isti pressioni vim, quam materia coelestis supponitur peragere in terrestria corpora, in rupem , ex. gr. , quae absque illa pressione vi principii motus ii, aerem projiceretur majori cum celeritate ,.quam qua globus tormentarius ex orificio ex plosus tormenti impingit in murum quendam Quod si nihil melius. quod dicant , habent Cartesiani immobilitatem.telluris adverstis. Copernicum pro demonstrata habeo. Veri simum enim est hoc principium, omne corpus circumactum tendere omni sua vi ut recedat amotus sui centro; S cuicumque lubuerit serib, haec perpendere, videbit, si supponantur diversa principia Cartesii, & verillima quae in univei a sua habet Philosophia, vulgaria maxime argumenta Physica , quae tape contra Copernicum adhibita fuere , Demonstrationem
156쪽
i. Quoniam hac ratione , D. Garresiane, conren-δis omnes meas objectiones solvere, ne aegr/feras, si mutuo fumam unam ex iiν Peripateticorum nos νum, quam omneν pro eo jactamus , quae νω adsuurιtim debeat redigere.
isque circa iliam Diss magnam exrensionem aeris, quem eum illa facit defcondere,eamque ubique com/rari insolari vortice. Volanr illam senos risMm, quam ise Philosephaν velari in rrangitis projicit,'absque probatione, omnino nequire eo ei S Iiri'ι iIta non reperireturosa, tamen aera passisibile quasi fore , αι haberemus aerem circunos. Nequit tua conripi , inquiunt, juxta Vfu- enim aEr nihil aliud est praeter congeriem panium renii Elementi admiatim exiguariam , E ab se in mum βυvnctaram istaeiu obsequentium motui , quem iis exigui seundi globuli, quibus innatant, imprimunt. Jam vero bares itasnt , gna rarioris flari floruiser, ut terra permeans omnia isbae immensa Daria, reperiuntur a Deo, illaenidi usque ad eum, in quo nunc ver rur , s bi conservasset omnem illum ipsam ambientem a/Wm, rnione massa hujus multo miniss δε- illa sius Planeris praedira fuisset eadem cia
rirare , ta eadem determinarione; quapacto omnes,sae exiguae parrex adeo sejunctae, adeo inde pendentes ab invicem, S ram Deile insessipientes moxum materiae carissis , per quam istans iliaν
157쪽
Quod si Peripatersi ad animum adverti sent
omnes istas partes aeris quantumvis exiguas, ab invicem separatas, Et mobiles , excepris rameu partibus terrae, omnium tortur universi esse era* fmar , aeque facili concepissent negorio, illas ρα- uus sequi S comitari istum Planetam , ae concipimus inter siversos cursores qui omnes eandem emeriuntur viam , ineptiores ab aliiν superara
SCita est Cursorum comparatio. Verum silla hic locum habet, terra & aer debue- . runt ad eundem locum pervenisse tempore satis diverso; cum enim massa ipsorum , soliditas , & figurae infiniti divertae sint , debuit unum altero plus impendi se conficiendo itineri temporis; attamen clim in eundem deberent Pervenire locum . in eo mea sita est dissicultas quomodo se potuerint reperire denuo, quod tamen accidit, ita debito tempore. Quippe si supponamus terram primam perventilla ad certum quendam locum magni orbis, quem illa describit annuo suo motu , clim illa ibi suum non exspectarit aerem, versim e vestigiose adcinxerit itineri ad obeundum suum gyrum, rogo quo orbis loco ille eam reprehenderit ρ Vei sim oportebat, omissa illa comparatione, quae eo tantum facit, ut difficultatem sentiendam exhibeat vehementilis, cogj-
158쪽
tare de responso ad hane quaestionem : quomodo in evidenti illa distet entia naturae, & quesitatum quae tepet tui tui inter aerem & terram ratione morus, potuerint eandem utraque sequi determina donem, eundem motum . & Conservare eandem celeritatem, descendendo ver Sus centrum magni vorticis, in quo terra comsuum perdiderit, facta est Planeta; atque id nec secit Demociales, nec umquam factutus est.
illud eonfirmandum , an non alia tibi posset objici illi prorsum contraria ρ ex. gr. veliari ventus dispergit, o diffsar pulverem , an non possemus di- ore, pari modo materiam caelestem dcbere dispergen et des are parres aeris, quaesunt ιn qua tion
Iωῆὐ vero, mi Domine, sed ad sam obj Bio- 'nem nonne posset etiam responderi, s ve1 rvs puI--rem dissiperit.di pat, non esse nis quia exhalationes , vapores, ex qBrbus componιtur, δε- versis moribus gaudent ae inpersis derermination bus inter se , quas iis in proclivi est evini o communicare. yam aurem eum issιν rodi non reperiarur dι verssos iis partibus caeles is materrae , in qua rotum es uniforme, quo Ioco voltis illam
aerem dispergere is iopam, -luri astr despergit pulverem di Harqux t
V Alorem rationis, ob quam Democrates dicit ab aere pulverem dissipari, non exa
159쪽
mino. At equi dem novi, rationem. Ob quam duo liquores, qui miscentur , dissipant . ut ita dicam , alter alterius partes, esse meo qui dem arbitratu, quod partes insensibiles unius liquoris ex petrie cedant illis alterius, & ex Parte jis resistant, easque repellant; &, eum motu in omnem partem sint praeditae in eo enim ipsarum consistit liqui sitas ) invicem confundantur ut unicum taut lim constituant totum. Qudii si alter horum liquorum , cui alter est in nasus. motu suo gauder peculiari versus aliquem locum . si est. e X gr. , rivus, in quem effunditur vas vidi plenum. cum aqua CommiXtum vinum ahripitur eli ver sdm , quo tendit rivus. & crebi di postquam cum rito flu- erit, eum in modum diis patur, ut ibi non amplilis videatur: atque en id, quod debuit accidere adii , ubi e circumferentia vorticis Veralis centrum est prolapsos. In itinere suo ostendit fluvium materiae coelestis rapidi ili-rnum, cum quo, ratione suae liquiditatis, debuit misceri , & quoniam ille fluvius versas certum quendam fluit locnm , aer etiam debet cum ipta fluere, & deinde dissipari, veluti illi, quos Democrates conatur refutare, di Xerunt:atque adeo; sicut recte coneluserunt, Cartesius malε admodum supposuit, T erram pos
se descendere versds centrum Vorticis, Conservato aere, quem circa se habet: atque id
est& erit se in per capto impossibile. ARISTIPPUS.
160쪽
Cirea suppositionem , quam formar Gartesur, Lunam scilicet circumagi in vortice rerrae , vide-3ur enim , illa fi vera sit supposito, Lunam advenientem in .A.-ex .A. abreptam in B., debere e vortiee in C egredi, in Z. tendere , quan doquidem illa eum iis Mem adhibet conatum jusera vestra motus circularis principia, S praetcre βnibiI ejus impedit egressum eo in loco , tibi marcria ad eundem jam determinata est cursum.
Crede tamen, mi Domine, eandem illam ma-reriam . de qua ribisermo es , quoniam levior essPlaneta , auto eum provectam , atque exindo eum perperuo repellentZm intra i ius vorticem , impedire ne inde egrediatur.
IN primarum objectionum refutatione huic satisfactum fuit articulo.
Possisne adhaee mihi dicere, . qua e EIemen ty-frix adscribatis proprierares, quibus ea gaude re non ultra Ditis, quam utiles vobiyiunt λ ex. gr. , ma eriae primi, facilem esse divisu , id neam figuris nulla negotio mutandis, ira ut a F-que difficultate omnia possit permeare et verum ilia proprietas ubi molesta vobis redditur , eum de explicanda agitur Magnetis natura , pIane cos prariam irai adscribitis. Eam enim in explicarionem indigetis exiguo quodam Striat Materia vortice Magnetem ess Terram circa. Perrinet si materia, dicitis , ad primum Eumenrum o ad