장음표시 사용
131쪽
ctum , Omner simul conspirare ad ea altius magisae magὶs levanda, ae forte non deserenda , ms , postquam, perpetuo ea cum Miraverint , eorum ruerint infregerintque ramos es pariter , ira urnon amplius Iis immiscendo irregularitati Aur rarum ipsorum , ijla omnia omnino aut di Uavs- rint, aut adegerint, tamquam graviora, ad redeundum versus afri discum.
Unde igitur Iapis in aerem projectus eirea rem rem nosram versus eenrrum a materia fecundi Eumenti eum violentia repellirur , unde illo, aurum abest, ut pari modo partes tertii Elementi
propellar, motui quae parum aptae, aequdae illaiapix, plan8 e diverso se iii implicat easque , ut tu dicis, aliouitr
Ratio est, partes istius lapidis colligatae,
et quiescentes juxta se inricem componant corpus quoddam solidum, quod non nisi exigua quadam praeditum est superscie respectu ux, quam baberens omnes di partes istae, si ab invicem e fanν separarae , in pulverem redactae : Iam quoniam ista colligario es exigua illa superficies in cauisa sunt, ear materia secundi Elementi , quae isum lapidem tangit, illum iu ρIuribuspu Bis nequeat contingere, sicuri, absque hoe Iis rex , contingeret; proinde S ille lapis ab iis , in mero ubi versatur, i nequi ustineri.
132쪽
16 REFUTATIO SECUNDAE ARISTIPPUS.
Judicet, qui veIit, de omnium barum rarionum pretio , ego sand iis conten rus sum , cons- Iium ramen GFi sequens argumenrum melius tuorandi.
RESPONSUM.ARistippus ille Peripateticus profectb
commodus homo est , S sanε non sine mytiei io hie illi egregium illud datum est nomen , quo insigniebatur olim celebris quidam
Philosophus . cui moris erat omnibus commodum se facillimumque praebere. Judicet qui velit, inquit, de pretio harum omnium rationum , ego faue iis contentas sum. Oportet
ut illi facilδ possit satisfieri : verlim en tibi duobus verbis, id quod impedimento est, ego' ne contentus sim.
Primo Cartesianus Democrates nullam a fert rationem , ob quam , cum juxta Cari sum vi principii motus nostri terrestris vorticis aer propellitur vers.s centrum a materia Primi & laeundi Mementi, e diveri aer Vorticis Solis propellatur, juxta. eundem Cari sum , versus eircumferentiam ab duplici illa
Quare, quaeso, duplex ista subtilis materia in itinere suo obviam facta partibus nostr, aer is, easque ostendens motibus suis adeli obsequentes, eas a terra non facit recedere, ut '
133쪽
illas in circumserentiam propellat terrestris vorticis, sicuti illa dicitur propellere aerem Vorticis Solis ad circumferentiam istius Vorticis Hoc si fieret, actum foret de vita nostra : etenim non amplius , quem respiraremus. haberemus aerem, verum hoc excepto Consequenrer ratiocinaretur Cartesius. Quoniam igitur re ipsa contrarium fit, sequitur aere in vorticis SoliS debere etiam veris Sus centrum propelli cum omnibus magnis fragmentis macularum Solis , quae quamprimum juncta constituentes illud opacum corpus, quod Peripatetici contendunt ibi loco' itellae debere formari. Aristippus ut non foret Contentus , oporteret ob defectum legitimae , disparitatis , uti in Scholis loquun
Secundo Democrates rationem adfert, cur lapis verssis centrum nostri vorticis descendat,
scilicet quia lapis ille corpus est lidum compositum e partibus tertii Elementi juxta se invicem quiescentibus, exigua admodum praeditum luperficie respectu ejus , quam haberent omnes istae dictae partes si illae essent ab invicem separatae, quod essicit, ut ille lapis ab iis nequeat, ubi in aere versatur, susti
Verum primo, in principiis Cartesianismi Pars quaedam materiae supra aliam quandam non remanet quoniam ab illa sustinetur, sed quoniam illa vi sui motus aliam hancce, non tanto gaudentem, adigit ad se inferisis collocandam a Nec hic Cartesian ε respondet De mocrates , & proinde non respondet recte. Etenim , ' dum hic Cailesius defenditur ,
134쪽
agitur de ostendendo, Peripateticos ex pro priis ejus principiis non rise deduxisse coninsequentias illius consequentiis contradi et
Praeterea , si instar Democratis ratiocinarer , en ego quae dicerem.' Moles aeris &subtilis materiae, quae infra lapidem est, saltem conatum adhibet ad eum sustinendum, eumque quan sim potest in altum repellit, &aequalis desuper moles eum non insta detrudit,
quoniam illa molein omnibus suis viribus recedus centro versus circumferentiam. Infern ε igitur ille lapis propellitur , non ve d supern.
repellitur. Ad naec indifferens est ad rem nendum , in quo versatur loco. Igiter se pensus in aere manebit. Ope horum principiorum exiguo sum tu construerentur larnice S.
veniamusjam ad rationem ductam a superficie. Ob oculos ponamus ramosam quandam partem tertii Elementi a materia propulsam primi. Rogo, an non illa ramosa pars aequδparva lit praedita superficie, relata ad quantitatem materiae primi Elementi eam propellentis, ac lapis respectu massae aeris & materiae subtilis , quae infra ipsum reperitur. Hinc illam ramosam partem compositam ex unitis partibus & juxta se invicem quiescentibus compone cum infinitis exiguis granis pulveris primi Elementi separatis, eam quae Pro Iellunt. Illinc ve o confer partem aeris, vel apidem cluendam cum certa quadam quanti late subtilis materiae eum pariter impellentis. Evidens est proportio. Si igitur in nostro Vortice massa aeris S subtilis materiae nequit impellere
135쪽
pellere lapidem, qui supra se est, ob exiguam , qua lapis ille gaudet , superficiem,
atque eam ob rationem illum sinit descendere. manifestum est, etiam in centro vorticis Solaris massam materiar subiit is per mi isuram , ut ramosa descendat pars: atqtae adeo omnis materia tertii Elementi omnia macularum Solis fragmenta centrum verssis descendent, - atque ibi component istud opacum corpus , quod Peripatetici ibi ex principiis Cartesii vo- hierunt invenire.
Dehinc cui usui vas Democratis , nisi ad ostendendam vel falsitatem principii Cartesi, vel malum usum, cui illud adhibet iste Philosophus. Igitur injuria hic contentus est Aristippus; ac non sine ratione mihi hic non sati rufactum aJO.
Iterum argumentum est, modum, quo Car- res uν explicat lucem , non possa sub ero eum i io , quo suos inter δε disponit vorrices. Primo suppono cum isto Philosopho , numqvamns unam rantum seliam reperiri intra circvm remiam unius e usdemque Sphaerae, es omner aliae esse diversit nodo remoras , ra Ura , quam infris quam ad larera, a centro universi. Non id admodum rectε exprimit mentem Cartesii, nec auctoris Itineris. Meundo , Iucem consistere in conatu, quem adbiber primi Elementi maeteria, quae reperiruris renrro varricis cujusdam, ad indo recedendum , tinde aecidit , ut, dum materiam caelestem, qua
136쪽
nabilibu/ ,.Hle conatus illaque impulsio sese rienda exhibeant in omnibus lineis , rnde circumferentiam rendunt, quarum nonnullae obviam factae oculo, ubi conversmi es versus astrum tacidum , premunt et agitant flamenra nermi eius optici, eo modo , qui in anima sensum viis
sonis producit. ,sim adfrmare, mr D. , in binici Uup
pinitionibus , nos qui, versamur in vorrue Solis fore ut non poterimus ulla tellam cernere ς ere nim concipi nequis, ullam nobis posv fua -- Mendam exbibere impulsionem nis duobux modis , mel immediatὰ ope radii vel linea marctriae caselestir fui vorticis in oeulum de emis, veI mediare ope radis SoIaris repereusii versus o tam ab radio quodam vortici'stu ellae; Iam vero conrendo , utramque earum impulsionum
os imposbium. Primam , quoniam suguli
137쪽
rtices separato suo gaudenr spatio)diversis
fuit mortibus , ita ut lineae unius numquam confundantur eum Iineis alterius , verum iugu-Le desinant ad cireumferentiam suae propriae Dbarae. Secundam , quoniam Iux a Cartιsum , vor-rices , licet inaequales magnitudine, semper debent esse aequales viribus et Jam illa a qualitaν inde rantum provenit , quod stella un1us uu formiter in Drum cireumacta materiam sui caeli propellit eontra circumferentiam illius aliorum praeesse iisdem cum virιbus , .quibus fletiae aliorum istorum materiam fui conIrini caelum illius impellunt , unde ad Irmo pro cerro mauriam timur vortieis non poli se repellore illam aiteriu/y nee facere ur ea versus tantrum recedat.
Fareor omne illud ratiocinium primo inruit videri fatis cohaerora , . Hrum ne in eo decipiendos nos praebeamur. sus in duas diversas deseriamruationes ut distinguam motum, qui exorirur ex conatu , quo astru- aliquod propcllir radios ma- rariae coelestis illud eingentis. Primam quam fumus nuncupaturi determinarionem , ilia est . Iuxta quam si radii liis is directis verrus circumferentiam stropel nror , idque ab actione quadam , quae ab uno extremo radii ad allexum diffsu πιιι rur pari cum celaritate, ac illa , qaa movemur unam ex extremitatibus alicujuν baculi , s suriendam praebet in alio exfremitare , prorsus k quont m parrea sngulae radii laudiccin ac Parrex fetuta baculi, se inviis eam sequvnetaris immediata atringunt. - sisera, quam determinarionem secundam vσ-
138쪽
rabimus, illa es ouxta quam Urum quodpiam imorum e reumagit materiam , quae supras est, Uis istiui motus format vorticem quendam, eumquo
latur adversus morum vicinorum. ι
Hisee duabust postis determinarionibus nore mihi aeque ae.ribi verosimile fit, utramque illarum impulsonum, de quibuν qu tio est, esse impoάει bilem ; Iicet verum sis , materram primi Eumenii , ex quo ostrum aliquod componitur, propellere materiam caelestem , qua Uras es, in omnibus punctis imaginabilibus, illumque e
narum eamque impulsionem inde transferri iis omnes lineas, quae tendunt versus circumferentiam vorricis sius astri, si interea ad animum advertamus omnem illam enumerariovem linearum haud alias hia comprehendere , praeter Ulax , immediard attingunt superficiem istus eorporis lucidi , proinae o eo moventur es opeltantur , agnoscemus easdem livae tineas.fusseiuni ad regendam illam superficiem , isse sincere ad implendam etiam omnem ex ransonem vorruis fumiam ad endendo versus fiscumforentiam , quod in ea sώ s, cur HLineogantur ab se invicem recedere, prout illi par- propriores unde necessario sequitur, in eum Issique in superiorem venerim parum , δε relisquant 1patium planum revera' mais rariis cujusdam caelestiae ejusmodi ,' ae s illa quae eas componit , verum diversa in eo, quod, moveaturi iis in loris juxta primam determinansnem , illa faciatim/ smuem quandam
139쪽
ia repeIIunt, duntaxat o praeci se vi qua-rim adcommodata ad quantirarem motus in limis rectis , qua Uti eas superant; quantira. rem enim circularis morus quod spectar , illa impenditur ad sustinendam aequiparandam impulsionem linearum istorum vicinorum vortia cnm, et, Iitat objiciatur', determinationem istius circularis esse dioersam , non potest illa tamen
remorari conarum istius motus in lineis rectis , irio , prout modo diximuν, quia ille parricularii est uperabundanx, es unιco momento trans- fortur ex uno radii extremo ad atiud. Prater haec in eo Vortice, in quo nonnulli reis periuntur Planetae, veIuri, verbi gratia, in illonosra Solis , evidens est, ilium Planetam refectentem versus illud astrum radios , quos inde recipit , praecisὸ auferre quantitatem morux illorum radiorum reflexorum ad parrem vorticisD- periorem , in quam umbra istius extenditur Planera ; quod incit, ut motu materiae cael Ilix, quae . eo in loco est , diminuto, parι ratione conatus , vel impulsio per lineas rectar radiorum vorticum vicinorum illam debeat repellere etiam pro quarerirare istias diminutionis.
Post illa omnia videbis , si- sequarix sdistema vorticum , unum debore per suam Ecliptiis eam ex sus materia ia Polos alterius amandare, arque adeo en perperuam radiorum inre eram
Rebui Me modo eonstitutis ponamuν primo oculum quendam se collocatum in hem sphaerio nostrae relluriae illuminato quod εἰς habemtispra Planetἱ erranti in nonice solari, an non cenum ess , radioν, quox Sol ad eum emittit ocuIum , .
140쪽
Ii, qui e stellii prodeunt virinis , etiam mvIro magis ac illo agitare flamenta nervi optiri, tinde si ut motur es fens riσ , quam producunt , superent omnem motum essensationem alι
Quod fiscundo supponamur , 3IIum oculum 6 d collocarum in hemi phario nostrae teIIuriae ob- ωmbraro , quoniam eo in casu Solis radii in eum non possent dininere, nec per consequens eum mois vere , essest id, ut aliorum vorticum, qui in flarem ingresse funr , eum non impediansurab actione Solix , faris fuam impulsionem exbibeant sentiendam, experimurque eriam, eos eam cum ill fovere , quam producunt omnes radii, solares, quas Luna ad nos r ectit.
Haee s ita se habeant , quo modo communica rio materiarum vorticis unius cum alio nou destruit phaeram parricularem, quam eorum fetuti debent habrrer .
Illa eam non deseruit, quonian' supponirue. unumquemquo radium peregrini vor icii debere qui morum sius inquem ingreditur, atque eriam ωfervire ad componendam unam ex Uus Pa ribas , tam quia stro incruditur Dario proprio , quam quia idem ille morus circularir , qui imum pors lupari adferstir conarum MD- um , multo metri ordis movere maioriam, quam suo ambitu coni neris