Johannis Jacobi ÿ Ryssel, De Jure naturae et gentium libri duo

21쪽

tinet solas actiones cum bonis moribus civilitate Gentium congruentes, quae certe honestae dicuntur, qua in re elegans est locus milii Probi, qui statim sub initium de vitis excellentium Imperatorum eleganter nonnulla hanc in rem facientia loquitur. Ablegabo etiam eum, qui forte circa dictaControversiam movere vult, ad B Echergerum, qui in Nucleo Philolaphiae Ethicam aliter appellare nequit quam Ethicam. Illud autem vocabulum omnes exicographi interpretantur

adhuc addere licebit, existimo insuper, quod Domini Ethici ad demonstrandas suas Conclusiones Madamentum petere debeant ex iure Naturae cita abs Jois, quod satis luculenter probavi in Regula omnis acti honesti debet esse justa, seu non pugnare cum lege, quam regu

lam, prout arbitror Ethicae superstruere debenti lExaminavi etiam locum Gratii

ubivis obvium, qui us distinxit in ius pro lege vel pro attributo perionae, quod

22쪽

quod ius pro attributo personae ipsi non

quidem negavi, dixi, tamen, quod ille alii hoc in rectum locum non posuerint. Ubi enim de Iurisprudentia in genere loquimur, supponenda antea est lex, quo pacto ego legem Jus accepi tanquam Synonyma legem itaque .constitutam sequitur jus perfectum &ὶmperfectum , vel si eleganter loqui mavis, obligatio perfecta &imperfect a. Deinde paulo aliter definivi legem, quam communis fert eu eXpositio, quia eidem adjunxi adhuc poenam quamque acceptionem tu mihi quoad leges humanas non negabis, negabis tamen , quod leges naturales poenam aliquamdiistitent. Sed de qua objectione

cogitavi etiam in Cap.3. . aq. ubi brevissimis verbis posui, qualem poenam leges illa homini relinquant, quae certe mala Conscientia est, nam alia parnarum determinati expresia in ure Naturae non ostenditur.

23쪽

eamque per aliam justitiae expositionem paulo evidentiorem reieci. Haesupposita enim jam lege dico, quod justitia, sit implementum ejus, ita quidem, ut lex impleatur partim a Legislatore partim vero a stiriecto legjs. Et de subiecto quidem nulla restat controversia, remanet tamen scruptilus aliquis intuitu legislatoris, qui si homo est, tunc iterum res salva manet, quando Vero Drilum, tanquam legum diVinarum auctio.. rem proaucimus, tunc certe de justiti.

DE nili aliud postimus dicere, quam quod potuimus in Cap. 8. I. 7. In Capite sexto egi de Societate Eceius effectu, ubi quidem pauca verba vides, sed quorum tamen sensus erit amplissimus nequejam mecum conVenio, quod ita brevitati studuerim. Ut vero intentionem meam circa istud percipias, hoc saltem moneo, quod illa capita , in quibus de Societatibus istis in specie agitur , evolvenda sint, ibi enim non duntaxat de cuiuslibet fine sed de earum differentia mura reperies interim Venire poterit, ut certo tempore meam

24쪽

circa istud caput opinionem paulo latius D in peculiari Dissertatione videre possis.

Tandem & hoc non omittere debeo, quod mihi in elaboratione aliquid contigerit, quod in partibus tribus reliquis me ad tutiorem viam obligabit, imo quod me obligabit, ut in impressione altera hujus libri omnia debito modo disponam Scilicet, dum conscri-

is librum, initium in Typographia i imprimendo factum fuit, ita, ut TypO- graphus, qui frevi me ferme supera-

bat, ad opus absolvendum coegerit, quo secutiana est, ut nonnulla, quae adhuc monere vellem, plane omittenda sint, praecipue vero in relegendo ex-j pertus sum, quod aliquoties praeter in- tentionem meam aliquid nescio quo-47 modo, irruperit qucri parum cum

mente mea conveniebat Quo pacto coactus fui, ut unum vel alterum lo-i cum de novo imprimi curarem, eX

quibus cille restat ex Cap. XVI. i7. iii ibi dixi, quod pacta illa, quae retenus

panguntur, intuitu Interpretationis subsisterent in Interpretatione ser-

α' monis, quod tamen vix procedere po-

P terit,

25쪽

terit,quiaInterpretatio nullam constitui differentiam inter pacta scripta Morprolata,qua ratione mallem,ut plane hidisserentiam istam tolleres. Eodemodo festinans in corrigendo pecCatum commisi, multa enim errata noduntaxat circa verba, sedin circa signa distinctionum librum meum intra runt, ex quibus quoad verba indice extantiorum tibi post finem exhibebo reliqua cum signis tuae dexteritati

emendanda committens. Bene Vese.

26쪽

RE NATU SAEGENTIUM.

CAP. I.

in Genere

A' a. D 'Dinprudentiam flectat disciplina juris

naturae. Hoc uidebub modo ostendamus, res ex principiis ipsis repetenda est a. Non vero pugnabimus multis, quid de vera habituum divisione statuendum sit, quia alii litem hancsibi sumserunt. Iussiciat, quod nobis omnes concedant Prudentiam, excellenter sic dictam, esse habitum practicum, qui pro objecto habet actio- hominum Moraleri 3. 23id actio morum sit deducitui ex disse rentia thominis cum bestiis. Nam ex communi doctorum opinione actio moralis competit homini, quatenus a brutis animantibus distinguitur. q. vulgariter definitur quod si ominat rationale, ubiri nos sitastimus. Inde in voce rario se haec disserent alet, certe latere debet.

27쪽

6. Ejus duas potentia recenseo, Intenctum nimirum iriuntatem: prior consistit in conum platione rei, vel simplici vel composiva, quod est affirmare vel negare, posterior vero in petendo vςlayerseia occupatur. 7. Atque sic non opus est, ut clim aliis de tribus aut quatuor mentis operationibus disputemus, quia dicta controversiam facile tollere poterunt. 8. Sic Acilio hominum Moralis in genere est, quae provenit ex Intellectu Iollantate, quamdistin quo in justam velis sum dc honestam ves/-m m. Actio 3isa est, quae convenit cum lege, νη--sa quae fit contra legem Actio honesta est , quae convenit cum bonis moribus vel Civilitate gentium, inhonis , ubi contra hos peccatur. 1o. Ex his sequentem sermo regulam omnis actio just et est honestis, es omnia ooonsa debet esse jussa seu non pugnarecum lege. tr. Vocabulum D t varie accipitur, praecipue vero a rotio sumitur vel pro lege vel pro at risursper in D reo attributo persuae appellat quali ratem morale in persenae competentem ad aliquid j iste habendum vel agendum. idque distingvit in ter fetum rfectum, prius vocat Faculiatem

qua possum exigere id, quod mihi debetur Posternus vero Apti uilitiem, si non possum aliquid perfeciὰ rQstulare, dignus ainen invenior, cui id confera

tur quorstim reseruiit, fas jus exigeudi Elee-

28쪽

' prudentia in Genere. ret. Sed si verum dicere licet, exiguum haec GrOtii meditatio jam ubi generalia tractimus , habet usum, quia Mibin jus perfectum ines, exinde aliis conceditur, impemee um vero infra, praecia pue in promiscuis inciis humanitatis inculcabitur. Ergo legem jam constitutam ista Grptii divisio de- pium sequitur. 13. Restat ultimus significatus tanquam propri m. 'ruemm θη-νmum es Lex. 14. Iurisprudentia itaque in latissimo nesficatu est Prudentia legum, Se quotuplices intuitu causae cisin iis, suntleges motuplex estJurisprudentia is . Lex est Diarias imperotu, ob ligati subj ctos, ut fecundum istam voluntatem actiones suaου instituunt, es siquid contra faciunt poenas luant.16. Malo uti voluntate quam jussu, quia jussus praesupponit verba, lex 'atem potest etiam renullis

verbis constare, ut omnes Leges Iuris Naturae. 7. Poenia plerisque in definitione legis omittiatur, cui tamen est necessaria per infra dicenda Cap. a . . a Monendum est tamen, nos poenam stimere

tam late, uisecundum aria orie is legis varie etiam consideretur, praecipue vero vel pro Reparatione vel pro assecuratione, vel pro malo passionis , quod in figitur ob marium actionis. Sicut Gothisdixit. is Poena autem est vel expressa, qua legi ipsi est inserta, vel arbitraria, quam legislator sibi reser-

I9. Einde obligatio est visculum ab Imperante subjecto per legem injunctis, ad dandum aliquid Delfaciendum, d illa obligatio, sae deducitur ea: Iure pro attributo personae, oritur ex hac ersa legis-- Λ a lato-

29쪽

litorem, utpote qui, virtuterius, nos ad hane obligare voluit. m. In nisum actum obligat per se fidos astante lege, item Obligati esse nequit nudines

Imperam . .

M. Dare est alieujus rei Dominium transferre, facere vero reliquaserienda vel omittenda eo 'lectitur. dia. Ipsem vero vinculum, quod fundamentum est obligationis, nititur illo praesiapposito seu primo principio Iurisprudentiae Imperantis parendum. Quodque fluit ex infra dicendis p. a6.α3. Legi subjectus solus est IIbni, cujus libertatem in aetionibus suis lex restringit, propterea dicia

et . Per actionem hic intelligitur,toralis usa, quia Actiones honesta sunt alterius disciplina . dis. Atque sic bestias ab omni lege excliadimus, AEuia carent Intellectu, Voluntate , ut sontibus Aetionum moralium. Actio vero hominis legi attemperata, una voce dicitur Ob Hi ιm. 27 Ex lege oritur Dyma, quae a Peripateticis usque adhuc non exculia, sed magis obfustata est. Initio eam distinguunt in uniiversitem , tanqtiam

observantiam, Omnium Virtutum erga alios , sartaticularem, quae mediocritatem servet in bonoriam externorum distributione aut commutatione, iridest Iustitia Commutativa, quae arithmetice, ossis i-hutiva, quae geometrice profrediatur.

30쪽

ργudentia in Generae.

28. Mihi vero ita videtur Iustitia simplemem eum legis. . Lex autem impletur partim a Legulat re , partim vero subjecto, seu cui data est. Σ9. Ex parte eguiatoris Famido legem judia cando& exequendo exoquitur. Ex parte sub at, si fecitndum legem praescriptam vivio, quorsum etiam spectat definitio justitiae iuri Romano inserin. 3o Lex vim accipit ab eius Auctore, qui vel maus est , vel Homo, inde est Lex Divina Mumgna, de consequenter Iurisprudentia Divina Humana,

De Furi rudentia

inquirendi, ea Hyad actiones hominum applicandi. a. Atque sic non confunditur cum Tl eologia, utpote quae etiam explicat lege DEI, sed coiicer.

mentes salutem hominum aeternam.

3. Varie quandoque vox Theologiae supponitur, nam dicitur Theologia Moralis dc Naturalis de quibus prolixius alibi. . Iurisprudentia Divina dicit tir alias Univer*ii , quia leges DEI obligant omnes liminesin Universum, ita contra distinguitur Particulari juψi- .ciariae, de qua stro loco. huc principium Iurisprudentiae hujus primum, quod est: DEO pare. Quodque sumo, fundamentum habet ex Religione naturali. 3 . 6.Iizzc