장음표시 사용
31쪽
s Leges Divinae sunt vel Naturales'es Pestivae, inde Ius Naturae Postivum. Equidem alias distinguuntur in Morases se νemoniales e Forenses, quae divisio tanten prout suo tempore videbimus. jam aliis displicuit. 8. Quanquam enim duae estimae sint jus positivum, restat tamen obscuritas circa legem moralem. Non enim sic planum est, utrum lex Naturalis&Moralis sint Synonyma
sNatura es certi ordo Legum, qua DE O recta omnium hominum rationi sum inscriptae, utilis ex lege aliqua fundamentali obligem ad eas actiones, qua ipsera m naturaratisnati conveniunt Iustae facimias, qua injusta, omittendas. . Auror hujus Juxis mus est, qui eo ipso.' . homini dedit rationem , per quam bonum a malo discernere satagit, simul voluit, ut horum recordatio tanquam lex illum obligaret. Erravit sic Grotius, qui possit, hoc jus etiam obligare, licet fingamus DGm non esse. Erravit&Hobbes, qui jus naturale ex pacto deduxit Sicut enim priori objicimus, legem absque Auctore esse hon posse, ita posteriori opponimus ea, quae diximus Cap. LI .l9. Hic vero Autor hominibus debet esse superi, autem ille, quam mus λ . Leges naturales dicuntur alias a Divis te, qWia DEus autor est a Umversales, quia obhv omnes
32쪽
homines damnitate inles, quia a nullo principetra injustitiam mutari po Iunt, adde tamen F. I.
s. in admodum ero omnes omninolionii nes, una eademque pollent ratione, illuniversalitastha im hegiam ad singulos etiam, absque ullae e ptione extenditur, quia alio modo non essent unia versites
Sed taexcludimus, quia ratione destituum itur quod si vero hac parte dispositionem juris Mimni objicias , respondeo , verba illa non ess articu los fidei, ideoque tollenda, praecipue, si adhibit
culturajudicii hoc veritas suadeat. Inde non opus habemus, ut ad ejus defensionem ludemus invagari expositione, ab aliis huic loco adjecta
8. Hoc notabile dictu in Vim in se iure
vivere non posse. Sed dicis sic bestiae longe maiori fruuntur libertate prae Bominibus Imo vero objiacio Libertatem minime brutis esse tribuentarius Est enim libertas factillas intrir sica ingendi alia omittendι, quod quis ipse judicaverit, cluae ponit Voluntatem, Voluntas instellactum quibus
io. Hanc homo libertatem, prout humana potentia permittit, plenitIime possidet, ita ut iam quae bona, quam quae mala sunt, in arbitrio habeat. al. Cum velo Voluntas magis proclinet ad malum , convenit, ne interlius hi ni sexus sequere tur, Ut normam habeat, secundum quam iustitiam vel injustitiam actionum suarum metui possit. in Possidet enim , AZ ct .m et quae duae animae rationalx functiones plane ad hoc judicium sua sussicientes
33쪽
rῖ. Quod Intelietitum, homini, matura fateosin mente tantuni est relictum, ut adhibita meditatione, de Actionibus suis per se ratiocinari, s1mul que, an iustae an injustae praedicentur, judicare possit, quod judicium Intellectis uno verb5 dicitur C-- scientia.Dria matura aetate,ut excludamus infante qui in intellectus operationibus sint inexerciti,&extra judicium intellectus agunt, quando aliquid boni&juri naturae conveniensiaciunt. r . Ipsa tamen Conscientia Ai fiones hominum praece Felsequitur. Is si praecedit, aliquandoes perfectὸ certa, cumdat judicii rationes ex certis fundamentis, aliquando robabiliter certa, si ex fundamentis probabilibus
futura meditatur, aliquando dubia, cum haeret anceps,&adcfrtum quid concludendum est incapax, aliiq rido erranea es tenorans, si exerrore yelign*xantia justum pro iniusto, vel contra eligit. is Error vero, ignorantia sunt ves stincta sint invincibiles. V. Sisequi est vel bo quando proptermitiones secundiὶm leges commissas quieta est, vel maiasininquieta, si contra Issem aliquid effectum est. i8. Quod Hobintatem , homo ex libertate sita aptus est ad ea, quae in Intellectu evolvit, in AEE-cium ducenda, tam lassint, quam bona. tque sic pro vero Autore actionum suarum habetur, cui ct imputandae sumay Iam ρε Amomes, quae egi naturalisubsent,
quae vel justae praedicantur, quatenus cum norma conventiam, vel isjustae, qua contra sese habetis Int o si ictraotiem injusum accuratius in iure naturae
34쪽
definire cupis, tunc illa erit, quae oppositam habet actionem justam necessariam, quia actio licita ibidem est,etio indifferens. o. Itaque Actio justa vel est necessaria, quae legem, ex lege fundamentali stricto jure fluentem. Praesupponit&necessario vel facienda vel intermittenda est, vel licita, quae aequo jure ex lege fundamentali fluit, atque aut effici aut intermitti potest, sic pro actione indifferenti habetur , quae eandem cum actione licita patitur definitionem. Quanquam etiam vocabulum actionis indifferentis ita late pateat, ut non sollim actio honesta appellanda sit actio indisserens, sed & reliquae actiones, quae ab
'tat. Sed leges naturales distinguo in praeceptivas, late dictas, ita, ut sub se comprehendant&prohibitivas quae sempersint immutabiles permissLvas, quae mutari possimi , mutatae etiam sunt a DEO Principe. ata Haec nostra legum naturalium divisio duplicem nobis videtur allatura utilitatem. Partim in distinctione iuris nasura ositivi Sic enim leges Fraeceptiva sunt, quae tam juri naturae,quam positiVoconveniunt, permis de quarum nonnulla perjus politivum sublatae sunt Partim in distinetione actionis necessariare licitae. Sic omnis lax praece- ptiva secit actionem necessariam, omnis lex per
a; obligatio hominis libertatem coercet landatur in Conscientia bona vel mala Prae supposi to enim,DEum esse, quilibet, nisi sit Atheos. si aditio
35쪽
nem injustam commisit, credit, illum sibi irasci. eu-jus rei testimonium ipsa conscientia mala est. 24. ic mala Conscientiapoena propria est legum naturalium, quam in statu civili, constitutis Re-
M. De divisone Iuris Naturae agemus in Cip. 7. Iam ex praecedentibus sequentes formamus regulas, quidem quoad Intellectum. i. ' Naturae obbgari, silentia. . Gicquid eo minit conficientia perfecte certa , istudo faciendum, quicquid disconvenit est omittendum. Goties concurrunt eo cientiaperfidie e probabilitς certa, toties incoreuinctione prior est sequenda. . Conscientia probabiliter certa illa sequitur argumenta, qua accuratius cum legibus iuramus conveniunt. Confitentia erronea, ignorans expetiunt occasi nem, donee ex certis quid concludere possint. 26. Quoties abquid factum contra fusNar,rarae, quod excusare olumtu per g rantiam'errorem Hotis malo habemus conmenti m. quae r
gula coiivenit cum A. I; ut vero Actio evadere possit justi, ex regula quinta ad tempus est differenda. . 27. Aliud tamen est in legibus humanis, ubi errord ignorantia aliquoties excusare selent. G. Quoad Voluntatem. Voluntas nihilsia judicio Intesiectis effiat. 2. Et id faciendum et gat quo eonsilentiae Reguis convenit, contra,'δim abstineat, qὴod iliis adri saturi 3. notantas ηρη poto cogi, ergo,quod nos coas i aut metu
indita facimus inoisimputatur.
36쪽
αρ. oad Actione, , L Actus proaeretici in legia su Naturae to tam imp'tantur, excludimus omactus, qui sorte sortim perpetrantur , quosque
agunt infames, furiosi, summe ebrii somniantes, aliique. Actionespropriatam in i utantur, nonalisna nisi easdem auxiliis nostris adiuvemus.. o. Quoad obligquonem. Ad impossbium, obligatur. ergo ad quos actus a natura non sumus capaces, ad illos DEus nos perseges naturales obum non inquit.
ΡΞ legem landamentalem melligo propositi
nem aliquam generalem, ex qua reliquae leges Naturales tanquam conclusiones demonstrantur. a. Ad hanc autem requiritur, ut ut tomesti- . . daquata. era. q. Universiis , licet forte unum alterum continereuideatur, placuit tamen ita procedere. 3 Domestica , ut illam ratio sola ebsque omni additamenta, rationi incognito, possit percipere. Nam si ulterius pr0grederemur , tunc Ius 'ostrum naturaleinvolvere contradictionem nos is mitteremus μεθαβα Πν ἐι αλλο γενν. . Adaequata,ut cum omnibus hominum Acti nibus, de quarum justitia vel injustitia ratio nostra occupatur, sit convertibilis, ita, ut neque sit angusior, neque ad alia praecepta, quam ad haec possit extendi ra,
37쪽
nra, eaque talis, Lut statim Intellectui com
siet, hanc ipsim esse legem ndamentalem, qualem a. ipse DEus voluisset, si illam per verba hominibus praecepisse ne pugnet cum legibus dirinis positivis, quatenus ejus aliquae Conclusiones juris permissivi ab illis non sint mutatae.
6. Mimierstu, ut ad captum omnium hominum sit accommoda , quia, ut diximus, leges Naturales obligant omnes homines et Sed dicis, sic te ipsum omnibus auxiliis priva- his , nescies enim, quando ita procedere instituis. ubi erit incipiendum. Sed respondeo . in promta habeo fontem, qui mihi ad incipiendum mediasvin poditabit.
8 Scilicet incipere debemus ratiocinando a nobis ipsis,&deinde progredi ad alia extra nos. Hanc viam sequar. Quaero legem fundamentalem, eamque quaeram primo in ipsis homine, si ibi non repotietur, extra illum progrediar sed ulterior progressus forte non opus erit. q. Porro regeris, hoc modo tibi ipsi contraduees Antea nominasti legem normam hominis, hic contra hominem facis normam legis. io sed per instantiam Medicus, praescribens aegroto medicamenta, respicit ad morbum ipsum, deinde secundum qualitatem morbi medicamenta ordinat. Ita homo per se, quemcunque etiam repraesente statum, non quidem est objectimi Iuris Naturae, sia actiones hominum, juxta quas leges sunt componendae. ri. Ergo aetiones hominum sint sin ulminis
38쪽
Ulterius, quemadmodum Medicus neque
morbo neque qualitati morbi succurrere posset, nisi subiectum morbi seu aegrotantem ejusque naturam cognoverit, ita&actiones hominum sine homine ipso tanquam unico subjecto considerari nequeunt. Homo vero, quomodo in considerandusa duplex quippe ejus status est, unus, quatenus vixit inflatu integritatis, alter, quatenus jam vivit in satu
iq. Dicis flatus integritatis es flatin homi mperfectis in qui, si e/- tibi propono, factu μνgeret, Me videas , quomori actiones hominum Frin.
senio secundu- istum tum emperanda sint. Is Bene, inquam, tu mihi dux autor esses, inodo statum istutra ratio nostraassequi possit. 'e inde ius incae ad ill d non progreditur,ad quod ea. pertingere nequit, quia pro principio cosnoscendi habet rationem, sed e contrario stitus intel ritatis
Revelationem si apponit. 46. Nullius enim momenti est argumentum O-
rum, qui exscriptorum gentilium tinthioniis probare voluerunt, statum eum Gentilibus fuisse cognitiunt Quicquid itim vidius Mahi de eos. niniarunt vel fabulati sunt, illud ex confusa relatione Iudaeorum, non ex sela ratione perceperunt, ut probarunt accuratiores Historici. 37. Bene, dicis , sic video, te ex Ela ratione tua velle fabricari conclusiones, o parum curare Reverulationem praecipue si per eam scriptura sacra Christian is docuerit contrarium. Ib. Verum respondeo, agnosco&veneror sacras
literas tanquam vi xuntatem DTI .vela tam ,
39쪽
agnosces, precor, me nunquam statuere velle, quasi jus naturae verbo revelato Opponatur. 1y. Nani qualis est diversitas inter visereseum dum volantatem DT I, inter docere eandem Jam autem jus natura est voluntas D Et tacita a velatio vero expressa, imo tu nobis concedes, taci- xam prius demonstrandam esse,ut deinde eam sequatur expressa. Io. Dum vero docemus jus viturae ex principio
suo domestico, abstrahenia duntaxat ab illa coges.
tione, conditionem aliquam hominis nobis concipimus, quando alias volumus ut leges cum commuis natura hominum rationes conveniant. ai. Neque etiam , si a revelatione ad statum int gritatis argumentari cupis , valebit adsertio, quia, ut ego arbitror, hujus status notitia nobis in sacris literis brevissimo sensu est relicta, tantiam, ut sciamus
quomodo protoplasti felicitatem primaevam, excedentes mandata DE L, amiserint, non vero, ut ille
notitia actionum nostrarum sit, enim paulo uberior ejus historia ad no ibi pervenisset. ar sed ut videas, nos propter sesam veritatem pugnasse, ipse homo jugia duplicem hunc statum proponendus est Homo integer es homo ferseritin ab omnibu sitis alienis; μνὰm homini lapsi
natuna magis ad malum quam bonumin clinat. z3. Itaque si integrum produceremus hominem, tunc statim ad ius nobis objiceret, quomodo homini, qui tum optima mente sitiebatur 4n mentem venire
potuerit, aliquid sibi fingere, quod integritati suae
40쪽
spectat huc responsio adperfectio 'im tuam, quam tu statui integro tribuis, quam quidem assirmamus, non tamen concludere possumus ergo est proponendus. Nam illud saltem persectissimiliti est proponendum, quod potest acquiri. as. Quodsi vero&haec non sussciret, age consideremus auomodo pracσι Iuris naturalis in statu praesint manent vel cooperiant cum issis inflatu integros
M. Conve sentia quidem sese in eo exerit, quod summa iuris naturalis tam in statu integro quam corrupto fuerit eadem, ita , utin sum obtinuerit Di tigem mi mraximum tuum sicut te iubm, qualis is obtinet jam apud nos, viventes in statu cor
Σ7. Verum quoad leges, ex semma pullulantes duplex conspicua deprehenditur diversitas. Primo nim obtinebant in statu integritatis diuinarat praecepta affirmativa videlicet, facta frUa, Iuum cuis triuine. . Nam nasura hominis tum optima, alias conclusiones non postulabat 8. Sed status honWium in isti ter leges eas assirinativas indiget etiam negari quae propter accedentem promtitudinem ad malefaciendi ipecialiter naturae hominis rationes nunciunt impresia, de quibus homo integer nequidem cogitabat,
quales certe sunt: Non occidet, turtum ne factari Neminea,utide dcc et q. Illust abimus hanc diveisitatem exemplo ali .
quo Fingamus patrem . duos habenteni filios unum modestum probum , alierum distatutumac