장음표시 사용
101쪽
IV . . Secunda ratio: nobiliori corpori debetur nobilior locus; aqua est Obilius corpus quam terra ergo quo debetur nobilior locus. 2. Et cum locus tanto sit nobilior quanto stiportor, propior magis propinquare nobilissimo continenti, quod
fissia, ne solidi se proportione.... , De Ofto, II, leae. 23 D. OFFITO, II, 25. Angici Medioevali cono- SeeVanoe si libet .... Ptolomaei, qui dictus S arabie Salgagora, latine Planisphaerium, qui Sic incipit: Cum sit possibilis esura, etc., in qu demonstrat in lano quae contingunt in Sphaera....
non ovratuit preSSO gli a Strologi come asserinai Bonito II, 27), ma a notio presso i megii filosofi medioevali si rem nobiliorem constitui in locis nobilioribus solet, nisi quid maius impediatis, ARISTOTELE, De gen animal. III, teX. 4; -- con 'edit Aristoteles quod nobilius debet esse in loe nobiliori , AVERRO , De coel et . II, teX. Olla. 4, proposito dei passo Aristotelieo: o Honorabilissim enim putant Pythagorici convenire honorabilissimani habere regionem, is ibid. teX. 73. - Nobiliori corpori debetur nobilior locu h, VINCENZO DI DEAUVAIS, Speculum ret. III, 96. - Nobilissimi elementi debet sesse nobilissimus locu 4 Phys. y GIoVANNI DE JANDUN contemporaneo dimante), re testiones in De coelo et mundo. Qua ostio XVI, en Seoto 1564. o. 37 si Antiqui.... rationem habebant debilem Supponebant enim, quod etiam verum est, quod re nobili et retiosa Secundum ordinem naturae debet esse inloe nobili , ALBERTO A NO, De coel. t ., II, IV, 1 II, 133, 1 . - Quanto corpii nobiliuSest, tanto ei debetur nobilior locu ' ID. Itiast. in De coel et m. cap. 5 XXI, 14, 1 in.
aqua est nobilius corpus quam terra: si corpii Oeleste, quod est Supremum, Si nobilissimum ΡοSt quod inter alia corpora secundum nobilitatem Da tura est ignis et Si deinceΡS Sque ad terram .... , S. TOMMASO, Phy8io , IV VIII i; - si Terra .... Si maxime materialis et ignobilissima corporum , ID. De coelo et m. II XX, T. Et cum lucus t. s. n. q. s. propter magi propinquare nobilissimo continentia o Manifestum est quod continens est lionorabiliu contento TOMMASO, De coel et in. II, XX, 7 - si Suprema Sphaera eSt maxime formalis et nobilissima , ID. ibid. D. I, II, 1. - Nobiliora fiunt in coelo, quod est nobilissimum odorum , AVERROD, De coel et ., II, teX. Com. 37. quod neutro, riserit a continenti pure neutro.
102쪽
o i Oolum primum, relinquitur quod locus quo Sit altior Ioco terro, et por conso- quo iis sui ut a lita sit altior terra, cum situ loci ut locati non distorat a Maior finitior prinoi palis syllogismi liuius rationis quasi innuisosto dimittotiantur.
coelum primum: cio primum mobile, silicet per ιη oua. XXI. Anche Egidio Colorinna si motus primi coeli, vel primi mobilis... , in .' Genten. Ven. 158l, Pars . . p. 602 - tuita Via ooe primum aveva
presso illi Seolastici diversi significati. Os S. 0mmas splena it passo di Aristotile: primo quidum igitur eoeloit artibus V De coelo et m. III,
init.: si OSsumus .... per Primum coelum intelligere totum universum .... potest referri ad rimam plinoram, quae est Stellarum Xurum....
De coel et . . III. I, 2. Qui eris indubbin monte si deve in tondero ii primo mobile si Primum igitur
mobile .... nobili SSimum et ropinquissimum in ordine naturae Substantiis Separati S.... , S. TOM-MΛSO De coeἶ et . II, XV . S. relinquitur: l' ed. r. si relinquo, forSe per sui Sainterpretagione di ny abbreviatura terminalo. cum situs loci et locati non differant: e . ARIST. Phy8. IV, teX loeu aequatur locato, quia scilicet aequantur Secundum Xtrema. - ΤΟMMASO Phys. IV VI, 17 6 Loen Oportet esse ue- qualia loeatis h. Vedi ID. De coel et . I, XIII, 9: Commensuratio loeati ad locum attenditur Se cundum magnitudinem y - 1 P. ID. De stere et corrupi. I, 3 est ercti, eho 'A. adopera eo molia proprieta a parota situ8. principalis syllogismi eio de primo sillogismo, di cui nobiliori corpori, etc. h in aggior si OPO-
vana, ove sui primi et eool XIV si divulga rono certamente se Ottriue di artolonaeo An glie per via delia tradu gione de De proprietatibus rerum satia dat antovan Deleaiger; et r. Dissertagione, p. 36 . rari'ANGLICO inSegna appunto, ibid, VIII, 1 si Materia elementaris nobilior est in igno quam in aere vel in Oeteri : unde grOS-sior est materia in terra quam in ulli S.... RrS mundi Superior reputatur dignior . . . . arte terrae centrales Sunt grossiores, compactiores et impu
103쪽
V . . Tortia ratio orat omnis opinio quo contradicit sensu est mala opinio;
opinari aquam non esse altiorem torru est Contradicere Sensiti ergo est mala opinio. 2. Prima dicebatur pater per Comentato rem super tertio de anima secunda siVOminor per Xperientiam nautarum, qui Vident, in mari Xistentes, montes sub se probant dicendo quod ascendendo malum vident eos, in navi vero non id ni quod Vidotur accidoro propter hoc, quod terra vald inserior sit Ot 0pressa a dorso maris.
omnis opinio que etc. si omnis opinio cui Contradicit sensus non est bona opinio.... quod ΛΡΡaret Sensu est testimonium illius quod apparet rationi , AVERRO 'hys. VIII, teX. Om. 65. si Nulla est decepti in iis quae demonstrantur
4 Nihil est curandum do ratione quae contradicit Sensui , EGIDIO COLONNA, Heaeameron, I, 7. Prima la prima elle remeSSe clod omni8 opinio, et . dicebatur patere per comentatorem si diceva da gliAVVerSari, e A., Sprimendos in ta modo, lilaScia, per dii coSi responsabili deli' osattegetadella citagioneu i pater po avverto che in Ognicas non Si rati di una Vera e propria citagione, ni di uti riserimento, di una dedugione com hin realtu e . nota appreSSO II Comen tutor
Averro sothecit gran Comento feo , Inf. IV, 144), designato generat mento eos dagii Seolastici
per experientiam nautarum et . : si e Davibus terra non cernitur e naVium mali ConSpicua.... ,
PLINIO, ut hist. II, 65 - 4 Ponatur Signum in littore maris et exeat navis a portu et in tantum elongetur quod oeuluS, Xi Sten iuxta pedem mali, non possit Videre signum. Stant Ver naVi, O ulus eiusdem existentis in summitate mali bene videbit signum illud , SACROBOSCO, Sphaera I, 5 ;. Ini etiam qui sunt in navi aliquando non vident terram qui, Si aSeendunt arboremma Vis, forteseam videbunt , EGIDI COLONNA, Heram. II, 26. probant riserit a naute. Con 'ludendo: anelie questa ratio Si troVa sine rona. In eas identico a formula unalogamente
104쪽
s VI . . Quario arguebatur sic: si terra non 880 inserior ipsa qua terra osso totaliter sine aquis, saltem in Parie detecta, de qua queritur; t si nec ossunt
sonios, ni quo flumina, neque lacus, Cuiu Oppositum Videnatis muni o Oppositum ius
in eo iubati EGIDI COLONNA: si Si quis haberet talem gibbositatoni Peiod se osse pili alta delia terra , sicut diutum est, bone Videretur quod navi eXistens ultra mare non videretur, quin inter mare et terra intorponeretur illa gibbosita maris', lib. Sententiorum, Distinet XIV, qu 8t. .', uri . . Ven. 581 Par I p. 602. VI l. quarto ars sic rugione Si R. de qua queritur in torno ulla quale Aoute. c. oppositum videmus: si Dicitur ulterum alteri Oppositum quadrupliciter oppositionum ni in alia Sunt relative opposita, ut pater et filius .... Alia Sunt privative Opposita, ut .... auditu et SurditnS. Alia sunt contrario oppoSita, ut album et nigrum. Alia sunt contradictori Opposita, ut edere et non sedere , PETRI HISPANI, Summulgo lo9.,
positum basia da solo a signifiear logicamentoquello cho P A si lutoso pereti si oppOSiti enunciationum est 'irmatio et negatio eiusdem de eodem is, S TOMMASO, Periher. I, X, S e altrOVe. ver chea si eum cuilibet assirmationi p-90nitur negatio, et e con VerSO . . . . di itur OntrΛ-dietio , IDEM, ibid, I IX, 7 ma SpeSS Si roVaospositum in uog di contradictorium, ad S. : omni affirmationi negatio est opposita, et Omni
negationi affirmatio is, ARIST. Periherm. I, a P. i. quare p. eius ex quo seq. est verum di necessita
105쪽
ΤESTO E COMMENTO, A VI, 1, 2 93
ex quo sequebatur est Verum, silicet hi ad aqua sit altior terra. 2. Consequentia probabatur or hoc, ii ad aqua naturali ior ortur deorsum; et curii muro sit principium
aqua naturaliter fertur deorsum: si nata est Sempro fluere aqua in magi concisVum m deorsum ',
ARIST. I e coe et m. II, teX. .' L; - si aqua currit ad inferi u Suorum locorum.... naturaliter, AVEN
Rose, ibid. - si quia aqua Daturaliter est gravis Semper naturaliter fluit ad id quod est magis insimum , S. OMMASO, De coel et n. II, VI. 7;ch. I, IV, 2 e ultrove Ancho PLINIO si e sublimi in inferiora quae feruntur et Si hae natura earum On&SSR , ut hist. ΙΙ, 65. - de rosio prinoi pio divulgatissimo, o talo sta rend0re inutile ogni ultra citagione, ulta via si ui notare come BARTOLOMEo ANGLIC nelie prostrietatibu rerum, XIII, 1 se uindi aucti it tradultore mantovano Beleaiger fr. DiSSert. 13. 38 n. 4.' asserint si Neo aqua movetur a fundo Sive a centro ad circumferentiam, nec isti donec nequetur . . et cum . . pr. o. a. ut patet per bit in mei suis:
principium Omnium humidorum oti uinis requae putatus est Sse mare. Propter quod et fluvios non solum in hoc, Sed ex hoc quidam aiunt fluere , ARISTOTELE, Metereol. II, a P. II, 1. - 'autori tudi Aristotilo h citata tuti ultro che a PropOSito, come avvertir unctio 'A. Dol ibatisero questa quartre retio a g XXIII in gli Avversari cita-van sors Aristotile per via indiret tu, basandosi sors Suiartolome Anglico, o ut Suo tradultore, Deleaiger mantovano; osr. DiSSertagione, P. 38, n. 4. insulti RARI OLOMEO ANGLICO De De proprietatibus rerum XIII, 21, asserina si e mariotiam dieit Aristotele in lib. Methaur. Omnium
aquarum muro Si rin i Dium et origo.... D.
Liber aristoteli methuurorum .... Od. Vatican 2392, c. 48 , col. 1. Qin. 28-29; mella translettio, liquu
non ventio in Soci altra chiremata nora translatio,
106쪽
omnium aquarum, ut patet per Philosoplium in mei hauris suis, muro non esset
Hain e ultrOVE. si mare non esset altius . t. n. m. a. ad ipsam terram: mentre uel ea S contrario : si Si in me est plus
LATINI, I ἡ80r, ibid. Fra gli altri anelio Riset ouo paria a lungo si Delia agione Omeci' aequa sale uelli monti, e stella agione ei ch ella vi Salo , o op avor combat tuto diverSo potes asserina: Ma ui, oti salire 'aequa ne monte Secondoquesta via, per agione che, eon ei Sia eos ehel' aequa in perien e per agione debbia copriret uita a terra intorii, intorno Secondo luesta via ara pili alta iraequa stella terra grava
salire ii monte, di s non pud in il grande peSOdeli aequa ammollata, in quale iiii alta dolia
107쪽
nltius quam terra, non moveretur aqua ad ipsum terram; cum in omni motu maturali que principiunt oporteat osso altius.
per occulta quaedam foramina percolatae, redeunt ad apita fluviorum et fontium revolutae , De proprietutibus rerum XIII, 21, - daech si .... mare
est caput et hospitium fluviorum is, ibid dictove natural mente Seon tutio te aeque per Vindi Orgeuti Fons enim est caput, Origo aquae Vi Vae, quae manat et effluit continue de occultis et abditis terrae venis .... is ibid XIII, - quindine veniva che i mare osse iii alto stella terra potetih o Noe aqua movetur a fundo Si Ve ncentro ad circu inferentiam . is ibid XIII, 1. Era un)immagina gione puerile se Si uole, ma antichi SSima, quella otio faeeva derivare fiumi per vi Sotterano stirettumente a mare, suffragata da n verseti deli Moles iuste, I, 7 omnia flumina intrant in mare, et mare non
rodundat ad locum unde exeunt numina re- Vertuntur ut iterum fluant.... se abbraecinia da
Strato che aneli 0SSa entravi ne buxu glio 'uso per la dimostragion della muggiore ulteZga delmare; tuita vin iova riseri re a conserina it se. guente passo di EGIDI COLONΝ : si Maro itaque non eooperit terram, quia Scenderet si ipsam
cooperiret si leordi otio I COLONN ritione latserra pili alta de muro, o minoite ii ibbus delia quarta abitabile come 'A. della Quaestio ,
graVitas orgo eius quae non init ipsam Scondere non permittit quod cooperiat terram Sodsi sic dioimus, quod credimus bene dictum tria inconvenientia videmus incurrere si uod Si aquae nullo modo ascendunt sed Soni per descendunt,
108쪽
VIIJ. 1. Item arguel, itur quinto aqua Videtur maXime sequi moti in luno,
ut pulset in necessu ut recessu maris 2. Cum is itur Orbi luti in sit Ocentricus, ratio-
non videtur quod possimus salvare quomodo numina exeant a mari et ad mare revertuntur, ut iterum stilant , EGIDI COLONNA, In . M' Sententiam tu, Distinet. XIV, quaest. 2. ina t. i.', ' en 1581, Pars I p. 602.
VIIJ. arguebatur quinto quinta ratio, Comeposero a litot lo torella ori Torri questa ratiosi, ne coneeti medioeunte, di natura silosolica, o, in altri termini, si solida sui principio che te cose inferiori, o terrene imitan te superiori, o et 'Sti, prine ipi di ut si a largo iis uella sica aristoteli ea e scolastiea. Cfr. XXI.
aqua videtur maxime sequi te Principio divulgatissimo in uita lyanti hith, di ut invali si tente-rebbe intraeeiare una sonte diretia basti qualebeeitagione pili piceia: si Aestu Oceani, idest necessu et recessu lunam equitur , NORIO 'AUTUN, De mustine mundi, cap. 40, in Bibl. et patrum, Ol. XXV, e ella retrolosti; de MIGNE, vol. CLXXXII, col. 13 3. - Aqua maris fluens et refluens talem motum Ortitur praeter proprietatem elementi ex virtute lunae, non e aliquam formam sibi impressam, sed e lunae motione, quia sellicet aqua movetur u luna . . TOMMASO,
opiιsculet, in opera Romae MDLXX, Tomo XVII, e. 213 col. 1. - Luna si concitat Sphaeram aquae . PIETRO 'ABANO, Concit disser. Diff. LXXXVIII,
aeus, termini tu frequenti ne iii edioeunti vi Quid
do marinis actibus dicam quorum necessu et restessu lunae motu gubernantur 9 CICERONE, Dirin. II, 14. - Imitatur autem lunae cursummare non solum communi neceSSu et recessu,
sed etiam quodam sui statu defeetuque Perenniis, BEDA, De temp. retione, 0 MIGNE, I tr. XC, col. 25. - Mare si in fluxu et refluxu lunae naturam imitatur , AETOLOME ANGLICO, Depr0priet rerum XIII, 21.
cum igitur . . sit. centricus: OSSin, κ,frido c-
centriore 'orbitre delia luna Che cosa 'abbiu intendere per orbita euentrica, eo O imostra, fra gli altri it SACROBOSCO Eecentricii quidem circulus dicitur non omnis circulus, Sed Solum talis, qui dividens terram in dua partes aequales
109쪽
97 nabilo idolui quod aqua in sua spera contricitatem adimitetur orbis lune, o per
non habet centrum uiam uin centro torrno, Edextra Punetii alitem in e centrico, qui a Xime noeedit ad firmamentuni appellatur Au X, quod ii iterpretatur Olovatio. unctu Ver ΟΡΡοSitii S, qui maXima remotioni est a tirmamento, diei tur 990situm Augis , Sphaeret IV, 1. - I SACROROSCO SteSSO nota Oo approSS si deferens trinae ost
torum in epiciet lunari in sua per exeontristitatem
LOMEO, Durest. V, 12 A MAGNO Habet lunam excentri eum, Sicut et alia quinque laneta D, De pros. ἶem. I, II, V, 307, 10; - si orbis lunae aliquando des 'ondit et uliquando IScendit.... quod tamen non sit errore, Sed ad eui Sum ordinatu in ad intolligentium; sed ilicitur aberrati ab antiquiS, ideo quia non aequaliter semper Se abolud centrum et megua mundi, Sed inaequaliter , Ibid. cap. 9 V, 11, 2). - NO dicimus sesso in coelo ecentrico et epicietos Alpetragius automin libro de sphaera mota negat eccentri eo et epi-eielos, et conatur Sal Varo per incurvationem omnes liversitates quas videmus in motibus coelestibus; ut quia unu Planeta est tardior alio, ideo dieit omnes istas diversitate esse in motibu planetarum. Nos tumen nunquam Vidimus, quod aro Ρο8Sent Salvari omnes a9parentiae in motibus lanetarum, et eleVationibus, quia aliquando sunt in auge Superiori, quia magi etBVantur u terra, aliquando in OppOSit augi S, quia magi appropini inant ad terram et retrogradationibuS.... Sino e-
Non bono quindi osserva illos F11 II, 330 4 dimoti h stabilire dondo abbia viato Origine
elementi questo SiStema a VeVa clamorOSamente antem a super cor i 0Stenuia 'eccentri dita doli aequa et Mentre invoce si oppini ali- tuorum fuit quod spera aque esset centrista per terre, tu quod non
110쪽
conso itiens sit contrica; o cum hoc esse non possit, nisi sit altior terra, ut in prima ratione ostensum est, sequitur id om quod prius. VIII l. I. Hiis igitur rationibus it aliis non iuraudis. Conantur Osiondere suam opinion in osse Verum, qui tensent quam osse altiorem turra ista dotocta, sive
rationabile . quod aqua.... ad imitetur. Ot . si qua0
enim Omnes ancho et iii mi ali iii id accipiunt
riserendos a questo Isso, Sa redi nitet ita . sit centrica: fr. 09ra ANDΛLO DEI NEGRO Tractatus pere, etc., On naloga gurn. ut in prima ratione ostensum est: luel in Cho 30-neVa duarum circunferentiarum, et . In forma
diversa, a dentie di ostiiuga, anuli EGIDIO COLONNA eitava come argomento Ontro in aggior alt0gga sella terra: si non videtur quod OSSimuSSalvare uXum et refluxum maris, quin si qua non Scenderet, non videretur quod mare posset fluore et refluere , D. In .' ' Sentent. Par I, distinet. XIV, quaest. . , art. 1. - Secundum fluxum et restu Xum maris ad motum lunae, aqua sequitur circulationem coeli , S. TOMMASO, Deo te et . . I, IV, 7 e altrOV0. Cono ludendo e lassumendo: lo inque rugioni degli Avversari, iussunt e ri ordinato dati A. Se oondo ut criterio rugionato, alia pili valida allameno. Iano tutio una lena conseruia tori cau
continuatori corrente Segulta et suo innovato e glorioso animi no noli da Dunto, ol qualosin i ii si uti seri identi si caro 'lautoro sella