장음표시 사용
121쪽
109 in κ ., et ibidom sit quantitas quo, o absit Omne prohibens cum igitur, ut dictum est, Iuno graVo OVentur ad ontrium proprie Cicunt orentio, terra movebitur per linoam rectam ad n Qt qua per lineam rectum ad . b. sed Oo portobit osse per lineas divorsas, ut patet in figura signata, quod non solum os impossibile, sed ridoret Aristotolos si audiret o hoc orat secundum quod doclarari obobatur. 4. Tortium
vero declaro sic : grave et OV sunt Passione corporum implicium, quo moventur motu recto, et loVia moventur sursum, graVin Vero deorsuin. Hoc enim intendo per
quantitas aque: Orrispondent ni siletin terre. ut dictum est: Oe': BZi.
quod non solum est impossibile sed rideret Aristoteles si audiret ei Oh, d eosa otio asSa, Per dir Osi, eo fini doli' impossibile, uti errore eos grOSSolatio da moltero aliari con ultri ob Aristotele Dolio suo Opere deride spesso e volontiori 6 Sed eadem dioere eadem esse principia omnium Syllogi
Phy8. VII, ex. 16 - si ridicula eribunt uno periodos terrae; describunt enim ircularem habitatam , D. , Meter. II, ea P. 5 - . ΟMMAS cosi commenta ibid. II, X, ): si dicit quod se predicta apparet quod deridendi sunt describentes terram habitatam a nobi qua Si ir ularis h. altrovὐ o dicit contra Platone in doridendo eum in lib. Post D. ID. Opuso de Univer. in opera omnia Parma, Fiaeendori 1865, Ona XVII, p. 12S, col. 1. 10 40uga diibbio sorte uiderobbo Aristotele,
grave et leve sunt, etc. si Nihil in natura Oentur gravo vel levo, nisi res eui inest virtus uetiva ut moventur motu naturali recto D A MAGNO, De coet et . IV, I, 1 II, 178, 1), quasi collestesse parole di Aristotele, et r. De coel et ., IV, teX. 2. passiones in futti si passio consistit in motu , S. TOM. Periher. J, IV, 7; ira Sice Ome o gravita Sin terra non est principium ut moveat sed magis ut mOVenturo, S. ΟΜ. Phys. II, I, 4, - 'ΡΡUnto passio St actio passivi , S. ΤΟΜ. Phy8. III, V, 2 h hiar che i termino sat stati A. ri gorOSO OmPren Si Vo..... Omnibu eiuSdem Specie Sunt idemnetus et uSSion0S; De vulsi. t. I, II, 4; et r. et Significat di et sim I id. II, VIII. . corporum simplicium que moveatur motu recto: Corpora simplicia rectum habent Otum , A MAGNO. De ut locor. I. 2 V, 264, 2). levia moventur sursum gravia vero deorsum si quod leve quidem Sursum sertur natura, quod Vero
122쪽
. ravo ot ovo, quod ii mobilo, sicut vult Philosophus in coelo ot mundo. Si igiti ir
ti qua moveretur ad . b. terra Oro ad a. Cum umbra sint Corpora gra Via movebuntur ad divorsa deorsum, ilia Orum una rati , esse non Otost, cum unum sit deorsum
simplicitor, aliud oro secundum luid ; Ot uni diversitas in ration o finium arguat divorsi inioni in hiis quo sunt prolito illam, manis 'sium si luod divorsa ratio gravitatis orit in aqua ei in torra et cum divorsitas rationis cum idonti tuto noni in is equivo-
uni et gravia deorsum TOM., ibid. VI, 17; -- Homini aut oui motuum ieet 0rum Lille qui stad modium est orpori gravis, scilicet terrae et aquae, illo nuto in qui S a medio est Orporis levis, selli 'et igni et ueri ' S. OM. De cocl.
quod sit mobile ut vult Phil in eoel et mundo si gravi os quod natum Si forri altrove oonsens identico: oferi ad medium ... D ARINI ., De coet. et . I, HX. 17 ibid. IV, teX. 2.
Quest aggiunta deli A non gia inutile, superflua, pereli nugi recisa it signifieat dato da Aristotele a strare et ere, ii quale si utitur tali modo definiendi ut observet se a contrarietate Platonis, qui dicebat quod in mundo Secundum se non est SurSum et deorSum.... et Sine ealumnia definit gravo et leve er habitudinem motum ad medium , S. TOM. De corio fi ., s V, 3.
Di telo e Molido di Aristotilo ei tuto in
deorsum simpliciter si centrum illud quod stlocu terrae est mundi centrum...., Si hoc impleX deorsum . . AGΝΟ, De nat loc., I, 3 V 266, 2). alium: io b. Et cum diversitas in . . arguat diversitatem in hiis et . . Diversitas finium est causa diversitatis actionum . AVERROD, De coel et in. II, te X. Om. J5.
propter illam : I ed. r. si illa per omissione dolsegno abbreviativo illa .
.... ODSequeri OSt, ut omni ratio eorum quae
sunt ad nsem ab ipso ne Sumatur. Nam alia ori ratio incidondi lignum propter domum construendam, et alia propter navim. Mo1t. 1, 2 3,3.
123쪽
111 cationem faciat, ut atot per Philosophum in anteprodica montis, sequetur quod graVitas equivoce predicotur de qua et terra; quod orat tortium consequontio membrum declarandum. 5. Sic igitur patet per oram domonstrationem de genere illarum, undemonstraVi non osse hoc, quod aqua non est centrion; quod orat primum consequentis principalis consequentio, quod ostrui obobatur.
cum . . cum identitate . equivocationem faciant: identitas nominis eum diversitate rei .... R ita equivocationem D. S. TOM. Periher., I, X, .ut p. per philosophum in antepredicam. itagioneosatin elle Cretestorie I -τὶ ζορim di Aristotele, opera ho i medioevali intit Olavano varia mente: De praediosimenti8, ruediorementorum iber, etα; divid0vano in re parti . Isto liber De praedicamentis dividitur in tres partes, scilicet An- lepraedicamenta, Praedicamenta se Postpraedicamenta D, OS E COLONΝΑ sul principio de suo
commento ch ALBERTO MAGNO, De praedicam ., I, 5 ei. - I 'A. si riseri se in maniora determinata alia prima parte deli opera aristotelica, e recisamento at passo Aequivoca dicuntur quorum
Solum nomen comune, Secundum vero nomen
rati substantiae diVersa is De praedicam. I, init. Sic igitur patet per veram demonstratio nem de senere illarum qua demonstravi non esse hoc: ecl. r. si qua demo it 8travit che, tenendo conto deli soleragioni aleograsche, Otrebbe emendarsi in varimodi ina, Se Si abbi riguardo a Senso, credoche tremendament propOSt Si Punico da necetiarsi. I 'A. insati formula qui in Onolusione generale, he deriva allo re recollenti dimostra
gioni, era Sehema logico di tuti ii procosso di mostrativo h questo: Esse α est impossibile 1. b impossibile sui Sequerentur 2. impossibilo
ex quilius habetur demonstrati tota litor Sumpta scilicet ' o b d per impossibile. I 'A. quindio agione d)avvertire che ei delmedesim genere dimostrativo dira, , , cia Seunudelle quali concludo per proprio conto non 88e hoc, Ssia his P aequa non eccentrica, e molio Opportuna mente nota che erre, erebis quan- tunque egi si si vals di necessita de Moi Odo Doctrina praedicamentorum.... Mon. III, 15 14 .
Susti eienter igitur per argumenta Su Perior9.
ducendo ad neoti venienS, probatum St.... Mon. .
Danto si h Servit spesso stella dimostra-gione per impossibile, come Si tib edere special-mento ne De Monarchia .
124쪽
sit Oolum in i IO quattuor cru ex aqua in quo tres, torra in suo duo Qt contrum torro Qt quo concontricoset eooti sit . d. of roscini ui hoc, quod aqua non potest osse concentrica terro, nisi terra sit in alii sun arto uibbosa supra contra lom ircunferoni iam, ut Putot in
structis in Danthomaticis, si in aliqua parto mergit noli cutis rontia a suo. 2. Et ideo gibbus quo sit in quo
per impo/sibile, O indiret to i ii ii iii Quo valor de m0t0do osteistii o, o dii otio est in si sa- puto peri, reniter Salda in Sua dimOStragiono, consermandola per triplice via. primum ei id membrum fr. queSt SteSSO Paragras in principio. consequentis principalis consequentim quella enun-oiata ut g . el valor dei termini logio et r.
Satis igitur declaratu Subadsumpta principali
ΙΙΙ . Ad destructionem et r. ii ii secedente,
et resciatur hoc O, come diremm uoi, i noti alia lettera: i suppio 8 couo8cα primu. ut patet instructis in mathematicis dii alti si omnium ii reulorum concentri eorum maior tum
125쪽
TESTO E COMMENTO, XIII, 1, 2 113
et per roo summitas eius est altior summitato alterius et cum iitraque contingat in summitate sua suPorficiem a quo uoque transcendat, patet quod aqua gibbi erit sursum
'ontinet iii inorem EUCLIDE, lib. IV teorem: ehesi trova citato pthi' lina volta uel testi medioevali. Ammessa in concentricita d0lle sero doli' aequa delin terra, b hiar et, quest non poteVR
quindicit eas di cereare a fonte di questa s-
sorvagione e delia Suoesessiva dimostragion in Ba eone in Arehimede oci BOFFITO, II, 46 , O altrove. Aristotele et De coelo et inundo II teX. I, dimostra che in superflui doli' aequa deve esseresserica in uia modo, he a qua tolle analogia onquello Sut duli' A. 0 maggiore Si trova ne commenti, ad s. A. MAGNO, ibid. II, II, 3 S. OM., ibid. II VI il sual O terminR OS : si .... quaqua eS in unoto G et in utito D cireumfluet ad punctum D, donec adaequetur locu Smedius duobus aliis sextremis et sit linea tota adaequata duobus eXtremi e X OncurSu aquae I L. Oportet igitur quod aqua sit apud omnes lineas egrediente neentro nequales tunc enim Solum aqua quieScit,
luando omnes lineae Sunt a qURlOS.... .
si in aliqua parte emersit a circunferentia que QiOh, OStο, O me si deV porre, ebe a terra in qua leti parte emerge alia cir OuferetiZR, O Su
terrestre is F. ANGELITTI, Rece . ita tu, P. A. Et ideo gibbus aque sit in quo . h. gibbus vero terre in quo g. per a forma fr. ARIST. In coelia fit m .,
I tex. Sit nim in quo A infinitum II veros nitus, tempus in quo G . Ne testo i hiante- nuta a minuseola tra due uiati or uniformitu
V. BI AGI. - Quaeatio de aqua et torra. 15
126쪽
LA QUAESTIO DE QUA ET TERRApor respoc tum ad supUrsiciem ubi est . s. Curii igitur non sit ibi prohibens si vora sunti ioci ritis supposita erant, qua gibbi dilabetur Ono letur ad . d. Cum circuns renita oontrali, si vo rogulari et Sic impossiliit Orit Permanore gibbum, volo'sso quod doni onstrari de bobat. a. Et reter hanc Otisfinium Q Inon stratio noui Otost otiam pro-btibilitor ostendi, iiii ad n sua non inlu3nt gibbum extra circunsorentiam Oguli rom; quin iluod licitost fiori lior unum, ni elius Si quod sui or unum quam por plura sed
ce it reticui circunferentium.
per respectum adci ri8pciso acum igitur non sit ibi prohibens: fr. II, ulla nota et haberet tran8itum..... At Pium Sumuli tui QS V, 7. .... 'Orbitis, he se in inrto somnia
circunferentia centrali sive resulari rostulari determina egit centrali, Omo u lii O ugunt mente distante dat entro. permanere sibbum vel esse permanere riserito ulla suppORigione OStu Omo Ora es v riserito
a risultat delia dimostragione, ehe di Struget ita suppostgione est 'ibb , o con 'uido 'OΡΡOsto. Et preter hanc potissimam demonstrationem potissimum, si qui uti significat logico, e dimostra hoI A., ut solito conosce perseitumentori valoro tu trinseco dolia sua dimostragione si Demonstratio potissima negativa debet fieri in secundo modo
mune ella filosofia aristotelista e seolasti a Vedi unum ori quam per plura. Mon .. l. a 4 a ii, e
127쪽
ΤESTO E COMMENTO. a XIII, 3, 4115
totum opposituri potest fieri per solum gibbuam terre, ut infra patebit ergo non ostgibbus in aqua, cum Deus et natura semper faciat et volit quod molius est, ut atot per Philosophum do coelo et Diundo ot secundo do generati Ono animalium . . Sic igitur patet do primo sufficiuntur, videlicet quod impossibilo ost aquam in aliqua parto suo circunsorontio osso altiorem, hoc St remotiorem ad centrum mundi, quam sit sup0rficios tutus torro habitabilis; quod erat primum in Ordino dicendorum.
ROFFITO, Ii, 47. - Natura non facit e pliar ne da lax raxi ODe Mistosumente, ion eludendo :quod poteSt facere neque bene per unum , GIO .... Omne Superfluum Deo et Naturae diasticet, et 3 ANNI DEMANDUNO, Quuestione De coelo et mundo, Omne quod De et Naturae disΡlicet est malum.... quaestio , d. it. C. 4'. Mon. ibid. cum Deus et natura non a caso Deu h anto-I OSti a natu Da, pereti in natura si agit Sicut mota a Deo velut a primo movente , S. ΟΜ. De coeloe m. I, VIII, 4; e neti Aristotolo se passo, noui qui A. si risori suo si si Deus autem et natura iiihil frustra faciunt , De coelo et . , , te X. 32. semper faciat et velit quod melius est: si Natura
facit quantum potest fieri in hoo in quod operatur, o faeit illud quod facit nobilius modo quo sibi est possibilis , A MAGNO, De coelo et in. II,
COSO ne essarie, Comu IV, 24. Deus et natura nil otiosum faeit, Moii. I, 3, 4ὶ..... ntUr in nulla perfectione deficit, quum sit opus divina intelligentiae.... non. II, T
.... quum Deu Ssem Por Velit ilod melius est.
ut patet per Philosophum de coelo et mundo et secundo de gen animalium : per la prima citagione edi lire te note recedonti anche I e coelo et iii II, teX. 34: natura Semper facit contingentium quod optimum is per la econda De gen animat. II, teX. 2: rerum aliae sunt empitornae Summaeque divinae, aliae quae OSSunt SSQ et non Sse; pulerum autem divinumque illud ausa semper sua natura melioribus onditionibus in rebus contin
eonna qui his tui famigliare e . De M in I, 14 o MooRR, Studies , P. Di . Si igitur patet de primo sufficienter de primo punt che 'A. 'era propost di dimostrare al IX. Si noli 0 ohe qui e altrovo susscienter nil valore ho gli attribuiseono i Logici quasi in
modo sauriente, pleno si Dicitur autem utique suffieienter Si Seeundum Sum centem materiam mani se tetur ARIST. Ethic. I, sui Principio..... nti Sum cienter tracta Vinius, De Puly. t. II, XII, 1 e ultroVe auehemel De Monarchi ι Spesso. ad centrum coSi 'ed. r. 0 lo torolla. Non mi h parSO Si necessario Seguire t emendamento
eos bene investe centrum Per centro.
quod erat primum in ordine dicendorum: si IX
128쪽
I XIV l. 1. Si ergo impossibile si qualia osse Contricum, ut lior Primatu
figuram domonstras uni est, ut 8Se cum aliquo gibbo, ut ira SQ undam si demonstratum no QSSO OS ipsum Sse Concentricam et Oolluam, hoc ost quia litor in omni parto suo circunforentio distantoni a centro mundi, ut o so ut 0t.
l. 1. Nunc arguo sic quicquid sui orum inui alicui parti Circi in f Orontio distantis o lualiter a contro, est remotius ab ipso Contro, tuam liqui pars ipsius ire uti sorontio sod omnia littora, nam ipsius Amplii tritis, quani harium hodiiset
demonstratum est ne DXII. est demonstratum ne A XIII. Si noti it Ohiasino; non manean de resto altri indigi di una serta cura di forma sata ait 'A. Songa Sacrifiear Viper la dicitura ' iis seolastico in somplicita ela obiuriggu; si XXII. concentricam et coequam concentriore orta prima dimost rugione ut d li coequet per a Seconda
viatura gli serrati quidquid i VI o XIX.
fluctus Amphitritis.... ici' ocean che orchinia terra l. p. VII, 3.
129쪽
l 17raneorum, Supereminent superficiei contingentis muris utinio ad oculuna orgo omnis littora sunt remotiora a centro mundi, cum contrum mundi sit centrum maris, ut Visum ost, o supel ficies littorulos si ut partes totalis superficio malis ot cum innoremotius a centro mundi sit altius, consequens si quod littora omnia sint superemi noui in toti mari, et, si littora, multo magis alio rogiones torre eum littora sint inseri Oros artos torro, set id flumina ad illa dos 'endoni in uanifestant. 2. Maior oro
citur, eo quod cireuit terram. Propter quod etia In Amphitritos dicitur ab amphi, quod Si dubium, et tereS. quod est ei reuius quia dubiam habet iotunditatem et non erseetam, quin aliter non appareret arida . . Pur Aumma theol. quaeSt. LVI niena brum II, XVIII, 31 in; D. D. Phyry. VI. Ι 11. - Mare maximum, Amphitriton ΡPellatum.... D. PIETRO 'ABANO Conrit. di for., differ. XIII. Venegin Giuntn 505. o. 20'. marium mediterraneorum: si ex hoc igitur niviil Amphitrite i egrediuntur mediterranen marin D, A MAGNO, De nat locoru) ehiara quindiciacoseiente satiegga doli' A. contingentis maris de mare che i bustua. ut visum est: spue inlinente ut XII. superficies littorales quello he sopi ni hia muto Superfici contingentis maris, Ossia, in arte di Superfici marina rossima a lido. sit altius: essondo it centro de moniloci luogo assoluta mente pili asso, simpliciter deor8um AE .
et si littora sollini sunt uper in toti muri. et id flumina et ' : fr. A VIII. Maior vero . . demonstratur in h. geometricis: la remesSa maggior he i unti se terni ulceretii distano a centro e pii dei aggio, loli nase dulla definiZion Stessa dei erchio; tuita via tu dicitura sata dati A. uel eoneetto scolasti O saltissima, eretili: si in I Post. dieitur quod definitio est demonstratio positione disse.
renS.... si definitio quae Olligit in se rin cipium demonstrationis et ono lusionem os tota demonstratio , S. TOMMANO, Phy . II, XV, G:d altra irarierat demonstratur oti ebbo intendersi: si nuncia. h. in veste O FOTO, II, 51. Jhe manelii a dimostragione delia mi, ore naturale pereli patet ad oculum : non uindiit eas di suppore una laeuna, come a credulo
.... Per O Oud i non intendo qui tutio ilcorpo deli universo ma Solamente questa parte do mare e delia terra, ... Cour. III, 5. .... qui Calcati arena littorum et Alpium sum
Maior tropositio huius demonstrationis declarata est in serminis minorem Christus et Ee lesia confirmat. Mov. III, 3 12 . Maior et minor propoSitio Syllogismi, quarum mello patet introitus tuae diligentiae frui tuod Pistola relinquantur probandae. I p. IV, 3: est . Sehonii di sillogismo Ito M. III, 4 5, 12 etc. ..... tanto h PaleSQ. Che non domanda testimo ni anga Costr. I, 13. .... R quelle COS Che Per Se Sono manifeste noti
mosi ieri di prova. Conr. IV, 1 3. Fastidium etenim est in rebus manifestissimis probationes adducere Mon. III, 14 13j.
130쪽
hilius demonstratiotii de in Onstratur in theorematibus u ometricis et demonstratio si ostensiva, licet Vini si inui talioni uti luo in litis, illio domonstrato sunt superiussior impossibilo ut sic a tot do secundo. XVI l. i. Sed ioutra ou quo sunt determinata si arguitlia D si a Vissimum
licet vim suam a. utique in hiis que demonstrate sunt superius per impossibile: 'ed. r. ii tu in iis, a Putruito en onsiderato nou Si uis ostensere qui nil ne tollo 'euisendam sento pro post dat Eouito, eho ci uni eo ob solidissi pienti mento allo agionipale graiieti sui, da iiii abbreviatura di utique , o Delio a SenSO, Oielth 'intera dimostragione poli sillogistiea conten ut ne para grami nΡΡu toforga in quanto Si vale olle dimostragioni re- eodenti, che Sono ne 'ennate dati' A. in modo splieit no formulare it polisillogismo cum centrum mundi sit centrum muris, ut visum ext eiOh, come
Uatet igitur quod quaerebatur. Ion. II, 6 VI . contra ea que sunt determinata OSSin, Ontro laionclusion otio tu ita tu superlicie delia terra emersui superior a quella let mare ei reced. sic arguitur: si re momenta si dimostra Pr indi an o 'inio; si . Paragr. P0 edente, . 1 . Quo-sta pili ho uti obtegion degli Avversari 'si da onsiderar una iiii 'olth ohe 'A. Stesso sol leva oontro tu sesi dimostrata tenendo conto didotiri ne spost in per aliora di Vulgate, omesi edra approsso. Tule roeoclina sento, conformoni pili agionat melodo diu lettico, e dimostra lavalentia deli 'A. in questo canalio infatii si eum aliquis vult veram solutionem invenire, Oportet quod non sit contentus obieetionibus quas habet in proli ilitia, ei diligenter inquirat eas. Et propteri 'otrebiae leuno eris ire oontro a me I gomentu Dd.... ni . IV, 17 Q Se 'a V versario, volendosi di fendero, die08Se.... Conr. IV, 14. Et quum Pertinaciter instant, UOM. III, 10. Et si